I SA/Łd 1543/06

WyrokWSA w Łodzi2007-01-25

Skład orzekający: Arkadiusz Cudak, Bogdan Lubiński, Ewa Cisowska-Sakrajda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo odmówił umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1998 oraz naliczonych odsetek za zwłokę, biorąc pod uwagę sytuację materialną, zdrowotną i zdarzenia losowe podatniczki?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 67a § 1 pkt 3, przez organy podatkowe. Instytucja umorzenia zaległości podatkowej opiera się na uznaniu administracyjnym, a organy prawidłowo oceniły, że trudności finansowe podatniczki miały charakter przejściowy i nie stanowiły wystarczającej przesłanki do umorzenia, zwłaszcza że zaległość powstała z jej winy, a zdarzenia losowe miały miejsce po upływie 4 lat od powstania obowiązku podatkowego. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy, w tym sytuację materialną i zdrowotną skarżącej, a także nie pominęły kwestii przedawnienia, które zostało przerwane środkiem egzekucyjnym.
Stan faktyczny
Skarżąca G.M. wniosła o umorzenie zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1998 oraz naliczonych odsetek za zwłokę. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, wskazując na brak wystarczających przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, a także na winę podatniczki w powstaniu zaległości i brak dowodów potwierdzających jej trudną sytuację zdrowotną. Skarżąca zarzuciła nieuwzględnienie jej trudnej sytuacji materialnej, zdrowotnej i zdarzeń losowych, a także przedawnienie zobowiązania.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędziowie Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Protokolant asystent sędziego Joanna Skrzypczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2007 roku sprawy ze skargi G. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1998 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adwokata A. Ch. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz 22 % VAT od tej kwoty tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz 15 (piętnaście) złotych tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...], znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...], znak: [...] odmawiającą umorzenia G. M. zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1998 w kwocie 5.651,80 zł oraz naliczonych na dzień złożenia wniosku, tj. 06 lutego 2006r., odsetek za zwłokę od tych zaległości w kwocie 10.846,00 zł. W uzasadnieniu decyzji, poza przedstawieniem stanu faktycznego sprawy, powołał przepis art. 67a § 1 pkt. 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Uwzględnienie wniosku i podjęcie pozytywnej dla podatnika decyzji uzależnione jest, co podkreślił organ podatkowy, od wystąpienia szczególnych okoliczności, zaś granice obowiązku świadczeń publicznych, w tym również podatków, określa wyrażona w art. 84 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997r. Konstytucja R P (Dz.U. Nr 78 poz. 483 ze zm.) zasada powszechności opodatkowania, zgodnie z którą "każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych w tym podatków określonych w ustawie". Odwołując się do przepisu art. 217 Konstytucji oraz przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 14 poz. 176 z późn. zm.), zwłaszcza art. 45 ust. 6, wywiódł, iż "nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy"; podatnicy są obowiązani bez wezwania do obliczania zaliczek na podatek dochodowy i przekazywania ich na rachunek właściwego urzędu skarbowego, a podatek wykazany w zeznaniu rocznym jest podatkiem należnym za dany rok podatkowy, chyba że właściwy organ podatkowy wyda decyzję, w której określi inną wysokość podatku. Z materiału dowodowego sprawy wynika, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., że sporna zaległość nie została spowodowana przez nadzwyczajne okoliczności niezależnie od jej woli i działań G. M., lecz była wynikiem kontroli przeprowadzonej na skutek otrzymanego w dniu 18 listopada 2002r. zawiadomienia Prokuratury Okręgowej w O. o dokonywanej przez podatniczkę w roku 1998 sprzedaży na rzecz firmy A z siedzibą w Ż. (sygn. akt Ds. [...]). Zauważył, iż decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...]., znak: [...] określająca tę zaległość, wobec nie złożenia odwołania przez podatniczkę, stała się prawomocna. Powoływane przez stronę straty spowodowane pożarem w dniu 12 kwietnia 2002r., co wynika z kserokopii pisma z dnia [...], znak: [...], bez danych szacunkowych w zakresie wysokości strat, w ocenie organu odwoławczego, nie mogły stanowić przesłanki do przyznania wnioskowanej ulgi, gdyż zdarzenie to miało miejsce po upływie 4 lat od wystąpienia obowiązku uregulowania podatku dochodowego. Niewątpliwie skutki pożaru mogły negatywnie wpłynąć na regulowanie zobowiązań podatkowych podatniczki, ale za rok 2002 i ewentualnie za lata następne. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. zauważył nadto, iż według stanu na dzień 29 czerwca 2006r. na poczet w.w. zaległości została zarachowana kwota 131,40 zł tytułem nadpłaty z rocznego zeznania podatkowego PIT-37 za rok 2005 i kwota 253,00 zł za rok 2003. Wskazał również, że podatniczka osiągnęła następujące dochody netto: za 2001 r. - kwotę 1.510,10 zł, za 2002r. - kwotę 15.355,60 zł, za rok 2003 - kwotę 15.624,88 zł, za rok 2004 - kwotę 16.433,66 zł i za rok 2005 - kwotę 19.334,62 zł oraz poniosła wydatki: w roku 2001 na zakup samochodu STAR 28 FSC Nr rej. [...] za kwotę 2.000,00 zł, w roku 2002 na odpłatne kształcenie i doskonalenie zawodowe kwotę co najmniej 2.200,00 zł, w 2003 zaś wydatki remontowe w kwocie 1.549,00 zł. Za niezwykle istotną przy dokonywaniu oceny postawy strony w kwestii jej rzetelności w regulowaniu zobowiązań podatkowych organ uznał okoliczność, iż podatniczka od daty otrzymania decyzji wymiarowej z dnia [...]., tj. od dnia 29 kwietnia 2004r., dobrowolnie i z własnej woli nie dokonała żadnej, nawet minimalnej wpłaty, a jej twierdzenia zawarte w piśmie bez daty (wpływ do Urzędu w dniu 9 maja br. - k 32) dotyczące składania deklaracji nie znajdują potwierdzenia w dokumentacji księgowej Urzędu Skarbowego. Z komputerowej bazy danych wynika, co zauważył Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., że od 1996r. poza zeznaniami rocznymi nie składała jakichkolwiek deklaracji o dochodach czy kosztach dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej i to zarówno w zakresie kupna, przecierania, przerobu i sprzedaży drewna palet i sklejek, jak również i prowadzonej wspólnie z mężem i synem hodowli gęsi. Za niezasadną uznał podniesioną we wniosku kwestię przedawnienia zobowiązań podatkowych za 1998r., albowiem z przepisu zawartego w art. 70 Ordynacji podatkowej wynika, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. Bieg terminu przedawnienia tego zobowiązania został natomiast przerwany poprzez skuteczne zastosowanie środka egzekucyjnego. Odwołując się do protokołu o stanie majątkowym z dnia 24 lutego 2006r. i jego aktualizacji z dnia 6 czerwca 2006r. zauważył, iż podatniczka od dnia 16 września 2006r. nie osiąga żadnych dochodów; pozostaje na utrzymaniu męża, który pobiera emeryturę w wysokości 570,00 zł miesięcznie, a stałe koszty ponoszone w związku utrzymywaniem jednego zajmowanego pokoju (dożywotnia służebność) wynoszą 202,00 zł.; aktem notarialnym z dnia [...]- Rep. [...] podatniczka wraz z mężem darowała synowi S. oraz jego żonie M. gospodarstwo rolne o powierzchni 15.565 ha wraz z domem mieszkalnym i zabudowaniami gospodarskimi, a na wartość całej darowizny wskazaną w akcie wynoszącą 280.000,00 zł składała się również część o powierzchni 4.4380 ha stanowiąca las. Odnosząc się do podnoszonych niejednokrotnie w postępowaniu podatkowym twierdzeń strony o złym stanie zdrowia; silnej cukrzycy; wyczerpanym organizmie, organ odwoławczy stwierdził z kolei, iż wobec braku jakichkolwiek dowodów potwierdzających przedstawiany stan zdrowia podatniczki (np. zaświadczenia lekarskie, komisyjne orzeczenia o niepełnosprawności, itp.), nie była możliwa ani analiza, ani jakiekolwiek odniesienie się do tej kwestii. Podkreślił również, iż decyzja umorzeniowa stawiałaby podatniczkę w sytuacji uprzywilejowanej względem innych podatników, którzy, pomimo niejednokrotnie gorszej sytuacji materialnej, terminowo regulowali i nadal regulują swoje zobowiązania podatkowe. Naruszałaby zasadę równości podatkowej i byłaby akceptacją niedopuszczalnej praktyki podatników, którzy wcześniej naruszając przepisy prawa podatkowego poprzez regularne niepłacenie podatków, po zaistnieniu względnie trudnej sytuacji materialnej, natychmiast