I SA/Łd 1495/03

WyrokWSA w Łodzi2004-04-23

Skład orzekający: Sędzia NSA P. Kiss, Sędzia NSA T. Porczyńska, Sędzia NSA W. Jarzębowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czynsz najmu zapłacony przez współwłaścicieli nieruchomości na rzecz zarządcy tej nieruchomości, działającego w imieniu wszystkich współwłaścicieli, stanowi przychód z wynajmu dla tych współwłaścicieli, którzy jednocześnie są najemcami części nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że czynsz najmu zapłacony przez współwłaścicieli, działających w ramach spółki cywilnej, na rzecz zarządcy nieruchomości, który reprezentował wszystkich współwłaścicieli, stanowi przychód z wynajmu dla tych współwłaścicieli w odpowiedniej części. Stanowisko to oparto na treści umowy najmu, z której wynikało, że zarządca działał w imieniu wszystkich współwłaścicieli, a wpłacone kwoty były przeznaczone na utrzymanie całej nieruchomości. Sąd odrzucił argument o nieważności umowy z "samym sobą", wskazując na konsekwentne dokonywanie wpłat i zaliczanie ich do kosztów uzyskania przychodów przez skarżących.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej w Ł., która uchyliła decyzję Pierwszego Urzędu Skarbowego i określiła zobowiązanie podatkowe M. i J. S. w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1997. Podatnicy, będący współwłaścicielami nieruchomości, wynajmowali jej część poprzez zarządcę, działając w ramach spółki cywilnej. Organy podatkowe zaliczyły część zapłaconego przez nich czynszu do ich przychodów z wynajmu. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i Ordynacji podatkowej, twierdząc, że nie otrzymali przychodu z wynajmu, gdyż umowa była zawarta "z samym sobą".
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA P. Kiss (spr.), Sędziowie NSA T. Porczyńska, W. Jarzębowski, Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi M. i J. S. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1997 oddala skargę I SA/Łd 1495/03 Uzasadnienie Zaskarżoną do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzją z dn. [...] wydaną z powołaniem się na przepisy art. 207 par.1, art. 220 par.2 i art. 233 par.1 pkt. 2 lit. a ustawy z dn.29.08.1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137, poz. 926 ze zm./ Izba Skarbowa w Ł. po rozpatrzeniu odwołania M. i J. małż. S. uchyliła w całości decyzję Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł-B z dn . [..] w sprawie określenia dla podatników za rok 1997 zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 1.297,70 zł i jednocześnie określiła dla wymienionych podatników zobowiązanie podatkowe z powyższego tytułu w wysokości 1.122,90 zł. W motywach wydanej decyzji organ drugiej instancji stwierdził, że zgodnie z niekwestionowanym stanem faktycznym sprawy podatnicy w 1997r. prowadzili działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej w ramach firmy "A", a także osiągali przychody z tytułu wynajmu lokali w budynku położonym w Ł. przy ul. A, odnośnie której to nieruchomości byli współwłaścicielami w odpowiednich częściach /M. S. – 38,19% udziałów, a J. S. – 15,97% udziałów/. Na podstawie umowy najmu zawartej w dn. [...] z zarządcą /administratorem/ powyższej nieruchomości podatnicy wynajmowali w budynku przy ul. A lokal użytkowy /sklep/ o powierzchni 159,5 m2 oraz lokal mieszkalny, adaptowany na lokal użytkowy, a ogólna kwota czynszu zapłacona przez podatników z powyższego tytułu na rzecz zarządcy nieruchomości wyniosła w 1997r. kwotę 26.724,78 zł. W związku z tym, ze podatnicy nie ujęli w ogóle zapłaconego czynszu do swoich przychodów z tytułu wynajmu lokali, organy podatkowe w oparciu o art. 11 ust. 1 ustawy z dn.26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych / T.j. Dz.U. z 1993r. nr 90, poz. 416 ze zm./ zaliczyły odpowiednią część czynszu /proporcjonalnie do posiadanych udziałów w współwłasności przedmiotowej nieruchomości/ do przychodów podatników z wynajmu lokali, stwierdzając, iż zgodnie z powołanym przepisem przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku podatkowym pieniądze oraz wartości otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Izba Skarbowa stwierdziła, że zarządca nieruchomości zawierając umowę najmu ze skarżącymi działał w imieniu wszystkich współwłaścicieli nieruchomości i również wpłacona na jego rzecz kwota czynszu najmu stanowiła w odpowiednich częściach przychód wszystkich współwłaścicieli, w tym również podatników. Dokonując pewnego zmniejszenia określonego przez Urząd Skarbowy należnego podatku dochodowego organ odwoławczy uznał, że część zakwestionowanych wydatków poniesionych przez podatników w ramach działalności gospodarczej prawidłowo została przez nich zaliczona do kosztów uzyskania przychodów. W złożonej skardze pełnomocnik podatników wnosząc o uchylenie decyzji Izby Skarbowej w całości zarzuciła, iż została ona wydana z naruszeniem art.11 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez niezasadne przyjęcie, że podatnicy otrzymali jakiekolwiek przychody z tytułu najmu lokali położonych w Ł. przy ul. A, a także z naruszeniem art.122 Ordynacji podatkowej poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Według strony skarżącej opłacany przez podatników czynsz najmu stanowił przychód jedynie pozostałych współwłaścicieli nieruchomości oraz koszt prowadzonej działalności gospodarczej podatników, natomiast nie mógł stanowić przychodu samych podatników z wynajmu lokali, albowiem nie można zawrzeć umowy z "samym sobą". Zdaniem strony, organy podatkowe bez przeprowadzenia odpowiedniego postępowania wyjaśniającego bezzasadnie przyjęły, iż zarządca nieruchomości zawierając umowę najmu ze skarżącymi, działał również w ich imieniu i na ich rzecz, a także, że skarżący otrzymali z powyższego tytułu jakiekolwiek pieniądze. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Ł. wnosząc o jej oddalenie podtrzymała w całości swoje stanowisko i argumenty wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ podniósł, ze z treści zawartej umowy najmu z dn. [...] wynika, że przedmiotowa umowa została zawarta pomiędzy zarządcą całej nieruchomości, reprezentującą wszystkich współwłaścicieli tej nieruchomości /w tym również skarżących/ a skarżącymi, jako wspólnikami spółki cywilnej "A" i należy uznać, że wpłacone na rzecz zarządcy kwoty stanowiły przychód wszystkich współwłaścicieli tej nieruchomości, a więc i skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł., stając się na podstawie art. 97 par.1 ustawy z dn.[...] Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U nr 153, poz.1271/ właściwym do rozpatrzenia niniejszej skargi, zważył, co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest wyłącznie kwestia zasadności zaliczenia przez organy podatkowe do przychodów skarżących z wynajmu lokali w budynku położonym w Ł. przy ul. A, którego byli współwłaścicielami odpowiedniej części czynszu najmu zapłaconego przez skarżących na rzecz zarządcy /administratora/ tej nieruchomości na podstawie umowy najmu lokali z dn. [...]. Na podstawie oceny całości zebranego i w zasadzie nie kwestionowanego materiału dowodowego należy podzielić stanowisko organów podatkowych, iż brak jest dostatecznych podstaw do uznania, że czynsz najmu zapłacony w 1997r. przez skarżących prowadzących w ramach spółki cywilnej działalność gospodarczą w ramach firmy "A" z tytułu wynajmu części pomieszczeń w budynku przy ul. A nie stanowił w odpowiedniej części również przychodu skarżących, jako współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości. Z treści umowy najmu z dn.[...] wynika jednoznacznie, że skarżący działając w ramach swojej firmy zawarli umowę z ustanowionym wcześniej przez wszystkich współwłaścicieli zarządcą /administratorem/ tej nieruchomości, który reprezentował ogół współwłaścicieli i nie ulega wątpliwości, iż zapłacone przez skarżących kwoty czynszu najmu, przelewane na wydzielony rachunek zarządcy nieruchomości były przeznaczone na cele związane z administrowaniem i utrzymaniem w należytym stanie całej nieruchomości. W tych warunkach należy uznać, że przedmiotowy czynsz najmu stanowił w odpowiednich częściach przychód wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, w tym również skarżących. W odniesieniu się do stanowiska strony skarżącej nie można zgodzić się z głównym zarzutem skargi, iż zapłacony przez skarżących czynsz nie może stanowić ich przychodu w jakiejkolwiek części z uwagi na to, że wynika on z umowy najmu zawartej z "samym sobą", a więc umowy nieważnej. Niezależnie od wskazanych wyżej okoliczności zawarcia przedmiotowej umowy najmu przez skarżących działających w ramach określonego podmiotu gospodarczego z ustanowionym wcześniej przez wszystkich współwłaścicieli zarządcą nieruchomości, należy także zauważyć, iż stanowisko skarżących o nieważności zawartej umowy najmu jest niekonsekwentne. W oparciu bowiem o tą umowę firma skarżących dokonywała miesięcznych przelewów /wpłat/ z tytułu ustalonego czynszu na konto zarządcy nieruchomości, a kwoty zapłaconego czynszu były zaliczane do kosztów uzyskania przychodów skarżących z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, czego organy podatkowe nie kwestionowały. Z tych wszystkich względów Sąd uznając, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, na podstawie art. 151 ustawy z dn. [...]. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło