I SA/Łd 1727/03

WyrokWSA w Łodzi2004-10-19

Skład orzekający: Sędzia NSA T. Porczyńska, Sędzia NSA A. Cudak, Sędzia NSA B. Klimowicz (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okoliczności dotyczące wynajmowania nieruchomości innym podmiotom gospodarczym i jej późniejszej sprzedaży z zyskiem, które były znane organom podatkowym w toku postępowania, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Okoliczności faktyczne, które były znane organom podatkowym w toku postępowania i zostały uwzględnione w uzasadnieniu decyzji, nie mogą być uznane za "nowe okoliczności faktyczne" w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, nawet jeśli skarżący uważa, że organ błędnie ocenił materiał dowodowy. Brak wykazania, że okoliczności te były nieznane organowi lub przez niego nieuwzględnione, skutkuje brakiem podstaw do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący T. P. domagał się uchylenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. odmawiającej uchylenia wcześniejszej decyzji utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych. Podstawą wniosku o wznowienie postępowania było twierdzenie o ujawnieniu nowych faktów, tj. wynajmowania nieruchomości innym podmiotom gospodarczym i jej późniejszej sprzedaży z zyskiem. Organy podatkowe odmówiły wznowienia, uznając, że podnoszone okoliczności były znane organom w toku postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA T. Porczyńska, Sędziowie NSA A. Cudak, B. Klimowicz (spr.), Protokolant K. Brykalska - Stępień, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2004 roku sprawy ze skargi T. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę Decyzją z dnia [...] wydaną wobec T. P. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł. – G. określił wysokość zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1998 w wysokości 172.000 złotych, zaległość podatkową w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1998 w wysokości 172.000 złotych, należne odsetki za zwłokę na dzień wydania decyzji w wysokości 142.891,90 złotych. Powyższą decyzję organ podatkowy podjął po ustaleniu, że T. P. w dniu 14 października 1998 roku uzyskał przychód w wysokości 1.720.000 złotych z tytułu sprzedaży prawa użytkowania wieczystego dwóch działek gruntu, oznaczonych nr 38/8 i 38/9, o łącznym obszarze 2 hektarów, 51 arów i 94 metrów kwadratowych, położonych w Ł. przy ulicy A. 6, ze znajdującymi się na nich zabudowaniami i urządzeniami, stanowiącymi odrębną nieruchomość. Prawo użytkowania wieczystego zostało nabyte przez podatnika w dniu 27 listopada 1997 roku i nie było objęte małżeńską wspólnością ustawową. T. P. w terminie 14 dni od dnia sprzedaży prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oraz własności budynków nie złożył oświadczenia, że przychód uzyskany ze sprzedaży wydatkuje na cele i w terminie wskazanym w art. 21 ust. 1 pkt. 32 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W toku postępowania podatkowego podatnik nie złożył także dowodów świadczących o wydatkowaniu przychodu uzyskanego z przedmiotowej sprzedaży na cele i w terminie wskazanym w wyżej wymienionym art. 21 ust. 1 pkt. 32 lit a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organ podatkowy uznał, że przychód ze sprzedaży opisanych wyżej praw podlega opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 10% uzyskanego przychodu. W dniu 2 lutego 2001 roku T. P. wniósł odwołanie od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł. - G. Podatnik podniósł, iż przedmiotowa nieruchomość została zakupiona i sprzedana w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej pod firmą "A", od czasu nabycia do czasu sprzedaży była użytkowana w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i figurowała w rejestrze środków trwałych firmy "A". Powołując się na treść art. 10 ust. 1 pkt. 8 lit. a i c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych T. P. wywiódł, że nieruchomość jako zakupiona, użytkowana oraz sprzedana w ramach działalności gospodarczej nie jest źródłem przychodu w rozumieniu tej ustawy i nie rodzi obowiązku podatkowego. W uzupełnieniu odwołania T. P. ponownie podniósł, że celem nabycia nieruchomości na rzecz przedsiębiorstwa "A" był jej wynajem innym podmiotom gospodarczym, a następnie odsprzedaż z zyskiem. Dowodem potwierdzającym wynajem były załączone przez podatnika faktury VAT dokumentujące należności z tytułu czynszu dzierżawnego. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podatkowy, zgodnie z przedłożonymi przez podatnika dowodami, podał, że nieruchomość została nabyta dla celów prowadzenia działalności gospodarczej pod firmą ,,A" i była wynajmowana innym podmiotom gospodarczym. Jednocześnie Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do przychodów z działalności gospodarczej nie zalicza się przychodu ze sprzedaży nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz wynikającego z przydziału spółdzielni mieszkaniowych prawa do domu jednorodzinnego lub prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym, a także prawa wieczystego użytkowania gruntów nawet jeśli te nieruchomości lub prawa stanowiły składniki majątku związanego z wykonywaną działalnością lub służyły wykonywaniu działalności gospodarczej. Użyte zaś w art. 10 ust. 1 pkt. 8 sformułowanie "w wykonywaniu działalności gospodarczej" obejmuje jedynie czynności związane bezpośrednio z przedmiotem działalności. W dniu 22 czerwca 2001 roku do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi wpłynęła wniesiona za pośrednictwem Izby Skarbowej w Ł. skarga T. P. na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2001 roku Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygnaturze akt I SA/Łd 1014/01 odrzucił skargę jako wniesioną po upływie terminu. W dniu 9 listopada 2001 roku Naczelny Sąd Administracyjny postanowił oddalić wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Pismem do Ministra Finansów z dnia 2 stycznia 2002 roku pełnomocnik T. P. zażądał stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] z uwagi na przyjęcie za podstawę opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym ceny sprzedaży nieruchomości brutto, to jest wraz z uiszczonym przez T. P. podatkiem od towarów i usług. Minister Finansów decyzją z dnia 21 marca 2002 roku stwierdził nieważność decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w części dotyczącej odsetek za zwłokę. Pismem do Izby Skarbowej w Ł. z dnia 18 lipca 2002 roku T. P. wniósł o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] oraz o uchylenie w całości tej decyzji. Podatnik jako podstawę wznowienia wskazał fakt ujawnienia nowych faktów nie znanych organowi podatkowemu, które były istotne dla sprawy, i które istniały w dniu wydania decyzji. Powołał się on na pogląd, wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 1985 roku (I SA 198/85, ONSA 1985/1/35), iż nowymi faktami lub dowodami będą te z nich, które nie zostały uwzględnione przez organ podatkowy jako element podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącego taką okolicznością jest fakt wynajmowania przez podatnika przedmiotowej nieruchomości innym podmiotom gospodarczym, a następnie jej odsprzedaż z zyskiem. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł. – G. W uzasadnieniu organ podatkowy powołał się na zapis art. 245 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym organ podatkowy, który wydał w ostatniej instancji decyzję w sprawie uchyla w całości decyzję dotychczasową, jeżeli stwierdzi zaistnienie okoliczności przewidzianych w art. 240 § 1 powołanej ustawy. Jedną z takich okoliczności jest ujawnienie nowych faktów nie znanych organowi podatkowemu, które są istotne dla sprawy i które istniały w dniu wydania decyzji. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej wskazane przez podatnika okoliczności były znane organom podatkowym i zostały rozpatrzone w toku postępowania toczącego się w sprawie. T. P. odwołał się od tej decyzji. W odwołaniu tym nie zgodził się z twierdzeniami organu podatkowego, że fakt wynajmowania przez podatnika przedmiotowej nieruchomości innym podmiotom gospodarczym, a później jej odsprzedaż z zyskiem nie jest nową okolicznością, pominiętą w postępowaniu podatkowym przez organy pierwszej i drugiej instancji. Minister Finansów decyzją z dnia [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] odmówił uchylenia swej decyzji z dnia [...] w części dotyczącej zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy ponownie podniósł, że okoliczność wynajmowania nieruchomości innym podmiotom oraz jej sprzedaży z zyskiem były znane organom podatkowym i rozpatrzone w toku postępowania w sprawie. Zdaniem organu podatkowego wynika to bezpośrednio z uzasadnienia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Organ podniósł też, że wskazane we wniosku o wznowienie postępowania fakty pozostają bez wpływu na końcowe rozstrzygnięcie sprawy. W dniu 3 sierpnia 2003 roku T. P. wniósł odwołanie od powyższej decyzji zarzucając jej nieważność. W ocenie podatnika przesłanką nieważności decyzji było jej wydanie bez podstawy prawnej oraz naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe jego zastosowanie. W uzasadnieniu odwołania skarżący powtórzył argumentację zawartą we wniosku o wznowienie postępowania. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej, powtarzając w uzasadnieniu argumentację organu I instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. T. P. skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 7 listopada 2003 roku, zarzucając naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz wydanie decyzji bez podstawy prawnej, wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]. Skarżący wniósł ponadto o orzeczenie o kosztach postępowania zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W uzasadnieniu skargi, przywołując szereg orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący polemizuje z twierdzeniami organu podatkowego, co do spełnienia wymienionych w art. 240 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa przesłanek do wznowienia postępowania. Skarżący podniósł także, że w uzasadnieniu swojej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej potwierdził, iż okoliczności podnoszone przez skarżącego istniały, ale nie były znane organowi podatkowemu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Rozpoznając skargę stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) stanowiącego, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący T. P. wnosił o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Wznowienie postępowania podatkowego uregulowane zostało w Rozdziale 17 Działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926). Ustawodawca określił, że wznowienie jest dopuszczalne tylko i wyłącznie po spełnieniu przesłanek, których wystąpienie otwiera możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Jedną z pozytywnych przesłanek wznowienia postępowania jest wystąpienie którejkolwiek z wyliczonych wyczerpująco w art. 240 § 1 ordynacji podatkowej podstaw prawnych. Skarżący jako podstawę wznowienia wskazał pkt. 5 wspomnianego wyżej przepisu, to jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji i nie znanych organowi, który wydał decyzję. Nowymi okolicznościami faktycznymi w ocenie skarżącego są wynajmowanie przez niego przedmiotowych nieruchomości innym podmiotom gospodarczym oraz późniejsza sprzedaż nieruchomości z zyskiem. Jak słusznie zauważył w swej decyzji organ podatkowy przesłanka powyższa jest spełniona jeśli ujawnią się nowe okoliczności lub dowody, okoliczności te będą miały charakter nowych w stosunku do poprzednio prowadzonego postępowania, okoliczności te nie były znane w dniu wydania decyzji. Nowe okoliczności muszą być istotne dla sprawy, czyli takie, które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Analizując czy podniesiona przez stronę okoliczność ma przymiot "nowej okoliczności" Sąd obowiązany był rozpatrzyć, czy jest to okoliczność nowo odkryta, kiedy ewentualnie została po raz pierwszy zgłoszona i czy organ przez niezbadanie tej okoliczności błędnie ustalił stan faktyczny w sprawie. W pierwszym rzędzie należy podnieść, że fakt sprzedaży nieruchomości był podstawą określenia wobec skarżącego wysokości obowiązku podatkowego. Nie umknęła uwadze organów podatkowych także cena sprzedaży. Informacja o wynajmowaniu przedmiotowej nieruchomości innym podmiotom została zgłoszona przez T. P. w uzupełnieniu odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł. – G., to jest pismem z dnia 10 lutego 2001 roku. Do pisma tego załączono dokumentujące wynajem faktury VAT. W ocenie Sądu okoliczności te zostały wymienione w uzasadnieniu decyzji, której uchylenia domaga się skarżący. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w uzasadnieniu decyzji jako część ustaleń faktycznych podniósł fakt prowadzenie przez skarżącego działalności gospodarczej, wynajmowania nieruchomości innym podmiotom oraz jej odsprzedaży. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ocena ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez organy podatkowe musi być jednoznaczna. Organy te ustaliły stan faktyczny w sposób prawidłowy, co więcej zgodnie z twierdzeniami skarżącego. Nie sposób się zgodzić ze skarżącym, że Dyrektor Izby Skarbowej wydając decyzję z dnia [...] nie znał podnoszonych przez stronę faktów. Przyznanie w tym zakresie racji skarżącemu byłoby, zdaniem Sądu, wbrew zasadom wnioskowania redukcyjnego. Jeśli organ podatkowy w uzasadnieniu decyzji powołuje się na pewne okoliczności to należy dorozumiewać, że miał o nich informację. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, iż nawet przy przyjęciu bardzo szerokiej interpretacji pojęcia "nowych okoliczności faktycznych" żadna z podniesionych przez skarżącego okoliczności nie może zostać uznana za "nową". Okoliczności te były znane organowi podatkowemu w czasie wydawania decyzji i stały się one częścią ustalonego przez organ stanu faktycznego. Podnieść należy, że nawet ewentualna błędna ocena materiału dowodowego przez organy podatkowe, jeśli okoliczność była znana organowi nie daje podstaw do wznowienia postępowania. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie były podstawy wznowienia postępowania przez organy podatkowe. Sąd więc nie zajmował się stanowiskiem w zakresie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych w postępowaniu, którego wznowienia domaga się skarżący, gdyż ocena taka leży poza kognicją Sądu na obecnym etapie postępowania. Natomiast postępowanie wznowieniowe nie jest procedurą, przy pomocy której można w każdym przypadku wzruszyć wadliwą decyzję administracyjną, możliwość taka istnieje tylko w sytuacjach określonych w art. 240 § 1 ordynacji podatkowej. Skoro skarżący mimo powołania się na okoliczności, o których mowa w treści art. 240 § 1 pkt. 5 ordynacji podatkowej nie wykazał by te okoliczności były nieznane organowi podatkowemu lub przez niego nieuwzględnione, to stanowisko organu orzekającego co do braku podstaw do uchylenia decyzji w trybie przepisów o wznowieniu postępowania jest całkowicie prawidłowe. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło