I SA/Łd 161/04
WyrokWSA w Łodzi2005-01-11
Skład orzekający: A. Cudak, T. Porczyńska, B. Klimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatek na zakup sadzonek cisa, poniesiony w celu uzupełnienia plantacji i wykorzystany do produkcji bakatyny w tym samym roku, może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów w roku podatkowym, w którym został poniesiony, pomimo że organ podatkowy uznał, iż przychód z tych sadzonek nie mógł wystąpić w tym samym roku?Ratio decidendi
Wydatek na zakup sadzonek cisa, poniesiony w celu uzupełnienia plantacji i wykorzystany do produkcji bakatyny w tym samym roku, może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów w roku podatkowym, w którym został poniesiony. Organy podatkowe naruszyły zasady postępowania podatkowego, odmawiając wiarygodności zeznaniom strony i nie wykazując w sposób niebudzący wątpliwości, że przychód z tych sadzonek nie mógł wystąpić w tym samym roku. Brak dowodów przeciwnych obciąża organ podatkowy.Stan faktyczny
Spółka A wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej określającą zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za 1998 rok. Spór dotyczył zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na zakup sadzonek cisa, które zdaniem organów podatkowych nie mogły przynieść przychodu w 1998 roku. Spółka argumentowała, że sadzonki zostały wykorzystane do produkcji bakatyny w tym samym roku, co potwierdzili jej przedstawiciele.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 5.100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Cudak, Sędziowie NSA T. Porczyńska, B. Klimowicz (spr.), Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1998 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 5.100 (pięć tysięcy sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia [...] Inspektor Kontroli Skarbowej w Ł. określił A Spółce Akcyjnej w T. zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za 1998 rok w wysokości 51.089 złotych wraz z odsetkami za zwłokę. Inspektor uznał, że podatnik niezgodnie z art. 15 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych - dalej "p.d.o.p." - (tekst jednolity - Dz.U. z 1993 roku Nr 106, poz. 482 ze zm.) zaliczył do kosztów uzyskania przychodów: wydatki w kwocie 13.614,76 złotych na zakup usług polegających na projektowaniu i przygotowywaniu dokumentów rejestracyjnych dla nowych leków, na które do dnia zakończenia kontroli Spółka nie uzyskała atestów, koszty transportu z Eberbach w Niemczech do Ł. w kwocie 2.547,22 złotych ze względu na zastosowanie nieprawidłowego kursu przeliczeniowego marki niemieckiej, zarachowane, ale nie poniesione przez Spółkę, wydatki w łącznej kwocie 232.890 złotych na zakup sadzonek cisa wykorzystanych do uzupełnienia założonej w 1996 roku plantacji cisa w Ł.. Inspektor, biorąc pod uwagę przyjęty przez Spółkę trzyletni okres eksploatacji plantacji (surowcem do produkcji bakatyny są jedno i dwuletnie pędy i igły cisa) oraz związany z tym trzyletni okres rozliczania kosztów, stwierdził że wydatki te jako niemające związku z uzyskaniem przychodu w 1998 roku nie mogły być na podstawie art. 15 ust. 1 i 4 p.d.o.p. przez Spółkę zaliczone w całości do kosztów uzyskania przychodu w 1998 roku.
Izba Skarbowa w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymała w mocy powyższą decyzję Inspektora Urzędu Kontroli Skarbowej. A SA wniosła skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wyrokiem z dnia 4 marca 2003 roku w sprawie o sygnaturze akt I SA/Łd 1154/01 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż zgodnie z art. 15 ust. 4 p.d.o.p. koszty uzyskania przychodów są potrącane tylko w roku podatkowym, którego dotyczą. Przepis statuuje zasadę, iż koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów można potrącić w roku podatkowym, w którym przychód ten wystąpił, albo - racjonalnie oceniając – powinien wystąpić. Sąd stwierdził, że ocena czy koszty wydatkowane na sadzonki cisa w 1998 roku mogły być powiązane z przychodami 1998 roku, a w konsekwencji uwzględnione w kosztach uzyskania przychodu tego roku wymaga ustaleń, czy z sadzonek dosadzonych w 1998 roku uzyskano surowiec do produkcji bakatyny.
Decyzją z dnia [...] Izba Skarbowa w Ł. uchyliła rozstrzygnięcie organu podatkowego I instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W dniu 31 października 2003 roku Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. wydał decyzję, w której określił zobowiązanie A SA w podatku dochodowym od osób prawnych za 1998 rok na kwotę 207.636 złotych, to jest w kwocie wyższej od zadeklarowanej o 51.089 złotych. Organ podatkowy I instancji uznał za niezasadne odliczenie od podstawy opodatkowania: wydatku w wysokości 13.614,76 złotych na zakup usług dotyczących projektowania i przygotowania dokumentów rejestracyjnych dla nowych leków, który z uwagi na brak związku z przychodem w 1998 roku nie spełniał wymogów zakreślonych w art. 15 ust. 1 p.d.o.p., wydatków w wysokości 2.547,22 złotych z tytułu kosztów transportu z Niemiec do Ł., z uwagi na zastosowanie nieprawidłowego kursu przeliczeniowego marki niemieckiej, a także wydatków na zakup sadzonek cisa wykorzystanych w celu uzupełnienia "wypadów" na plantacji cisa w Ł., ponieważ wydatki te, z uwagi na brak bezpośredniego związku z przychodem osiągniętym w 1998 roku, nie spełniały kryterium kosztu podatkowego określonego w art. 15 ust. 1 p.d.o.p.. Organ podatkowy I instancji wydał powyższe rozstrzygnięcie po przeprowadzeniu dodatkowych czynności wyjaśniających. Opierając się na zeznaniach wiceprezesa skarżącej Spółki uznano, że nie ma możliwości bezspornego określenia, czy i w jakiej części z sadzonek dosadzonych w 1998 roku uzyskano surowiec do produkcji bakatyny, a tym bardziej czy znalazł się on w produkcji sprzedanej przez Spółkę w 1998 roku. Stwierdził też, iż jest bezspornym w sprawie, że wartość dosadzeń poczynionych w 1998 roku stanowiła 30 % wartości plantacji założonej w 1996 roku i przyjętej do rozliczania w okresie 3 lat. Zdaniem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. brak jest okoliczności uzasadniających odstąpienie od metody rozliczania w czasie kosztów zasadzeń uzupełniających. Biorąc pod uwagę przyjęte przez Spółkę założenie, że sadzonki są wykorzystywane do pozyskiwania surowca przez okres trzech lat od momentu ich zasadzenia oraz, że cis jest drzewem wieloletnim, przyjęto za zasadne rozliczenie tych kosztów w czasie 3 lat, w tym począwszy od 1 września 1998 roku kosztów sadzonek zakupionych w sierpniu 1998 roku oraz począwszy od 1 października 1998 roku sadzonek zakupionych we wrześniu 1998 roku.
Organ I instancji, na podstawie art. 15 ust. 1 i 4 p.d.o.p. uznał ten wydatek za koszty uzyskania przychodów w części, to jest w kwocie 25.513,03 złotych, przyjmując jego obliczenie do następnego miesiąca po kupnie sadzonek.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A SA i zarzuciła organowi podatkowemu błędne ustalenie, że wydatki poniesione przez Spółkę na zakup sadzonek cisa w miesiącach sierpniu i wrześniu 1998 roku nie mogą obciążać kosztów uzyskania przychodów roku podatkowego 1998. W uzasadnieniu podniesiono, iż stanowisko organu podatkowego jest nietrafne, a wskazana podstawa prawna wątpliwa. W ocenie skarżącej ustawodawca w art. 15 ust. 4 p.d.o.p. nie stawia wprost wymogu, by poniesiony koszt przyniósł określony przychód, lecz jedynie by był poniesiony w celu jego osiągnięcia. W przypadku wątpliwości, w którym momencie roku podatkowego należy zaliczyć poniesione wydatki w koszt uzyskania przychodów, należy przyjąć zasadę, że w przypadku wydatków, które nie mogą być ściśle związane z konkretnym przychodem należy je potrącać w roku ich poniesienia, gdyż żadne zdarzenie gospodarcze nie stanowi przesłanki do ich potrącenia w innych okresach. Wbrew stanowisku zaprezentowanemu w zaskarżonej decyzji przedmiotowe sadzonki zakupiono w celu uzupełnienia plantacji i nie budzi wątpliwości, że w 1998 roku z igieł pochodzących z sadzonek zakupionych w 1998 roku, wyprodukowano bakatynę i sprzedano ją za granicę uzyskując wymierny przychód w łącznej wysokości 62.406 złotych. Istnieje zatem ścisły związek poniesionych wydatków na zakup sadzonek z uzyskaniem przychodu ze sprzedaży bakatyny. Bez znaczenia, w ocenie autora odwołania, są dywagacje organu podatkowego co do tego, że o możliwości zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów mogłyby decydować znaczące ilości igieł cisa pozyskanych do produkcji bakatyny. Wydatki poniesione na zakup sadzonek spełniają warunki, aby uznać je za koszty uzyskania przychodu, to jest zostały poniesione w celu uzyskania przychodu i przychód ten został uzyskany ze sprzedaży bakatyny, a nadto dotyczą przychodów tego roku podatkowego, w którym przychód został osiągnięty. Ciężar przeprowadzenia dowodu na okoliczność przeciwną obciąża kontrolujących, którzy jednak takiego, niebudzącego wątpliwości dowodu nie przestawili.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., po rozpoznaniu odwołania Spółki, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu podatkowego I instancji. Zdaniem podatkowego organu odwoławczego postępowanie organu I instancji pokrywa się z wyjaśnieniami Spółki, że z plantacji pozyskuje się jedno i dwuletnie pędy oraz igły cisa, które stanowią surowiec do produkcji bakatyny. Zatem Spółka nie mogła z sadzonek dopiero co zakupionych i posadzonych uzyskać w tym samym roku przychodu pochodzącego z pielęgnacyjnych przycięć sadzonek. Nie można mówić o uzupełnieniu plantacji, lecz o jej odtworzeniu, skoro koszty dosadzeń stanowiły 1/3 wartości założenia plantacji. Jedynie z zeznań członka zarządu strony skarżącej – nie popartych żadnymi dowodami – wynika, że osiągnięty przychód pochodził, między innymi, z surowca uzyskanego z dokonywanych przycięć sadzonek cisa, gdy przychód w 1998 roku mógł pochodzić tylko z eksploatacji plantacji założonej w 1996 roku. Takie rozstrzygnięcie, w ocenie organu, znajduje potwierdzenie w danych liczbowych dotyczących ponoszonych kosztów prowadzenia plantacji i osiąganej sprzedaży bakatyny w latach 1996 – 2000. Zastosowany przez organ I instancji trzyletni okres rozliczania kosztów, który wynika bezpośrednio z rozwiązań zastosowanych przez Spółkę, uwarunkowany jest specyfiką procesu produkcji – zgodny z art. 15 ust. 4 p.d.o.p., w myśl którego koszty uzyskania przychodów są potrącane tylko w tym roku podatkowym, którego dotyczą.
Ze stanowiskiem zawartym w powyższej decyzji nie zgodził się pełnomocnik A SA, który złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. zarzucając decyzji niezgodność z prawem, a w szczególności z treścią art. 15 ust. 1 i 4 p.d.o.p., a także art. 121, art. 122, art. 124 i art. 180 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącej Spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych. Zdaniem strony skarżącej rozstrzygnięcie organów skarbowych jest wynikiem błędnego twierdzenia, że wydatki na zakup sadzonek cisa nie mogą obciążać kosztów roku podatkowego 1998. Przesłanką pozytywną uznania określonego wydatku za koszt uzyskania przychodu jest zamierzony cel, jakim jest osiągnięcie przychodu. A SA prowadzi działalność gospodarczą polegającą na produkcji i sprzedaży wyrobów farmaceutycznych i surowców do ich produkcji pozyskiwanych właśnie z igliwia cisów rosnących na plantacji w Ł. (bakatyny). W ocenie skarżącej ustawodawca w art. 15 ust. 1 p.d.o.p. nie stawia wprost wymogu by poniesiony koszt przyniósł określony przychód, lecz by był on poniesiony w celu jego osiągnięcia. Sadzonki cisów zakupiono w celu uzupełnienia plantacji w miejscach "wypadów". Uzupełnienie plantacji odbywa się przy wykorzystaniu sadzonek roślin porównywalnych wiekowo i wielkościowo tak, by nie zakłócać ich normalnej wegetacji, co miałoby miejsce gdyby dosadzano wśród roślin kilkuletnich, rośliny znacznie młodsze. Według wyjaśnień W. N., przesłuchiwanego w charakterze strony dosadzane rośliny miały wysokość 30-40 cm i były silnie przycinane pielęgnacyjnie, zaś pozyskany materiał znalazł się w cyklu produkcyjnym roku tych dosadzeń. Zdaniem skarżącej Spółki gołosłowne kwestionowanie tej okoliczności przez organy skarbowe pozostaje także w oczywistej sprzeczności z zasadą racjonalnej gospodarki. Nieprawdopodobnym bowiem przyjąć, że Spółka dokonując dosadzeń kilkudziesięciu tysięcy krzewów cisa, ciętych pielęgnacyjnie w granicach 30-40% ogólnej ilości pędów, wyrzuca następnie pozyskany w ten sposób surowiec zamiast pozyskać z niego cenny produkt jak bakatyna, za 100 g której w 1998 roku otrzymano 31.257 złotych. W świetle art. 180 Ordynacji podatkowej, za dowolne uznać należy twierdzenie organu podatkowego II instancji, iż zeznania Wiceprezesa Spółki W. N. nie mogą wywierać akceptowanych skutków podatkowych podczas, gdy twierdzenia przeciwne organów skarbowych, nie poparte żadnymi dowodami takie skutki wywierać mogą.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie i podkreślił, że w świetle obowiązującej definicji kosztu podatkowego, wynikającej z art. 15 ust. 1 i 4 p.d.o.p., nie można ich uznać w pełnej wysokości za koszty uzyskania przychodów w 1998 roku, gdyż nie odnoszą się do przychodów tegoż roku. Podatkowy organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko, że skoro dla prawidłowego stosowania przepisów prawa podatkowego znaczenie mają weryfikowalne zdarzenia gospodarcze, to nie można przyjąć, iż nie poparte dowodami oświadczenie Spółki o pozyskaniu bakatyny z pędów cisa pochodzących z pielęgnacyjnych przycięć sadzonek podczas ich sadzenia, może wywierać akceptowalne skutki podatkowe. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 1996 roku (sygn. akt SA/ka 836/95) organ stwierdził, iż to na podatniku ciąży obowiązek wykazania istnienia faktów, które uzasadniałyby jego twierdzenia, kwestionujące ustalenia organów podatkowych. Jeśli tego nie uczyni musi ponieść negatywne następstwa braku przezorności w swoim postępowaniu. Bezspornym w sprawie jest zaś, że poza wyjaśnieniami członka zarządu spółka nie przestawiła źródłowego dowodu dokumentującego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyposażony został w funkcje kontrolne, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd ogranicza się do zbadania zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./).
Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 p.d.o.p. kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 tej ustawy. Wykładnia powyższego przepisu wskazuje, iż dla zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodu wydatek ten musi zostać faktycznie poniesiony, musi zostać poniesiony w celu uzyskania przychodów, wydatek musi mieć wpływ na powstanie przychodu lub zwiększenie przychodu i nie może zostać wymieniony w katalogu określonym w art. 16 ust. 1 p.d.o.p. W sprawie jest bezspornym, iż wydatek na sadzonki cisa poniesiony w celu uzupełnienia plantacji przez skarżącą Spółkę spełnia te kryteria. W ust. 4 art. 15 p.d.o.p. ustawodawca wprowadził dodatkowy warunek potrącania kosztów zaznaczając, iż są one potrącalne tylko w roku podatkowym, którego dotyczą, to jest są potrącalne także koszty uzyskania poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy, lecz dotyczące przychodów roku podatkowego oraz określone co do rodzaju koszty uzyskania, które zostały zarachowane, chociaż ich jeszcze nie poniesiono, jeżeli odnoszą się do przychodów danego roku podatkowego, chyba że ich zarachowanie nie było możliwe; w tym przypadku są one potrącalne w roku, w którym zostały poniesione.
Analiza treści art. 15 ust. 4 pozwala stwierdzić, iż koszty poniesione w celu uzyskania przychodów można potrącić w roku podatkowym, w którym przychód ten wystąpił albo – racjonalnie oceniając – powinien wystąpić. W ocenie organów podatkowych A SA nie mogła z sadzonek dopiero co zakupionych i posadzonych uzyskać przychodów w tym samym roku.
W tym miejscu należy podnieść, iż zeznający w charakterze strony członek zarządu skarżącej Spółki wskazał, że przed posadzeniem sadzonki cisa były pielęgnacyjnie przycinane, a uzyskany materiał został wykorzystany do produkcji bakatyny. Możliwość wykorzystania pędów i igliwia z sadzonek pośrednio potwierdzają zeznania świadka K. L., z którego gospodarstwa pochodziły przedmiotowe sadzonki. Zeznał on, że cykl wegetatywny cisa od przed sprzedaniem do A SA wynosił trzy lata, tak więc nieprawidłowe są ustalenia organów podatkowych co do braku możliwości wykorzystania nowych sadzonek w cyklu produkcyjnym bakatyny.
Organy podatkowe odmówiły wiarygodności zeznaniom strony uznając, iż zeznania świadków mogą być dopuszczone do rozwiania wątpliwości co do istniejącego dowodu źródłowego, nie są zaś dopuszczalne dla ustalenia istnienia podstawy dokonania wydatków. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa w art. 180 § 1 stwierdza, iż za dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Jednocześnie w art. 181 tej ustawy ustawodawca wskazał otwarty katalog środków dowodowych w postępowaniu podatkowym, w przepisie tym zeznania świadków zostały wymienione obok innych dowodów. Podnieść należy, iż ordynacja podatkowa nie wartościuje środków dowodowych. Postępowanie podatkowe nie rządzi się zasadą legalnej oceny dowodów, lecz ustanowioną w art. 191 zasadą swobodnej oceny dowodów. W myśl tego przepisu organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena ta nie jest ocena dowolną, oceniając dowody organy podatkowe obowiązane są kierować się wskazaniami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. odmawiając mocy dowodowej dowodowi z zeznań świadka będącego członkiem zarządu skarżącej Spółki naruszył art. 181 ustawy – Ordynacja podatkowa. Negatywna cena dowodu nie może wynikać jedynie z faktu uznania za wiarygodny dowodu przeciwnego. Organ podatkowy obowiązany jest uzasadnić dlaczego odmówił dowodowi przymiotu wiarygodności. Oparcie ustaleń faktycznych w sprawie na przyjętej, acz nie popartej środkami dowodowymi, tezie stanowi naruszenie obowiązującej w postępowaniu podatkowym zasady prawdy materialnej. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podkreśla, że w roku założenia plantacji cisa (1996 rok) przychód z tytułu sprzedaży bakatyny nie wystąpił. Nie oznacza to jednak, że w 1998 roku nie osiągnięto przychodu ze sprzedaży bakatyny z sadzonek dosadzonych w 1998 roku. W toku postępowania strona skarżąca wskazywała, że w 1998 roku uzupełniano plantację cisa sadzonkami dwuletnimi (starszymi i większymi) i z tych większych sadzonek, po przycięciu, uzyskano surowiec do produkcji bakatyny.
