I SA/Łd 1518/06
WyrokWSA w Łodzi2007-03-16
Skład orzekający: Piotr Kiss, Wiktor Jarzębowski, Ewa Alberciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak oryginałów faktur zakupu, spowodowany ich rzekomym zaginięciem w trakcie wcześniejszej kontroli skarbowej, zwalnia podatnika z obowiązku udokumentowania prawa do odliczenia podatku naliczonego poprzez uzyskanie duplikatów faktur?Ratio decidendi
Podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, jednakże podstawę do tego obniżenia stanowią wyłącznie oryginały faktur, ich duplikaty lub faktury korygujące. Brak tych dokumentów, niezależnie od przyczyn ich utraty, uniemożliwia skorzystanie z odliczenia. Podatnik jest zobowiązany do podjęcia wszelkich starań w celu uzyskania duplikatów faktur od kontrahentów, a organy podatkowe nie mają obowiązku poszukiwania dokumentacji na rzecz podatnika.Stan faktyczny
Spółka A S.A. została zobowiązana do zapłaty podatku od towarów i usług za 2001 rok w kwocie 283.387 zł z uwagi na brak dokumentacji podatkowej (faktur zakupu) umożliwiającej odliczenie podatku naliczonego. Spółka twierdziła, że dokumentacja zaginęła podczas wcześniejszej kontroli skarbowej. Organy podatkowe uznały, że brak dokumentów, nawet w przypadku ich zaginięcia, nie zwalnia podatnika z obowiązku uzyskania duplikatów i nie pozwala na uwzględnienie podatku naliczonego. Decyzje organów pierwszej i drugiej instancji zostały utrzymane w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i pozbawienie prawa do dwuinstancyjnego rozpoznania sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Kiss (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Asesor WSA Ewa Alberciak, Protokolant Agata Brolik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2007 r. sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2001 r. oddala skargę
I SA/Łd 1518/06
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. działając na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 8 poz. 65 ze zm.), art. 21 § 1 pkt 1, § 3 i § 3a, art. 23 § 1 pkt 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), art. 10 ust. 2, art. 19 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11 poz.50 ze zm.), a także § 50 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 109 poz. 1245 ze zm.) określił dla A S.A. z siedzibą w Ł. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2001 r. w łącznej kwocie 283.387 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ kontrolny wskazał, iż od momentu wszczęcia w dniu 15 września 2003 r. kontroli podatkowej za rok 2001 w zakresie podatku od towarów i usług, Prezes Zarządu Spółki – A.K., pomimo wielokrotnych monitów, nie udostępnił żadnej dokumentacji objętej zakresem kontroli. W piśmie z dn.16.09.2003r. stwierdził on, iż nie jest w stanie tego uczynić z uwagi na fakt, że Spółka nie zatrudnia od dłuższego czasu żadnych pracowników, nie prowadzi od 2001r. działalności, a wszelkie dokumenty zostały zabezpieczone przez Spółkę i są przechowywane w kartonach w pomieszczeniu, znajdującym się w budynku przy Pl. A 2 w Ł. W związku z uporczywym nie udostępnianiem wymaganej dokumentacji podatkowej, dokonano na podstawie postanowienia Prokuratora Rejonowego Ł.-W., w dniu 12 sierpnia 2004 r. przeszukania pomieszczeń biurowych i gospodarczych Spółki znajdujących się przy Pl. A 2 .
W wyniku przeszukania ujawniono jedynie część korespondencji handlowej jednostki oraz raporty kasowe Spółki dotyczące kosztów biura oraz płac. Przesłuchany następnie Prezes Zarządu Spółki zeznał, iż dokumentacja podatkowa jednostki za rok 2001 zaginęła po przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej w P. kontroli dotyczącej rozliczeń za lata 1998-2000, która miała miejsce w roku 2001. Według jego wyjaśnień przedmiotowa dokumentacja znajdowała się w tym samym pomieszczeniu, gdzie dokonywano kontroli. Kontrola została zakończona bez poinformowania o tym fakcie Spółki oraz bez protokolarnego przekazania dokumentacji i pomieszczeń. W związku z powyższym wyjaśnieniem organ orzekający przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego stwierdził, że powyższy zarzut strony nie znajduje żadnego potwierdzenia. Organ podniósł, iż, jak wynika z wyjaśnień J.K. – inspektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P., kontrolującym udostępniono pomieszczenie znajdujące się w budynku przy Pl. A 2 w Ł., wyposażone jedynie w biurka i krzesła. W pomieszczeniu tym nie było żadnych dokumentów. W okresie dokonywania kontroli, to jest w 2001 r., Zarząd Spółki oraz dział księgowości miał siedzibę w Ł. przy ul. B 21 i to stamtąd dowożone były konkretne dokumenty podatkowe dotyczące lat 1998-2000, które po wykorzystaniu odbierane były przez pracowników Spółki. Również z zeznań H.M., zatrudnionej w badanym okresie w Spółce na stanowisku samodzielnej księgowej wynika, iż udostępnione na potrzeby kontroli pomieszczenie było puste i w momencie wszczęcia kontroli nie było tam żadnych dokumentów. Dokumenty te były każdorazowo dowożone z ul. B 21 i tam też znajdowała się dokumentacja podatkowa za rok 2001. Organ orzekający powołał się także na okoliczność, że pismem z dnia 28 kwietnia 2004 r. wezwano kontrolowaną Spółkę do przedłożenia, w terminie 3 miesięcy oryginałów bądź duplikatów faktur dokumentujących zakupy towarów i usług za okres objęty kontrolą, jednakże pomimo upływu zakreślonego terminu, Spółka nie doręczyła wymaganych dokumentów. Stwierdzono, że z ustaleń organu w okresie objętym kontrolą A S.A. deklarowało sprzedaż zwolnioną oraz opodatkowaną stawką 7% i 22%. Zasadniczą część sprzedaży deklarowanej w deklaracjach VAT-7 stanowiły przychody ze sprzedaży usług pośrednictwa finansowego przy udzielaniu i bieżącej obsłudze kredytów w systemie sprzedaży ratalnej, zwolnionej od podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym w związku z poz. 13 załącznika nr 2 do powołanej ustawy. W badanym okresie Spółka dokonywała zakupów związanych ze sprzedażą zwolnioną oraz opodatkowaną.
W związku z posiadaniem statusu zakładu pracy chronionej ( w okresie od 25 listopada 1998 r. do 19 lipca 2001 r.), spółka stosownie do treści art. 14a ust. 1 powołanej ustawy była uprawniona w zakresie działalności tego zakładu do otrzymania częściowego lub całkowitego zwrotu wpłaconej kwoty podatku od towarów i usług.
Z informacji uzyskanych z Urzędu Skarbowego Ł.-W. wynika, iż w okresie luty-maj 2001 r. Spółka korzystając z przysługujących jej w tym zakresie uprawnień otrzymała zwrot wpłaconych kwot podatku VAT na sumę 71.347,00 zł. Nadto w toku odrębnej kontroli przeprowadzonej wobec powiązanej osobowo spółki z o.o. B z siedzibą w Ł. przy ul. B 21 stwierdzono, iż w dokumentacji kontrolowanego podmiotu za rok 2001 figurują faktury wystawione przez A tytułem dzierżawy pomieszczeń, sprzętu komputerowego, refakturowanych usług dostaw energii, gazu oraz abonamentu telefonicznego na łączną kwotę netto 416.934,84 zł., z czego suma podatku VAT wynosi 83.370,49 zł. Z uwagi na to, iż wymienione kwoty obrotu oraz podatku należnego są niższe od kwot zadeklarowanych przez Spółkę w deklaracjach VAT-7 za poszczególne miesiące 2001 r., a Spółka nie wyjaśniła tych rozbieżności, wysokość podatku należnego przyjęto wobec braku dokumentacji źródłowej w wysokościach wynikających z deklaracji.
Natomiast z uwagi na fakt, iż Spółka nie udokumentowała w sposób prawem przewidziany zakupów potwierdzających zadeklarowane kwoty podatku naliczonego, kwoty zobowiązania podatkowego za poszczególne miesiące roku 2001 organ określił bez uwzględnienia zadeklarowanych kwot podatku naliczonego. Nadto zdaniem organu, pomimo posiadania przez Spółkę do dnia 19 lipca 2001 r. statusu zakładu pracy chronionej, nie przysługuje jej zwrot podatku w części przekraczającej zadeklarowaną pierwotnie kwotę zobowiązania podatkowego za poszczególne miesiące 2001r. wniosek o dokonanie zwrotu kwoty o której mowa w ust. 1 powołanego przepisu.
Od powyższej decyzji A S.A. wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji..
Uzasadniając odwołanie Prezes Zarządu Spółki podniósł, iż nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu I instancji jakoby Spółka zaniżyła wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług o kwotę 154.903 zł. Strona skarżąca wskazała, iż w okresie od stycznia do lipca 2001 r. Urząd Skarbowy Ł.-W. dokonywał comiesięcznej kontroli w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku VAT za poszczególne miesiące. Powyższe zdaniem skarżącej Spółki oznacza, iż w tym okresie wydawane były wiążące organy podatkowe decyzje, których Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej nie wziął pod uwagę. Odpowiednie protokoły, które znajdują się w posiadaniu Urzędu Skarbowego Ł.-W. oraz ich brak w Spółce nie może powodować negatywnych skutków dla podatnika, tym bardziej , że dostęp do nich organ mógł sobie zapewnić we własnym zakresie.
Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 Ordynacji podatkowej, art. 10 ust. 2, art. 19 ust. 1 i ust. 2, art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, § 50 ust. 3, § 51 ust. 1 i ust. 2, § 52 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego stwierdzono, że w 2001 r. Spółka Akcyjna A była zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług oraz składała deklaracje podatkowe VAT-7 za poszczególne okresy rozliczeniowe. W toku przeprowadzonej kontroli skarbowej Spółka nie przedłożyła jednak żadnej dokumentacji podatkowej dotyczącej prawidłowości rozliczenia tego podatku za poszczególne miesiące roku 2001 ( faktur zakupu, faktur sprzedaży, ewidencji zakupów i ewidencji sprzedaży) ponieważ jak uzasadniła, dokumentacja ta zaginęła podczas kontroli podatkowej dotyczącej lat wcześniejszych. W ocenie organu odwoławczego zaginięcie dokumentacji nie zwalnia podatnika z obowiązku pozyskania duplikatów faktur w celu potwierdzenia zasadności dokonanego odliczenia podatku naliczonego za rok 2001. Obowiązujące przepisy prawne określają w sposób jednoznaczny tryb postępowania w przypadku zaistnienia takiego zdarzenia. W takiej sytuacji sprzedawca na wniosek nabywcy ponownie wystawia fakturę lub rachunek zgodnie z danymi zawartymi w kopii faktury lub rachunku i wskazuje, że jest to duplikat. Pomimo możliwości wystąpienia do swoich kontrahentów, Spółka nie podjęła żadnych czynności zmierzających do odtworzenia duplikatów faktur zakupu i nie przedstawiła do kontroli w powyższym zakresie żadnej dokumentacji. W związku z tym organy podatkowe nie uwzględniły podatku naliczonego wynikającego ze złożonych deklaracji podatkowych VAT-7.
W odniesieniu do podniesionego zarzutu dotyczącego dokonywania przez Urząd Skarbowy Ł.-W. w okresie styczeń-lipiec 2001 r. comiesięcznych kontroli w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku VAT, organ odwoławczy wskazał, iż przeprowadzona kontrola dotyczyła jedynie miesiąca stycznia 2001 r. i zakończyła się jedynie sporządzeniem protokołu, bez wydania żadnej decyzji. Za pozostałe wskazane okresy, organ podatkowy dokonywał jedynie czynności sprawdzających w zakresie prawidłowości wyliczania kwoty zwrotu ograniczonej limitem, o którym mowa w art. 14a ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym. Przeprowadzane czynności sprawdzające w żaden sposób nie weryfikowały prawidłowości wyliczenia kwot zadeklarowanych przez Spółkę w składanych deklaracjach VAT-7. Również decyzje wydane na podstawie art. 14a ust. 7 pkt 2 odmawiające dokonania zwrotu podatku za czerwiec, lipiec, sierpień i październik 2001 r. nie sankcjonowały kwot podatku wynikających z deklaracji Spółki.
W związku z powyższym w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem i organ I instancji zasadnie pozbawił stronę prawa do obniżenia podatku należnego o nie udokumentowany podatek naliczony.
Na powyższą decyzję A S.A. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Strona podniosła, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez uchylenie się od wszechstronnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz z naruszeniem art. 127 Ordynacji podatkowej poprzez pozbawienie skarżącej Spółki prawa do merytorycznego rozpoznania sprawy w dwóch instancjach. W związku z powyższym strona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie bądź ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Nadto Spółka wniosła o zasądzenie kosztów postępowania oraz o przyznanie prawa pomocy w części poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Uzasadniając zaskarżoną decyzję strona podniosła, iż "organ odwoławczy nie przeprowadził własnego postępowania dowodowego i oparł się jedynie na wybiórczych dowodach przeprowadzonych przez organ I instancji to na użytek własnych postępowań". Działanie takie w ocenie strony skarżącej pozbawiło ją prawa do rozpoznania sprawy w dwóch instancjach. Prezes Zarządu Spółki podniósł, iż przepis § 51 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym daje sprzedawcy prawo wystawienia duplikatu zniszczonej albo zaginionej faktury VAT wyłącznie na wniosek nabywcy. Z treści powołanego przepisu strona skarżąca wywodzi, iż bezwzględnym warunkiem do wystawienia duplikatu faktury VAT jest jej zniszczenie lub zgubienie. Natomiast Spółka stoi na stanowisku, iż pobranie dokumentacji podatkowej za rok 2001 przez Urząd Kontroli Skarbowej w P. nie może zostać uznane za zniszczenie lub zgubienie. Dokumenty te istnieją i znajdują się w miejscu wskazanym przez stronę skarżącą. Dlatego też w niniejszej sprawie przepisy § 50 ust. 3 oraz § 51 powołanego rozporządzenia Ministra Finansów nie mają zastosowania. Zdaniem strony skarżącej powoływane przez organ podatkowy dowody nie świadczą w żaden sposób, iż zaginiona dokumentacja za rok 2001 nie znajdowała się w pomieszczeniach w trakcie przeprowadzania kontroli przez pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej w P. i że nie zostały one przez te osoby zabrane. Dowody, na które powołuje się organ podatkowy świadczą jedynie, iż w chwili rozpoczęcia kontroli pomieszczenia były puste, nie przesądzają natomiast czy dokumenty te nie zostały tam umieszczone w późniejszym czasie. Nadto strona podniosła, iż organy podatkowe nie przeprowadziły kontroli krzyżowej w celu ustalenia prawidłowości zadeklarowanych kwot podatku VAT. Przeprowadzenie takiej kontroli potwierdziłoby prawo Spółki do odliczenia zakwestionowanego przez organ podatku. Kontrahenci Spółki z pewnością posiadają dokumentacje podatkową w tym zakresie i są w stanie udokumentować zasadność odliczeń dokonanych przez stronę skarżącą. Powyższe w ocenie strony skarżącej przemawia za tym, iż Spółka nie powinna ponosić ujemnych konsekwencji nie przedstawienia dokumentacji w trakcie prowadzenia kontroli.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podnieść, że zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz. art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że Sąd bada jedynie legalność zaskarżonej decyzji tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do kontroli zgodności z prawem decyzji organów podatkowych stwierdzających, iż skarżąca Spółka bezpodstawnie dokonała obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług za poszczególne miesiące 2001 roku.
W myśl art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11 poz.50 ze zm.), powoływanej dalej jako ustawa p.t.u., podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, przy czym kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług. Podstawę do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego, zgodnie z § 50 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 109 poz. 1245 ze zm.), stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktur korygujących, albo ich duplikaty. Jeżeli więc podatnik nie posiada wyżej wymienionych faktur nie może skorzystać z prawa określonego w art. 19 ust. 1 ustawy p.t.u.. Powołane przepisy art. 19 ustawy p.t.u. oraz § 50 wymienionego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. sformułowane są jednoznacznie i nie przewidują innej możliwości udokumentowania zasadności obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, aniżeli fizyczne posiadanie oryginałów lub duplikatów faktur VAT. Zgodnie z treścią § 52 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Finansów z dn.22.12.1999r. podatnicy podatku VAT są obowiązani przechowywać oryginały i kopie faktur , rachunków a także ich duplikaty przez okres 5 lat licząc od końca roku, w którym dokument został wystawiony. Nadto obowiązek posiadania przez podatników wszelkich dokumentów przez okres 5 lat i przedstawienia do kontroli podatkowych wynika także z innych przepisów prawa podatkowego /zobacz np. art. 86 lub art. 88 Ordynacji podatkowej/.
W niniejszej sprawie strona skarżąca mimo wielokrotnych wezwań organu orzekającego pierwszej instancji i wyznaczenia odpowiedniego terminu, nie przedstawiła w trakcie prowadzonego postępowania kontrolnego i podatkowego żadnej dokumentacji, pozwalającej jej na dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwoty podatku naliczonego za okres objęty kontrolą podnosząc, iż zaginęła ona po przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej w P. wcześniejszej kontroli skarbowej Spółki za lata 1998-2000. W zakresie powyższego głównego zarzutu strony skarżącej należy podnieść, iż na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego brak jest dostatecznego uzasadnienia do podzielenia stanowiska strony o zaginięciu przedmiotowych dokumentów w wskazanym organie kontroli skarbowej, a przede wszystkim należy uznać, że tego rodzaju zarzut strony nie zwalniał ja od obowiązku uzyskanie duplikatów faktur nabycia towarów lub usług, w których były zawarte kwoty podatku naliczonego za poszczególne miesiące roku 2001.
Należy wskazać, iż to obowiązkiem podatnika jest zachowanie odpowiedniej staranności w przechowywaniu dokumentacji podatkowej i również w przypadku ewentualnego wydania organowi kontroli skarbowej jakichkolwiek dokumentów podatkowych dotyczących rozpatrywanych okresów podatkowych, powinien on żądać odpowiedniego pokwitowania, wydanie którego jest także obowiązkiem kontrujących pracowników organu kontroli. Okolicznością niekwestionowaną w tej sprawie jest fakt, iż strona nie posiadała żadnego pokwitowania odnośnie przekazania tego rodzaju dokumentów pracownikom Urzędu Kontroli Skarbowej w P. w toku przeprowadzania przez nich czynności kontrolnych dotyczących wyłącznie okresów wcześniejszych / za lata 1998 – 2000/. Przeprowadzone w powyższym zakresie przez organ orzekający pierwszej instancji dość szczegółowe postępowanie wyjaśniające również nie dostarczyło żadnego potwierdzenia prawdziwości stanowiska strony skarżącej o ewentualnym zabraniu przedmiotowych dokumentów w toku wcześniejszej kontroli skarbowej. Niezależnie od braku racjonalnego uzasadnienia do zabrania w toku wcześniejszej kontroli, dokumentów dotyczących roku 2001 należy wskazać, iż m.in. również z zeznań przesłuchanej w charakterze świadka H.M., zatrudnionej w skarżącej Spółce w 2001r. w charakterze samodzielnej księgowej wynika iż udostępnione na potrzeby kontroli pomieszczenie w budynku przy Pl. A 2 w Ł. było puste, a odpowiednie dokumenty księgowe były każdorazowo dowożone z ul. B 21, gdzie znajdowała się cała dokumentacja podatkowa skarżącej Spółki.
Ponadto należy uznać, że w przypadku zaginięcia oryginałów faktur dokumentujących zakup towarów i usług, obowiązkiem skarżącej Spółki było /niezależnie od przyczyn i sposobu zaginięcia/, uzyskanie ich duplikatów od kontrahentów. Ciężar dowodu do udokumentowania wynikającego z art.19 ust.1 ustawy p.t.u. prawa do obniżenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego obciąża podatnika, a ponadto leży to w jego oczywistym interesie. Dokonanie obniżenia podatku jest bowiem uprawnieniem podatnika, z którego może on skorzystać, jeżeli prawo to udokumentuje odpowiednimi dokumentami. Należy również uznać, iż organy podatkowe nie są zobowiązane do poszukiwania dokumentacji istotnej w rozliczeniu podatkowym, obciążającym podatnika, tym bardziej, iż w rozpoznawanej sprawie strona nie wskazała w sposób dokładny ewentualnych wystawców faktur.
Przepis art. 122 Ordynacji podatkowej nakłada wprawdzie na organy podatkowe obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Jednakże zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym nie może to oznaczać obciążenia organu nieograniczonym i bezwzględnym obowiązkiem poszukiwania faktów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności jeżeli podatnik nie przedstawił wiarygodnych faktów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne /por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 31.01.2005 r., sygn. akt I SA/GL 71/2004, publ. Biuletyn Skarbowy 2005/5, wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 401/2005, publ. Gazeta Prawna 2006/95; wyrok NSA z dn.22.10.2004r., sygn. akt FSK 999/2004/.
Za nietrafny należy również uznać zarzut strony skarżącej dotyczący naruszenia art. 127 Ordynacji podatkowej, to jest naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego poprzez nie przeprowadzenie przez organ odwoławczy własnego postępowania dowodowego. Zasada dwuinstancyjności oznacza, że w wyniku złożenia zwyczajnego środka prawnego (odwołania, a w wypadkach wskazanych w ustawie także zażalenia) sprawa podatkowa będzie w całości przedmiotem postępowania przed organem drugiej instancji. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego kształtować mogą jedynie te okoliczności, które zostały podane w uzasadnieniu decyzji wydanej przez organ I instancji. Wykroczenie organu odwoławczego poza zgromadzone w I instancji dowody i kreowanie własnego postępowania w oparciu o dowody nie brane pod uwagę w postępowaniu przed organem I instancji oznaczałoby uchybienie zasadzie swobodnej oceny dowodów i pozbawiałoby podatnika rozstrzygnięcia sprawy przez jedną instancję. /por. H. Dzwonkowski, Z. Zgierski Procedury podatkowe. Warszawa 2006 s. 662/.
Na podstawie przedstawionych akt sprawy należy uznać, że organ drugiej instancji rozpatrzył odwołanie skarżącej spółki w zasadzie w oparciu o materiał dowodowy zebrany w toku postępowania pierwszoinstancyjnego /w odwołaniu strona nie zgłosiła konkretnych wniosków dowodowych/, a przed wydaniem swojego rozstrzygnięcia organ zawiadomił stronę na podstawie art.200 § 1 Ordynacji podatkowej o możliwości wypowiedzenia się odnośnie zebranego materiału dowodowego.
Za nie zasadny należy również uznać zarzut nie uwzględnienia przez organy orzekające comiesięcznych kontroli przeprowadzanych przez Urząd Skarbowy Ł.-W. w okresie od stycznia do lipca 2001 r. w zakresie prawidłowości rozliczania podatku VAT. Jak wynika z dokonanych ustaleń przeprowadzane powyższe czynności były związane z wnioskami strony o dokonanie zwrotu podatku od towarów i usług, a w szczególności nie weryfikowały w żaden sposób kwot zadeklarowanych przez Spółkę w składanych deklaracjach VAT-7 i za żaden rozpatrywany okres podatkowy nie zostały zakończone decyzjami wymiarowymi w zakresie podatku od towarów i usług.
W zakończeniu należy także nadmienić, że Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej Spółki o odroczenie rozprawy z powodu przebywania Prezesa Zarządu na zwolnieniu lekarskim, albowiem był to już kolejny tego rodzaju wniosek, a Sąd po pozytywnym rozpatrzeniu identycznego wniosku strony dotyczącym odroczenia terminu rozprawy w dniu 25 stycznia 2007r. zawiadomił stronę, iż obecność Prezesa Zarządu Spółki na kolejnej rozprawie nie jest obowiązkowa, a swoje stanowisko w sprawie strona może dodatkowo przedstawić na piśmie bądź za pośrednictwem ustanowionego pełnomocnika.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 cytowanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło