I SA/Łd 159/03

WyrokWSA w Łodzi2004-12-02

Skład orzekający: Piotr Kiss, Bogusław Klimowicz, Teresa Porczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok z nieujawnionych źródeł przychodów, odrzucając jako niewiarygodne dodatkowe umowy pożyczek przedstawione po wydaniu pierwszej decyzji wymiarowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo oceniły wiarygodność dodatkowych umów pożyczek, które zostały przedstawione dopiero po wydaniu pierwszej decyzji wymiarowej i zgłoszone do opłaty skarbowej z opóźnieniem. Brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji organów podatkowych, gdyż postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a ustalenia faktyczne i prawne były zgodne z obowiązującymi przepisami. Skarżąca nie udowodniła, że poniesione wydatki miały pokrycie w ujawnionych źródłach przychodów lub posiadanych zasobach z lat poprzednich.
Stan faktyczny
Skarżąca M.K. prowadziła kantor wymiany walut w 1996 roku. Organ kontroli skarbowej ustalił dla niej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok w wysokości 575.584,40 zł z nieujawnionych źródeł przychodów. Podstawą ustalenia była nadwyżka stanu gotówki w kasach kantoru nad zadeklarowanym kapitałem i dochodem. Skarżąca przedstawiła dodatkowe umowy pożyczek na kwotę 770.000 zł dopiero po otrzymaniu pierwszej decyzji wymiarowej. Organy podatkowe uznały te umowy za fikcyjne i utrzymały w mocy decyzję o ustaleniu zobowiązania podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 2 grudnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Kiss (spr.), Sędziowie NSA Bogusław Klimowicz, Teresa Porczyńska, Protokolant : asystent sędziego Marek Pilc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2004 roku sprawy ze skargi M.K. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 rok z nieujawnionych źródeł przychodów oddala skargę I SA /Łd 159/03 Uzasadnienie W wyniku przeprowadzonej w okresie miesięcy kwiecień - wrzesień 1999r. kontroli skarbowej działalności Kantoru Wymiany Walut, położonego w Ł. przy Al. A 13, prowadzonego w okresie od 01.10. 1996r. do 31.12.1996r. przez M.K., Inspektor Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. decyzją wymiarową z dn. [...], wydaną z powołaniem się m.in. na przepisy art. 10 ust.1 pkt 9, art. 20 ust.1 i ust.3 ustawy z dn.26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych / t.j. Dz.U. z 1993r. nr 90, poz. 416 ze zm./ ustalił dla skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996r. w wysokości 575.584,40 zł z nie ujawnionych źródeł przychodów w kwocie 767.445,86 zł. W uzasadnieniu swojej decyzji organ powołał się na ustalenia kontroli, z których wynika, że podatniczka na rozpoczęcie i prowadzenie działalności kantorowej pożyczyła w 1996r. od M.K. /prowadzącego w okresie wcześniejszym ten sam kantor wymiany walut oraz zatrudnionego u niej w charakterze kasjera, a także będącego jej pełnomocnikiem w postępowaniu administracyjnym/ ogółem kwotę 315.000 zł na podstawie trzech umów pożyczek zawartych w dniach 02, 07 i 10 października 1996r., zarejestrowanych w Urzędzie Skarbowym Ł.-Ś. w dn.25.02.1997r. Ponadto stwierdzono, że M.K. zaciągnęła od M.K. kolejną pożyczkę na kwotę 200.000 zł na podstawie umowy z dn.25.05.1998r., zarejestrowanej w Urzędzie Skarbowym w dn. 05.06.1998r. W powyższym zakresie powołano się na pisemne wyjaśnienia strony, a zwłaszcza jej pełnomocnika, iż wymienione pożyczki były jedynymi, jakie zaciągnęła podatniczka na prowadzenie swojej działalności kantorowej. W toku kontroli stwierdzono także, że w okresie prowadzenia przez M.K. w 1996r. działalności kantorowej zostały uruchomione dwie kasy, przy czyn stan końcowy pierwszej kasy wynosił w dn.01.10.1996r. kwotę 60.059,39 zł, a stan drugiej kasy uruchomionej od dn.07.10.1997r.wynosił na koniec dnia kwotę 45.207,60 zł. Podniesiono również, że podatniczka nie dostarczyła książki przychodów i rozchodów za 1996r. ani też innych dokumentów dotyczących kosztów prowadzonej działalności, a ze złożonego przez nią rocznego zeznania podatkowego w zakresie podatku dochodowego za 1996r. wynika wykazany łączny dochód w wysokości 20.149,40 zł. Jednocześnie ustalono, że stan kantorowych kas fiskalnych w kontrolowanym okresie od 01.10.1996r. do 31.12.1996r. znacznie przewyższał wykazany przez podatniczkę kapitał wniesiony do tej działalności oraz osiągnięte przez nią dochody. Najwyższy stan końcowy obu kas prowadzonych w kantorze wystąpił w dn. 16.12.1996r. i wyniósł kwotę ogółem 1.102.595,20 zł, a ustalona przez organ nadwyżka tej kwoty w stosunku do posiadanego kapitału /315.000 zł z tytułu pożyczek z 1996r. plus 20.149,40 zł z tytułu wykazanego za ten rok dochodu/ stanowiła kwotę 767.445,86 zł, przyjętą przez organ jako dochód z nie ujawnionych źródeł przychodów. Do złożonego w dn.15.11.1999r. odwołania od powyższej decyzji strona załączyła sześć dodatkowych umów pożyczek zawartych z M.K. w okresie od dn. 09.10. do 07.12. 1996r. na łączną kwotę 770.000 zł, które to umowy zostały zarejestrowane w Urzędzie Skarbowym Ł.-Ś. w dn.11.11.1999r., tj. już po otrzymaniu zaskarżonej decyzji organu kontroli skarbowej. Z uwagi na złożenie przedmiotowego odwołania po upływie 14-dniowego terminu do jego wniesienia i brak podstaw do przywrócenia uchybionego terminu, Izba Skarbowa w Ł. postanowieniem z dn. [...] odmówiła przywrócenia terminu do jego wniesienia oraz postanowieniem z dn. [...] pozostawiła odwołanie bez rozpatrzenia. Złożony w dn.14.01.2000r. przez pełnomocnika strony wniosek o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją inspektora kontroli skarbowej z dn. [...] został oddalony decyzją tego organu z dn. [...], a również odwołanie strony od powyższej decyzji nie zostało uwzględnione przez Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej /decyzja tego organu z dn. [...]/. W dn.03.10.2000r. pełnomocnik strony złożył żądanie stwierdzenia na podstawie art. 247 par.1 pkt 3 Ordynacji podatkowej nieważności ostatecznej decyzji inspektora kontroli skarbowej z dn. [...], a po rozpatrzeniu tego żądania Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej decyzją z dn. [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wymienionej wyżej decyzji uznając, iż wniosek o stwierdzenie nieważności został złożony po upływie roku od dnia doręczenia przedmiotowej decyzji ostatecznej. Minister Finansów po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej uchylił ją w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ celem rozpatrzenia wniosku strony o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej organu kontroli skarbowej pierwszej instancji. Powodem uchylenia decyzji Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej było ustalenie, iż wniosek o stwierdzenie nieważności został złożony przez stronę /nadany w urzędzie pocztowym/ z zachowaniem rocznego terminu przewidzianego w art. 249 par.1 Ordynacji podatkowej. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku strony o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej z dn. [...] ustalającej dla strony podatek dochodowy od osób fizycznych za 1996r. od dochodów z nie ujawnionych źródeł przychodów, Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej decyzją z dn. [...] stwierdził nieważność wymienionej decyzji na podstawie art.247 par.1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. W podsumowaniu uzasadnienia swojej decyzji organ orzekający stwierdził, iż aczkolwiek nie podziela w całości argumentacji przedstawionej we wniosku o stwierdzenie nieważności, zwłaszcza dotyczącej posiadania przez stronę dowodów świadczących o zgromadzeniu środków na poczet poniesionych w 1996r. wydatków, to jednak organ pierwszej instancji nie wykazał, że zostało przeprowadzone wystarczające postępowanie wyjaśniające, przewidziane w art. 20 ust.3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie ustalenia zasobów majątkowych podatniczki na koniec 1996r. Organ stwierdził, że dodatkowego ustalenia wymagają kwestie związane z dochodem podatniczki wynikającym z jej prowizji /zysku dziennego/ z działalności kantoru w 1996r, oraz jej mienia zgromadzonego w roku podatkowym i latach wcześniejszych. Inspektor Kontroli Skarbowej po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego wydał w dn. [...] decyzję nr [...], którą z powołaniem się m.in. na przepisy art.20 ust.1 i 3 w związku z art. 30 ust.1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustalił dla M.K. wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996r. w kwocie 575.584,40 zł od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów, tj. w kwocie takiej samej jak w pierwszej decyzji. W szerokim uzasadnieniu swojej decyzji /decyzja liczy ogółem 13 stron/ organ przedstawił przebieg postępowania w sprawie, a także dokonał szczegółowej analizy całości zebranego materiału dowodowego. W szczególności organ orzekający powołał się na ustalenia przeprowadzonej kontroli skarbowej wskazujące, iż w chwili rozpoczęcia od dn.01.10.1996r. swojej działalności gospodarczej podatniczka nie posiadała w zasadzie żadnych własnych zasobów finansowych, a uruchomienie tej działalności zostało dokonane w oparciu o trzy pożyczki w łącznej kwocie 315.000 zł otrzymane od M.K. na podstawie umów pożyczek z dn. 02, 07 i 10 października 1996r. z przewidzianymi 2-letnimi terminami ich spłaty. Powyższe umowy pożyczek zostały zgłoszone w Urzędzie Skarbowym Ł.-Ś. celem pobrania należnej opłaty skarbowej w dn.25.02.1997r. Ponadto podatniczka otrzymała od M.K. jeszcze jedną pożyczkę w kwocie 200.000 zł na podstawie umowy z dn.25.05.1998r. zgłoszonej w Urzędzie Skarbowym w Z. w dn.05.06.1998r. Podniesiono, że z wyjaśnień M.K., będącego od początku postępowania pełnomocnikiem podatniczki, złożonych w czerwcu 1999r. wynika, iż wymienione wyżej cztery pożyczki były jedynymi, które podatniczka zaciągnęła na prowadzenie działalności kantorowej. Również z dokumentacji komputerowej dostarczonej przez Biuro Rachunkowe, prowadzące rachunkowość kantoru podatniczki wynika, że jedynie wymienione pożyczki zostały zaksięgowane w ciężar zobowiązań właściciela, z tym, iż do chwili wydawania decyzji brak jest zaksięgowania ich spłaty. Powołano się również na ustalenia dotyczące ewentualnych własnych zasobów finansowych, posiadanych przez podatniczkę w chwili uruchomienia działalności gospodarczej, z których wynika, iż wykazany przez nią w latach 1992-1995 osiągany dochód wynosił przeciętnie niecałe 200 zł miesięcznie, a wykazany dochód za cały rok 1996 wyniósł netto 20.149,40 zł, uwzględniony w całości do rozliczenia dochodu z nie ujawnionych źródeł przychodu. Stwierdzono, ze w chwili rozpoczęcia działalności kantorowej w dn.01.10.1996r. do kasy nr 1 została wprowadzona gotówka w wysokości 60.000 zł, a do kasy nr 2, uruchomionej od dn.07.10.1996r. została wprowadzona gotówka w wysokości 45.200zł. Organ na podstawie dokonanej analizy stanów gotówkowych obu kas zainstalowanych w kantorze stwierdził, że stany końcowe tych kas, zwłaszcza w grudniu 1996r. znacznie przekroczyły wielkość posiadanego przez podatniczkę kapitału i osiągniętego w tym okresie dochodu, wynoszących łącznie kwotę 335.149,40 zł /315.000zł plus 20.149,40zł/. Najwyższa nadwyżka stanu końcowego obu kas wystąpiła według ustaleń kontroli w dniu 16.12.1996r., w którym stan kasy nr 1 wyniósł kwotę ponad 681.000 zł, w tym w zakresie zakupu walut obcych o równowartości ponad 588.000 zł, a stan kasy nr 2 wyniósł kwotę ponad 420.000 zł, w tym w zakresie zakupu walut obcych o równowartości ponad 375.000 zł. Według organu oznacza to, że podatniczka dokonała w tym okresie niezaewidencjonowanych wpłat na cele prowadzonej działalności gospodarczej, a różnica pomiędzy wartością stanu obu kas w dn.16.12.1996r. a wielkością wniesionego kapitału z pożyczek i osiągniętego w 1996r. wykazanego dochodu stanowi dochód z nie ujawnionego źródła przychodu /kwota 767.445,86 zł/, podlegający opodatkowaniu stawką 75%. Jednocześnie organ podał, że powołanie się podatniczki na sześć dodatkowych umów pożyczek udzielonych jej rzekomo przez M.K. w okresie od października do grudnia 1996r. jest niewiarygodne, gdyż "w/w pożyczki zostały sporządzone fikcyjnie i przesłane wraz z odwołaniem od decyzji". W powyższym zakresie organ stwierdził, że strona w toku kontroli skarbowej prowadzonej w okresie od 22.04. do 22.09. 1999r. nie podnosiła faktu udzielenia tych pożyczek stwierdzając w protokołach wyjaśnień pełnomocnika jednoznacznie, iż na uruchomienie i prowadzenie działalności kantorowej zostały udzielone jedynie cztery wymienione na wstępie pożyczki, a powołanie się strony na dodatkowe sześć umów pożyczek na łączną kwotę 770.000 zł, pokrywającą się z ustaloną kwotą z nie ujawnionych źródeł przychodów, nastąpiło dopiero po doręczeniu pierwszej decyzji wymiarowej i również zgłoszenie tych umów do urzędu skarbowego celem pobrania opłaty skarbowej nastąpiło dopiero w dn.11.10.1999r. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik podatniczki wnosząc o "oddalenie w/w decyzji jako decyzji bezzasadnej, mijającej się z prawdą, niezgodnej ze stanem rzeczywistym" zarzucił, że stanowisko Inspektora Kontroli Skarbowej odnośnie fikcyjności i niewiarygodności sześciu dodatkowo przedłożonych umów pożyczek jest niezgodne z prawem, a zwłaszcza z przepisami art.121-122, 125, 180, 187, 191 i 192 Ordynacji podatkowej. Stwierdzono, że kantor wymiany walut był prowadzony przez M.K. legalnie i zgodnie z obowiązującymi przepisami, a ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego została dokonana przez Inspektora w sposób wybiórczy i nieprawidłowy. Zarzucono, że merytoryczne wyliczenia Inspektora są bezzasadne, gdyż nie uwzględniają prowizji dziennej tzw. zysku, który codziennie podwyższa wartość kapitału. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Izba Skarbowa w Ł. decyzją z dn. [...], wydaną na podstawie art. 233 par.1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ dokonał szczegółowej analizy i oceny dotychczasowego postępowania podatkowego i zebranego w sprawie materiału dowodowego uznając, iż podniesione zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W odniesieniu się do podniesionej w odwołaniu głównej kwestii spornej dotyczącej nieuznania wiarygodności sześciu umów pożyczek na łączną kwotę 770.000 zł, udzielonych przez pełnomocnika podatniczki - M.K. organ stwierdził, że ze złożonych przez tego samego pełnomocnika w czerwcu 1999r. wyjaśnień wynika, iż na prowadzenie swojej działalności kantorowej podatniczka zaciągnęła od niego jedynie cztery pożyczki w łącznej kwocie 515.000 zł, z czego kwota trzech pożyczek otrzymanych w 1996r. wynosiła 315.000 zł, a pozostała kwota 200.000 zł została otrzymana w 1998r. Podniesiono, że z powyższych wyjaśnień pełnomocnika wynika, że wymienione cztery pożyczki były jedynymi, które zostały udzielone podatniczce na rozpoczęcie i prowadzenie jej działalności gospodarczej. Sama podatniczka do protokołu przesłuchania strony z dn.10.08.2001r. podała, że do działalności kantorowej nie wprowadziła żadnych własnych zasobów, a jedynym źródłem finansowania tej działalności były pożyczki udzielone przez M.K. Stwierdzono także, że dodatkowe umowy pożyczek zostały przedstawione w postępowaniu podatkowym oraz zgłoszone do opłaty skarbowej dopiero po otrzymaniu przez stronę pierwszej decyzji wymiarowej inspektora kontroli skarbowej z dn. [...] stwierdzającej brak pokrycia przez podatniczkę w ujawnionych źródłach przychodu na kwotę odpowiadającą kwocie dodatkowych pożyczek. Z tych wszystkich względów Izba Skarbowa podtrzymała stanowisko organu pierwszej instancji, iż strona w toku postępowania kontrolnego i podatkowego nie udowodniła, że na pokrycie wydatków poniesionych w 1996r. związanych z jej działalnością gospodarczą posiadała zasoby finansowe znajdujące pokrycie w już opodatkowanych bądź wolnych od opodatkowania źródłach przychodów lub posiadanych zasobach z lat ubiegłych. Ze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego krótkiej i lakonicznej skargi M.K. wynika, że wnosi ona o uchylenie w całości decyzji organów podatkowych obu instancji jako wydanych z naruszeniem prawa. Skarżąca stwierdziła, że jeżeli organy podatkowe uznały, iż przedłożone dodatkowe umowy pożyczek są fikcyjne, to powinny zgłosić ten fakt do organów ścigania. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Ł. wnosząc o jej oddalenie podtrzymała w całości swoje stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ dodatkowo podał, że w postępowaniu podatkowym dotyczącym podatku ustalonego od dochodu z nie ujawnionych źródeł przychodu, na podatniku ciąży obowiązek wykazania, iż poniesione przez niego wydatki znajdują pokrycie w ujawnionych źródłach przychodu lub posiadanych wcześniej zasobach, jednakże przedstawione przez podatnika dowody podlegają ocenie organu podatkowego i ich wartość dowodowa zależy od tego, czy są one prawdopodobne. W toku postępowania sadowego ustanowiona przez skarżącą pełnomocnik złożyła w dn.10.09.2004r. pismo procesowe, w którym wniosła o uwzględnienie skargi i w konsekwencji o stwierdzenie nieważności decyzji organów orzekających obu instancji jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa materialnego i procesowego /art.20 ust.3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i art. 122, art.187 par.1 i art.191 Ordynacji podatkowej/, a także o przeprowadzenie dowodu z załączonych do pisma dokumentów, potwierdzających według strony udzielenie skarżącej dodatkowych pożyczek na łączną kwotę 770.000 zł. W piśmie podniesiono, że zaskarżone decyzje stanowią powielenie pierwszej decyzji organu kontroli skarbowej z dn. [...], która w wyniku wniosku strony została uznana przez Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa. Zdaniem stron skarżącej organy orzekające po powyższym stwierdzeniu nieważności decyzji z dn. [...] nie przeprowadziły właściwego postępowania wyjaśniającego, a stanowisko organów odnośnie analizy zysku osiągniętego przez skarżącą z tytułu prowadzenia kantoru oraz w zakresie oceny przedstawionych w toku postępowania dowodów w postaci dodatkowych umów pożyczek jest całkowicie bezpodstawne. W dodatkowym piśmie procesowym z dn.14.10.2004r. pełnomocnik skarżącej podniosła, że upoważnienie, na podstawie którego organ pierwszej instancji /organ kontroli skarbowej/ działał w okresie lat 2001-2002 utraciło moc z dniem 29.09.1999r., a jego przedłużenie, dokonane niemal dwa lata później nie rodziło żadnych skutków prawnych, w związku z czym czynności tego organu były nielegalne i nie mają mocy dowodowej. W pisemnych ustosunkowaniach się do obu pism procesowych strony skarżącej Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podtrzymując swoje stanowisko stwierdził, że zaskarżone decyzje zawierają szczegółowe uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia, a także wskazują powody nie uwzględnienia powołanych przez stronę dopiero w listopadzie 1999r. nowych dowodów w postaci dodatkowych umów pożyczek zawartych przez skarżącą z M.K. Organ stwierdził również, że pogląd strony skarżącej o braku legalności czynności organu pierwszej instancji, dokonanych w latach 2001-2002 nie znajduje wystarczającego uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje; Na wstępie należy zauważyć, że skarga w niniejszej sprawie została złożona do Naczelnego Sadu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi przed dniem 1 stycznia 2004r. i do tego dnia nie zostało zakończone postępowanie w tej sprawie, a zatem zgodnie z art.97 par.1 i art. 85 ustawy z dn.30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm./ oraz art. 13 par.2 ustawy z dn. 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ przedmiotowa sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie przepisów wymienionej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Według oceny Sądu orzekającego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, iż brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia zawartego w ostatnich pismach procesowych z dn.10.09.2004r. i 14.10.2004r. żądania strony skarżącej stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji organów orzekających obu instancji, jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 20 ust.3 ustawy z dn.26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych / t.j. Dz.U. z 1993r. nr 90, poz. 416 ze zm./ oraz rażącym naruszeniem prawa procesowego, tj art.122, art.187 par.1 i art.191 ustawy z dn.29.08.1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137, poz.926 ze zm./. Podniesiony w powyższym zakresie argument strony, iż zaskarżone decyzje stanowią powielenie wcześniejszej decyzji organu pierwszej instancji /organu kontroli skarbowej/ z dn. [...], która w wyniku wniosku strony została uznana przez Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej za nieważną nie może stanowić dla Sądu wystarczającej podstawy do uwzględnienia przedmiotowego żądania strony. Z przedstawionych Sądowi akt sprawy oraz uzasadnień zaskarżonych decyzji organów orzekających obu instancji wynika, że zostały one wydane na podstawie analizy i oceny całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, po przeprowadzeniu odpowiednich postępowań podatkowych, w tym również dodatkowego postępowania przeprowadzonego po stwierdzeniu nieważności pierwszej decyzji organu kontroli skarbowej. Należy zresztą zauważyć, że z powołanej przez stronę decyzji Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dn. [...] wynika m.in., iż organ ten nie podzielił w całości argumentacji strony, przedstawionej we wniosku o stwierdzenie nieważności, zwłaszcza dotyczącej posiadania przez skarżącą dowodów świadczących o zgromadzeniu środków finansowych na poczet poniesionych w 1996r. wydatków i zalecił przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, przewidzianego w art. 20 ust.3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczącego konkretnie wskazanych okoliczności, tj. zbadanie dochodu skarżącej wynikającego z jej prowizji z działalności kantoru wymiany walut w 1996r. oraz jej mienia zgromadzonego w roku podatkowym i okresie wcześniejszym. Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut strony skarżącej dotyczący braku legalności wszystkich czynności organu pierwszej instancji /inspektora kontroli skarbowej/, dokonanych po stwierdzeniu nieważności pierwszej decyzji podatkowej na podstawie otrzymanego od Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. przedłużenia pierwotnego upoważnienia do przeprowadzenia kontroli skarbowej w firmie skarżącej. Należy uznać, że przyjęty przez organ kontroli skarbowej tryb postępowania nie naruszał przepisów ustawy z dn.28.09.1997r. o kontroli skarbowej /Dz.U. z 1999r. nr 54, poz.572 ze zm./, w brzmieniu obowiązującym w 2001r. Według oceny Sądu brak jest również wystarczających podstaw do uznania, że wydanie zaskarżonych decyzji nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto na podstawie analizy akt sprawy należy stwierdzić, że podstawowe ustalenia, mające istotne znaczenie dla wyniku sprawy zostały dokonane w zasadzie w toku pierwszej kontroli skarbowej. W zakresie merytorycznej kontroli zgodności z prawem zaskarżonych decyzji należy stwierdzić, iż rozpoznawana sprawa dotyczy ustalenia dla skarżącej na podstawie przepisów art. 20 ust. 1 i 3 w związku z art. 30 ust.1 pkt 7 cytowanej wyżej ustawy o podatku dochodowym wysokości podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996r. od dochodu pochodzącego z nie ujawnionych źródeł przychodów lub nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Zgodnie z art. 20 ust.3 cytowanej ustawy wysokość przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. W myśl natomiast art.30 ust.1 pkt 7 wymienionej ustawy podatek od dochodów z nie ujawnionych źródeł przychodów lub nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach wynosi 75% ustalonego dochodu. Na podstawie oceny całości zebranego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego należy podzielić stanowisko podatkowych organów orzekających, iż skarżąca nie udowodniła w sposób wystarczający, iż dokonane przez nią wydatki w wysokości 767.445,86 zł związane z prowadzoną w okresie od dn.01.10. do 31.12.1996r. działalnością gospodarczą w postaci Kantoru Wymiany Walut, położonego w Ł. przy Al. A 13 znajdują pokrycie w mieniu zgromadzonym w 1996r. lub w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Fakt dokonania przez skarżącą w grudniu 1996r. wydatków znacznie przekraczających zgromadzone i ujawnione mienie w zasadzie nie był kwestionowany przez stronę w toku prowadzonego dość długotrwałego postępowania podatkowego i znajduje on potwierdzenie w ustaleniach kontroli skarbowej przeprowadzonej w Kantorze Wymiany Walut w okresie od dn.22.04. do 22.09.1999r. Z powyższych ustaleń dokonanych w szczególności w oparciu o wydruki dwu kas fiskalnych zainstalowanych w kantorze wynika, że stan obu kas na koniec 16.12.1996r. wyniósł kwotę ogółem 1.102.595,26 zł, w tym równowartość zakupionych walut obcych wynosiła kwotę 963.826,68 zł /stan obu kas także w dniach wcześniejszych przekraczał kwotę 1 mln zł/. Stąd też merytoryczny spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się - co zresztą wynika ze stanowisk obu stron postępowania - do badania, czy poniesione przez skarżącą w grudniu 1996r. wydatki znajdują pokrycie w mieniu zgromadzonym przez nią w tym roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Należy podzielić stanowisko organów podatkowych, iż skarżąca w chwili rozpoczynania swojej działalności gospodarczej nie miała zgromadzonych własnych zasobów finansowych, gdyż z ustaleń organów wynika, że jej własne wykazane dochody w latach wcześniejszych były niewielkie i w okresie lat 1992-1995 osiągane dochody z wynagrodzenia za pracę /w kantorze prowadzonym przez M.K./ nie przekraczały przeciętnie kwoty 200 zł miesięcznie, co z pewnością nie pozwalało na zgromadzenie żadnych oszczędności. Powyższych ustaleń strona skarżąca nie kwestionowała, jak również nie powołała się na posiadanie innych ewentualnych zasobów własnych. W toku postępowania kontrolnego i podatkowego zakończonego pierwszą decyzją wymiarową organu kontroli skarbowej z dn. [...] strona stwierdziła, iż uruchomienie i prowadzenie działalności kantorowej w 1996r. zostało dokonane wyłącznie w oparciu o pożyczki pieniężne otrzymane przez skarżącą od M.K., który prowadził ten sam Kantor Wymiany Walut na własny rachunek w okresie wcześniejszym i był nadal zatrudniony w tym kantorze w charakterze kasjera walutowego. Jednocześnie należy podkreślić, że w powyższym okresie strona i działający od początku postępowania administracyjnego jako jej pełnomocnik M.K. w sposób wyraźny i jednoznaczny wyjaśniali, iż w 1996r. zostały zawarte między nimi jedynie trzy umowy pożyczek, w dniach 02, 07 i 10 października 1996r. na łączną kwotę 315.000 zł, które to umowy zostały zarejestrowane w Urzędzie Skarbowym Ł.-Ś. w dn.25.02.1997r. celem pobrania opłaty skarbowej. Ponadto zgodnie z ówczesnymi wyjaśnieniami strony, skarżąca zawarła z M.K. czwartą umowę pożyczki z dn.25.05.1998r. na kwotę 200.000 zł i umowa ta została zgłoszona do Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. w dn.05.06.1998r. Przyjęte w zaskarżonych decyzjach stanowisko organów podatkowych, iż w 1996r. skarżąca zawarła z M.K. jedynie trzy wyżej wymienione umowy pożyczek znajduje potwierdzenie w szczególności w wyjaśnieniach M.K. złożonych do protokołów sporządzonych przez inspektora kontroli skarbowej w dniach 18, 22 i 28 czerwca 1999r. /k-98 do 108 akt z kontroli skarbowej, teczka nr 1/, w których pełnomocnik jednoznacznie stwierdził, że skarżąca pożyczyła od niego w 1996r. na podstawie trzech wskazanych umów kwotę ogółem 315.000 zł, w 1998r. na podstawie jednej umowy kwotę 200.000 zł, a "innych pożyczek nie było". W tych warunkach należy również uznać, że stanowisko organów podatkowych o braku wiarygodności przedstawionych przez stronę skarżącą później dodatkowych sześciu umów pożyczek na kwotę ogółem 770.000 zł, mających zostać zawartych w okresie od października do grudnia 1996r. nie budzi istotnych wątpliwości i zastrzeżeń, gdyż w szczególności nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów, określonej w art. 191 ustawy z dn.29.08.1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137, poz.926 ze zm./. W powyższym zakresie organy orzekające powołały się na okoliczność, iż przedmiotowe umowy zostały przedstawione dopiero po wydaniu pierwszej decyzji organu kontroli skarbowej, stwierdzającej brak pokrycia wydatków skarżącej w okresie prowadzenia działalności gospodarczej w 1996r. na kwotę blisko 770.000 zł, odpowiadającą sumie pożyczek wynikających z dodatkowo przedstawionych umów. Przedmiotowe umowy zostały również zgłoszone do Urzędu Skarbowego celem zapłaty należnej opłaty skarbowej dopiero w październiku 1999r., po otrzymaniu pierwszej decyzji organu kontroli skarbowej z dn. [...] t.j. po upływie blisko trzech lat od dat uwidocznionych na tych umowach. Powołany przez stronę skarżącą fakt uiszczenia opłaty skarbowej od powyższych umów nie może mieć istotnego znaczenia dla wyniku rozpatrywanej sprawy. W zakresie dokonanej przez organy orzekające oceny przedmiotowych umów pożyczek należy uznać, że w ramach prowadzonego postępowania zmierzającego do określenia prawidłowego zobowiązania podatkowego podatników, organy podatkowe są uprawnione do badania skutków podatkowych wynikających z czynności prawnych zawieranych przez podatników, w tym również badania, czy czynności te nie zostały zawarte jedynie dla pozoru /art.83 k.c./, w celu uniknięcia prawidłowego opodatkowania. W zakończeniu należy również nadmienić, iż będące przedmiotem zaskarżonych decyzji zobowiązanie podatkowe skarżącej nie uległo przedawnieniu, albowiem zostało przez nią zapłacone po uprawomocnieniu się pierwszej decyzji organu kontroli skarbowej. Z tych wszystkich względów uznając, iż zaskarżone decyzje organów skarbowych nie naruszają prawa materialnego ani też przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dn. 30.08.2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło