I SA/Łd 1580/06

WyrokWSA w Łodzi2007-03-06

Skład orzekający: Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Zbigniew Kmieciak, Ewa Alberciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały prawo podatniczki do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur, uznając te faktury za dokumentujące czynności nieistniejące, mimo braku wystarczających dowodów i odmowy przeprowadzenia wnioskowanych dowodów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego, aby jednoznacznie wykazać, że faktury dokumentowały fikcyjne czynności. Odmowa przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów, w tym przesłuchania świadków, naruszyła zasady postępowania podatkowego i prawo strony do czynnego udziału w nim. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. określającą podatniczce W.O. nadwyżkę podatku należnego nad naliczonym do wpłaty. Organ podatkowy zakwestionował prawo podatniczki do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez Przedsiębiorstwo K G.P., uznając te faktury za dokumentujące czynności nieistniejące. Podatniczka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym odmowę przeprowadzenia istotnych dowodów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i orzekł, że decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się orzeczenia. Zasądził także zwrot kosztów postępowania od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz W.O.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 6 marca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędziowie Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Asesor WSA Ewa Alberciak (spr.), Protokolant asystent sędziego Arkadiusz Widawski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2007 roku przy udziale - sprawy ze skargi W.O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc luty 2003 roku 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się orzeczenia; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz W.O. kwotę 2.400,- (dwa tysiące czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Łd 1580/06 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 207, art. 21 § 1 pkt 1, § 3, art. 47 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 2 ust 1, art. 10 ust 2, art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 1, 2, art. 26 ust. 1, art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z 1993r. ze zm.), § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 27, poz. 268 ze zm.), Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. określił W.O. za miesiąc luty 2003 roku nadwyżkę podatku należnego nad naliczonym do wpłaty w kwocie 49508 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w dniu [...] zakończył postępowanie podatkowe za miesiąc luty 2003r. wydaniem decyzji Nr [...] w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2003r. Od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. w dniu 21 kwietnia 2005r. odwołanie złożył do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. I.K. - pełnomocnik W.O. Organ odwoławczy w decyzji Nr [...] z dnia [...] stwierdził, że organ podatkowy l instancji naruszył postanowienia art. 200 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, o którym mowa w art. 123 § 1 ustawy. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił decyzję Nr [...] z dnia [...] oraz postanowienie Nr [...] z dnia [...] w sprawie odmowy przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka m.in. G.P. Organ podatkowy I instancji wskazał, iż w toku prowadzonej kontroli podatkowej ustalono, że podatek należny w miesiącu lutym 2003r. został przez podatniczkę obniżony o podatek naliczony wynikający między innymi z następujących faktur VAT wystawionych przez Przedsiębiorstwo K G.P. K. ul. A 24 m.21, NIP [...]: 1. Nr [...] z dnia [...] 2. Nr [...] z dnia [...] 3. Nr [...] z dnia [...] 4. Nr [...] z dnia [...] 5. Nr [...] z dnia [...] 6. Nr [...] z dnia [...] 7. Nr [...] z dnia [...] 8. Nr [...] z dnia [...] 9. Nr [...] z dnia [...] na łączną wartość netto 256551,20 zł, podatek VAT 56441,27 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. wskazał, że wystąpił do właściwego terytorialnie urzędu skarbowego dla ww. przedsiębiorstwa celem sprawdzenia transakcji zawartych przez podatniczkę, udokumentowanych opisanymi powyżej fakturami. Pierwszy Urząd Skarbowy w K. poinformował, że kontroli podatkowej w firmie K G.P. nie przeprowadzono. W wyniku podjętych w tym zakresie czynności ustalono, że Przedsiębiorstwo K G.P., K. ul. A 24 m. 21, NIP [...] jest zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT od 2 stycznia 2003r., za miesiące od stycznia do marca 2003r. zostały złożone deklaracje VAT-7, w których wykazano wysokie obroty i zakupy oraz niewielkie zobowiązanie podatkowe, które zostało uregulowane. G.P. zgłosił miejsce prowadzenia działalności gospodarczej w K. przy ul. B 9, gdzie faktycznie znajduje się przychodnia lekarska, która nie wynajmuje lokali. W K. przy ul. A 24/21 podatnik był zameldowany na pobyt czasowy w okresie od 27 listopada 2002r. do 26 lutego 2003r., gdzie wynajmował jeden pokój, w którym spędzał mało czasu. Próby połączeń telefonicznych z podatnikiem nie dały pozytywnych efektów (zgłaszała się automatyczna sekretarka). Deklaracje VAT-7 składane przez podatnika wysyłane były drogą pocztową z Ł.. Ponadto tamtejszy Urząd poinformował, że przedstawione powyżej okoliczności mogą dowodzić, że wystawione przez PTS K faktury VAT dokumentują czynności, które nie zostały dokonane. Organ podatkowy wskazał, iż zwrócił się także o przesłuchanie przez l Urząd Skarbowy w K. G.P. w charakterze świadka. Jednakże dowód z przesłuchania nie został przeprowadzony. G.P. był zameldowany w K. ul. A 24/21 w mieszkaniu Pani B.Ł., gdzie rzadko przebywał, a od miesiąca marca 2003r. w ogóle nie kontaktował się z wymienioną osobą. Stałym miejscem zamieszkania G.P. była miejscowość K. 33, [...] G. k/R. woj. [...]. W związku z powyższym zwrócono się o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania do l Urzędu Skarbowego w R., właściwego miejscowo dla podatnika, wg miejsca stałego zamieszkania. W odpowiedzi tamtejszy organ podatkowy poinformował, że przesłuchanie G.P. nie jest możliwe, z uwagi na jego zgon w dniu 7 grudnia 2003r., o czym poinformował w dniu 16 grudnia 2003r. Urząd Gminy w G. Organ stwierdził, iż przeprowadzone czynności dowodowe nie potwierdziły faktu zawarcia pomiędzy W.O. a G.P. transakcji udokumentowanych opisanymi powyżej fakturami VAT. G.P., widniejący jako sprzedawca towaru i wystawca faktur VAT, nie prowadził działalności gospodarczej. Jako miejsce prowadzenia działalności podatnik zgłosił adres, pod którym działalność prowadzi przychodnia lekarska. Dodatkowo potwierdzeniem powyższego może być brak możliwości skontaktowania się z podatnikiem, przesyłanie deklaracji VAT-7 z miejsc, które nie były związane z adresem zamieszkania, jak i prowadzenia działalności gospodarczej. W świetle powyższego faktury VAT wystawione przez firmę K G.P. nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego za miesiąc luty 2003r. o kwotę podatku naliczonego wynikającego z przedmiotowych dokumentów. Organ podatkowy wskazał, że zarejestrowanie się podatnika i składanie przez niego deklaracji - nawet z bardzo wysokimi obrotami - nie może stanowić dowodu (tym bardziej niepodważalnego) prowadzenia działalności gospodarczej. Przesądza o tym zachowanie podatnika i wykonywanie przez niego czynności, a nie składane dokumenty, których rola jest inna. Od powyższej decyzji odwołała się W.O.. Zarzuciła naruszenie 1. art. 121 § 1 i 122 w związku z art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niezebranie wszelkich możliwych do uzyskania dowodów, a także nierozpatrzenie w sposób rzetelny i wyczerpujący posiadanego już materiału dowodowego, z którego wykorzystano tylko te informacje, z których organ podatkowy mógł wywieść domniemanie umożliwiające pozbawienie podatniczki prawa do odliczenia podatku naliczonego od należnego, 2. art. 122 i art. 123 § 1 w związku z art. 188, art. 190 § 1 i 2 oraz art.192 ustawy Ordynacja podatkowa, polegające na niewykonaniu niezbędnych działań celem wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez odmowę przeprowadzenia dowodów z przesłuchań strony postępowania, oraz wskazanych przez nią świadków na okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy, załączenie do akt sprawy materiałów z innych postępowań, w których strona nie mogła uczestniczyć z braku wiedzy o fakcie ich prowadzenia, nie mogła brać udziału w przeprowadzonych postępowaniach i dowodach, nie mogła zadawać pytań i składać wyjaśnień, a tym samym nie można uznać okoliczności faktycznych będących przedmiotem ww. postępowań za udowodnione, gdyż strona nie miała możliwości wypowiedzieć się co do tych dowodów, 3. prawa materialnego: art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez odmowę uznania jej prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, związanych ze sprzedażą opodatkowaną, zawartego w fakturach zakupu, ujętych w ewidencjach prowadzonych dla potrzeb ww. podatku poprzez uznanie, że zakupy ujęte w tych ewidencjach, nie istniały, 4. § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, polegające na uznaniu organu, że wykazane w fakturach czynności nie zostały dokonane, nie wskazując jakie dowody potwierdzaj ą ten fakt lub na podstawie jakich ustaleń organ wyprowadził przedstawione wyżej rozstrzygnięcie. Wniosła o uchylenie ww. decyzji oraz nakazanie Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w R. pilną weryfikację wykorzystywanych do postępowań podatkowych materiałów i dowodów, pod kątem ich aktualności i ważności, uzupełnienie ich i powtórne zbadanie sprawy, uzupełnienie postępowania poprzez przesłuchanie G.O. przebywającego aktualnie w Areszcie Śledczym w P. oraz W.C. (kierowca firmy), zam. [...] M., G. 1 A na okoliczność potwierdzenia faktycznego dokonania czynności, polegających na odbiorze paliw od kontrahentów dostarczających paliwo w miesiącu styczniu 2003 r. do firmy. Odwołująca podniosła, iż dokumenty dotyczące firmy PTS K i jej rozliczania się z Urzędem Skarbowym przekazano do Centralnego Biura Śledczego Komendy Głównej Policji Wydział XVI z siedzibą w Ł. W firmie tej nie przeprowadzono postępowania podatkowego w zakresie podatku VAT za luty 2003 i nie wydano decyzji określającej zobowiązanie podatkowe za ww. okres. Nie podjęto żadnej próby odzyskania dokumentów z Centralnego Biura Śledczego, w celu dokonania ich sprawdzenia pod kątem ujęcia w deklaracjach faktur wystawionych dla odwołującej. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że z pism Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...], Nr [...] oraz z dnia [...], Nr [...] wynika, iż pod adresem wskazanym jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej przez firmę K, znajduje się przychodnia lekarska. W miejscu zameldowania na pobyt czasowy, tj. pod adresem: K., ul. A 24/21, G.P. wynajmował lokal, ale rzadko w nim przebywał. Na podstawie informacji uzyskanych od wynajmującego lokal ustalono, iż dzwonił do niego tzw. "Szef Irek", zamieszkały w R., który instruował wynajmującego, że gdyby ktoś pytał o G.P., to ma odpowiadać, że nie ma go w domu. Próby połączeń telefonicznych z G.P. nie przyniosły pozytywnych efektów - zgłaszała się zawsze automatyczna sekretarka. Deklaracje VAT-7 były wysyłane drogą pocztową z Ł. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w R. pismem z dnia 30 marca 2004r. poinformował, że G.P. zarejestrowany w tym organie podatkowym na podstawie NIP-3, nie zgłosił informacji o prowadzeniu działalności gospodarczej. W okresie od 30 sierpnia 1999r. do 1 stycznia 2003r., jako adres zamieszkania G.P. podał: K. 33, gm. G. W dniu 3 lutego 2003r. zgłosił, że od dnia 2 stycznia 2003r. zamieszkuje w K., ul. A 24/21. Z materiału dowodowego, bezspornie wynika, że firma K we wskazanym miejscu prowadzenia działalności, tj. K., ul. B 9, działalności tej nie prowadziła (pod tym adresem znajduje się przychodnia lekarska). Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. nie był w stanie przeprowadzić u podatnika kontroli podatkowej. Kontrahent W.O. - G.P. był podmiotem zarejestrowanym i składał deklaracje VAT-7. Niemniej jednak, jak wykazało przeprowadzone postępowanie, nie mógł dokonać czynności, które zostały udokumentowane fakturami firmowanymi nazwą firmy K G.P. Jako wystawca tych faktur wskazany jest dyrektor ds. handlowych I.A., będący jednocześnie właścicielem firmy C. Organ odwoławczy wskazał, że jeśli wymieniony na fakturze sprzedawca jest podmiotem nieistniejącym lub nieposiadającym towaru, to nie może dojść do skutku umowa kupna-sprzedaży, nawet wtedy, gdy jest udokumentowana konkretną fakturą. Aby w sposób ważny przenieść własność rzeczy (w tym wypadku paliwa) najpierw trzeba stać się jej właścicielem (wytwarzając ją lub nabywając od poprzedniego właściciela). Organ podatkowy II instancji stwierdził, w oparciu o całokształt okoliczności faktycznych ujawnionych w postępowaniu podatkowym, iż faktury VAT wystawione przez PTS K G.P. stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane. Ujęcie tych faktur w rejestrze zakupów prowadzonym przez W.C. stanowi naruszenie obowiązków wynikających z art. 27 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług, w zakresie prowadzenia ewidencji, będącej podstawą do prawidłowego sporządzania deklaracji, w części dotyczącej określenia wysokości podatku naliczonego obniżającego podatek należny oraz kwoty podatku podlegającej wpłacie do urzędu skarbowego. W związku z tym, iż ewidencja zakupów za miesiąc luty 2003r. nie zawierała prawidłowych danych dotyczących podatku naliczonego, nie odzwierciedlała tym samym stanu faktycznego, co spowodowało, że nie mogła być uznana za dowód w sprawie, zgodnie z art. 193 § 4 i § 6 w związku z art. 3 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Zdaniem organu odwoławczego nieuzasadnione są zarzuty odwołania dotyczące Niezasadne są zarzuty odwołania dotyczące naruszenia art. 121 § 1, art. 122 i art. 123 § 1, w związku z art. 187 § 1, art. 188, art. 190 § 1 i § 2 oraz art. 192 Ordynacji podatkowej. Ustosunkowując się do powyższego wskazał, iż w prowadzonym postępowaniu podatkowym organ podatkowy I instancji wykorzystał stwierdzenia zawarte w pismach sporządzonych przez powołany do tego organ, tj. Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. oraz Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w R. Z przepisu art. 194 Ordynacji podatkowej wynika, iż dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy administracji publicznej stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Ordynacja podatkowa przyznaje dokumentom urzędowym zwiększoną moc dowodową. Nakazuje zatem organom podatkowym uznać za udowodnione to co wynika z treści dokumentu. Organ podatkowy jest więc związany jego treścią i nie może swobodnie oceniać tej treści, ani kwestionować zawartych w nim informacji bez przeprowadzenia przeciwdowodu. Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem opodatkowania podatkiem od towarów i usług jest odrębnie każda czynność podlegająca temu podatkowi, w związku z czym opodatkowanie dalszego obrotu paliwem nie może mieć istotnego wpływu na możliwość dokonania przez W.C., obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur zakupu paliwa Zdaniem organu II instancji na uwzględnienie nie zasługuje, zawarty w odwołaniu, wniosek o przesłuchanie na okoliczność potwierdzenia faktycznego dokonania czynności, małżonka W.O. — G.O. oraz W.C. (kierowcy firmy). W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca zarzuciła naruszenie: przepisów procedury, dotyczących prowadzonego postępowania i mających wpływ na wynik postępowania, a w szczególności: art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organu podatkowego oraz brak dbałości o bezstronność rozstrzygnięcia i dbałości o wyjaśnienie wszelkich faktycznych i prawnych aspektów sprawy; art. 121 § 1 i 122 w związku z art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, art. 122 i art. 123 § 1 w związku z art. 188, art. 190 § 1 i 2 oraz art. 192 ustawy Ordynacja podatkowa, polegające na: niewykonaniu niezbędnych działań, celem wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez odmowę przeprowadzenia dowodów z przesłuchania strony postępowania, oraz wskazanych przez nią świadków na okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy, załączenie do akt sprawy materiałów z innych postępowań w których strona nie mogła uczestniczyć z braku wiedzy o fakcie ich prowadzenia. nie mogła brać udziału w tak przeprowadzonych dowodach, oraz nie mogła zadawać pytań i składać wyjaśnień, art. 191 poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, które przybrała w niniejszej sprawie cechy oceny dowolnej, co związane jest z zastępowaniem braków w zakresie ustalenia stanu faktycznego dowolnymi wnioskami formułowanymi przez organ oraz przepisów prawa materialnego: art. 19 ust. l i 2 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez odmowę uznania prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, związanych ze sprzedażą opodatkowaną, zawartego w fakturach zakupu, ujętych w ewidencjach prowadzonych dla potrzeb ww. podatku poprzez uznanie, że zakupy ujęte w tych ewidencjach, nie istniały, a ewidencje te są nierzetelne; 2 § 48 ust. 4 pkt 5 lit. "a" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. W uzasadnieniu podniesiono, że organ podatkowy nie uzyskał żadnych nowych materiałów w sprawie. Zdaniem skarżącej organ nie ma dowodów na to, że nie doszło do transakcji kupna - sprzedaży pomiędzy nią a firmą K. Fakt nieobecności P. i niemożność przeprowadzenia kontroli, nie może stanowić dla organu wystarczającego dowodu do zakwestionowania jej prawa do obniżenia podatku należnego o naliczony z ww. faktur. Organ przecież nie skontrolował wystawcy faktur twierdząc, że jest to niemożliwe, bo właściciel nie odpowiada na wezwania. Organ podatkowy nie może twierdzić, że G.P. nie prowadził działalności, tylko na podstawie braku z nim kontaktu. .W prowadzonym postępowaniu ustalono bowiem, że był on zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT od 2 stycznia 2003 r. i w okresie od do marca 2003 złożył deklaracje VAT-7, w których wykazał wysokie zakupy. Organ nie ustalił, czy w deklaracji za luty 2003 r. G.P. ujął podatek z faktur wystawionych na jej rzecz, a było to kluczowym zadaniem organu. Zdaniem skarżącej nie podjęto żadnej próby odzyskania dokumentów z Centralnego Biura Śledczego w celu dokonania ich sprawdzenia pod kątem ujęcia w deklaracjach przedmiotowych faktur. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wnosił o jej oddalenie. Powtórzył argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle zaś art. 1 § 2 tejże ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W rozpoznawanej sprawie skargę należało uwzględnić z uwagi na naruszenie przez organy podatkowe przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wynikającą z art. 122 Ordynacji podatkowej, obowiązkiem organu podatkowego jest dokładne i wnikliwe wyjaśnienie okoliczności sprawy, w stopniu niezbędnym do jej załatwienia. Organ podatkowy winien zebrać w sposób wszechstronny cały materiał dowodowy, rozpatrzyć go (art. 187 § Ordynacji podatkowej) i ocenić zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 191 Ordynacji podatkowej). Ponadto winien on zapewnić stronie w toku całego postępowania czynny udział (art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej). Winien zatem nie tylko zapoznać stronę z zebranym materiałem dowodowym przed rozstrzygnięciem sprawy (art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej), ale także uwzględnić złożone przez nią wnioski dowodowe. Wprawdzie bowiem o zakresie postępowania dowodowego decyduje przede wszystkim organ podatkowy, to jednak nie może on odmówić przeprowadzenia dowodu wnioskowanego przez stronę, jeżeli przedmiotem tego dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy. Odmowa taka jest prawnie dopuszczalna tylko wówczas, gdy okoliczności, na które wnioskowany przez stronę dowód ma być przeprowadzony stwierdzone są dostatecznie innym dowodem (art. 188 Ordynacji podatkowej). Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, iż przedmiotem sporu między stronami jest to, czy faktury wystawione przez Przedsiębiorstwo K G.P. w lutym 2003 r., na podstawie których podatniczka dokonała obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z nich wynikający, stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane, a więc stanowią "puste faktury" dokumentujące fikcyjne czynności. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). Zgodnie z art. 19 ust. 1 tej ustawy podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, związanych ze sprzedażą opodatkowaną. Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonego w fakturach stwierdzających nabycie towaru i usług (ust. 2). Organy podatkowe jako podstawę prawną, rozstrzygnięcia powołały również § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a) rozporządzenia Ministra finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2002 r. Nr 27, poz. 268 ze zm.), zgodnie z którym faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Z brzmienia powyższego przepisu wynika, iż z odliczenia nie mogą skorzystać podatnicy, którzy otrzymali faktury nie odzwierciedlające rzeczywistych operacji gospodarczych, czyli kiedy stwierdzona w nich transakcja w ogóle nie miała miejsca. Zdaniem Sądu, wbrew stanowisku organów podatkowych zebrany materiał dowodowy w sprawie nie daje podstawy do stwierdzenia, że otrzymane przez skarżącą podatniczkę faktury od firmy K G.P. w miesiącu lutym 2003 r. nie dokumentują rzeczywistych czynności sprzedaży, a jedynie istnienie takich czynności pozorują. Z zebranego materiału wynika, iż Przedsiębiorstwo K G.P., K. ul. A 24 m. 21 było wpisane do ewidencji działalności gospodarczej w dniu 19 lipca 2002 r. G.P. złożył w Urzędzie skarbowym deklaracje VAT za okres od stycznia do marca 2003 r., w których wykazał wysokie obroty. A więc była to firma istniejącą pod względem podatkowoprawnym. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu organ podatkowy kwestionując transakcje zawarte pomiędzy W.O. a G.P., powinien w taki sposób przeprowadzić postępowanie dowodowe, aby w sposób nie budzący wątpliwości wykazać, że faktury nie dokumentują rzeczywistej czynności sprzedaży, pozorując jedynie dokonanie takich czynności. Stanowisko co do dokonania czynności zakupu paliwa od PTS K G.P. jest bowiem mocno akcentowane przez stronę, potwierdzone wystawionymi stosownymi dokumentami (fakturami) oraz uzasadnione niemożnością sprawdzenia, czy jej kontrahent zachował się w sposób zgodny z prawem, na co nie miała wpływu. Zauważyć należy, iż przeprowadzone postępowanie wykazało, iż G.P. nie żyje, a faktury Firmy K wystawione były przez dyrektora ds. handlowych I.A., będącego jednocześnie właścicielem firmy C. Mając zaś na uwadze to, że strona wnosiła o przesłuchanie w charakterze świadka G.P., a organ odwoławczy uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] w sprawie odmowy przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka G.P., organ podatkowy powinien w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy w celu ustalenia, czy transakcja sprzedaży została dokonana i przesłuchać w charakterze świadka dyrektora I.A., a nie rozstrzygnąć sprawę mimo braku istotnego dowodu w sprawie. Dodatkowo zauważyć należy, iż słuszność powyższego potwierdza to, że z akt sprawy wynika, iż do osoby wynajmującej lokal G.P. dzwonił "szef Irek" . Zwrócić należy uwagę, że organy podatkowe przyjęły, iż potwierdzeniem tego, że nie doszło do transakcji sprzedaży paliwa pomiędzy W.C. i G.P. jest to, iż w miejscu działalności gospodarczej G.P. jest przychodnia lekarska w K. Zdaniem Sądu, powyższe nie dowodzi w wystarczającym stopniu, że czynności sprzedaży faktycznie nie miały miejsca i wymagało wyjaśnienia innymi dowodami. Ponadto zauważyć należy, iż organy za podstawę rozstrzygnięcia przyjęły § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a) rozporządzenia w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, uznając, iż transakcje obrotu paliwami pomiędzy W.O. a G.P. nie zostały dokonane. Tymczasem z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że sprzedawca był podmiotem nieistniejącym. Za bezzasadną należy uznać również odmowę przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez stronę w odwołaniu od decyzji organu I instancji z przesłuchania G.O. – męża podatniczki i W.C. (kierowcy) na okoliczność dokonywania spornych transakcji. Uzyskany materiał dowodowy nie był w ocenie Sądu jednoznaczny i nie mógł stanowić podstawy do wydania decyzji przez organy podatkowe. Zgodnie zaś z art. 188 Ordynacji podatkowej żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy chyba, że okoliczności te są stwierdzone wystarczająco innym dowodem. Zauważyć przy tym trzeba, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że sformułowanie "chyba, że okoliczności te są stwierdzone wystarczająco innym dowodem" odnosi się wyłącznie do sytuacji, gdy żądanie dotyczy tezy dowodowej już stwierdzonej, ale na korzyść strony. Jeżeli natomiast żądanie przeprowadzenia dowodu dotyczyło tezy odmiennej (tzw. przeciwdowód), powinno zostać uwzględnione. Odmienna interpretacja, jaką przyjęto w niniejszej sprawie, uniemożliwiała stronie realizację jej podstawowego prawa do czynnego udziału w postępowaniu, o jakiej mowa w art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez faktyczne pozbawienie możliwości składania wniosków dowodowych na poparcie swoich twierdzeń o faktach, z którymi wiążą się istotne skutki o charakterze podatkowoprawnym (por. wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2002r., sygn. akt l SA/Ka 2164/00 - ONSA z 2003r., nr 1, poz. 33, wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2002r., sygn. akt l SA/Łd 2164/00 - OPP 2002/6/55). Zauwayć też należy, iż dokumenty dotyczące działalności gospodarczej Firmy K zostały przekazane do Centralnego Biura Śledczego Komendy Głównej Policji w Ł. Organy podatkowe powinny zatem rozważyć, czy ustalenia dokonane w postępowaniu prowadzonym przez Policję mogą mieć wpływ na wynik niniejszego postępowania i czy nie zachodzi konieczność zapoznania się z przekazanymi dokumentami firmy, W ocenie Sądu, istniejąca rozbieżność stanowisk pomiędzy stroną skarżącą a organem podatkowym uzasadniała, mając także na uwadze pogłębienie zaufania strony skarżącej do organów podatkowych, wykorzystanie wszelkich dostępnych środków dowodowych w celu prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Odnosząc się do oświadczenia pełnomocnika skarżącej złożonego na rozprawie w dniu 20 lutego 2007 r. oraz stanowiska zaprezentowanego w głosie do protokołu rozprawy z dnia 20 lutego 2007 r., iż nie składał pełnomocnictwa do działania w imieniu W.O., a mimo to organ podatkowy kierował do niego pisma, zauważyć należy, iż w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo udzielone przez W.C. I.K., które wpłynęło do Urzędu Skarbowego w R. w dniu 15 września 2004 r. Treść pełnomocnictwa wskazuje zaś, iż dotyczy ono wszystkich sprawach skarżącej należących do właściwości organów podatkowych. I.K. był więc umocowany do działania w imieniu W.O. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy winien ponownie ocenić kompletność zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza pod kątem możliwości stwierdzenia, że faktury wystawione przez Przedsiębiorstwo K G.P., w których wykazano obrót paliwami pozorują jedynie dokonane czynności sprzedaży. Dopiero po prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego możliwe będzie prawidłowe zastosowanie przepisu prawa i określenie skutków normatywnych tak ustalonego stanu rzeczywistego. Organ powinien także w uzasadnieniu decyzji wskazać dowody, na których się oparł oraz przedstawić wynik oceny zebranego materiału dowodowego. Wskazane wyżej naruszenie przepisów postępowania - art. 120, 121 § 1, 122, 123 § 1, 187 § 1, 188, 191 i 210 § 4 Ordynacji podatkowej mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Skutkuje ono zatem koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z wynikiem postępowania na podstawie art. 200 i 205 § 2, 3 i 5 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. e rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. Nr 212, poz. 2075 ze.zm.). Wstrzymanie wykonania decyzji uzasadnia art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło