I SA/Łd 1463/12
WyrokWSA w Łodzi2013-01-17
Skład orzekający: Joanna Grzegorczyk-Drozda, Bożena Kasprzak, Cezary Koziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dla celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości, klasyfikacja gruntu powinna opierać się wyłącznie na danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, czy też organ podatkowy może uwzględniać faktyczne wykorzystanie gruntu i charakter posadowionego na nim budynku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dla celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości, klasyfikacja gruntu powinna opierać się przede wszystkim na danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organ podatkowy nie jest uprawniony do przyjmowania innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji. W przypadku budynku, decydujące znaczenie ma kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich, a nie tylko jego formalne oznaczenie jako letniskowy, jeśli faktycznie służy zaspokajaniu tych potrzeb.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2012 dla działki gruntu i posadowionego na niej budynku letniskowego. Organy podatkowe zakwalifikowały grunt jako rekreacyjno-wypoczynkowy i budynek jako letniskowy, stosując odpowiednie stawki podatkowe. Skarżący kwestionowali tę kwalifikację, twierdząc, że działka ma charakter budowlany, a budynek służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych w sezonie letnim, domagając się opodatkowania według stawek dla terenów budowlanych i budynków mieszkalnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. i zasądził od kolegium na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Sędzia WSA Cezary Koziński Protokolant Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. K. i Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2012 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżących kwotę 100 zł (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
I SA/Łd 1463/12
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...] ustalającą solidarnie Z. K. i A. K. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości położonej we wsi H. gmina G. za rok 2012 w kwocie 549,00 zł.
W uzasadnieniu powyższej decyzji przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania.
Wyjaśniono, że umową sprzedaży z dnia [...] Z. i A. K. nabyli do współwłasności małżeńskiej działkę gruntu nr [...] położoną we wsi H. o powierzchni 865, 00 m².
Decyzją z dnia [...] ustalono dla Z. i A. K. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku letniskowego wraz z szambem, przyłączem energetycznym i wodociągowym.
Decyzją z dnia [...] zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku letniskowego o powierzchni zabudowy i całkowitej 36,00 m² oraz powierzchni użytkowej 24,00 m² wraz z szambem, przyłączem energetycznym i wodociągowym.
Decyzją z dnia [...] udzielono dla obiektu budowlanego, tzn. budynku letniskowego, pozwolenia na użytkowanie.
Pismem z dnia 17 stycznia 2012 roku organ pierwszej instancji wezwał Z. K. do przedłożenia informacji w sprawie podatku od nieruchomości za 2012 rok z uwzględnieniem powierzchni gruntów i ewentualnych budynków zajętych na cele rekreacyjno - wypoczynkowe.
A. K. w dniu 23 stycznia 2012 roku wskazała, że przesyła dokumenty potwierdzające, że przedmiotowa działka jest działką budowlaną, a dom na niej został posadowiony zgodnie z zachowaniem wszelkich reguł prawa budowlanego.
Z. K. w dniu 23 stycznia 2012 roku złożył informację w sprawie podatku od nieruchomości, w której zadeklarował powierzchnię 865,00 m² gruntów pozostałych oraz powierzchnię użytkową 24,00 m² budynków pozostałych.
Ponownym wezwaniem z dnia 25 stycznia 2012 roku organ pierwszej instancji wezwał skarżących do złożenia wyjaśnień co do posiadanych gruntów i budynków podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Postanowieniem z dnia [...] roku organ pierwszej instancji wszczął wobec Z. K. z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego.
Odpowiadając na wezwanie skarżący wskazali, że znajdujący się na działce budynek zakwalifikowali do budynków zajętych na cele rekreacyjno - wypoczynkowe, natomiast grunt zakwalifikowali do gruntów pozostałych, bowiem z aktu notarialnego jasno wynika, że jest on położony na terenach przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe.
Skarżący w dniu 8 lutego 2012 roku złożyli informację w sprawie podatku od nieruchomości, w której zadeklarowały powierzchnię 865,00 m² gruntów pozostałych oraz powierzchnię użytkową 24,00 m² budynków zajętych na cele rekreacyjno - wypoczynkowe.
Postanowieniem z dnia [...] organ pierwszej instancji wyznaczył A. K. siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.
Skarżący wypowiedzieli się w sprawie zebranego materiału dowodowego w dniu 21 lutego 2012 roku, wskazując, że organ pierwszej instancji zawiadomił o projekcie zmian w planie zagospodarowania przestrzennego, w związku z czym złożyli protest, w którym nie zgodzili się na zmianę terenów działki na tereny rekreacyjne, a protest ten został uwzględniony pismem z dnia 10 października 2003 roku.
Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] ustalił Z. K. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości położonej we wsi H., gmina G., dz. o nr ewid. [...] za rok 2012 w kwocie 549,00 zł, opodatkowując powierzchnię 865,00 m² gruntów rekreacyjno-wypoczynkowych oraz powierzchnię użytkową 24,00 m² budynków rekreacyjno -wypoczynkowych.
Od zaskarżonej decyzji złożono odwołanie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując na brak przesłania oryginalnych akt postępowania podatkowego, niezapewnienie właściwego czynnego udziału stronom postępowania, nieprawidłowe powołanie podstawy prawnej, jak również niewłaściwe oznaczenie organu, który wydał decyzję.
W odpowiedzi na wezwania organu pierwszej instancji z dnia [...] skarżący w dniu 21 czerwca 2012 roku złożyli informację w sprawie podatku od nieruchomości, w której zadeklarowały powierzchnię 865,00 m² gruntów pozostałych oraz powierzchnię użytkową 24,00 m² budynków mieszkalnych, jednocześnie wyrażając stanowisko w sprawie.
Postanowieniami z dnia [...] organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego.
Postanowieniami z dnia [...] organ pierwszej instancji wyznaczył stronom siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.
Strony wypowiedziały się w sprawie zebranego materiału dowodowego w dniu 12 lipca 2012 roku.
Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] ustalił solidarnie Z. K. i A. K. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2012 w kwocie 549,00 zł, opodatkowując powierzchnię 865,00 m² gruntów rekreacyjno-wypoczynkowych oraz powierzchnię użytkową 24,00 m² budynków rekreacyjno-wypoczynkowych.
Od powyższej decyzji złożono odwołanie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., powołując się na treść art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 2 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 6 ust. 6 i ust. 7 zd. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podniosło, że nieruchomość skarżących oznaczona w ewidencji gruntów jako "B" tzn. zgodnie z § 68 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) - "tereny mieszkaniowe", stanowi grunt podlegający podatkowi od nieruchomości.
Zdaniem organu, nie budzi wątpliwości, iż skarżący są właścicielami przedmiotowej nieruchomości stanowiącej podstawę opodatkowania w podatku od nieruchomości.
Wyjaśniono, że przepis art. 5 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych daje właściwej radzie gminy kompetencje do ustalania stawek podatku od nieruchomości, wskazując przy tym stawki maksymalne.
Organ II instancji podniósł, że w oparciu o złożoną informację oraz dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków zaskarżoną decyzją ustalił stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, stosując stawkę wynikającą z § 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. e) uchwały Nr XIV/71/11 Rady Gminy G. z dnia 24 listopada 2011 roku mieszczącą się kwotach maksymalnych wskazanych przez przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 lit c) i pkt 2 lit. e) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz przez pkt 1 lit. c) oraz pkt 2 lit. e) obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 19 października 2011 roku w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych w 2012 r. (M.P. Nr 95, poz. 961).
Podkreślono, powołując się na art. 5 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, że we wskazanej uchwale Rada Gminy G. zróżnicowała stawki podatku zarówno od gruntów pozostałych, jak i od budynków pozostałych, wprowadzając kategorię tych przedmiotów opodatkowania, tzn. zajętych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.
W odniesieniu do budynku posadowionego na przedmiotowej działce, Kolegium wskazało, iż zarówno z decyzji o warunkach zabudowy, jak i decyzji o pozwoleniu na budowę oraz decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wynika wyraźnie, iż jest to budynek letniskowy, nie zaś mieszkalny.
Podniesiono, że podatnicy nie są zameldowani na przedmiotowej nieruchomości i wykorzystują budynek jedynie sezonowo w okresie letnim, a tym samym nie stanowi ono, zdaniem organów, centrum życiowego podatników i ich ewentualnych bliskich i nie służy zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych współwłaściciela i osób mi bliskich, tylko innych potrzeb, tzn. rekreacyjno-wypoczynkowych, nawet jeżeli na nieruchomości tej w okresie letnim w sposób faktyczny mieszkają i nawet dojeżdżają do pracy.
Wskazano, że z materiału dowodowego nie wynika, że dla budynku skarżących była prowadzona ewidencja budynków i tym samym w odniesieniu do budynku nie ma zastosowania przepis art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2000 roku Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.), zgodnie z którym podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Podniesiono ponadto, że w przepisie § 1 pkt 1 lit c i pkt 2 lit e uchwały Nr XIV/71/11 Rady Gminy G. z dnia 24 listopada 2011 roku wskazano na zajęcie na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, co oznacza, zdaniem organu, że nawet jeżeli budynek byłby inaczej określony w dokumentacji architektoniczno -budowlanej, czy w ewidencji budynków, to w przypadku faktycznego zajęcia, wykorzystywania na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, należy zastosować stawki z § 1 pkt 1 lit c i pkt 2 lit e uchwały Rady Gminy G. z dnia 24 listopada 2011 roku dla budynków zajętych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.
W odniesieniu do gruntu, na którym jest posadowiony budynek, zważono, że został on oznaczony w ewidencji gruntów symbolem "B", tzn. zgodnie z § 68 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) oznacza "tereny mieszkaniowe", stanowiące grunt podlegający podatkowi od nieruchomości. Natomiast zgodnie z art. 21 ust. l ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2000 roku Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.), podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Jednak zdaniem organów, w przepisie § 1 pkt 1 lit c i pkt 2 lit e powołanej uchwały Rady Gminy G. z dnia 24 listopada 2011 roku wskazano na zajęcie na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, co oznacza, że w przypadku faktycznego zajęcia, wykorzystywania na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, należy zastosować stawki z § 1 pkt 1 lit c i pkt 2 lit e uchwały dla gruntów i budynków zajętych na cele rekreacyjno- wypoczynkowe.
Reasumując podniesiono, że działka skarżących jest zabudowana budynkiem letniskowym o charakterze rekreacyjno-wypoczynkowym i jest wykorzystywana przez nich w okresie letnim, tym samym mamy do czynienia z gruntem zajętym na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, co powoduje w ocenie Kolegium, iż organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował stawki § 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. e uchwały Rady Gminy G. w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z pkt 2 lit. c) obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 19 października 2011 roku w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych w 2012 r.
Podkreślono ponownie, iż określenie działki jako tereny mieszkaniowe w ewidencji gruntów i budynków, czy też w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, w sytuacji gdy zgodnie z decyzjami o warunkach zabudowy, o pozwoleniu na budowę i o pozwoleniu na użytkowanie został na tej nieruchomości wybudowany budynek letniskowy, który w taki sposób jest wykorzystywany przez podatników, nie może zmienić tego, iż nieruchomość, na której znajduje się taki budynek stanowi nieruchomość rekreacyjno-wypoczynkową, a tym samym organy podatkowe były zobligowane zastosować stawki dla takich przedmiotów opodatkowania. Także określenie w decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku jako obiektu budowlanego nie może zmienić powyższego, gdyż obiektami budowlanymi są wszelkiego rodzaju budynki, w tym zarówno mieszkalne, jak i użytkowe, a w tej decyzji, podobnie jak w poprzedzających decyzjach o warunkach zabudowy oraz o pozwoleniu na budowę, budynek w sposób wyraźny został określony jako letniskowy, nie zaś mieszkalny.
Kolegium podniosło również, iż postępowanie organu pierwszej instancji zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami postępowania dowodowego wynikającymi z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, a organ podatkowy wydał zaskarżoną decyzję w oparciu o dane wynikające ze złożonej przez skarżących informacji, dane wynikające z ewidencji gruntów, jak również z decyzji o warunkach zabudowy, o pozwoleniu na budowę i o pozwoleniu na użytkowanie.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Skarżący w uzasadnieniu skargi podnieśli, że uznają zaskarżoną decyzję za niezgodną z prawem jednocześnie nie wskazując konkretnych przepisów prawa, które ich zdaniem przy jej wydawaniu zostały naruszone. Wnieśli o przywrócenie statusu działki do działki budowlanej wraz z naniesieniem zmian na aktualnie obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego terenu oraz o przywrócenie wysokości stawki podatku od nieruchomości do stawki dla terenów budowlanych i budynków mieszkalnych.
Zdaniem skarżących, tereny rekreacyjno-wypoczynkowe są gruntami zajętymi przeważnie przez domy wypoczynkowe, ośrodki wczasowe. Domek letniskowy osoby fizycznej nie jest na gruncie Bz ( nie prowadzi ona działalności gospodarczej), wobec tego zaliczenie przez Urząd Gminy gruntu pod tym domkiem jak i domku jako rekreacyjnych jest błędne.
Podnieśli, że domek letni nie pełni funkcji rekreacyjnej (nie posiada odpowiednich pomieszczeń i nie jest w nim prowadzona działalność rekreacyjna), tylko funkcję mieszkalną w sezonie letnim. O zaliczaniu budynku do mieszkalnych lub rekreacyjnych decyduje funkcja, jaką pełni on dla podatnika.
W opinii podatników, Wójt Gminy G. na podstawie adresu zameldowania nie może zdecydować o tym, że działka wraz z posadowionym na niej budynkiem nie służy zaspokojeniu bieżących potrzeb mieszkaniowych.
W odpowiedzi na skargę SKO w Ł. wniosło o oddalenie skargi podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu [...] skarżący poparli skargę wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Organ również podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270) – w skrócie ppsa. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ppsa.
Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W tak określonym zakresie kognicji Sąd ocenił, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa, zatem podlega uchyleniu.
Przedmiotem sporu jest sposób opodatkowania nieruchomości, przy czym, spornym pozostaje zarówno wysokość opodatkowania budynku, określanego przez stronę skarżącą jako budynek mieszkalny, a przez organy jako budynek letniskowy, jak i wysokość opodatkowania gruntu, na którym posadowiony jest ten budynek.
W ocenie skarżących sporna działka ma charakter budowlany, a budynek na niej posadowiony jest w istocie budynkiem mieszkalnym, gdyż służy do czasowego (w sezonie letnim) w nim zamieszkiwania. Natomiast w ocenie organów z dokumentacji architektoniczno-budowlanej i z oceny dokonanej według kryterium zaspakajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i jego bliskich wynika, że budynek ten ma charakter budynku letniskowego.
W związku z tym wskazać należy, że w pierwszej kolejności o przynależności danej nieruchomości gruntowej i posadowionych na niej budynków do określonej kategorii gruntów i budynków dla celów podatkowych rozstrzyga rodzaj gruntu i budynku ujawniony w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez właściwy organ administracyjny. Na związanie organu podatkowego treścią ewidencji w omawianym zakresie wskazuje treść art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z tym przepisem, podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Tak więc podstawą do wymiaru podatków, zgodnie z art. 21 Prawo Geodezyjne i Kartograficzne, powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Na konieczność ustalania klasyfikacji gruntu na potrzeby opodatkowania na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów wskazuje bezpośrednio art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w którym wymienia się tę ewidencję jako dokument rozstrzygający o klasyfikowaniu gruntów. A zatem przy opodatkowywaniu gruntu należy brać pod uwagę klasyfikację z ewidencji gruntów, a nie to, co faktycznie znajduje się na gruncie albo, w jakim charakterze jest on wykorzystywany. Znajduje to potwierdzenie w orzecznictwie sądowym. W wyroku NSA z dnia 29 czerwca 2006 r., II FSK 842/05, niepubl., stwierdza się, że w świetle art. 21 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, organy podatkowe ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Bardzo zbliżony pogląd wynika z wyroku NSA z dnia 7 lutego 2006 r., II FSK 1332/05, niepubl., jak również w wyroku NSA z dnia 19 października 2010 r., II FSK 1024/09 i w wyroku NSA z dnia 7 lutego 2012 r., II FSK 1471/10. Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów uregulowane są w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem, stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. W związku z tym organ podatkowy nie ma podstaw do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym. Zasada prawdy obiektywnej, ustanowiona w art. 122 Ordynacji podatkowej nakłada na organy podatkowe obowiązek ustalenia tych faktów, które określa ustawa podatkowa. Organ dokonujący wymiaru podatku niezasadnie więc zignorował dane wynikające z ewidencji co do charakteru gruntu, bowiem - jak wynika z wypisu z ewidencji gruntów załączonego do akt administracyjnych - sporna nieruchomość gruntowa została w niej oznaczona jako grunt "B", czyli zgodnie z przywołanym powyżej § 68 ust. 3 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - są to tereny mieszkaniowe, a nie rekreacyjne.
Wbrew natomiast podniesionym w skardze twierdzeniom nie mają w postępowaniu podatkowym takiego waloru (jak dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków) dane wynikające z aktu notarialnego, czy planu zagospodarowania przestrzennego, brak jest bowiem w tym zakresie regulacji odpowiadającej art. 21 Prawo Geodezyjne i Kartograficzne.
Ustalenia stanu ewidencyjnego nieruchomości gruntowej oraz wysokość wynikających z aktów prawa miejscowego stawek opodatkowania dla nich wynikają jednoznacznie ze zgromadzonych dowodów. Mimo to organ bezzasadnie zignorował te dowody podnosząc, że decydujące znaczenie ma charakter budynku posadowionego na gruncie i sposób jego wykorzystywania, co nie znajduje oparcia w mających znaczenie dla rozstrzygnięcia przepisach. W tym zakresie doszło do naruszenia wyżej przywołanych przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz prawa geodezyjnego i kartograficznego, jak również przepisu postępowania, tj. art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa.
Odnosząc się natomiast do twierdzeń o mieszkalnym przeznaczeniu budynku usytuowanego na spornej nieruchomości, to w tym zakresie ewidencja nie wskazuje charakteru budynku. W tej sytuacji odwołać się należy do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2002 r., FPK 17/01 / ONSA 2002/4/143./. W uchwale tej wyjaśniono, że "O zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych, w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych decyduje kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich".
W uchwale podkreślono, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych definiuje w art. 3 ust. 4 budynek, jako "obiekt budowlany umocowany w ziemi lub na ziemi, posiadający ściany lub słupy albo filary oraz pokrycie dachowe". Ustawa nie zawiera definicji budynku mieszkalnego, zaś pojęcie samego "budynku" jest odmienne od jego brzmienia zredagowanego w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. W ujęciu słowników języka polskiego "budynek mieszkalny" to: budynek służący lub nadający się do mieszkania; "mieszkać" - to przebywać gdzieś stale lub czasowo, zajmować jakiś lokal, mieć mieszkanie, zamieszkiwać (...)" /Mały słownik języka polskiego pod redakcją St. Skorupki, Warszawa 1968, str. 388/.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w uchwale, że w świetle poczynionych wyżej wywodów należy przyjąć, że istotną cechą budynku, uzasadniającą zakwalifikowanie budynku do kategorii budynków mieszkalnych, jest posiadanie budynku w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Oznacza to, że "budynek letniskowy" będzie mieścił się w pojęciu "budynku mieszkalnego" tylko wówczas, gdy będzie użytkowany faktycznie przez właściciela /jego bliskich/ służąc tym samym zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych /nie rekreacyjnych, wypoczynkowych, bądź w celu lokaty kapitału/.
Według uchwały, za taką wykładnią przemawia także to, że przepisy przewidujące preferencyjną stawkę opodatkowania podatkiem od nieruchomości "dla budynków mieszkalnych lub ich części", jako unormowania o charakterze szczególnym, nie powinny podlegać wykładni rozszerzającej. Stosowanie, bowiem w tym wypadku wykładni rozszerzającej byłoby odstępstwem od zasady sprawiedliwego i równego opodatkowania.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że na słuszność stanowiska przyjętego w uchwale wskazują również wnioski wypływające z wykładni celowościowej. Wykładnia celowościowa art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych wykazuje, iż podatek od nieruchomości jest podatkiem typu majątkowego, wymagającym uwzględnienia sposobu wykorzystania majątku. Ustawodawca zatem, z przyczyn społecznych i gospodarczych, opodatkował niektóre kategorie nieruchomości różnymi stawkami. Najniższą stawkę podatkową, przewidziano w art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, a więc dla budynków mieszkalnych lub ich części, albowiem zaspakajają one podstawowe potrzeby bytowe ludzi w zakresie zamieszkiwania. Znacznie wyższe stawki podatkowe przewidziano dla budynków pozostałych lub ich części /pkt 4 ust. 1 art. 5/. Z najniższej stawki nie powinny korzystać budynki letniskowe wówczas, gdy są tam jedynie sezonowo, a więc ubocznie, zaspokajane potrzeby mieszkaniowe.
Na konieczność wyjaśnienia przepisów dotyczących podatku od nieruchomości przy pomocy wykładni celowościowej wskazał Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 6 września 1995 r., W 20/94, w sprawie wykładni art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /OTK 1995 nr 1 poz. 6/. W jej uzasadnieniu Trybunał Konstytucyjny stwierdził między innymi: "Wykładnia celowościowa wymaga przede wszystkim ustalenia istoty ekonomicznej podatku od nieruchomości. Podatek ten zaliczany jest do grupy podatków majątkowych. Normatywny sposób ujęcia przedmiotu podatku od nieruchomości pozwala zakwalifikować go do grupy podatków od posiadania majątku /por. H. Litwińczuk, Podatki majątkowe [w:] System instytucji prawno-finansowych PRL, t. III Ossolineum 1985, str. 336/. Charakter i zadania podatków od posiadania majątku są zróżnicowane w zależności od sposobu wykorzystania majątku. Posiadacze majątku podlegającego opodatkowaniu podatkami majątkowymi uzyskują bowiem szczególnego rodzaju dochody, a mianowicie dochody w naturze polegające na zaspokajaniu potrzeb bytowych, socjalnych czy gospodarczych na wyższym poziomie niż osoby nie posiadające majątku. Tym - wyodrębnionym w doktrynie - cechom podatków obciążających posiadanie majątku w pełni odpowiada podatek od nieruchomości, w którym ciężar podatku został zróżnicowany w zależności od charakteru majątku. Cecha ta ujawnia się najwyraźniej w konstrukcji stawek podatkowych. Art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przewiduje, bowiem, że w wypadku wykorzystywania majątku do prowadzenia działalności gospodarczej stawki podatku są wyższe aniżeli w wypadkach wykorzystywania tegoż majątku do innych celów (...)".
Poza tym podnieść należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zarysował się także pogląd, że w przypadku braku stosownych informacji w ewidencji, rodzaj budynku powinien być określony na podstawie dokumentacji budowlanej, takiej m.in. jak : pozwolenie na budowę, decyzja o dopuszczeniu budynku do użytkowania (por. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1498/09, (cbois. nsa. gov.pl). Takim dokumentem może też być dokumentacja projektowa budynku. Mając na względzie przedstawiony wyrok wskazać należy, że przedmiotowy budynek w dokumentach związanych z jego budową i użytkowaniem wskazany i opisany został jako budynek letniskowy.
W rozpoznawanej sprawie, sami skarżący przyznają, że sporny budynek nie służy zaspokajaniu podstawowych potrzeb bytowych w znaczeniu wyżej zdefiniowanym, a jedynie potrzeb związanych z okresowym pobytem w okresie letnim. Skarżący nigdy w toku postępowania nie wykazali, aby budynek był ich jedynym lub głównym miejscem zamieszkania. Taki stan rzeczy tym bardziej przekonuje, że organy prawidłowo zakwalifikowały sporny budynek do kategorii budynków letniskowych zarówno w oparciu o kryterium zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich, jak i w oparciu o kryterium wynikające z dokumentacji dotyczącej projektowania, budowy i użytkowania budynku.
Reasumując, w zakresie rozstrzygnięcia dotyczącego ustalenia charakteru budynku posadowionego na spornej nieruchomości i wysokości stawki opodatkowania dla tego budynku, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Jednakże z uwagi na to, że zaskarżona decyzja określa wysokość zobowiązania skarżących w podatku od nieruchomości łącznie od gruntu i budynku jedną kwotą, to wobec wykazanej powyżej wadliwości dotyczącej opodatkowania gruntu, zaskarżona decyzja podlega uchyleniu w całości.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uwzględni stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym uzasadnieniu, zaprezentowaną argumentację i wykładnię przywołanych przepisów.
Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. W związku z uwzględnieniem skargi Sąd określił na podstawie art. 152 p.p.s.a, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania, na które złożył się uiszczony przez skarżących wpis od skargi, orzeczono stosownie do przepisów art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.
E.B.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło