I SA/Łd 1440/10

Dnia 15 lutego 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędziowie sędzia WSA Paweł Kowalski sędzia WSA Bartosz Wojciechowski Protokolant asystent sędziego Adrian Król po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2011 roku sprawy ze skargi A. Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr[...] w przedmiocie pozostawienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2007 bez rozpatrzenia oddala skargę. I SA/Łd 1440/10 Uzasadnienie Pismem z dnia [...] r., skierowanym do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., adwokat W. W., działając w imieniu skarżącej spółki, wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. -W. z dnia [...] r. określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 rok. We wniosku wskazano, iż pełnomocnictwo udzielone przez Spółkę adwokatowi W. W. znajduje się w aktach podatkowych Spółki w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 2007 rok. Pismem z dnia [...]r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wezwał pełnomocnika spółki do uzupełnienia braku ww. wniosku, poprzez złożenie pełnomocnictwa. W dniu [...] r. do organu złożone zostało pełnomocnictwo udzielone przez Spółkę adwokatowi W. W. w dniu [...] r. do prowadzenia sprawy stwierdzenia nieważności decyzji organów podatkowych obu instancji w przedmiocie zobowiązania podatkowego Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2007 rok. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. pozostawił wniosek z dnia [...] r. bez rozpatrzenia, uznając że w dacie wniesienia wniosku, tj. w dniu [...] r. adwokat W. W. nie posiadał pełnomocnictwa od Spółki. Na powyższe postanowienie Spółka złożyła zażalenie, któremu zarzuciła rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a zwłaszcza art. 169 § 1 w związku z art. 137 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm., dalej jako o.p.), polegające na uznaniu, iż dokument pełnomocnictwa nie może być opatrzony datą późniejszą niż data złożenia wniosku i w konsekwencji pozostawieniu przedmiotowego wniosku strony bez rozpatrzenia mimo, iż pełnomocnik Strony w ustawowym terminie uzupełnił brak formalny, przesyłając na żądanie organu podatkowego dokument pełnomocnictwa. Na poparcie swojego stanowiska Spółka przywołała wyroki sądów w tym zakresie. Postanowieniem z dnia [...]r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...]r. W uzasadnieniu organ podatkowy wskazał, że w sprawie szczególnego podkreślenia wymaga fakt, iż do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie zostało załączone pełnomocnictwo. Wobec faktu, iż wniosek dotyczył stwierdzenia nieważności decyzji organ podkreślił, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem dotyczącym trybu nadzwyczajnego, jest więc ono nowym, innym postępowaniem wobec postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego - w niniejszej sprawie zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych. Powołanie się więc na pełnomocnictwo z dnia 30 października 2009 r., które zostało złożone do akt innej sprawy, było w opinii organu podatkowego nieuzasadnione w świetle przepisu art. 137 § 3 o.p. i musiało skutkować wydaniem przez organ podatkowy postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. złożyła Spółka A S.A. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi Spółka powieliła argumenty zawarte w zażaleniu od postanowienia z dnia [...] r., wskazując dodatkowo, iż wadliwość zaskarżonego postanowienia wynika z błędnego utożsamiania dokumentu wykazującego umocowanie od samego aktu udzielenia pełnomocnictwa, który miał miejsce na długo przed złożeniem przedmiotowego wniosku. Organ podatkowy wywodzi bowiem brak umocowania z faktu opatrzenia dokumentu pełnomocnictwa złożonego na skutek wezwania do usunięcia braku formalnego datą późniejszą niż data złożenia wniosku. Taka interpretacja, wynikająca z błędnego utożsamiania instytucji prawa materialnego i procesowego oraz nieuzasadnionego skrajnego formalizmu organu podatkowego nie zasługuje w opinii Skarżącej na aprobatę również dlatego, że zwięzłość przepisów Ordynacji podatkowej co do regulacji pełnomocnictwa wskazuje na to, że zamiarem ustawodawcy nie było sformalizowanie wymagań co do pełnomocnictw. Skarżąca jednocześnie podniosła, że istnienie umocowania nie powinno budzić wątpliwości organu, gdyż wynika ono choćby z dokumentu pełnomocnictwa złożonego [...] r., którego zakresu organ nie kwestionuje. Także z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, iż organ rozpoznający sprawę znał treść pełnomocnictwa znajdującego się w aktach postępowania podatkowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zasadnicze znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie ma stwierdzenie, czy sprawa ta jest odrębna w stosunku do sprawy zakończonej decyzją określającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych dla spółki skarżącej za rok 2007. W ocenie sądu I instancji nie ma między nimi tożsamości i stanowią osobne i niezależne od siebie sprawy podatkowe. Tożsamość takich spraw można zasadnie przyjmować, gdy występują w nich te same strony, taki sam jest ich przedmiot oraz taki sam stan faktyczny, w którym są te same fakty mające znaczenie prawotwórcze (J. Borkowski w Ordynacja Podatkowa, Komentarz 2006, wyd. Unimex, Wrocław 2006, s. 910). Tymczasem w omawianej sytuacji różne są przedmioty obu porównywanych spraw. Wzorcem jest sprawa wymiarowa tj. ta, w której wydano decyzję w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007. Porównanie z opisanym wyżej wzorcem dotyczy zaś sprawy, której przedmiotem jest stwierdzenie istnienia bądź nieistnienia przesłanek nieważności decyzji wymiarowej, określonych w art. 247 1 § o.p.. Odmienny jest także tryb postępowania w obu omawianych sprawach. Pierwsza z nich jest rozpatrywana w trybie zwyczajnym, zaś niniejsza w trybie nadzwyczajnym, stanowiącym wyjątek w przepisach procedury. Odmienne są także skutki wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wymiarowej. Uchylenie decyzji wymiarowej w toku postępowania zwyczajnego wywołuje skutek na przyszłość od daty jej uchylenia("ex nunc"), zaś stwierdzenie jej nieważności wstecz ("ex tunc"). Co równie istotne, i co daje szersze spojrzenie na przedstawione zagadnienie braku tożsamości wymienionych spraw to konstatacja, że w ramach podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2007 można wyróżnić szereg różnych spraw, mieszczących się w pojęciu tego podatku, lecz dotyczących odmiennych kwestii takich jak określenie zobowiązania w tym podatku (art. 21§3 o.p.), stwierdzenie nadpłaty w tym podatku (art. 75 o.p.), określenie wysokości dochodu (art. 21b o.p.), czy wreszcie umorzenie zaległości w tym podatku lub odroczenie terminu płatności tego podatku(art. 48 i 67a o.p.). To, że wszystkie wymienione sprawy toczą się w ramach podatku dochodowego od osób prawnych bynajmniej nie oznacza, że każda z nich jest tożsama z pozostałymi. Przeciwnie, są one zgoła różne i stanowią odrębne sprawy podatkowe, o osobno oznaczonych przedmiotach. Wyłożona wyżej teza o odmienności rozpoznawanej sprawy ze sprawą wymiarową, ma, jak wskazano, zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia. Z cała mocą podkreślić, bowiem należy, że w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji określającej zobowiązanie podatkowe nieuzasadnione jest powoływanie się na pełnomocnictwo udzielone w sprawie wymiarowej. Przyczyną jest zaś właśnie brak tożsamości wymienionych spraw. Składając w dniu [...] r. wniosek o stwierdzenie nieważności jego autor nie był do tego umocowany. Świadczy o tym fakt, że na wezwanie organu do uzupełnienia braku formalnego złożył pełnomocnictwo do występowania w sprawie o stwierdzenie nieważności z dnia [...] r. Oznacza to, że został umocowany do zastępowania strony już po złożeniu wniosku w rozpoznawanej sprawie. W tej sytuacji organ podatkowy był uprawniony do pozostawienia tego wniosku bez rozpatrzenia. Nie został on, bowiem uzupełniony w wyznaczonym terminie. Złożenie dokumentu pełnomocnictwa z datą późniejszą niż data złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie uzdrawiała wniosku, lecz utwierdzała organ podatkowy w uzasadnionym przekonaniu, że w dacie złożenia wniosku jego autor nie był do tego upoważniony. Przedstawione wyżej rozważania co do braku tożsamości obu omawianych spraw mają i takie znaczenie, że pozwalają zaakcentować, iż powołane w skardze orzeczenia dotyczą sytuacji, w której strona uzupełniając dostrzeżony brak formalny powołała się na pełnomocnictwo udzielone w danej (a nie w innej) sprawie. W takiej zaś sytuacji do rozważenia pozostawała jedynie okoliczność, czy umocowanie do działania w sprawie, (którego dowód stanowi składany organowi dokument pełnomocnictwa) było udzielone przed czy po wystąpieniu z określoną akcją procesową. W rozpoznawanej zaś sprawie problem ten traci na znaczeniu (a wraz z nim powołane orzeczenia sądów), gdyż pełnomocnictwo, na które powołuje się autor skargi było udzielone w innej sprawie, wobec czego nie mogło być wyrazem woli strony umocowania autora skargi do występowania w postępowaniu nadzwyczajnym. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami) należało orzec jak w sentencji. P.Z-C.