I SA/Łd 1380/12

PostanowienieWSA w Łodzi2012-12-07

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest osobą fizyczną, wykazał przesłanki uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od wpisu od skargi) lub całkowitym?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od wpisu od skargi), uznając, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, uznając, że skarżący będzie w stanie ponieść przyszłe koszty sądowe, biorąc pod uwagę jego dochody, sytuację majątkową małżonki oraz zasadę wzajemnej pomocy małżonków.
Stan faktyczny
Skarżący M. G. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Do skargi dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, przedstawiając swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawił dodatkowe informacje i dokumenty dotyczące jego stanu majątkowego i rodzinnego.
Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, a w pozostałym zakresie odmówił przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 7 grudnia 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 roku, 2008 roku, 2009 roku oraz styczeń 2010 roku p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu – M. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi; 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. M.G. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 roku, 2008 roku 2009 roku oraz styczeń 2010 roku. Do skargi skarżący załączył złożony na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku tym skarżący oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku. Z żoną pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej, na dowód czego przedstawił kserokopię aktu notarialnego z dnia 15 lutego 2007 roku. Jednocześnie skarżący wyjaśnił, że w dniu 27 lutego 2012 roku przeszedł operację prawego biodra (endoproteza) i od sierpnia 2012 roku otrzymuje świadczenie rehabilitacyjne w wysokości 2.581 zł, które jest jego jedynym źródłem utrzymania. Świadczenie to zostało mu przyznane na okres 6 miesięcy (do lutego 2012 roku). Po tym okresie będzie się starał o rentę chorobową, z uwagi na zaawansowane zwyrodnienie lewego biodra i konieczność kolejnej operacji w 2014 roku. Do wniosku skarżący załączył decyzję ZUS przyznającą świadczenie rehabilitacyjne, potwierdzenie przelewu kwoty tego świadczenia oraz kopię ww. aktu notarialnego z dnia 15 lutego 2007 roku. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 15 listopada 2012 roku wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do wykazania wszystkich osób pozostającym z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z podaniem ich majątku i miesięcznych dochodów, podania tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której zamieszkuje, wskazania majątku i dochodów należących do jego żony, nadesłania wyciągów z posiadanych przez małżonków rachunków bankowych - za ostatnie 3 miesiące oraz określenia miesięcznej kwoty wydatków przeznaczanych przez niego na utrzymanie, podstawowe opłaty eksploatacyjne i zakup lekarstw - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W wykonaniu powyższego wezwania skarżący w drodze pisma z dnia 26 listopada 2012 roku wyjaśnił, że w gospodarstwie domowym pozostaje tylko z małżonką J.A. G. na zasadzie współfinansowania kosztów. Lokal, w którym zamieszkuje, wraz z całym wyposażeniem, jest własnością jego żony. Wskazał przy tym, że miesięczna kwota wydatków wynosi łącznie 2.666 zł. Dodał, że z dniem 9 listopada 2012 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. wszczął wobec niego postępowanie egzekucyjne, zajmując mu konto bankowe. Do pisma skarżący załączył oświadczenie żony oraz wyciągi z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jego udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz nadesłanych dodatkowych dokumentów wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną J. Małżonkowie pozostają w ustroju rozdzielności majątkowej, a wspólne gospodarstwo domowe, jak podaje skarżący, prowadzą na zasadzie współfinansowania kosztów jego utrzymania. Skarżący nie posiada żadnego majątku. Lokal, w którym zamieszkuje, wraz z wyposażeniem, należy do jego żony. Małżonka skarżącego jest także właścicielką samochodów osobowych marki: Audi (rocznik 2003) i Fiata Punto (rocznik 1996). Jej miesięczne dochody stanowią kwotę 1.895,24 zł. Natomiast skarżący pobiera świadczenie rehabilitacyjne w wysokości 2.581 zł. Nie posiada żadnych ruchomości ani nieruchomości, a także oszczędności. Łączne wydatki związane z utrzymaniem małżonków oraz opłatami za lokal wynoszą 2.666 zł. Wobec skarżącego toczy się postępowanie egzekucyjne wszczęte z dniem 9 listopada 2012 roku przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. W tej sytuacji, biorąc zwłaszcza pod uwagę kwotę wpisu od skargi oraz aktualne możliwości płatnicze skarżącego wynikłe z jego sytuacji zdrowotnej, Referendarz sądowy uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na częściowe uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy poprzez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. Skarżący wykazał w tym zakresie dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Natomiast w pozostałym zakresie obejmującym ewentualne (przyszłe) koszty sądowe Referendarz sądowy, z uwagi na przedstawione powyżej możliwości finansowe skarżącego wynikłe z przyjętej przez małżonków zasady współfinansowania kosztów utrzymania i kwoty ich łącznego dochodu, odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. W ocenie Referendarza sądowego przedstawiona sytuacja majątkowa daje bowiem podstawy do przyjęcia, że skarżący będzie w stanie ponieść te ewentualne, przyszłe, koszty bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Nie bez znaczenia dla powyższej oceny możliwości finansowych skarżącego pozostaje przy tym fakt, że małżonka skarżącego posiada majątek w postaci dwóch samochodów osobowych i mieszkania. Podkreślić bowiem należy, że zgodnie z art. 23 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie zobowiązani są do wzajemnej pomocy, w tym pomocy w zakresie prowadzonych procesów sądowych polegającej także na udzieleniu środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. (MSi)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło