I SA/Łd 142/09

Dnia 18 czerwca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Protokolant: Małgorzata Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2009 roku sprawy ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w podatku od towarów i usług za wrzesień i październik 2004 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz A. C. kwotę 7200 (siedem tysięcy dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA 142/09 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. orzekł o odpowiedzialności A.C. za zaległości podatkowe Spółki z o.o. A w Ł. w podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień i październik 2004 r. wraz odsetkami za zwłokę. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu odwołania strony decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że A. C. pełnił funkcję Prezesa Zarządu Spółki A w okresie od 8 października 2004r. do 18 lipca 2005 r. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określił i ustalił Spółce z o.o. A zobowiązanie podatkowe i dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres styczeń 2001r.- październik 2004 r. Zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług ma charakter deklaratoryjny i powstaje na skutek zdarzenia, z którym ustawa łączy taki skutek. Zgodnie z zasadą samoobliczenia podatku VAT podatnicy zobowiązani są do zapłacenia podatku za dany miesiąc w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy. Okoliczność, że A.C. w dacie wydania decyzji określającej spółce A zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień – październik 2004r. nie był już członkiem Zarządu Spółki nie zwalnia go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, które skonkretyzowały się w okresie pełnienia przez niego funkcji Prezesa Zarządu. Postępowanie egzekucyjne wobec spółki było bezskuteczne. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. postanowieniem z dnia [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec spółki, które obejmowało też tytuły wykonawcze dotyczące zaległości podatkowych za miesiące wrzesień i październik 2004 r. A.C. nie wykazał też, aby zachodziła przesłanka określona w art. 116 §1 pkt.1 lit. b ustawy Ordynacja podatkowa, a mianowicie brak winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęciu postępowania układowego. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję A.C. wniósł o jej uchylenie podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 116 §1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa oraz przepisów postępowania poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 122, 191, 187 §1 i 188 Ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżącego organ II instancji zaniechał przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony. A.C. do dnia odwołania z funkcji Prezesa Zarządu nie miał żadnych podstaw merytorycznych, aby wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie upadłości a do dnia wydania decyzji przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. [...] spółka A wykonywała swoje wymagalne zobowiązania. Z dokumentacji spółki wynikało, że podatek VAT jest uiszczany w prawidłowej wysokości. Wszelkie nielegalne działania stanowiące źródło zobowiązań podatkowych za okres od stycznia 2001 r. do października 2004 r. były podejmowane przez poprzednie władze spółki. Organy podatkowe dokonały błędnej interpretacji art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej przyjmując, że zobowiązanie powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu w odniesieniu do zobowiązań w podatku VAT oznacza zobowiązanie podatkowe, którego termin zapłaty zaktualizował się w czasie pełnienia funkcji członka zarządu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga jest zasadna, jakkolwiek nie wszystkie argumenty podniesione przez skarżącego zasługują na uwzględnienie. Jest poza sporem, że A.C. pełnił funkcję Prezesa Zarządu Spółki z o.o. A w okresie od 8 października 2004 r. do 18 lipca 2005r. Zgodnie z art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym w 2004r. (Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm.) za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub części bezskuteczna a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenia upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy oraz nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu.( §2 art.116 Ordynacji podatkowej). Skarżący trafnie podnosi, że zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług powstaje w sposób określony w art. 21§ 1 pkt. 1 ustawy Ordynacja podatkowa t.j. z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Zgodnie z ogólnymi zasadami podatku od towarów i usług obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi a podstawą opodatkowania jest obrót (art.19 ust.1, art.29 ust.1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług – Dz.U. Nr.54,poz.535 ze zm.). Obowiązek podatkowy w podatku VAT powstaje z chwilą dokonania czynności opodatkowanych tym podatkiem. Tak więc skarżący nie może ponosić odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2004 r., gdyż w tym czasie nie pełnił obowiązków członka zarządu spółki A. A.C. pełnił funkcję Prezesa Zarządu Spółki A w okresie od 8 października 2004 r. Już w piśmie procesowym z dnia 15 maja 2008 r. skarżący podnosił, że źródłem powstania zobowiązań spółki w podatku od towarów i usług także za miesiąc październik 2004 r. były wyłącznie czynności dokonane przez poprzedniego Prezesa Zarządu oraz prokurenta. Okoliczność ta nie została wyjaśniona, co oznacza naruszenia zasad postępowania określonych w art.120, 122 oraz art. 187§ 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Skarżący może ponosić odpowiedzialność jedynie za te zaległości podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez niego obowiązków Prezesa Zarządu Spółki. Nie zwalnia skarżącego od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki okoliczność, że prawidłowa wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień – październik 2004 r. została określona decyzją wydaną już w czasie, kiedy strona nie pełniła obowiązków członka zarządu spółki. Decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług ma charakter deklaratoryjny. Nie tworzy ona zatem nowych obowiązków podatnika, ale jedynie stwierdza wysokość zobowiązania powstałego z mocy prawa. Organy podatkowe prawidłowo też przyjęły, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. W związku z podnoszonym przez stronę zarzutem, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jej winy należało natomiast bliżej wyjaśnić sytuację finansową i majątkową spółki w badanym okresie, a w szczególności wyjaśnić, czy spółka w tym czasie miała możliwość zapłaty swoich zobowiązań uwzględniając ich prawidłową wysokość. Z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] zdaje się jednak wynikać, że spółka A już od stycznia 2001r. nie regulowała swoich zobowiązań w prawidłowej wysokości. Z powyższych względów, wobec naruszenia przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania, z mocy art.145 §1 pkt.1 lit. a i c oraz art.152 i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku. P.Pij.