I SA/Łd 1846/02

WyrokWSA w Łodzi2004-01-12

Skład orzekający: P. Kiss, T. Porczyńska, A. Wrzesińska-Nowacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieodpłatne przekazanie towarów handlowych w ramach sprzedaży promocyjnej (tzw. "gratisowe butelki") może być uznane za koszt uzyskania przychodów z tytułu reklamy, o której mowa w art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, czy też powinno być kwalifikowane jako koszt uzyskania przychodów na podstawie ogólnej zasady z art. 15 ust. 1 tej ustawy?
Ratio decidendi
Organy podatkowe nie rozważyły spornych wydatków w aspekcie zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, skupiając się wyłącznie na kwestii reklamy. Nieodpłatne przekazanie towarów handlowych w ramach sprzedaży promocyjnej nie stanowi reklamy w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 28 tej ustawy, lecz jest formą rabatu lub premii, a koszt zakupu tych towarów powinien być zaliczony do kosztów uzyskania przychodów na podstawie ogólnej zasady z art. 15 ust. 1.
Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. zawyżyła koszty uzyskania przychodów za 2000 r., zaliczając do kosztów reklamy wartość towarów handlowych (wina) przekazywanych nieodpłatnie hurtowniom w ramach sprzedaży promocyjnej. Organy podatkowe uznały to za nieprawidłowe, kwalifikując wydatek jako reklamę nielimitowaną, która przekroczyła dopuszczalny limit. Spółka kwestionowała tę kwalifikację, argumentując, że wydatek powinien być traktowany jako ogólny koszt uzyskania przychodów.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej w Ł. i stwierdzono, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. P. Kiss (spr.), Sędziowie NSA del. T. Porczyńska, A. Wrzesińska-Nowacka, Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczą odpowiedzialnością w Ł. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 2.800,60 (dwa tysiące osiemset 60/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Sądu decyzją Izba Skarbowa w Ł. po rozpatrzeniu odwołania spółki z o.o. A. utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w Ł. z dn. [...] nr [...] którą z powołaniem się na przepisy m.in. art. 21 par.1 pkt. 1 i par. 3, art. 53 par.1 i 4 ustawy z dn. 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm./ oraz art. 16 ust.1 pkt. 28 ustawy z dn. 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych określono dla spółki wysokość należnego podatku dochodowego od osób prawnych za 2000r. w kwocie 131.231,40 zł, zaległość podatkową z powyższego tytułu w kwocie 19.278,60 zł oraz wysokość odsetek za zwłokę wyliczonych na dzień wydania decyzji. W motywach wydanych decyzji organy orzekające obu instancji powołały się na ustalony w czasie kontroli skarbowej stan faktyczny, zgodnie z którym spółka A., prowadząca działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży wina w butelkach zawyżyła koszty uzyskania przychodów w rozliczeniu podatku dochodowego od osób prawnych za 2000r. o kwotę ogółem 64.261,39 zł przez nieprawidłowe zaliczenie do reklamy nielimitowanej, o której mowa w art. 16 ust.1 pkt. 28 cytowanej ustawy o podatku dochodowym /prowadzonej w środkach masowego przekazu lub publicznie w inny sposób/ wartości towarów handlowych /wina/ przekazywanych nieodpłatnie określonym hurtowniom w ramach sprzedaży promocyjnej, nazwanej "gratisowe butelki". W powyższym zakresie stwierdzono, że spółka w celu uatrakcyjnienia sprzedaży swoich towarów wprowadziła promocyjną sprzedaż wina dla swoich głównych odbiorców-hurtowni, polegającą na tym, że do każdych zakupionych 6 butelek wina dodawano 1 butelkę nieodpłatnie przy minimalnym zakupie 600 butelek wina danego rodzaju. Według organów podatkowych zaliczenie przez podatnika wartości nieodpłatnie przekazanych towarów handlowych do wydatków na reklamę nielimitowaną było nieprawidłowe, albowiem koszty takiej reklamy stanowią koszty uzyskania przychodów jedynie do wysokości określonej limitem 0,25% wartości przychodu. Organ drugiej instancji w ustosunkowaniu się do zarzutów odwołania spółki kwestionujących wyłączenie wartości towarów handlowych przekazanych nieodpłatnie kontrahentom stwierdził, iż przedmiotowa reklama /promocja/ była skierowana do oznaczonych, znanych spółce odbiorców hurtowych, a więc nie spełnia wymogów reklamy prowadzonej publicznie. W złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze pełnomocnik spółki wnosząc o uchylenie decyzji Izby Skarbowej zarzucił, że została ona wydana z naruszeniem art. 120 – 122 oraz art. 187 i 191 Ordynacji podatkowej, a nadto art. 16 ust.1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Strona skarżąca nie kwestionując ustalonego w sprawie stanu faktycznego stwierdziła, że Izba Skarbowa nie rozpatrzyła sprawy z punktu widzenia zaliczenia spornych wydatków do ogólnych kosztów uzyskania na podstawie art. 15 ust. 1 cyt. ustawy. Zdaniem strony skarżącej występujący w sprawie problem uatrakcyjnienia sprzedaży nie jest problemem przewidzianym w art. 16 ust.1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i nie znajduje się w katalogu wydatków z art. 16 ust. 1 tej ustawy. Według strony sporne wydatki poniesione na zakup towarów handlowych przekazanych nabywcom nieodpłatnie w ramach sprzedaży promocyjnej stanowią niewątpliwie koszt zwiększający przychód spółki. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Ł. wnosząc o jej oddalenie podtrzymała w całości swoje stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ stwierdził, iż wbrew stanowisku skargi występujący w sprawie spór sprowadza się jedynie do ustalenia, czy kwota 64.261,39 zł, stanowiąca równowartość towarów handlowych przekazanych nieodpłatnie nabywcom w ramach sprzedaży promocyjnej była wydatkowana na reklamę spółki prowadzoną w sposób publiczny, czy też prowadzoną w sposób inny niż publiczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, stając się na podstawie art. 97 par.1 ustawy z dn.30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U nr 153, poz.1271/ właściwym do rozpatrzenia niniejszej skargi, zważył, co następuje; Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie analizy i oceny całości zebranego w rozpoznawanej sprawie materiału informacyjno-dowodowego należy podzielić główny zarzut skargi, iż organy podatkowe podejmując decyzje w sprawie określenia dla skarżącej spółki należnego podatku dochodowego za 2000r. nie rozważyły spornych wydatków w aspekcie zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust.1 ustawy z dn. 15.02.1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych /t.j.Dz.U z 1993r. nr 106, poz.482 ze zm./. Organy orzekające skupiły się wyłącznie na kwestii uznania, czy sporne wydatki, dotyczące zakupu przez spółkę towarów handlowych /wina w butelkach/, przekazanych nieodpłatnie nabywcom w ramach przyjętej metody sprzedaży promocyjnej stanowiły wydatki poniesione na reklamę limitowaną czy nielimitowaną w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 28 cyt. ustawy o podatku dochodowym, natomiast całkowicie pominęły rozważenie podstawowej kwestii, czy sporne wydatki w ogóle dotyczyły reklamy, o której mowa w wymienionym wyżej przepisie. Powyższe ograniczenie się organów orzekających do kwestii związanych z art. 16 ust. 1 pkt 28 cyt. ustawy wynikało prawdopodobnie z ustalonego w toku kontroli skarbowej faktu, iż sama spółka w prowadzonej dokumentacji podatkowej zaliczyła te wydatki, jako poniesione na reklamę. Jednakże organ podatkowy wydając decyzję w przedmiocie określenia należnego podatku dochodowego, której główną i jedyną kwestią sporną jest prawidłowa kwalifikacja tych wydatków pod względem ich skutków podatkowych miał obowiązek wszechstronnego rozważenia tej kwestii. Stąd też nie można podzielić wyrażonego w odpowiedzi na skargę stanowiska Izby Skarbowej w Ł., iż spór w niniejszej sprawie sprowadza się jedynie do ustalenia czy sporne wydatki były wydatkowane na reklamę spółki prowadzoną w sposób publiczny, czy też w sposób inny niż publiczny. Przed podjęciem decyzji organy podatkowe powinny rozważyć, czy istotnie sporne wydatki spółki dotyczące zakupu towarów handlowych, przekazanych nabywcom nieodpłatnie w związku z hurtową sprzedażą większej ilości tego samego towaru mogą zostać uznane za koszty reklamy w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zarówno przepisy przedmiotowej ustawy podatkowej, jak i inne przepisy prawa nie definiują pojęcia reklamy, w związku z czym należy odwołać się do znaczenia, jakie nadaje mu język potoczny, wyrażony w słowniku języka polskiego. Zgodnie z tymi określeniami przez reklamę rozumie się rozpowszechnianie informacji o towarach, ich zaletach, wartościach, miejscach i możliwości nabycia oraz generalnie zachęcania do ich nabycia z uwagi na właściwości /por. Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczaka, PWN, Warszawa 1981, tom III str. 39/. Również Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę powołując się na wskazane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdza, że przez reklamę należy rozumieć działania mające kształtować popyt przez poszerzenie wiedzy przyszłych nabywców o towarach w celu zachęcenia ich do nabywania tych towarów od określonego podmiotu gospodarczego. Odnosząc powyższe uwagi do ustalonego w rozpoznawanej sprawie stanu faktycznego należy uznać, że dołączanie przez skarżącą spółkę do określonej hurtowej sprzedaży towarów handlowych dodatkowej ilości tych towarów w formie nieodpłatnej / do jednorazowej sprzedaży 600 szt. butelek danej marki wina dodawano nieodpłatnie 100 szt. butelek wina tego samego rodzaju/ nie stanowiło reklamy, lecz było działaniem jedynie zbliżonym do reklamy. Była to faktycznie sprzedaż premiowa towarów handlowych, polegająca na dołączeniu w formie prezentu dodatkowej ilości tego samego towaru. Tego rodzaju postępowanie spółki należy zakwalifikować jako udzielenie swoistego rabatu w postaci dodatkowej ilości sprzedanego towaru, w której to sytuacji koszt zakupu przez spółkę również dodatkowej ilości towarów handlowych winien stanowić koszt uzyskania przychodów zgodnie z ogólną zasadą określoną w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych /por. także Komentarz 2003 do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, wydaw. Unimex/. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 145 par. 1 pkt.1 lit. a i c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło