I SA/Łd 1495/08

Dnia 24 lutego 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącemu – K. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi i ustanowienie adwokata; 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. K.W. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od towarów i usług. We wniosku tym skarżący podał jedynie, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną H., 19-letnim synem B., 16-letnim synem M. oraz 14-letnim synem K. Wskazał przy tym, że rodzina nie posiada żadnych dochodów. Oświadczył także, iż nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. Z kolei w uzasadnieniu wniosku stwierdził, że z powodu zajętego konta bankowego przez urząd skarbowy od sierpnia pozostaje bez pracy, ale z trzema kredytami do spłacenia. Ponadto skrytykował istniejący system podatkowy. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia skarżącego okazały się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, zarządzeniem z dnia 30 stycznia 2009 r. wezwano skarżącego do wykazania wszystkich składników własnego majątku oraz majątku pozostałych osób, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, wyjaśnienia kwestii braku osiągania dochodu przez żonę H. i syna B., a także do wskazania aktualnego źródła utrzymania rodziny i określenia kwoty wydatków ponoszonych na podstawowe świadczenia - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał zaświadczenie z Urzędu Miejskiego w O. o wysokości dochodu osiąganego z posiadanego gospodarstwa rolnego, zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy dotyczące statusu żony, wezwanie w przedmiocie zapłaty grzywny w kwocie 300 zł, decyzję o przyznaniu świadczeń rodzinnych na dzieci oraz harmonogramy spłat rat kredytowych. Stwierdził przy tym, że kwestia opłat za wodę, energię elektryczną, gaz to wyłącznie jego prywatna sprawa. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym została uregulowana w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (§ 2 i § 3 art. 245 powołanej ustawy). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie skarżący świadomie zaniechał przedstawienia niektórych okoliczności potwierdzających fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Mimo bowiem wezwania, nie podał kwoty środków przeznaczanych na podstawowe świadczenia (opłaty za wodę, energię elektryczną, gaz), informując, że jest to jego prywatna sprawa. Natomiast ze złożonego wniosku i pozostałych dokumentów, do przedłożenia których skarżący został wezwany, wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną H. i trzema synami: 19-letnim B., 16-letnim M. oraz 14-letnim K. Skarżący wraz z małżonką są współwłaścicielami gospodarstwa rolnego w O. o pow. 8,7803 ha. Roczny dochód z tego gospodarstwa wynosi 9 343,09 zł. Żona skarżącego jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Otrzymuje zasiłki rodzinne na dzieci i dodatki do zasiłku rodzinnego w kwocie ok. 326 zł miesięcznie. Obciążenie budżetu rodziny stanowią płatności z tytułu spłaty rat kredytowych, których wartość stanowi kwotę rzędu ok. 500 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącego zasługuje na częściowe uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi i ustanowienie adwokata. Dokonując powyższej oceny, Referendarz sądowy w szczególności wziął pod uwagę fakt, iż wnioskodawca czerpie niski dochód z gospodarstwa rolnego, spłaca zadłużenie z tytułu kredytów, a rodzina korzysta z pomocy społecznej w formie zasiłków rodzinnych oraz dodatków do tychże zasiłków i na tej podstawie przyjął, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tym niemniej w ocenie Referendarza sądowego okoliczność, iż przyszłe koszty rozłożone będą w czasie, a skarżący świadomie nie podał kwoty środków przeznaczanych na podstawowe świadczenia, informując, że jest to jego prywatna sprawa - nie pozwala przyjąć, iż skarżący dowiódł, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jedynie zaś wykazanie spełnienie tej przesłanki obligowałoby Referendarza sądowego do uwzględnienie wniosku skarżącego w żądanym, całkowitym zakresie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. (MSi)