I SA/Łd 183/18
WyrokWSA w Łodzi2018-05-11
Skład orzekający: Bożena Kasprzak, Joanna Grzegorczyk-Drozda, Bogusław Klimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wpisana do rejestru zabytków, będąca w posiadaniu syndyka masy upadłości przedsiębiorcy, może korzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeśli nie jest utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nieruchomość wpisana do rejestru zabytków, będąca w posiadaniu syndyka masy upadłości przedsiębiorcy, nie może korzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeśli nie jest utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że stan nieruchomości, potwierdzony przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, nie spełniał wymogów utrzymania i konserwacji, co wykluczało zastosowanie zwolnienia. Ponadto, sąd stwierdził, że fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę w upadłości likwidacyjnej nadal wiąże się z działalnością gospodarczą, co uzasadnia opodatkowanie według stawek podwyższonych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2017 dla nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków. Podatnik, będący w upadłości likwidacyjnej, deklarował zwolnienie z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organy podatkowe odmówiły zastosowania zwolnienia, wskazując na brak utrzymania i konserwacji nieruchomości zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, co potwierdziły liczne kontrole i pisma Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Syndyk masy upadłości zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej przez syndyka oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów o zwolnieniu z podatku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Protokolant: Specjalista Dorota Choińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2018 r. sprawy ze skargi A. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą B. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2017. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania W. D. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A z siedzibą w W. w upadłości likwidacyjnej, reprezentowanego przez syndyka T. S., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. ustalającą W. D. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 85/89, za 2017 rok, w kwocie 287.285,00 zł,
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił ustalony w sprawie stan faktyczny.
Organ I instancji decyzją z dnia [...] r. ustalił W. D. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od przedmiotowej nieruchomości za 2017 rok, w kwocie 287.285,00 zł, opodatkowując 11.153,00 m² powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz 12.240,00 m² powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Decyzją z dnia [...] r. organ I instancji uchylił decyzję z dnia [...] r. odpisując kwotę 287.285,00 zł. Postanowieniem z dnia [...] r., organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia W. D. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od ww. nieruchomości za 2017 rok.
W dniu 16 maja 2017 r. do organu I instancji, w odpowiedzi na wezwanie, wpłynęła informacja na podatek od nieruchomości, w której podatnik zadeklarował 11.153,00 m² powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz 12.240,00 m² powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, jednocześnie wskazując w załączniku ZN-1/B te powierzchnie jako zwolnione z opodatkowania jako korzystające ze zwolnienia na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2016 r., ze zm. – dalej jako: ustawa).
W odpowiedzi na pismo organu I instancji [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w piśmie z dnia 15 maja 2017 r. poinformował, że przedmiotowa nieruchomość w 2017 roku nie była utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2014r., poz. 1446 ze zm.). Decyzją z dnia [...] r. organ I instancji ustalił W. D. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od ww. nieruchomości w kwocie 287.285,00 zł, opodatkowując 11.153,00 m² powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz 12.240,00 m² powierzchni użytkowej budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W odwołaniu od opisanej decyzji pełnomocnik strony zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 122, art. 123 § 1, art. 187, art. 191 oraz art. 180 § 1 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2017r., poz. 201 ze zm. – dalej jako: O.p.), nadto przepisów prawa materialnego tj. art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie i ustalenie zobowiązania w sytuacji, gdy nieruchomości wpisana jest do rejestru zabytków, a podatnik wykonywał wszelkie polecenia organu nadzoru konserwatorskiego, art. 49 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez jego niezastosowanie, art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 4, art. 2 ust. 1 pkt ustawy w związku z art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez niewłaściwe zastosowanie i ustalenie zobowiązania podatkowego według stawek maksymalnych w sytuacji, gdy syndyk nie prowadzi działalności gospodarczej, art. 2 ustawy prawo upadłościowe poprzez nieuwzględnienie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. pismem z dnia [...] r., poprosiło [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o informacje i dokumenty. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków pismem z dnia 31 października 2017 r., poinformował, iż nieruchomość nie była utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
W odpowiedzi na wezwanie Kolegium, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wskazał, że prowadzone jest postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego nieużytkowanego budynku pofabrycznego zlokalizowanego na przedmiotowej nieruchomości, w którym decyzją z dnia [...] r. PINB nakazał stronie usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w terminie do 30 października 2016r. Ponadto, organ I instancji poinformował, że nie toczyło się i nie toczy postępowanie w sprawie prac budowlanych na przedmiotowej nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w pełni podzieliło stanowisko organu I instancji w zakresie ustalenia wysokości zobowiązania i braku podstaw do zastosowania zwolnienia. Przypomniało, iż W. D. jest właścicielem zabudowanej nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 85-89. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2016 roku, poz. 1629 ze zm. – dalej jako: p.g.k.) podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmowany jest pogląd, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków.
Kolegium wskazało, iż pomimo złożenia informacji IN-1, w której wszystkie podstawy opodatkowania zostały zakwalifikowane jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, to w złożonym odwołaniu podatnik zakwestionował zastosowanie najwyższej ze stawek. Natomiast zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r. przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumie się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a, stanowiącym, że do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się: 1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami; 2) gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i d ustawy, 3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2016 r., ze zm. – dalej jako: p.b.) lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania. Z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, zapadłego w oparciu o obowiązujący od 1 stycznia 2003 roku stan prawny wynika, że sam fakt objęcia we władanie przez przedsiębiorcę nieruchomości powoduje, że staje się on posiadaczem w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy. Z utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych wynika, że różnego rodzaju obiekty niewykorzystywane lub takie, w których prowadzona jest działalność innego rodzaju, należy uznać za związane z działalnością gospodarczą. Konstrukcja podatku od nieruchomości ma charakter majątkowy (rzeczowy), a nie przychodowy, co do zasady każda nieruchomość w posiadaniu przedsiębiorcy na zasadzie art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy winna być opodatkowana według stawek przewidzianych dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z czterema wyjątkami wskazanymi w art. 1a ust. 2a ustawy.
W przedmiotowej sprawie nieruchomość należąca do W. D., na podstawie decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ł. z dnia [...]r. została wpisana do rejestru zabytków pod nr [...], jednak do uwzględnienia ustawowego zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy niezbędnym jest utrzymanie i konserwacja nieruchomości, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, natomiast [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w Ł. w piśmie z dnia 20 kwietnia 2016 r. poinformował organ podatkowy, iż przedmiotowa nieruchomość w okresie, który nastąpił od dnia 19 lutego 2015 r. do chwili obecnej, nie była utrzymywana oraz konserwowana zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, tj. art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy. Kolegium wskazało, że zgodnie z tym przepisem zwalnia się od podatku od nieruchomości: grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Przedmiotowa nieruchomość to zespól budynków wraz z otoczeniem dawnej fabryki A. jest nieruchomością zabytkową, bowiem ostateczną decyzją z dnia [...]r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w Ł. wpisał do rejestru zabytków pod nr [...] zespół budynków dawnej fabryki A wraz z otoczeniem. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w Ł. w piśmie z dnia 25 września 2013 r., z dnia 20 grudnia 2013 r., nadto w piśmie z dnia 28 marca 2014 r. wskazał, że przedmiotowa nieruchomość w latach 2011-2013 nie była utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, dopiero od dnia 7 listopada 2013 r. potwierdzono, że to nastąpiło z powrotem, a więc ze skutkiem od grudnia 2013 r. Jednakże pismem z dnia 20 kwietnia 2016 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków poinformował, iż nieruchomość w okresie, który nastąpił od dnia 19 lutego 2015 r. do chwili obecnej, nie była utrzymywana oraz konserwowana zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W odpowiedzi na pismo organu I instancji [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w piśmie z dnia 15 maja 2017 r., poinformował, że przedmiotowa nieruchomość w 2017 roku nie była utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W piśmie tym wskazał w szczególności, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków aktualnie prowadzi postępowanie administracyjne dotyczące przestrzegania przez właściciela/posiadacza ww. nieruchomości przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami m.in. w zakresie realizacji decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] r. - nakazu przeprowadzenia stosownych prac zabezpieczających. W ramach prowadzonego postępowania w dniu 14 grudnia 2016 r. na terenie przedmiotowej nieruchomości została przeprowadzona kontrola stanu zachowania, w toku której stwierdzono brak należytego utrzymywania zarówno terenu posesji, jak i obiektów wpisanych do rejestru zabytków (m.in. stwierdzono brak realizacji nakazu [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dotyczącego zabezpieczenia obiektów). Zebrany dotychczas materiał dowodowy wskazuje na niewykonanie przez właściciela nakazu [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W odpowiedzi na kolejne pismo organu organ konserwatorski wskazał, iż w okresie dnia 15 maja 2017 r. (tj. od poprzedniego pisma) nieruchomość nie była utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W piśmie tym [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wskazał, że w dniu 14 grudnia 2016 r. pracownicy WUOZ przeprowadzili kontrolę zabytkowego zespołu fabrycznego w aspekcie przestrzegania przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W toku kontroli stwierdzono, m.in. że teren posesji jest nieuporządkowany, na terenie posesji znajdują się parterowe nieużytkowane budynki gospodarcze i wiaty o konstrukcji murowanej i stalowej będące przedmiotem dewastacji, teren nieruchomości jest porośnięty samosiejkami. W odniesieniu do budynku przędzalni stwierdzono, iż nie została wykonana decyzja [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nakazująca przeprowadzenia robót budowlanych w obrębie budynku przędzalni, w zakresie zabezpieczenia nieszczelnego pokrycia dachu w płn. części obiektu oraz uzupełnienie rur spustowych w elewacji zachodniej obiektu. Stwierdzono również brak zabezpieczenia otworów okiennych powyżej parteru oraz częściowy brak zabezpieczeń otworów okiennych w świetlikach nad nawą główną budynku, zniszczenie zabezpieczeń otworów technologicznych w stropodachu. Stwierdzono również występowanie samosiejek w koronach murów. W dniu 30 października 2017 r. pracownicy WUOZ w Ł. przeprowadzili kolejną kontrolę, która potwierdziła wszystkie zastrzeżenia wskazane w czasie kontroli przeprowadzonej w roku ubiegłym. Ponadto stwierdzono zniszczenie konstrukcji dachu oraz drewnianego, listwowego stropu w budynku dawnej maszynowni. Analiza porównawcza dokumentacji fotograficznej sporządzonej w toku obydwu wspomnianych kontroli wskazuje na systematycznie pogarszający się stan zachowania zabytkowego zespołu fabrycznego. Ponadto, w dniu 23 czerwca 2017 r. pracownicy WUOZ w Ł. przeprowadzili oględziny posesji z zewnątrz, w czasie których potwierdzono, iż w południowej części budynku przędzalni miał miejsce pożar (okopcenie otworów okiennych). Zdaniem Kolegium powyższe ustalenia pośrednio wskazują na brak należytego użytkowania, a w szczególności zabezpieczenia zabytku (dostęp do obiektu osób trzecich, zaleganie na terenie zabytkowego budynku materiałów łatwopalnych). Ponadto w dniu 9 września 2017 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków otrzymał wniosek o przeprowadzenie kontroli stanu zachowania zabytkowego zespołu, we wniosku wskazano na brak dachu w budynku przędzalni, w czasie kontroli przeprowadzonej w dniu 30 października 2017 r. potwierdzono występowanie znacznych ubytków w konstrukcji dachu w północnej-części obiektu. Mając na uwadze powyższe, w szczególności ustalenia poczynione w toku kontroli przeprowadzonych w latach 2016-2017 przy udziale Syndyka Masy Upadłości [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków poinformował, że w okresie dnia 15 maja 2017 r. nieruchomość nie była utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Wskazał, iż w wyniku kontroli nakazał zabezpieczenie nieszczelnego pokrycia dachowego w północnej części budynku przędzalni oraz uzupełnienia rur spustowych w elewacji zachodniej budynku przędzalni. Jak wykazały kolejne kontrole nieruchomości, powyższy nakaz nie został zrealizowany do dnia dzisiejszego, zaś brak jego realizacji przyczynił się do powiększenia zniszczeń zabytku. Właściciel zabytku nie przeprowadził również prac budowlanych związanych z zabezpieczeniem konstrukcji obiektu, po zarwaniu stropu pomiędzy III i IV piętrem, które miało miejsce w północnej części budynku przędzalni w roku 2015. Wprawdzie, decyzjami z dnia [...] r. oraz z dnia [...]r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków, na wniosek Syndyka Masy Upadłości wydał pozwolenie na prowadzenie robót budowlanych polegających na zabezpieczeniu częściowo zarwanego stropu w budynku przędzalni, jednakże powyższe prace nie zostały przeprowadzone do dnia dzisiejszego, zaś termin ostatniego z pozwoleń został określony do dnia 31 października 2016 r. Ponadto w dniu 4 lipca 2016 r. nakaz zabezpieczenia konstrukcji budynku wydał również PINB w Ł., z terminem do realizacji do dnia 30 października 2016 r. Otwory okienne w budynkach przędzalni i maszynowni (w tym przeszklenia świetlików dachowych przędzalni) wciąż nie są skutecznie zabezpieczone, wykonane w 2015 roku zabezpieczenia są całkowicie zniszczone.