Naczelny Sąd Administracyjny uchylając wyrokiem z dnia 4 marca 2003 roku decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w niniejszej sprawie udzielając wskazówek co do dalszego toku postępowania nakazał ustalenie czy z sadzonek dosadzonych w 1998 roku pozyskano surowiec do produkcji bakatyny. Jedyny dowód przeprowadzony na tą okoliczność – zeznania członka zarządu Spółki – potwierdził, że taki surowiec pozyskano. Kierując się wskazówkami doświadczenia życiowego oraz logiki nie trudno ustalić, iż w przypadku równowartościowego materiału niecelowe byłoby dzielenie go na pochodzący z sadzonek dosadzonych w 1998 roku oraz z sadzonek obecnych na plantacji od 1996 roku, a tym bardziej rozróżnianie wyprodukowanej już bakatyny.
W postępowaniu podatkowym nałożono na organy podatkowe obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 ordynacji podatkowej), a także obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 122 Ordynacji podatkowej). Zastanowić się także należy, czy jak tego chce organ podatkowy, obowiązek wykazania, że koszty poniesione w celu uzyskania przychodów pozostają w związku z przychodem uzyskanym w 1998 roku, obciąża podatnika oraz ewentualnie jak daleko rozciąga się ten obowiązek. Zgodnie z wcześniej przedstawioną wykładnia art. 15 ust. 4 p.d.o.p. koszty uzyskania przychodów można potrącić w roku podatkowym, w którym przychód wystąpił albo powinien wystąpić. W 1998 roku skarżąca Spółka sprzedała bakatynę wyprodukowaną z surowca pochodzącego z plantacji cisa prowadzonej przez Spółkę. Brak jest dowodów by była ona wyprodukowana jedynie z surowca pozyskanego z sadzonek pochodzących z 1996 roku. Dowody zebrane w sprawie, zdaniem Sądu, wskazują, iż przychód uzyskany w 1998 roku ze sprzedaży bakatyny pozostaje w związku z wydatkiem poniesionym na zakup sadzonek. Jeżeli brak jest dowodów wskazujących na to, że z sadzonek cisa przyciętych i zasadzonych w 1998 roku nie wyprodukowano w tym roku bakatyny to nie można odmówić wiarygodności dowodom potwierdzającym ta okoliczność. Podnieść należy, iż obowiązek wskazywania dowodów potwierdzających okoliczności, z których podmiot wywodzi skutki prawne obciąża zarówno podatnika, jak i organ podatkowy, tym bardziej jeżeli z okoliczności tych wywodzi on skutki prawne dla podatnika niekorzystne. Zasada prawdy materialnej obowiązująca w postępowaniu podatkowym nakłada na organy podatkowe szczególne obowiązki. Nie mogą one poprzestać na suchym zanegowaniu twierdzeń strony, negacja ta musi wynikać z dowodów przeciwnych i szczegółowego wyjaśnienia podstaw zakwestionowania tych twierdzeń. Ograniczenie się do stwierdzenia, że strona nie wykazała związku pomiędzy kosztem a uzyskaniem z niego przychodu w roku podatkowym nie może zostać uznane przez Sąd za uzasadnienie faktyczne decyzji, o którym mowa w art. 210 § 4 ustawy – Ordynacja podatkowa.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w pkt. 1 sentencji. Na podstawie art. 152 wskazanej ustawy Sąd określił w jakiej części zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło