I SA/Łd 181/16
WyrokWSA w Łodzi2016-09-16
Skład orzekający: Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda, Sędzia NSA Bogusław Klimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo zastosował tryb zmiany decyzji na podstawie art. 254 Ordynacji podatkowej, gdy po wydaniu ostatecznej decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego nastąpiła zmiana stanu faktycznego wynikająca z prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego o podziale spadku i zniesieniu współwłasności, która wpłynęła na przedmioty opodatkowania i podatników?Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo zastosował tryb zmiany decyzji na podstawie art. 254 Ordynacji podatkowej, ponieważ prawomocne orzeczenie sądu powszechnego o podziale spadku i zniesieniu współwłasności stanowiło zmianę okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego. Zmiana ta skutkowała zmianą przedmiotów opodatkowania i podatników, a przepisy ustaw podatkowych (o podatkach i opłatach lokalnych, podatku rolnym, podatku leśnym) przewidują możliwość zmiany decyzji w przypadku wygaśnięcia obowiązku podatkowego w trakcie roku podatkowego.Stan faktyczny
Skarżący S. P. zakwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. zmieniającą wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 r. z kwoty 464 zł do 116 zł. Zmiana ta nastąpiła w związku z prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w T. o dziale spadku i zniesieniu współwłasności, które przyznało skarżącemu posiadanie nieruchomości rolnej. Skarżący zarzucił m.in. nieprawidłowe ujęcie w decyzji osób, które nie posiadają działek na terenie miasta, oraz wydanie decyzji zmieniającej pod koniec roku podatkowego. Organy uznały, że zmiana stanu faktycznego uzasadniała zastosowanie art. 254 Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2016 r. przy udziale uczestników postępowania D. P., E. L., M. J., A. P., M. P., R. P. i G. P. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 r. 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi M. S. – M. kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu.
Zaskarżoną decyzją z [...] 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z [...] listopada 2015 r., zmieniającą S. P. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r., ustalonego decyzją z [...] stycznia 2015 r., z kwoty 464 zł do kwoty 116 zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, że nakazem płatniczym z [...] stycznia 2015 r., adresowanym do S. P., ustalono: S. P., D. P., R. P., A. P., M. P., E. L., M. J., G. P., na zasadach odpowiedzialności solidarnej, wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 rok w kwocie 464 zł, przyjmując za podstawę opodatkowania: podatkiem rolnym użytki rolne o pow. 4,6196 ha fizycznych (3,1216 ha przeliczeniowych), podstawa opodatkowania 2,7335 ha, stawka podatku 153,43 zł, kwota podatku 419 zł; podatkiem od nieruchomości grunty pozostałe o pow. 78 m2, stawka podatku 0,22 zł, kwota podatku 17,16 zł, nieużytki o pow. 261 m2 (zwolnione z podatku od nieruchomości), razem podatek 17 zł; podatkiem leśnym: lasy o pow. 0,6745 ha, stawka podatku 41,5470 zł, kwota podatku 28 zł. Wymiaru podatku dokonano na podstawie złożonych informacji oraz danych z ewidencji gruntów.
Następnie decyzją z [...] listopada 2015 r. organ podatkowy pierwszej instancji, działając na podstawie art. 254 § 1 o.p., zmienił w/w decyzję z [...] stycznia 2015 r. z kwoty 464 zł do kwoty 116 zł (za miesiące od stycznia do marca 2015 r.), w związku z zawiadomieniem o zmianie jakie wpłynęło do organu podatkowego ze Starostwa Powiatowego, na podstawie prawomocnego postanowienia z [...] 2014 r. (uprawomocniło się [...] marca 2015 r.), w sprawie o sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w T. w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności, którym przyznano stronie w posiadanie nieruchomość rolną w miejscowości K., o powierzchni 1,94 ha oznaczonej w ewidencji gruntów numerem 272, i dokonał zmiany naliczenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r.
Od powyższej decyzji odwołał się S. P. - współwłaściciel nieruchomości w okresie objętym opodatkowaniem, od których dokonano wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 rok, wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił m.in., iż w decyzji są ujęte osoby, które na terenie miasta T. nie mają żadnych działek.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uznało, że organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował tryb zmiany decyzji przewidziany w art. 254 o.p.
Przypomniało, że w rozpatrywanej sprawie zmiany wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r. dokonano z uwagi na to, iż [...] marca 2015 r. uprawomocniło się postanowienie Sądu Rejonowego w T. z [...] 2014 r., w sprawie o sygn. akt [...] o dziale spadku, odnoszące się do nieruchomości przyjętych do opodatkowania w decyzji z [...] stycznia 2015 r. Była to zmiana okoliczności faktycznych skutkująca wygaśnięciem z końcem marca 2015 r. obowiązku podatkowego w odniesieniu do dotychczasowych podatników, współwłaścicieli nieruchomości, tj. S. P., D. P., R. P., A. P., M. P., E. L., M. J., G. P..
Od kwietnia 2015 r., w związku z powyższym postanowieniem sądu, zaistniały różne przedmioty opodatkowania i z różni podatnicy podatków lokalnych, a zatem decyzja z [...] stycznia 2015 r. w takim kształcie, w jakim nie uwzględniała nowego stanu faktycznego, nie mogła pozostać w obrocie prawnym.
W skardze na powyższą decyzję S. P. podtrzymał dotychczasowe zarzuty, kwestionując wszelkie działania organów. Szczególnie wskazał, że w jego ocenienie nie można było wydać decyzji dotyczącej wymiaru podatku rolnego za rok 2015 w dniu [...] października 2015 r., a zatem pod koniec roku, za który ustalane jest zobowiązanie, albowiem za rok 2015 funkcjonowała już w obrocie prawnym decyzja z [...] lutego 2015 r. (nakaz płatniczy) na łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2015.
Przypomniał, iż w trakcie postepowania domagał się zawieszenia postepowania ze względu na przysługującą możliwość zaskarżenia postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] 2014 r.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna, zaś zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Postanowieniem z [...] 2014r. w sprawie sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w T. po rozpoznaniu sprawy o dział spadku i zniesienie współwłasności przyznał skarżącemu posiadanie nieruchomość w miejscowości K., o powierzchni 1,94 ha oznaczonej w ewidencji gruntów numerem 272.
Postanowienie to uprawomocniło się [...] marca 2015 r. Nieruchomość ta stanowiła gospodarstwo rolne.
W dniu 12 maja 2015 r. powyższe dane zostały ujęte w ewidencji gruntów prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w T. na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034) wydanego na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r. poz. 520, ze zm.).
Organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie powołały się na treść cytowanego wyżej prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego, na podstawie którego naniesiono stosowne zmiany do ewidencji gruntów.
Zabieg ten znajduje uzasadnienie w treści art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Poza sporem pozostaje, że dane ewidencyjne dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położonych na tych gruntach budynków wykorzystywane dla wymiaru podatków mają charakter bezwzględnie obowiązujący – vide wyrok NSA z 4 marca 2016 r., w sprawie o sygn. akt II FSK 3935/13.
W tej sytuacji przyjąć należy, że organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie nie popełniły błędu uwzględniając w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji zmianę stanu faktycznego wynikającego z przywołanego wyżej konstytutywnego orzeczenia sądu powszechnego.
Były do tego zobowiązane na podstawie art. 254 § 1 i 2 o.p. Zgodnie z cytowanymi przepisami decyzja ostateczna, ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji przy czym zmiana decyzji ostatecznej może dotyczyć tylko okresu, za który ustalono lub określono wysokość zobowiązania podatkowego.
W rozpoznawanej sprawie warunki powyższe zaistniały.
Zmianą mającą wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego było cytowane wyżej konstytutywne orzeczenie sądu powszechnego kreujące nowe przedmioty opodatkowania, podatników i wymiar zobowiązań podatkowych.
Jednocześnie zmiany w rejestrze gruntów naniesione na skutek tego orzeczenia kończyły podatkowoprawny byt dotychczasowych przedmiotów opodatkowania, podatników i ustalony uprzednio wymiar zobowiązań podatkowych.
Dotyczy to podatków objętych pierwotną i ostateczną decyzją (łącznym zobowiązaniem podatkowym) za rok 2015 r. z [...] stycznia 2015 r., to jest podatku od nieruchomości, podatku leśnego oraz podatku rolnego.
Ponadto wystąpienie tego rodzaju okoliczności wpływających na ustalenie zobowiązań podatkowych zostało uregulowane w przepisach dotyczących wymienionych podatków.
I tak w podatku od nieruchomości przepisem takim jest art. art. 6 ust. 8 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 716). W myśl tego przepisu jeżeli w ciągu roku podatkowego nastąpiło wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub zaistniało zdarzenie, o którym mowa w ust. 3, organ podatkowy dokonuje zmiany decyzji, którą ustalono ten podatek.
Ustawa z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 617) w art. 6a ust. 7 wprowadza tożsamą regulacje prawną.
Z kolei zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy z 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 374) jeżeli obowiązek podatkowy powstał lub wygasł w trakcie roku podatkowego, podatek leśny za ten rok ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał obowiązek.
Zatem wszystkie ustawy podatkowe, na podstawie których została wydana decyzja z [...] stycznia 2015 r. zawierają, jak wymaga tego art. 254 § 1 o.p., regulacje dotyczące skutków wygaśnięcia obowiązku podatkowego w ciągu danego okresu rozliczeniowego (w tym przypadku roku podatkowego).
Wreszcie wymienione podatki, jak chce tego art. 254 § 1 o.p. dotyczą danin wymierzanych na dane okresy (w tym przypadku na rok 2015). W tej sytuacji wobec zmienionej sytuacji faktycznej powinnością organów podatkowych było wydanie decyzji w trybie art. 254 o.p. dostosowującej wysokość wymierzonych danin z tytułu podatków od nieruchomości, rolnego i leśnego do tej części roku podatkowego 2015, która istniała przed prawomocnością cytowanego orzeczenia z 17 grudnia 2014 r., to jest do stycznia, lutego i marca 2015 r.
Jak wskazano wyżej wymiar podatków w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji nastąpił na podstawie danych z ewidencji gruntu w brzmieniu sprzed zmiany z 12 maja 2015 r.
Jak również wskazano wyżej na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne danymi z ewidencji gruntów są związane organy podatkowe wymierzające podatki. Kwestionowanie treści tych danych w postępowaniu podatkowym jest bezskuteczne.
Nie budzi też wątpliwości wysokość zobowiązania podatkowego wymierzonego decyzją organu pierwszej instancji i podtrzymanego przez organ odwoławczy. Przy jego wymiarze uwzględniono wskazania cytowanych ustaw podatkowych, wobec czego brak jest podstaw do kwestionowania wysokości podatku.
Pozostałe zarzuty i argumenty zawarte w skardze wykraczają poza zakres kontroli zgodności z prawem zaskarżonych aktów organów administracji sprawowanej przez sądy administracyjne, wobec czego sąd pierwszej instancji nie znalazł podstaw do oceny ich trafności.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a.
mko
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło