I SA/Łd 1494/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk – Drozda Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Protokolant St. sekretarz sądowy Dorota Choińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. z tytułu sprzedaży papierów wartościowych oddala skargę. I SA/Łd 1494/13 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] określającą J. K. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. z tytułu sprzedaży papierów wartościowych w wysokości 27.189 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że w dniu 5 marca 2013 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. wpłynęła sporządzona dla podatnika przez Dom Inwestycyjny A. Banku S.A. informacja o wypłaconym stypendium, o przychodach z innych źródeł oraz o niektórych przychodach z kapitałów pieniężnych PIT-8C. Z informacji tej wynika, iż w 2012 r. podatnik uzyskał przychód z odpłatnego zbycia papierów wartościowych w kwocie 144.474,84 zł, wysokość kosztów określono w kwocie 1.372,51 zł, w konsekwencji czego powstał do opodatkowania dochód w wysokości 143.102,33 zł. Ponieważ powyższy przychód nie został rozliczony w zeznaniu podatkowym za 2012 r., pismem z dnia 23 maja 2013 r. organ podatkowy pierwszej instancji wezwał podatnika do złożenia zeznania podatkowego za 2012 rok na formularzu PIT-38. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 3 czerwca 2013 r. podatnik poinformował, że informacja o uzyskanym dochodzie przekazana przez Dom Inwestycyjny A. Bank S.A. nie dotyczy jego, ponieważ nie dokonał sprzedaży papierów wartościowych, a co za tym idzie nie posiada wiedzy dotyczącej ceny ani wartości sprzedaży. Podatnik podkreślił, że nie posiadał rachunku inwestycyjnego, a sprzedaży prawdopodobnie dokonał komornik, bez jego wiedzy i zgody. W związku z powyższym nie może złożyć zeznania PIT-38. Ponieważ, pomimo wezwania organu podatkowego, podatnik nie rozliczył przychodu uzyskanego w 2012 roku ze sprzedaży papierów wartościowych, postanowieniem z dnia 7 czerwca 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wszczął wobec podatnika z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych w 2012 r., a następnie wydał decyzję z dnia [...] Po uprzednim wniesieniu odwołania, podatnik w piśmie z dnia 6 sierpnia 2013 r. poinformował, że nie dokonywał sprzedaży papierów wartościowych. W jego ocenie obowiązek zapłaty podatku ciąży na sprzedającym, czyli na Komorniku Rewiru I w B.. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w trybie art. 229 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez uzyskanie z A. Banku Domu Inwestycyjnego dokumentów, będących podstawą do wystawienia informacji o wypłaconym stypendium, o przychodach z innych źródeł oraz niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych w roku 2012 (PIT-8C). W odpowiedzi pismem z dnia 23 września 2013 r. Dom Inwestycyjny A. Banku S.A. poinformował organ podatkowy pierwszej instancji o okolicznościach sprzedaży akcji. Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w decyzji z dnia [...] wskazał m.in., że istotę sporu w rozpatrywanej sprawie stanowi zasadność opodatkowania przychodu uzyskanego przez podatnika z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych, w sytuacji sprzedaży akcji przez komornika w wyniku postępowania egzekucyjnego. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 3 września 2010 roku na rachunku papierów wartościowych w Sponsorze Emisji zostało zaksięgowanych na rzecz podatnika 7.869 Akcji Połączeniowych B. o kodzie [...]. Faktu posiadania akcji podatnik nie kwestionował. Następnie, w dniu 15 września 2010 roku przedmiotowe akcje zostały zajęte przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B.. Natomiast w dniu 25 kwietnia 2012 r. ustanowiony przez wierzycieli Kurator procesowy złożył zlecenie sprzedaży należących do podatnika 7.869 akcji B. S.A., a środki pieniężne uzyskane ze sprzedaży akcji w kwocie 143.102,33 zł przekazane zostały na rachunek Komornika. Jak wynika z powyższego, sprzedaż należących do podatnika akcji B. S.A. nastąpiła w toku postępowania egzekucyjnego przez Komornika Sądowego, realizującego swoje ustawowe zadania, a sprzedaż miała na celu zaspokojenie roszczeń wierzycieli podatnika. Zaspokojenie wierzycieli nastąpiło z dochodu jaki komornik uzyskał ze sprzedaży tych akcji. Organ podatkowy zauważył, że nieprawdziwym jest twierdzenie, iż podatnik nie posiadał wiedzy o istnieniu rachunku inwestycyjnego oraz o fakcie zajęcia akcji przez Komornika Sądowego. Zgodnie bowiem z art. 896 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 1964r. Nr 43, poz. 296 ze zm.) do egzekucji z wierzytelności komornik przystępuje przez jej zajęcie, a w celu zajęcia komornik zawiadomi dłużnika, że nie wolno mu odbierać żadnego świadczenia ani rozporządzać zajętą wierzytelnością i ustanowionym dla niej zabezpieczeniem. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm. – dalej: "u.p.d.o.f.") źródłami przychodów, z których dochód podlega opodatkowaniu, są m.in. kapitały pieniężne i prawa majątkowe. Jak wynika z treści art. 30b ust. 1 tej ustawy od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, i z realizacji praw z nich wynikających oraz z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu. Zdaniem organu cel zbycia akcji należących do podatnika nie ma znaczenia dla skutków podatkowych wywołanych na gruncie przepisów u.p.d.o.f. To, że podatnik nie otrzymał kwoty z tytułu odpłatnego zbycia akcji, nie zmienia faktu, iż z tych środków zostały pokryte jego zobowiązania wobec wierzycieli, w imieniu których działał Komornik Sądowy. Tym samym zostały zaspokojone lub uległy zmniejszeniu zobowiązania podatnika wobec innych podmiotów. Zatem to podatnik, a nie Komornik Sądowy uzyskał przychód z tytułu odpłatnego zbycia 7.869 akcji. Dodatkowo Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. zauważył, iż zakres obowiązków komornika sądowego jako płatnika został określony w art. 42e u.p.d.o.f. Jak wynika z powyższej normy prawnej, komornik sądowy zobowiązany jest do poboru zaliczki na podatek dochodowy tylko wtedy, gdy dokonuje wypłaty świadczeń określonych w art. 12, tj. ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy. Dlatego też w przypadku odpłatnego zbycia akcji należących do podatnika, na komorniku sądowym nie ciążył obowiązek poboru podatku dochodowego. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, podatnik wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W uzasadnieniu skarżący ponownie opisał zaistniały stan faktyczny. W jego ocenie poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. spowodował, że skarżący otrzymał nowego wierzyciela tj. Skarb Państwa, a komornik otrzymał nowego żywiciela. Skarżący podkreślił, że realizując swoje uprawnienia komornik wpędzi go w spiralę zadłużenia, bo w momencie podtrzymania decyzji, wstrzyma spłaty zadłużeń pozostałych wierzycieli, realizując spłatę najważniejszemu wierzycielowi jakim jest Skarb Państwa. Wstrzymując spłatę pozostałym wierzycielom spowoduje lawinowy przyrost odsetek, a co z tym idzie narosną one do takiej wysokości, że nie będzie ich w stanie spłacić do końca życia, a komornik będzie miał na zawsze żywiciela. Wymagana kwota podatku od sprzedaży akcji wynosi 27.189 zł, co oznacza że przy możliwościach płatniczych podatnika zablokowanie spłat pozostałych wierzycieli na ok. 2-2,5 roku. Skarżący zauważył ponadto, że to komornik otrzymał pieniądze ze sprzedaży akcji i jego obowiązkiem było zaspokojenie Skarbu Państwa. Skarżący podkreślił, iż gdyby to on dokonywała zbycia papierów wartościowych, to w pierwszej kolejności zaspokoiłby Skarb Państwa. Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o całkowite uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] przeniesienie obowiązku podatkowego na Komornika, który otrzymał pieniądze i nie wypełnił ciążącego na nim obowiązku oraz o uwolnienie z kosztów sądowych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest bezzasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W myśl art. 1. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (j.t. Dz. U. z 2011, Nr 231, poz. 1376) komornik sądowy jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym. Komornik sądowy jest organem państwa powołanym do wykonywania orzeczeń sądowych w drodze przymusowej egzekucji świadczeń pieniężnych i niepieniężnych, a także wykonywania innych czynności określonych w ustawach, posiadającym - w ramach wykonywania swoich zadań - władcze kompetencje wobec innych podmiotów stosunków prawnych. Komornik jest zatem organem egzekucji sądowej, wykonuje przede wszystkim czynności egzekucyjne w sprawach cywilnych, ale też inne czynności przewidziane w ustawie. Natomiast postępowanie egzekucyjne to ogół czynności związanych z egzekucją, czyli z przymusowym wykonaniem świadczenia określonego w tytule wykonawczym, począwszy od złożenia wniosku o wszczęcie egzekucji, aż do jej zakończenia. Stosownie do art. 3a ustawy o komornikach sądowych i egzekucji komornik na własny rachunek wykonuje czynności, o których mowa w art. 2. Przepis ten oznacza tylko tyle, że komornik nie otrzymuje już uposażenia z budżetu i wykonuje czynności na własny rachunek, czyli finansuje te czynności z uzyskiwanych opłat. Komornik nie prowadzi jednak działalności gospodarczej i nie jest przedsiębiorcą. Dokonując czynności egzekucyjnych z mienia dłużnika, nie staje się właścicielem tego mienia, zatem zasadniczo nie przechodzą na niego obowiązki podatkowe właściciela związane ze sprzedażą tego mienia. Od 1 stycznia 2005 r. w sytuacji gdy komornicy dokonujący wypłaty świadczeń określonych w art. 12 (ze stosunku pracy i pokrewnych), na podstawie art. 42e u.p.d.o.f. stali się oni płatnikami zaliczek na podatek dochodowy, którymi wcześniej były wyłącznie zakłady pracy. Wynika to jednak z konkretnego przepisu prawnego, powoływanego zresztą w treści zaskarżonej decyzji. Natomiast w przypadku odpłatnego zbycia akcji należących do podatnika, na komorniku sądowym nie ciążył obowiązek odprowadzenia podatku dochodowego, co prawidłowo wyjaśnił Dyrektor Izby Skarbowej w Ł.. Organ zasadnie stwierdził, że okoliczność, iż podatnik nie otrzymał kwoty z tytułu odpłatnego zbycia akcji, nie ma istotnego znaczenia dla wymiaru podatku, gdyż ze środków tych zostały pokryte zobowiązania podatnika wobec jego wierzycieli, w imieniu których działał komornik. Tym samym zostały zaspokojone lub uległy zmniejszeniu zobowiązania podatnika wobec innych podmiotów. Zatem przychód z tytułu odpłatnego zbycia akcji uzyskał podatnik, a nie komornik. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. źródłami przychodów, z których dochód podlega opodatkowaniu, są m.in. kapitały pieniężne i prawa majątkowe. Natomiast w myśl art. 30b ust. 1 tej ustawy od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych i z realizacji praw z nich wynikających oraz z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu. Ponieważ podatnik nie złożył odrębnego zeznania, według ustalonych wzorów o wysokości osiągniętego w roku podatkowym dochodu (poniesionej straty) z kapitałów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30b i nie wpłacił należnego podatku - jak do tego zobowiązuje art. 45 ust. 1a pkt 1 u.p.d.o.f. – organ na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej wydał decyzję, w której określił wysokość zobowiązania podatkowego. Z powyższych względów Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami) orzekł jak w sentencji. i.ś.