żądają umorzenia zaległości podatkowych. Nie bez znaczenia dla takiego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy miała, zdaniem organu odwoławczego, okoliczność zastosowania wobec podatniczki w tym samym czasie innych wnioskowanych przez nią ulg podatkowych, tj. umorzenia decyzją z dnia [...], znak: [...] odsetek w kwocie 1.638,00 zł od zobowiązania w podatku od towarów i usług oraz rozłożenia decyzją znak [...] na 3 raty zobowiązania w tym podatku. Ulgi te, zdaniem organu odwoławczego, były już wystarczającym dobrodziejstwem, stosowanie ulg podatkowych ma bowiem charakter uznaniowy, a uznaniowość nie jest nieograniczona. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., trudności finansowe podatniczki, mające w przedmiotowej sprawie charakter przejściowych, nie stanowiły wystarczającej przesłanki do umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych, wobec bezspornego faktu, iż zaległość ta powstała z wyłącznej winy strony, a Skarb Państwa nie może ponosić negatywnych skutków takiego działania podatnika. Zwrócił uwagę, że podatniczka została zawiadomiona pismem znak [...]z dnia [...]., doręczonym w dniu 29 czerwca br., o przysługującym jej prawie do zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w postępowaniu i wniesienia ewentualnych uwag i zastrzeżeń, określonych w art.123 ust. 1 i art. 200 ust.1 Ordynacji podatkowej. Na okoliczność zgłoszenia się Strony w dniu 6 czerwca br. został spisany protokół, którego kopię przekazano podatniczce, zaś oryginał pozostawiono w aktach sprawy. W ostatnim dniu upływu terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (tj. w dniu 13 czerwca br.) strona nadesłała tylko i wyłącznie pismo o następującej treści: "zwracam się z prośbą o ponowne rozpatrzenie mojego podania o umorzenie podatku dochodowego". W skardze na powyższe rozstrzygnięcie G.M. wniosła o jego uchylenie w całości, zasądzenie kosztów postępowania, zwolnienie jej z kosztów postępowania oraz wstrzymanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu skargi podała, iż obecnie jest bezrobotną, utrzymuje się z renty męża wynoszącej 570 zł, choruje na cukrzycę i jest wyczerpana fizycznie i psychicznie. Oświadczyła nadto, iż nie posiada żadnego majątku, dalsze prowadzenie egzekucji spowoduje trudne do odwrócenia skutki dla niej i jej męża, a przede wszystkim zabraknie im środków na leki i żywność. Wyjaśniła nadto, iż zobowiązanie przedawniło się ze względu na upływ 5 – letniego terminu, do czego urząd nie chce się przyznać. Zauważyła, iż jej sytuacja materialna, majątkowa, zdrowotna oraz tragiczne zdarzenia losowe nie zostały wzięte pod uwagę przez urzędy. W ocenie skarżącej, jej zaległości powinny zostać umorzone w całości, a nie tylko w części. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ppsa, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ppsa, skarga zgodnie z art. 151 ppsa podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 ppsa rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa). Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną przez G.M. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...], znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...], znak: [...] odmawiającą umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1998 w kwocie 5.651,80 zł oraz odsetek za zwłokę od tych zaległości w kwocie 10.846,00 zł (naliczonych na dzień złożenia wniosku - 06.02.2006r.), Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 z póź, zm.), zwanej dalej Op, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, w szczególności zaś stanowiącego podstawę prawną zaskarżonej decyzji art. 67a § 1 pkt 3. Stosownie do tego przepisu organ podatkowy, na wniosek podatnika, z wyjątkiem niemających jednak zastosowania w tej sprawie sytuacji określonych w art. 67b Op., w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę promulgacyjną. Uregulowana w tym przepisie instytucja umorzenia zaległości podatkowej oparta jest na uznaniu administracyjnym, na co wskazuje zwrot "organ podatkowy (...) może". Istotą uznania jest rozgraniczenie sprzecznych interesów, a mianowicie interesu podatnika ubiegającego się o ulgę oraz interesu budżetu państwa, i danie priorytetu jednemu z nich na tle okoliczności faktycznych danej sprawy. Ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych lub szczególnego splotu okoliczności nie jest on w stanie uregulować zaległości podatkowej, interes publiczny zaś to dążenie do sytuacji, w której podatnicy regulują swoje zobowiązania podatkowe w całości i terminowo, to dbałość o interes Skarbu Państwa, rozumiany jako konieczność zapewnienia stałych dochodów państwa, a więc i możliwości realizacji zadań ogólnospołecznych. W interesie publicznym leży też by podatnicy przestrzegali przepisy podatkowe, by była przestrzegana zasada równości i sprawiedliwości opodatkowania. Interes podatnika nie może pozostawać w kolizji z interesem publicznym, umorzenie zaległości podatkowej jako wyjątek od zasady powszechności opodatkowania może bowiem być stosowane w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Oceniając sytuację podatnika organy podatkowe winny mieć na uwadze interes budżetu państwa, w sprzeczności z tym interesem zaś byłoby przerzucanie ryzyka związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej na ogół podatników. Nadmienić należy nadto, że ustawodawca pozostawił organowi podatkowemu swobodę w stosowaniu analizowanej instytucji nawet wówczas, gdy zachodzą przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Uznaniowość decyzji polega na tym, że to do organu podatkowego należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy, a sądowa kontrola legalności aktów administracji opartych na uznaniu ma charakter ułomny. Z woli ustawodawcy obejmuje ona jedynie przestrzegania przez organy podatkowe procedury normowanej przez Ordynację podatkową, w tym w szczególności kompletność materiału dowodowego oraz prawidłowość jego oceny w myśl wskazań zasady swobodnej oceny dowodów obowiązującej w postępowaniu podatkowym. Innymi słowy sąd administracyjny jest uprawniony jedynie do kontrolowania trybu postępowania przywodzącego organ podatkowy do wydania decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej. Sąd ten nie może natomiast kwestionować rozstrzygnięcia merytorycznego zawartego w zaskarżonej decyzji, będącego wynikiem dokonanego przez organ wyboru, jego celowości i słuszności. Poza polem rozważań sądu pozostaje więc rzecz najistotniejsza dla podatnika, tj. ocena niedookreślonych przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, których znaczenie jest każdorazowo ustalane przez organ podatkowy. Jeśli zatem sąd nie dopatrzy się uchybień organów w sposobie procesowania i oparcia rozstrzygnięcia o kompletne dowody (w dacie wydania zaskarżonej decyzji) to nie ma podstaw prawnych do eliminowania decyzji z obrotu prawnego. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe obu instancji, wbrew zarzutom G. M., nie pominęły, na co wskazuje zarówno uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, aktualnej sytuacji materialnej, zdrowotnej skarżącej oraz tragicznych zdarzeń losowych. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...], znak: [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. odwołał się wszak do protokołu o stanie majątkowym z dnia 24 lutego 2006r. i jego aktualizacji z dnia 6 czerwca 2006r., zauważając, iż podatniczka od dnia 16 września 2006r. nie osiąga żadnych dochodów; pozostaje na utrzymaniu męża, który pobiera emeryturę w wysokości 570,00 zł miesięcznie, a stałe koszty ponoszone w związku z utrzymywaniem jednego zajmowanego pokoju (dożywotnia służebność) wynoszą 202,00 zł.; aktem notarialnym z dnia [...]- Rep. [...]podatniczka wraz z mężem darowała synowi S. oraz jego żonie M. gospodarstwo rolne o powierzchni 15.565 ha wraz z domem mieszkalnym i zabudowaniami gospodarskimi; na wartość całej darowizny, jaką podano do powyższego aktu tj. kwotę 280.000,00 zł składała się również część o powierzchni 4.4380 ha stanowiąca las. Zauważył też, iż podnoszone niejednokrotnie w postępowaniu podatkowym, np. w piśmie z dnia 1 marca 2006r., okoliczności złego stanu zdrowia podatniczki; silnej cukrzycy; wyczerpania organizmu, wobec braku jakichkolwiek dowodów potwierdzających przedstawiany stan zdrowia podatniczki (np. zaświadczenia lekarskie, komisyjne orzeczenia o niepełnosprawności, itp.), nie mogły być przedmiotem ani analizy, ani jakiekolwiek odniesienia do tej kwestii. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniósł również wynikającą z akt administracyjnych istotną okoliczność, iż skarżąca, pomimo doręczonego jej w dniu 29 czerwca 2006r. zawiadomienia z dnia [...]., znak: [...] o przysługującym prawie zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w postępowaniu i wniesienia ewentualnych uwag i zastrzeżeń, w ostatnim dniu upływu terminu do wypowiedzenia się w sprawie tego materiału, tj. w dniu 13 czerwca br., nadesłała tylko i wyłącznie pismo, w którym zwróciła się "z prośbą o ponowne rozpatrzenie mojego podania o umorzenie podatku dochodowego". Nie stracił też z pola widzenia i tej istotnej okoliczności, że wobec podatniczki w tym samym czasie zastosowano innego rodzaju ulgi podatkowe, a mianowicie decyzją z dnia [...]., znak: [...] umorzono odsetki w kwocie 1.638,00 zł od zobowiązania w podatku od towarów i usług, zaś decyzją znak [...] rozłożono na 3 raty zobowiązanie w tym podatku. Stwierdził również, iż zastosowanie kolejnej ulgi stawiałaby podatniczkę w sytuacji uprzywilejowanej względem innych podatników, którzy pomimo niejednokrotnie gorszej sytuacji materialnej terminowo regulowali i nadal regulują swoje zobowiązania podatkowe. Nie sposób też nie dostrzec trafności tezy organu odwoławczego, że uwzględnienie żądania G. M. naruszałaby zasadę równości podatkowej i byłyby akceptacją niedopuszczalnej praktyki podatników, którzy wcześniej naruszając przepisy prawa podatkowego poprzez regularne niepłacenie podatków, po zaistnieniu względnie trudnej sytuacji materialnej, natychmiast żądają umorzenia zaległości podatkowych. Organ podatkowy nie pominął też oceny podnoszonych przez skarżącą, a zaistniałych w 2002r., tj. cztery lata po zaistnieniu spornego obowiązku podatkowego, zdarzeń losowych, tj. pożar w gospodarstwie rolnym oraz padnięcie całej hodowli gęsi, uznał, iż zaległość w zryczałtowanym podatku dochodowym za rok 1998 nie została spowodowana tymi zdarzeniami, a ich skutki mogły negatywnie wpłynąć na regulowanie zobowiązań podatkowych dopiero za rok 2002 i ewentualnie za lata następne. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zwrócił również uwagę na postawę podatnika w sprawie spornego zobowiązania, wskazując, iż G.M., pomimo osiągania w latach następnych dochodów, nie przelała na poczet pokrycia spornego zobowiązania dobrowolnie żadnej nawet minimalnej wpłaty, choć poniosła wydatki na zakupu samochodu STAR 28 FSC w 2001r., odpłatne dokształcanie i doskonalenie zawodowe w 2001r., a nawet wydatki remontowe w roku 2003. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. odniósł się także do podnoszonego w toku postępowania podatkowego zarzutu przedawnienia spornego zobowiązania podatkowego za 1998r., wyjaśniając, iż do przedmiotowego zobowiązania podatkowego zastosowano skutecznie środek egzekucyjny, co dodajmy nastąpiło wskutek zajęcia wynagrodzenia za pracę zawiadomieniem z dnia 16 czerwca 2004r., a następnie zajęcia rachunku bankowego zawiadomieniem z dnia 31 stycznia 2006r. Dokonana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. ocena okoliczności sprawy nie budzi zastrzeżeń Sądu, stosownie bowiem do art. 191 Op ocenił on wszystkie okoliczności sprawy zarówno podniesione przez skarżącą, a także uwzględnione z urzędu, a ocena ta została dokonana na podstawie całego materiału dowodowego sprawy, nadto jest ona prawidłowa, logiczna i konsekwentna. Analiza akt administracyjnych nie pozwala, w ocenie Sądu, postawić organom podatkowym zarzutu naruszenia w niniejszej sprawie przepisów dotyczących zasad przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, wyrażonych w szczególności w art. 122, art. 187 § 1, art. 192 i art. 200 § 1 Op. Postępowanie to organy podatkowe przeprowadziły w sposób wszechstronny, nie tylko wyjaśniając podnoszone przez skarżącą okoliczności, ale także uwzględniając z urzędu znane im inne mające znaczenie dla wyniku sprawy okoliczności. G.M. brała także czynny udział w postępowaniu, o czym świadczą składane przez nią nie tylko z własnej inicjatywy liczne pisma procesowe, np. pismo z dnia 6 lutego 2006r., z dnia 7 lutego 2006r. czy z dnia 29 marca 2006r., a także na skutek zawiadomień organów podatkowych, choć nie zawsze, co wskazano wyżej, reagowała na zawiadomienia organów podatkowych. Miała więc zapewnioną, stosownie do art. 123 § 1 Op, możliwość skutecznej