I SA/Łd 190/10

WyrokWSA w Łodzi2010-05-13

Skład orzekający: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk, Sędzia WSA Cezary Koziński, Sędzia WSA Joanna Tarno

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy małżonkowie mogą wspólnie rozliczyć dochody za dany rok podatkowy, jeśli jedno z nich wybrało opodatkowanie podatkiem liniowym (19%) od części swoich dochodów?
Ratio decidendi
Małżonkowie nie mogą wspólnie rozliczyć dochodów za dany rok podatkowy, jeśli do jednego z nich mają zastosowanie przepisy dotyczące opodatkowania podatkiem liniowym (art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Wybór takiej formy opodatkowania przez jednego z małżonków wyklucza możliwość wspólnego rozliczenia, nawet jeśli drugi małżonek rozlicza się na zasadach ogólnych lub posiada inne dochody.
Stan faktyczny
Skarżący K. O. zakwestionował decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która określiła mu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. Organ podatkowy uznał, że skarżący nie mógł wspólnie rozliczyć się z żoną, ponieważ żona wybrała opodatkowanie swojej działalności gospodarczej podatkiem liniowym (19%) od 1 lutego 2007 r. Skarżący argumentował, że wybór ten był wynikiem omyłki i wprowadzenia w błąd przez pracownika urzędu skarbowego, a jego żona zamierzała rozliczać się na zasadach ogólnych. Organ odwoławczy nie podzielił tych argumentów, wskazując m.in. na fakt złożenia przez żonę zeznania PIT-36L, co potwierdzało wybór podatku liniowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Adamczyk /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Cezary Koziński Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2010 r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. oddala skargę. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego Ł. –B. decyzją z dnia [...] r. określił skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2007 w kwocie 290 zł, wskazując jako podstawę materialno-prawną art. 6 ust 2 i ust 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U z 2000 r. nr 14 poz. 176 ze zm.) – dalej w skrócie "PDF". Powyższe było wynikiem wszczętego postępowania podatkowego, w wyniku którego organ zakwestionował zasadność wspólnego rozliczenia dochodów za 2007 r. przez małżonków E. i K. O., w złożonym 16 maja 2008 r. zeznaniu PIT -37 . Podstawą zajętego stanowiska był fakt dokonania wyboru formy opodatkowania przez żonę podatnika tzw. podatkiem liniowym, w związku z prowadzoną praktyką lekarską, począwszy od dnia 1.02.2007 r. Jak wynika ze zgromadzonych dokumentów tj. zawiadomienia o wyborze formy opodatkowania, żona skarżącego 9.02.2007 r. wskazała na opodatkowanie podatkiem dochodowym od osób fizycznych - zasady ogólne - podatek wg stawki 19 % podstawy obliczenia, stosownie do art. 30c PDF. Z działalności tej rozliczyła się w zakresie uzyskanych dochodów za 2007 r. na druku PIT- 36L. W zakresie pozostałych dochodów małżonkowie O. rozliczyli się wspólnie na druku PIT- 36, a następnie dokonali korekty tego zeznania na druku PIT 37 – również w oparciu o wspólne rozliczenie. W tych okolicznościach organ stwierdził, że taka forma rozliczenia jest w okolicznościach sprawy niemożliwa i wskazał na przepis art. 6 PDF, który w § 8 wskazuje na wyłączenie możliwości wspólnego rozliczenia , w sytuacji kiedy do jednego z małżonków mają zastosowanie przepisy art. 30c PDF. Organ nie podzielił stanowiska przesłuchanej w charakterze świadka w dniu 13.03.2009 r. żony podatnika, która zeznała, że została wprowadzona w błąd przez pracownika urzędu skarbowego, wówczas kiedy wybierała formę opodatkowania dla rozpoczynanej działalności. Dodała, że posiada wadę wzroku i wówczas nie miała okularów, zaufała pracownikowi wskazanego organu. Dokonany wybór jest wynikiem omyłki. Jej zamysłem były zasady ogólne, a nie stosowany w 2007 r. podatek, 19 % podstawy obliczenia. Oznacza to, że kwestionuje opodatkowanie swojej działalności gospodarczej tzw. podatkiem liniowym. Dokonując w tej sytuacji rozliczenia skarżącego Pana K. O., organ określił zobowiązania w prawidłowej wysokości. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] r. nie uwzględnił złożonego przed podatnika odwołania od tej decyzji, w którym zarzucił On naruszenie art.121 i 124 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. –Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r. nr 8 poz. 60 ze zm. ). Podatnik podniósł, że wobec jednoznacznej intencji żony w chwili dokonywanego wyboru formy opodatkowania, i popełnienia omyłki, winna być ona (omyłka) zauważona przez pracownika organu podatkowego - uczestniczącego podczas tej czynności. Za słusznością tej tezy ma przemawiać także i to ,że na tym dokumencie znajduje się również błędny zapis o wyborze opodatkowania, gdzie zaznaczono odpowiednią rubrykę a następnie ją skreślono tj. zaprowadzenie ksiąg rachunkowych ze stosowaniem stawki podatkowej w wysokości 19 % podstawy obliczenia. Rozpoznając po raz kolejny przedmiotowa sprawę i dokonując oceny materiału dowodowego w niej zgromadzonego w wyniku odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej powołując się na 191 OP uznał, że zeznania Pani E.O. nie stanowią wystarczającego dowodu na okoliczność omyłkowego wybory formy opodatkowania, tym bardziej ,że za ten okres złożyła Ona zeznanie z osiągniętego dochodu z działalności gospodarczej za 2007 r. na właściwym druku, a mianowicie PIT 36 L, czym, zdaniem organu, potwierdziła zasadność dokonanego wyboru. To jak wskazał Dyrektor, determinuje fakt, iż podatnik nie był uprawnionym do dokonania rozliczenia wspólnie z żoną na podstawie art. 6 ust 2 ustawy o PDF. W kwestii podniesionych zarzutów procesowych organ II instancji stwierdził, że postępowanie prowadzono w sposób prawidłowy i odpowiadający prawu, dążąc do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zapewniając stronie czynny udział w podejmowanych czynnościach. Na to rozstrzygniecie skargę do sądu administracyjnego wniósł podatnik zarzucając organowi naruszenie art. 121, art. 124 i art. 180 OP, skutkiem czego było błędne ustalenie stanu faktycznego, na którym oparto decyzję. Skarżący wskazał na okoliczności złożonego wyboru formy opodatkowania przez żonę. Przypomniał, że początkowo żona dla rozpoczynanej działalności gospodarczej wybrała formę ksiąg rachunkowych, z której się wycofała. Intencją żony wyrażoną w rozmowie z pracownikiem US był wybór zasad ogólnych. Winą za zaistniały stan rzeczy obciążył pracownika organu I instancji. To pracownik powinien zauważyć pomyłkę i poinformować o tym składającego oświadczenie. Konsekwencje tego faktu nie mogą obciążać strony. Ponadto, zwrócono uwagę na to, że w sprawie wymiaru podatku dochodowego za 2007 r. wobec żony podatnika, korzystając z regulacji art. 200 OP przed wydaniem decyzji przez organ II instancji, zgłosiła Ona wniosek o jej przesłuchanie na okoliczność dokonanych skreśleń i złożonych paraf na zawiadomieniu / oświadczeniu na 2007 rok ( k- 13 akt administracyjnych ) . W ocenie skarżącego ta okoliczność ma zasadnicze znaczenie dowodowe, a organ odwoławczy nie zrealizował tego dowodu i nie ustosunkował się do jego treści. W odpowiedzi na skargę organ pozostał przy swoim stanowisku. W dniu 7 maja 2010 r. do sądu wpłynęło pismo strony zatytułowane podanie, w którym skarżący wniósł o odroczenie terminu rozprawy wobec faktu, iż dokonany wymiar jest następstwem wydanej decyzji wobec jego żony odmawiającej prawa do wspólnego rozliczenia, a decyzja organu odwoławczego w tamtej sprawie także została zaskarżona do sądu i otrzymała sygn. 176/10. Podający uważa, że od rozstrzygnięcia sprawy ze skargi jego żony zależeć będzie sposób jego rozliczenia w podatku dochodowym za 2007 r., i w tym właśnie upatruje podstawę odroczenia rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje : Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. W ocenie sądu nie doszło do naruszenia prawa nakazującego wyeliminować zaskarżoną decyzję z obrotu prawnego. Zasadą jest, że małżonkowie na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiągniętych przez nich dochodów (rt. 6 ust 1 PDF). Jednakże od tej reguły wprowadzono odstępstwo w art. 6 ust. 2 PDF, i po spełnieniu w tym przepisie wymienionych warunków małżonkowie mogą być opodatkowaniu wspólnie, na ich wniosek wyrażony we wspólnym zeznaniu rocznym. Zauważyć jednak należy ,że ten sposób opodatkowania z woli ustawodawcy wyłączony został w odniesieniu do opodatkowania dochodów małżonków, gdy chociażby do jednego z nich mają zastosowanie przepisy art. 30c cytowanej ustawy, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym lub ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym. Jak wynika ze zgromadzonego przez organy podatkowe materiału dowodowego w sprawie, żona skarżącego w roku 2007 r. wobec dokonanego wyboru formy opodatkowania stosowała podatek dochodowy od dochodów z pozarolniczej działalności wg stawki 19 %, podstawy obliczenia podatku (art. 30c PDF). Z tego względu nie mogła mieć zastosowanie do skarżącego i jego żony zasada wspólnego opodatkowania. Organ w ramach przyznanej mu suwerennej oceny dowodów miał prawo w okolicznościach sprawy przyjąć, że żona skarżącego w sposób świadomy dokonała wyboru formy opodatkowania (być może nie znając konsekwencji tego wyboru), co wykluczało możliwość wspólnego opodatkowania małżonków. Słusznie organ wskazał ,że za taką wersją przemawia także i to ,że z dochodu z prowadzonej działalności Pani E. O. rozliczyła się w sposób właściwy, składając zeznanie na druku PIT 36 L. Nie stanowi o zasadności skargi także i to, że organ odwoławczy nie przeprowadził dowodu uzupełniającego z zeznań Pani E. O., albowiem dowód ten zgłoszony był w innym postępowaniu podatkowym. W przedmiotowym postępowaniu skarżący reprezentowany przez pełnomocnika prawidłowo zawiadomiony przed wydaniem decyzji o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego dotyczącego odwołania w trybie art. 200 Op, nie zgłaszał żadnych nowych wniosków przemawiających za słusznością jego poglądu, poza wnioskiem o wstrzymanie wydanie decyzji do czasu rozpoznania odwołania od decyzji wydanej wobec jego żony - Pani E. Ok. W tych okolicznościach ustalony przez organy stan faktyczny Sąd uznaje za prawidłowy. Dokonując jego subsumcji prawidłowo zastosowano przepisy prawa materialnego. W trakcie prowadzonego postępowania organy nie naruszyły także przepisów prawa formalnego. Materiał dowodowy został zgromadzony z należytą skrupulatnością, stronie umożliwiono czynne uczestnictwo podczas podejmowanych czynności, a dokonana ocena w ramach przyznanej organowi suwerenności nie jest dowolna, oparta jest na logicznym rozumowaniu, uwzględniającym kompleksowo zgromadzone dowody. Stan faktyczny został wyjaśniony w stopniu wystarczającym do prawidłowego rozstrzygnięcia. Organ wyjaśnił przesłanki, którymi kierował się wydając zaskarżoną decyzję, przytaczając przepisy prawa, stanowiące o rozstrzygnięciu. Nie doszło również do naruszenia art. 180 OP albowiem wniosek o przesłuchanie żony podatnika nie został zgłoszony w przedmiotowym postępowaniu lecz w innym postępowaniu w odniesieniu do podatku dochodowego za 2007 r. wymierzonego Pani E. O. Poza tym, jak wskazano wcześniej w przedmiotowej sprawie na wniosek podatnika organ I instancji przesłuchał żonę skarżącego, lecz na inne okoliczności niż podnoszone w skardze, objęte innym postępowaniem. Podatnik nie wnosił o dodatkowe przesłuchanie tego świadka. W ostatniej kolejności należy odnieść się do wniosku o odroczenie rozprawy. Instytucja dająca sądowi możliwość odroczenia rozprawy uregulowana została w art.109 i 110 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) – dalej "ppsa" gdzie w sposób enumeratywny wymieniono przesłanki jej zastosowania. Jak wynika z ich treści odroczenie rozprawy jest przewidziane dla sytuacji wyjątkowych i nadzwyczajnych i ocena tego, czy zachodzą uzasadnione podstawy do odroczenia rozprawy, należy każdorazowo do sądu. Wśród wskazanych tam przesłanek odroczenia nie wymienia się takich okoliczności, na których oparł swą prośbę skarżący, tj. wpływu innej sprawy toczącej się przed sądem administracyjnym na wynik sprawy poddanej rozstrzyganiu przez sąd. Z tych powodów sąd nie uwzględnił zgłoszonego w podaniu wniosku. Ponadto, podnieść należy, na co sąd zwraca szczególna uwagę, że rozpoznawanie spraw bez uzasadnionej zwłoki stanowi nakaz konstytucyjny statuowany w art. 45 ust 1 Konstytucji RP. Z kolei zgodnie z art. 7 ppsa sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. Mając powyższe na uwadze oraz to ,że w ocenie sądu sprawa został w sposób dogłębny wyjaśniona przez administrację podatkową do rozpoznania nie było także podstaw do skorzystania z możliwości zawieszenia postępowania w oparciu o art.125 ppsa. Z podanych powodów skarga nie mogła zostać uwzględniona. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji. J.Z.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło