I SA/Łd 150/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Cezary Koziński po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A SA o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi A Spółki Akcyjnej z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2006 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2006 r. spółka A. wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że wykonanie decyzji mogłoby spowodować wyrządzenie niepowetowanej szkody oraz trudne do odwrócenia skutki. Wyjaśniła, że znajduje się w niestabilnej sytuacji finansowej, w szczególności nie posiada stałych i gospodarczo bezpiecznych źródeł przychodów, co jest wynikiem kryzysu finansowego i znacznego spadku sprzedaży dzieł sztuki. W 2011 r. skarżąca osiągnęła przychody netto w wysokości 14.400 zł i poniosła ogólną stratę z działalności gospodarczej w wysokości 24.211,28 zł, natomiast w 2012 r. jej przychody ze sprzedaży wyniosły 2.537.964,78 zł, a ogólny zysk z działalności gospodarczej – 21.573,05 zł. Poprawa kondycji spółki była wynikiem prowadzenia działalności na rynku substancji farmaceutycznych. Skarżąca wskazała dalej, że warunkiem prawidłowej realizacji kontraktów w zakresie prowadzonej działalności, jest utrzymanie niezakłóconego przepływu środków pieniężnych przez rachunek bankowy. Jeżeli w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji rachunek zostanie zajęty spółka nie będzie w stanie regulować swoich należności wobec dostawców, co z kolei spowoduje brak dostaw z jednej strony i uniemożliwienie realizacji zobowiązań wobec nabywców z drugiej. W konsekwencji skarżąca będzie musiała zwrócić nabywcom kwoty przedpłat oraz będzie zobowiązana do zapłaty kar umownych. Efektem tego będzie utrata kontrahentów, pozycji na rynku, a ostatecznie – likwidacja działalności. Poza powyższą argumentacją strona skarżąca wyraziła przekonanie, że kwestionowana decyzja narusza prawo na tyle poważnie, że jej wykonanie pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z przyszłym rozstrzygnięciem Sądu i narażałoby Skarb Państwa na niepotrzebne koszty. Do wniosku załączono między innymi: bilans oraz rachunek zysków i strat na koniec 2012 r., a także informację dodatkową do sprawozdania finansowego i zestawienie zmian w środkach trwałych za 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji stanowi art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 270; dalej: P.p.s.a.), z którego wynika, że sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności, jest wykazanie przez stronę okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zatem już w uzasadnieniu wniosku strona powinna odwołać się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest słuszne. Istnienie tego obowiązku jest konsekwentnie powoływane w orzecznictwie sądów administracyjnych (postanowienie NSA z 13 grudnia 2004 r. FZ 496/2004, publ. system LexPolonica). Podkreślić należy, że sam fakt istnienia obowiązku wykonania decyzji nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Konieczność zapłaty podatku i związane z tym uszczuplenie majątku podatnika, są bowiem zwykłym następstwem takiej decyzji. Obowiązkiem wnioskodawcy jest zatem wykazanie, że na skutek zapłaty podatku grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Rozpatrując wniosek strony z tego punktu widzenia stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Strona skarżąca nie wskazała w istocie żadnych okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z danych zawartych w wniosku i załączonych dokumentów wynika, że skarżąca spółka w 2012 r. osiągnęła przychód w wysokości ponad 2,5 mln zł, na koniec 2012 r. nie posiadała przyszłych zobowiązań, a składniki jej majątku były wolne od zabezpieczeń. Z informacji o zmianach w środkach trwałych wynika, że w 2012 r. spółka weszła w posiadanie między innymi gruntów i budynków o wartości przekraczającej 2 mln zł, osiągając ostatecznie na koniec roku wartość netto tych środków prawie 2,7 mln. Z braku aktualnych danych analizie – z punktu widzenia przesłanek z art. 61 P.p.s.a. – należało poddać te właśnie dane. Wynika z nich, że ewentualne zobowiązanie, którego uiszczenia obawia się skarżąca (chodzi o kwotę blisko 67 tys. zł), jest wielokrotnie niższe od majątku spółki. Kwota tego zobowiązania ma również nieznaczny wymiar w zestawieniu z rozmiarami działalności spółki. Za gołosłowne należy zatem uznać stanowcze stwierdzenia zawarte we wniosku o wstrzymanie, zgodnie z którymi uiszczenie podatku miałoby spowodować trudne do odwrócenia skutki – wręcz upadłość podatnika. Przedstawione we wniosku fakty dotyczące sytuacji majątkowej spółki oraz rozmiaru prowadzonej działalności stoją w oczywistej sprzeczności z tymi twierdzeniami. We wniosku wskazano, że ewentualne zajęcie rachunku bankowego spółki spowoduje lawinową reakcję w postaci zablokowania bieżących płatności, niemożności realizacji kontraktów handlowych, utratę zaufania partnerów handlowych, konieczność ponoszenia kar umownych i ostateczną niewypłacalność spółki spowodowaną utratą kontrahentów (źródeł zysków). Z przedstawionych przez spółkę danych wynika jednak, że scenariusz taki jest zupełnie nieprawdopodobny. Ponadto z zaprezentowanego wyżej rozumowania wyłania się wniosek, że strona marginalizuje konieczność ponoszenia świadczeń publicznoprawnych. Te są natomiast nieodłącznie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, podobnie jak zobowiązania wobec kontrahentów handlowych. Zarówno jedne, jak i drugie, muszą być uwzględniane przez przedsiębiorców w rachunku ekonomicznym. Zobowiązania wobec Skarbu Państwa nie mają charakteru nadzwyczajnego, ale naturalnie wpisują się w prowadzenie działalności gospodarczej. Żaden przepis prawa nie pozwala na stosowanie swoistej preferencji dla zobowiązań prywatnoprawnych, kosztem zobowiązań o charakterze publicznoprawnym. Ponadto zauważyć należy, że zobowiązanie objęte zaskarżoną decyzją dotyczy 2006 r. i było już wcześniej wymierzane przez organy podatkowe. Wydana wówczas decyzja została poddana kontroli Sądu i wyeliminowana z obrotu prawnego wyrokiem z 24 kwietnia 2012 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 281/12. Skarżąca spółka prowadząc z należytą dbałością swoje interesy winna zabezpieczyć odpowiednie środki na uiszczenie ewentualnych zobowiązań podatkowych. Wysokość tego ewentualnego zobowiązania jest jej znana co najmniej od 2011 r. Spółka miała zatem wystarczający czas na zabezpieczenie tej kwoty. Dodać w tym miejscu należy, że wprawdzie w poprzednio toczącym się postępowaniu przed tutejszym sądem WSA wstrzymał wykonanie zaskarżonego aktu (postanowienie WSA z 22 marca 2012 r.), na co powołuje się pełnomocnik skarżącej, jednak przy ocenie obecnie rozpatrywanego wniosku nie może ujść uwadze zasadnicza (korzystna) zmiana w sytuacji gospodarczej skarżącej spółki. Obecnie działalność spółki prowadzona jest na nieporównanie większą skalę, niż to miało miejsce poprzednio, czego wyrazem jest wielkość przychodu spółki, który w 2011 r. wyniósł 14 tys. zł (dane uwzględnione w sprawie I SA/Łd 281/12), natomiast w 2012 r. przekroczył 2,5 mln zł. Kilkukrotnie też wzrosła wartość majątku podatnika (do niemal 2,7 mln zł na koniec 2012 r.). Zwrócić należy również uwagę na niespójność między argumentacją zawartą we wniosku, a treścią załączonych dokumentów. Uzasadniając tezę o braku stałych źródeł przychodów, wnioskodawca wskazał na znaczne zmniejszenie działalności w zakresie sprzedaży dzieł sztuki. Wskazał także na zyski osiągane z działalności na rynku substancji farmaceutycznych, ale nie podał jaki udział ma ta działalność w przychodach strony. Tymczasem z informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego spółki za 2012 r. wynika wprost, że w tym roku spółka w ogóle nie prowadziła działalności w zakresie obrotu dziełami sztuki, a źródłem jej przychodów był wyłącznie obrót surowcami farmaceutycznymi. Powoływanie się na problemy na rynku sztuki w sytuacji, gdy faktycznie spółka zaprzestała działalności na tym rynku i zajmuje się wyłącznie obrotem materiałami farmaceutycznymi (co miało wyraz w zmianie nazwy spółki, poprzednio: B. w Ł.) oznacza, że treść rozpatrywanego wniosku w istocie nie przystaje do rzeczywistej sytuacji spółki. Na zakończenie wskazać należy, że okoliczności uzasadniającej wstrzymanie wykonania decyzji nie może stanowić hipotetyczna możliwość uwzględnienia skargi. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotu zaskarżenia, sąd bowiem nie dokonuje oceny zawartości skargi, a zajmuje się wyłącznie potencjalnym wpływem wykonania zaskarżonej decyzji na sytuację (przede wszystkim ekonomiczną) podatnika (por. postanowienie NSA z 28 kwietnia 2005 r., II OZ 184/05, Lex nr 302251). W tym stanie sprawy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., sąd orzekł jak w sentencji. J.B.