W oparciu o zebrany materiał Kolegium wskazało, że w przedmiotowej sprawie nieruchomość nie była w 2017 roku utrzymywana oraz konserwowana zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, co jest warunkiem zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy. Stanowisko to wynika z pism organu powołanego do kontroli w zakresie przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W pismach tych organ konserwatorski szczegółowo wskazał, z jakich względów stwierdza, że nieruchomość nie była w przedmiotowym roku utrzymywana oraz konserwowana zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W szczególności organ wskazał, iż w toku szeregu kontroli w szczególności przeprowadzonych w dniach 14 grudnia 2016 r. oraz 30 października 2017 r., stwierdzono pogarszający się stan nieruchomości oraz niewykonywanie wiążących wskazań płynących z decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Nadto PINB w Ł. poinformował, że prowadzone jest postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego nieużytkowanego budynku pofabrycznego zlokalizowanego na przedmiotowej nieruchomości, w którym decyzją z dnia [...] r. PINB, w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 u.p.b., nakazał stronie usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w terminie do 30 października 2016 r. Reasumując, zgormadzony materiał dowodowy potwierdza, iż nieruchomość nie była utrzymywana oraz konserwowana zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zbytków i opiece nad zabytkami, co jest warunkiem zwolnienia z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi syndyk masy upadłości W. D. zarzucił zaskarżonej w całości decyzji naruszenie przepisów postępowania tj.:
- art. 122, art. 123 § 1, art. 187 §1, art. 191 oraz art. 180 § 1 O.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia stanu faktycznego oraz zebrania materiału dowodowego celem ustalenia, czy podatnik prowadził działalność gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 4 i z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz czy podatnik jest przedsiębiorcą lub innym podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, a także ustalenia, czy podatnik utrzymywał i konserwował nieruchomość zgodnie z ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz czy wykonywał polecenia konserwatora zabytków w tym zakresie;
- art. 229 O.p. poprzez brak przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego pomimo zgłoszenia takiego żądania; art.
- art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
Nadto syndyk zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez błędną wykładnię i ustalenie, że syndyk jest przedsiębiorcą lub innym podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą;
- art. 1a ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że syndyk prowadzi działalność gospodarczą;
- art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z art. 1a ust. 1 pkt 4 i art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy w związku z art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie w sytuacji gdy syndyk nie prowadzi działalności gospodarczej;
- art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez niewłaściwe zastosowanie i ustalenie zobowiązania w sytuacji, gdy nieruchomość jest wpisana do rejestru zbytków, a podatnik wykonywał wszelkie polecenia organu konserwatorskiego;
- art. 49 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez niezastosowanie.
Strona skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodów z dokumentów i oględzin nieruchomości, uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 p.p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W tak określonym zakresie kognicji Sąd ocenił, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego, zatem podlega oddaleniu.
Na wstępie wskazać należy, iż w zakresie oceny stanu faktycznego ustalonego przez organy, sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (vide - wyrok NSA z 6 lutego 2008r. sygn. akt: II FSK 1665/06). Zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organy, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej (organy podatkowe), albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, z akt niniejszej sprawy wynika, że organy podatkowe uwzględniając wynikający z art. 122 O.p. obowiązek podejmowania niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy materialnej wyrażoną w art. 122 O.p., zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i oceny wyprowadzone na jego podstawie w sposób należyty wypełniają obowiązki płynące z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w dyspozycji art. 122, art. 187 § 1 O.p., jak też z zasady swobodnej oceny dowodów unormowanej w art. 191 O.p. W następstwie tak prowadzonych czynności, ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny, obszernie przywołany dla potrzeb niniejszego uzasadnienia w jego pierwszej części, stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.
W sprawie niniejszej nie ma zasadniczego sporu co do stanu faktycznego ustalonego przez organ. Istota sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy prawidłowo organy podatkowe zastosowały do nieruchomości strony skarżącej opodatkowanie stawkami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z pkt 4 ustawy oraz czy przedmiotowa nieruchomość korzysta ze zwolnienia z takiego opodatkowania, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy, jako nieruchomość wpisana indywidualnie do rejestru zbytków oraz utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o rejestrze zbytków.
Przystępując do analizy materiałów sprawy podkreślenia wymaga, iż organy podatkowe nie ustalały czy syndyk masy upadłości prowadzi działalność gospodarczą, ustalenie to pozostaje bez wpływu na wynik postępowania. Dla zastosowania stawek podwyższonych konieczne było bowiem ustalenie, czy podatnik jest przedsiębiorcą, podatnik, czyli W. D. A w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. Wbrew stanowisku syndyka, organ podatkowy nie weryfikował, czy syndyk jest przedsiębiorcą lub innym podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy. Przedsiębiorca będący w stanie upadłości likwidacyjnej jest nadal przedsiębiorcą w rozumieniu art. 1a ust.1 pkt 3 ustawy i posiadane, a zarządzane przez syndyka, grunty, budynki i budowle są związane z działalnością gospodarczą, co skutkuje obowiązkiem uiszczenia podatku od nieruchomości według stawek właściwych dla działalności gospodarczej. Statusu firmy W. D. jako przedsiębiorcy nie zmieniło postanowienie Sądu Rejonowego dla m.st. W. [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych z dnia 12 lutego 2015 r. o ogłoszeniu upadłości W. D. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą W. D. A z siedzibą w W. obejmującą likwidację majątku dłużnika i wyznaczenie syndyka masy upadłości. Status ten wyznacza nadto wpis do Krajowego Rejestru Sądowego. Ustanie bytu prawnego następuje dopiero z chwilą wykreślenia z rejestru (KRS) zgodnie z art. 289 § 1 kodeksu spółek handlowych i wtedy następuje trwałe zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Przedsiębiorca W. D. A w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. nadal jest wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego jako przedsiębiorca. Sąd podziela przy tym stanowisko wywiedzione w uzasadnieniu wyroku tutejszego Sądu z dnia 12 stycznia 2017 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 967/16, która dotyczyła podatku od przedmiotowej nieruchomości za 2016 rok, iż skarżący jest przedsiębiorcą. Z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy wynika, że grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a.
Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się: 1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami; 2) gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i d; 3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania. Wobec podatnika nie została wydana decyzja organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Z ewidencji gruntów i budynków wynika, że na nieruchomości będącej w posiadaniu skarżącego znajdują się budynki o funkcji przemysłowej, niemieszkalnej, handlowo-usługowej i magazynowej.
W świetle powyższego Sąd nie podziela zarzutów skargi co do naruszenia zapisów art. 1a ust.1 pkt 3 i pkt 4 ustawy w sposób mający wpływ na wynik sprawy, ani zapisów art. 122, art. 123 § 1, art. 180 § 1 i art. 191 O.p. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Kwestią zasadniczą dla niniejszego rozstrzygnięcia było ustalenie organów, iż przedmiotowa nieruchomość nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy. Okolicznością niekwestionowaną jest, iż omawiana nieruchomość jest indywidualnie wpisana do rejestru zabytków pod numerem [...]. Jak bowiem przewidział ustawodawca w art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy, zwalnia się od podatku grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Strona skarżąca nie podziela zaś oceny organu dodatkowego, iż przedmiotowa nieruchomość nie jest utrzymana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Zdaniem Sądu, ocena organów podatkowych zasługuje na podzielenie. Ocena ta poprzedzona została wyczerpująco zgromadzonym materiałem dowodowym i jego analizą, organ podatkowy podjął szereg czynności weryfikujących stan faktyczny sprawy, uwzględnił nadto uchybienia, którymi dotknięta była decyzja dotycząca opodatkowania przedmiotowej nieruchomości za 2016 rok. Organ z urzędu uwzględnił wytyczne Sądu zamieszczone w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 stycznia 2017 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 967/16. W następstwie zgromadził obszerny materiał dowodowy, który poddał obiektywnej i wszechstronnej analizie wywodząc, iż przedmiotowa nieruchomość nie była utrzymywana oraz konserwowana zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
W ocenie Sądu obszerny materiał dowodowy, opisany w pierwszej części niniejszego uzasadnienia, nie pozostawia wątpliwości co do trafności oceny organu podatkowego, w następstwie do prawidłowości zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy. Godzi się chociażby wskazać na ustalenia wynikające z pisma [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ł. z dnia [...]r., iż przedmiotowa nieruchomość w 2017 roku nie była utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Organ podatkowy ustalił nadto, iż [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków prowadzi aktualnie postępowanie administracyjne dotyczące realizacji nakazu przeprowadzenia stosownych prac zabezpieczających opisanych w decyzji z dnia [...]r. W odpowiedzi na kolejne pismo organu podatkowego, [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wskazał nadto, że w toku kontroli w dniu 14 grudnia 2016 r. stwierdzono m.in., że teren posesji jest nieuporządkowany, na terenie posesji znajdują się parterowe nieużytkowane budynki gospodarcze i wiaty o konstrukcji murowanej i stalowej będące przedmiotem dewastacji, teren nieruchomości jest porośnięty samosiejkami. W odniesieniu do budynku przędzalni stwierdzono, iż nie została wykonana decyzja [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nakazująca przeprowadzenia robót budowlanych w obrębie budynku przędzalni, w zakresie zabezpieczenia nieszczelnego pokrycia dachu w płn. części obiektu oraz uzupełnienie rur spustowych w elewacji zachodniej obiektu. Stwierdzono również brak zabezpieczenia otworów okiennych powyżej parteru oraz częściowy brak zabezpieczeń otworów okiennych w świetlikach nad nawą główną budynku, zniszczenie zabezpieczeń otworów technologicznych w stropodachu, Zaobserwowano występowanie samosiejek w koronach murów. W dniu 30 października 2017 r. pracownicy WUOZ w Ł. przeprowadzili kolejną kontrolę przedmiotowej nieruchomości, która potwierdziła dotychczasowe zastrzeżenia. Nadto stwierdzono zniszczenie konstrukcji dachu oraz drewnianego, listwowego stropu w budynku dawnej maszynowni. Organ podatkowy stwierdził, dokonując analizy porównawczej dokumentacji fotograficznej sporządzonej w toku obydwu kontroli, systematycznie pogarszający się stan zachowania zabytkowego zespołu fabrycznego. Ponadto, w dniu 23 czerwca 2017 r. pracownicy WUOZ przeprowadzili oględziny posesji z zewnątrz, w czasie których potwierdzono, iż w południowej części budynku przędzalni miał miejsce pożar, co zasadnie w ocenie organu podatkowego również wskazuje na brak należytego użytkowania.
Dodać trzeba, iż dla zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 7 § 1 pkt 6 ustawy wystarczające są informacje przedstawione w piśmie kompetentnego organu, czyli wojewódzkiego konserwatora zabytków. Niewątpliwie zgodnie z art. 180 § 1 O.p. jako dowód można i należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zatem podstawą do wydania rozstrzygnięcia jest wszelki materiał dowodowy, który organ może zgromadzić zgodnie z zasadami postępowania dowodowego. Jednakże spełnienie warunku koniecznego, jakim jest utrzymanie i konserwacja zabytku odpowiednio do wymogów przepisów o ochronie zabytków, w pierwszej kolejności powinno być dowiedzione poprzez pozyskanie informacji od właściwego rzeczowo i miejscowo organu administracji publicznej. Skoro organy podatkowe nie dysponują wiedzą pozwalającą ocenić stan zabytku i sposób jego konserwacji, to prawidłowym jest oparcie się organu podatkowego na informacji wojewódzkiego konserwatora zabytków. Właściwym organem do oceny w tym przedmiocie, jest wojewódzki konserwator zabytków, którego opinia korzysta z waloru dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 O.p. Takie postępowanie należy uznać za właściwe w świetle przepisów o postępowaniu dowodowym, tj. art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., bowiem tym sposobem, organ podatkowy uzyskał miarodajny i wiarygodny materiał dowodowy uzasadniający bądź negujący możliwość skorzystania przez podatnika z wymienionego w art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy zwolnienia od podatku od nieruchomości (wyrok NSA z dnia 13 października 2016 r., sygn. akt II FSK 2487/14; wyrok WSA w Krakowie z dnia 23 listopada 2017 r. I SA/Kr 530/17 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://cbosa.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie uzasadnione a wręcz pożądane było czynienie ustaleń faktycznych na podstawie pism [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytów, w szczególności pism z dnia 15 maja 2017 r. oraz z dnia 31 października 2017 r., w których organ ten szczegółowo wskazał, z jakich względów stwierdza, że nieruchomość nie była w 2017 roku utrzymywana oraz konserwowana zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W szczególności wskazał, iż w toku szeregu kontroli stwierdzono pogarszający się stan nieruchomości oraz niewykonywanie wiążących wskazań decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] r.
Zauważyć należy, iż organ podatkowy wystąpił również do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. uzyskując w odpowiedzi informację, iż prowadzone jest postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego nieużytkowanego budynku pofabrycznego, w którym decyzją z dnia [...]r. PINB nakazał stronie usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w terminie do 30 października 2016 r. Przy czym, postępowanie to prowadzone jest na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Organ podatkowy poddał pod rozwagę okoliczności opisane w pismach syndyka, który wskazuje m.in. na bliżej nieokreślone działania zmierzające do realizacji nakazu [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytów, jak również na niezależne od syndyka problemy w uzyskaniu stosownych pozwoleń, jak również krótkie terminy do realizacji poszczególnych decyzji/zezwoleń. Zdaniem Sądu argumenty syndyka nie zasługują na uwzględnienie, zabezpieczenie nieruchomości przed dostępem osób postronnych poprzez zlikwidowanie ubytków w ogrodzeniu, uzupełnienie luk w zamurowanych oknach nie wskazuje na utrzymywanie i konserwowanie nieruchomości zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Dla skorzystania ze zwolnienia podatkowego określonego dla gruntów i budynków wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków nie wystarczy wykonanie jakichkolwiek prac na nieruchomości, kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy podatnik utrzymuje i konserwuje nieruchomość zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, a nie czy podejmuje jakiekolwiek działania w tym zakresie (wyrok NSA z dnia 13 października 2016 r., sygn. akt II FSK 2487/14). Zauważyć nadto należy, mając na względzie zgromadzoną dokumentację, iż przedmiotowa nieruchomość nie była utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami już w latach wcześniejszych. Podejmowane względem nieruchomości działania naprawcze miały charakter incydentalny, jak potwierdzają wyjaśnienia syndyka na terenie nieruchomości nie podejmowano żadnych robót budowlanych, które wskazywałyby na utrzymywanie i konserwowanie nieruchomości zgodnie z ustawą o ochronie zabytków. Względem nieruchomości nie były podejmowane bieżące roboty budowlane, naprawcze, czy konserwatorskie. Podejmowane czynności inicjowane były wyłącznie na skutek interwencji chociażby organu nadzoru budowalnego, czy konserwatora zabytków.
Z tych wszystkich względów, w ocenie Sądu, podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów art. 1a ust. 1 pkt 3, pkt 4, art. 2 ust. 1 pkt 3, art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy nie zasługują na uwzględnienie. Nie sposób podzielić zarzutów skargi również w zakresie naruszenia art. 49 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, już z tego względu, iż organu podatkowe nie orzekały w oparciu o tę normę prawną. Przepis ten przewiduje, iż wykonanie decyzji nakazującej przeprowadzenie prac konserwatorskich lub robót budowlanych przy zabytku nieruchomym nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, w przypadkach określonych przepisami Prawa budowlanego. Trwające w 2017 roku postępowanie organu nadzoru budowlanego nie jest postępowaniem, o którym mowa w art. 49 ust. 2 ustawy o ochronie zabytków i Sąd nie ma podstawy do kontrolowania prawidłowości jego zastosowania w sprawie.
W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie również wniosek syndyka o przeprowadzenie dowodu z dokumentów wyliczonych szczegółowo w skardze. Wyjaśnić trzeba, iż stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Postępowanie w tym trybie ma charakter uzupełniający i fakultatywny. Oceniając celowość jego przeprowadzenia w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do przekonania, iż w sprawie nie istnieją istotne wątpliwości wymagające rozstrzygnięcia czy nawet doprecyzowania, stan faktyczny ustalony został wyczerpująco i znajduje odzwierciedlenie w dokumentach zgromadzonych na potrzeby analizy zasadności zastosowania stawki podwyższonej podatku od nieruchomości za 2017 rok. Poza tym co do wniosku o dokonanie oględzin, to przepisy p.p.s.a. nie dopuszczają możliwości przeprowadzenia takiego dowodu.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
P.C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło