I SA/Łd 188/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 maja 2021 r. sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie: czynności egzekucyjnych 1. oddala skargę, 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi M. G. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) plus należny podatek od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. Pismem z 22 stycznia 2021 r. Z. S. wniósł do sądu administracyjnego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium w Ł. z [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z [...]. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowań egzekucyjnych. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z [...]. organ egzekucyjny - Prezydent Miasta Ł. odmówił, na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. Dz.U. z 2020, poz. 256 ze zm.) wszczęcia postępowania w sprawie wniosku złożonego pismem z 21 maja 2019 r., sprecyzowanym następnie 17 września 2020 r., o umorzenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych z [...] sierpnia 2015 r. nr [..]. [...], [...], [...] z uwagi na podniesione nieistnienie obowiązków skierowanych do egzekucji. We wniesionym zażaleniu Z. S. wskazał, że tytuły wykonawcze zostały wystawione bez oceny zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani prawidłowości jego prowadzenia. Podatnik podniósł wadliwość czynności egzekucyjnej wynikającą z wadliwego wymiaru podatku od nieruchomości oraz braku doręczenia aktów stanowiących podstawę obowiązków skierowanych do egzekucji. W ocenie strony egzekucja była niedopuszczalna, gdyż wykazuje naruszenie istotnych zasad postępowania egzekucyjnego. Podniesiony został również błąd co do osoby zobowiązanego. W uzasadnieniu wskazanego na wstępie postanowienia z [...]. Kolegium wyjaśniło w pierwszej kolejności, że podatnik w prowadzonym postępowaniu już podnosił zarzut nieistnienia obowiązków skierowanych do egzekucji tytułów wykonawczych z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], [..], [...]. W podaniu z 1 grudnia 2015 r. podnosił, że nie wie skąd się wzięły decyzje będące podstawą obowiązków i tytuły wykonawcze, wniósł o anulowanie tytułów wykonawczych i przesłanie decyzji wymiarowych. Zarzut ten został merytorycznie rozpoznany i oddalony ostatecznym postanowieniem z [...] lutego 2016 r. Natomiast postanowieniem z[...] marca 2016 r. nr Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Kolegium wyjaśniło, że strona poprzez wniesienie pisma z 1 grudnia 2015 r. zakwalifikowanego przez organ egzekucyjny jako zarzuty, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a zainicjowała procedurę zmierzającą do ich rozpoznania we właściwym trybie i ewentualnego umorzenia postępowania na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. Stosownie do art. 59 § 3 u.p.e.a, w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4. Taka konstrukcja art. 59 § 3 u.p.e.a. ustawy oznacza pierwszeństwo zastosowania trybu z art. 34 § 4. Zainicjowanie przez zobowiązanego postępowania w przedmiocie zarzutów i ewentualne ich uwzględnienie, a przez to umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. czynić będzie bezprzedmiotowym wydanie postanowienia w tym samym przedmiocie w trybie art. 59. Odmowa uwzględnienia zarzutów jest zaś równoznaczna z odmową umorzenia postępowania egzekucyjnego i w tym wypadku organ nie wydaje odrębnego postanowienia na podstawie art. 59 u.p.e.a. Wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego motywowany nieistnieniem obowiązków nie mógł więc wobec wcześniejszego zainicjowania postępowania w sprawie zarzutów opartych o przesłanki z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. zostać rozpoznany. Zasadnie zatem, w ocenie Kolegium, organ egzekucyjny odmówił wszczęcia odrębnego postępowania z wniosku zobowiązanego o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Organ wyjaśnił, że kwestia umorzenia postępowania egzekucyjnego, którego dotyczył wniosek strony była procedowana w toku postępowania w przedmiocie zarzutów wniesionych w ramach tegoż postępowania, co powoduje brak podstaw do orzekania w tej kwestii w innym postępowaniu. W konsekwencji w ocenie SKO w sprawie zaistniały uzasadnione podstawy do zastosowania regulacji prawnej z art. 61a § 1 k.p.a., to jest do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wnioskowanego umorzenia postępowania egzekucyjnego ze względu na powagę rzeczy osądzonej. W skardze do sądu administracyjnego Z. S. zakwestionował zasadność wydania zaskarżonego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, a także prawidłowość czynności egzekucyjnych dokonanych przez organy podnosząc szereg argumentów dotyczących okoliczności nieistnienia obowiązku skierowanego do egzekucji, oraz wystawienia tytułów wykonawczych bez dokonania oceny zasadności wszczętego postępowania egzekucyjnego oraz prawidłowości jego prowadzenia, również wskazując na błąd co do osoby zobowiązanego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowa argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Na wstępie wyjaśnić należy, iż sprawę niniejszą rozpoznano w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczy postanowienia. Stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest wniosek z dnia 21 maja 2019 r. o umorzenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie trzech tytułów wykonawczych z dnia [...] sierpnia 2015 r. w zakresie żądania stwierdzenia nieistnienia obowiązku objętego wymienionymi tytułami wykonawczymi, wywodząc, że nie doręczono mu decyzji stanowiących podstawę do wydania tytułów wykonawczych Stwierdzić zatem należy, że skarżący w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego podnosił już zarzut nieistnienia obowiązków będących podstawą wystawionych tytułów wykonawczych. Ostatecznym postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. zarzut skarżącego w przedmiocie nieistnienia obowiązków został merytorycznie rozpoznany i oddalony, zaś skarżący uchybił terminowi do wniesienia zażalenia (postanowienie SKO z dnia [...] marca 2016 r.). Zgodnie z art. 16 § 1 kpa decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Przepis powyższy statuujący zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych stosuje się odpowiednio do postanowień. Zatem kolejne rozpatrzenie wniosku o umorzenie postępowania z uwagi na nieistnienie obowiązków będących podstawą tytułów wykonawczych godziłoby w zasadę trwałości decyzji naruszało powagę rzeczy osądzonej i w konsekwencji byłoby dotknięte wadą nieważności. W tej sytuacji odmowa uwzględnienia wniosku skarżącego znajduje uzasadnienie w treści art. 61a § 1 kpa. Zauważyć bowiem należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że wszczęcie postępowania przez organ administracji publicznej w sprawie, która została już wcześniej rozstrzygnięta decyzją ostateczną, narusza zasadę trwałości decyzji wynikającą z art. 16 § 1 k.p.a. oraz pewność obrotu prawnego. Warunkiem sine qua non wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest stwierdzenie tożsamości stosunku administracyjnoprawnego występującego pomiędzy sprawą zakończoną wydaniem ostatecznej decyzji oraz powtórnym podaniem o wszczęcie postępowania administracyjnego. Tożsamość ta będzie istniała wówczas, gdy występują te same podmioty w sprawie, gdy dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego, a do tego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy – vide wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn.. akt II OSK 1507/18. Skoro zaś tożsamość taka występuje w rozpoznawanej sprawie, to znaczy, że prawidłowo organy przyjęły, iż brak jest podstaw do wszczynania postępowania w przedmiocie wniosku o umorzenie postępowania z powodu nieistnienia obowiązku. Z tego powodu należy uznać zarzuty skargi za nieuzasadnione. W szczególności Sąd podkreśla, że stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób niebudzący wątpliwości, zaś uzasadnienie kwestionowanego postanowienia pozostaje w zgodzie z art. 210 § 4 O.p. W konsekwencji należy uznać, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, albowiem przy jego wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, które mogłyby lub miały istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18 ze zm.). dch