obrony jej interesów, od niej zatem zależało, w jaki sposób będzie tych interesów bronić, tj. czy przedstawi dowody na podnoszone przez nią okoliczności braku możliwości wykonania zobowiązania podatkowego oraz stanu zdrowia. W jej interesie było współdziałanie z organami podatkowymi i wykazywanie jej interesu, który to interes przemawiałby za pozytywnym rozpoznaniem jej wniosku o umorzenie zobowiązania podatkowego za rok 1998. Nie bez znaczenia dla postawy strony w sprawie ma też okoliczności, że G.M. po otrzymaniu zawiadomienia z dnia 17 marca 2006r. w sprawie zapoznania się z materiałem dowodowym i złożenia wyjaśnień, kolejnego zresztą wysłanego do skarżącej w tej sprawie, w piśmie z dnia 24 marca 2006r. zawarła wniosek o przesunięcie terminu do złożenia wyjaśnień oraz oświadczyła, że w sprawie prowadzonej przez nią działalności (hodowli gęsi) wyjaśniła już, że gęsi padły, spaliły się w 2002r. i "co jeszcze trzeba wyjaśniać", a następnie, pomimo przedłużenia jej terminu pismem z dnia 5 kwietnia 2006r., nie dokonała w sprawie wskazanej czynności. Zauważyć nadto należało, iż zaskarżona decyzja, podobnie jak decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...], znak: [...], zawiera elementy określone w art. 210 § 1 Op, a w jej uzasadnieniu organ podatkowy, stosownie do § 4 tegoż przepisu, przedstawił stan faktyczny sprawy, dokonał wykładni przepisu art. 67a § 1 pkt 3 Op oraz analizy wszystkich okoliczności sprawy w świetle przesłanek określonych w art. 67a § 1 pkt 3 Op, ustosunkowując się, co wskazano wyżej, do wszystkich podnoszonych przez stronę argumentów, podnosząc nadto inne okoliczności sprawy znane organowi z urzędu oraz wskazując przesłanki i motywy odmownego rozpoznania żądania strony. Rozstrzygnięcie sprawy stanowi logiczną konsekwencję ustalonego w postępowaniu stanu faktycznego i jego ocenę w świetle obowiązujących przepisów prawnych. Zawarty w skardze wniosek o "wstrzymanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia sprawy", wobec nie zaistnienia określonych w art. 61 § 3 zdanie pierwsze ppsa przesłanek niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie został przez Sąd uwzględniony. Egzystencja podatniczki, jej zdrowie i życie, a także męża, nie zostały zagrożone, podatniczka posiada wszak stałe źródło dochodu (rentę męża), ma syna i synową, którym darowała własne gospodarstwo rolne, a na których ciąży obowiązek alimentacyjny w razie ewentualnego niedostatku. Przeciwko pozytywnemu rozpatrzeniu wniosku przemawiały też względy społeczne, tj. dążenie do realizacji zadań publicznych, szczególny charakter instytucji wstrzymania aktu, który nie pozwala na jej stosowanie w każdej sprawie, w której zapłata zobowiązania podatkowego rodziłaby trudności dla podatnika, a także postawa podatniczki, która prowadząc profesjonalną działalność gospodarczą winna wykazać przezorność, zapobiegawczość, staranność, dbałość, rzetelność oraz umiejętność i operatywność w przezwyciężaniu ryzyka związanego z tą działalnością. Problematykę zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonej przez Skarb Państwa reguluje art. 250 ppsa. Stosownie do treści powołanego przepisu wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002r., Nr 163, poz. 1349 ze zm.) stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem nie jest należność pieniężna czy decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego 240zł. Ponieważ w sprawie przedmiotem postępowania było zastosowanie ulgi (umorzenie zaległości) oraz ustanowiono pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego A. Ch., a koszty nieopłaconej pomocy prawnej nie zostały w całości lub części opłacone, należało zasądzić na rzecz pełnomocnika kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych wraz z należnym od tej kwoty VAT. Mając na uwadze fakt, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...], znak: [...]są zgodne z przepisami prawa oraz nie dostrzegając z urzędu uchybień mogących mieć czy też mających wpływ na rozstrzygnięcie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonej przez Skarb Państwa orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy, wniosek o wstrzymanie decyzji zaś rozpoznano na podstawie art. art. 61 § 3 zdanie pierwsze ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło