I SA/Łd 193/10

Dnia 24 czerwca 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej jako członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 27 stycznia 2010 roku J. A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej jako członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "S." z siedzibą w K.. W odpowiedzi na wezwanie sądu do uiszczenia wpisu od skargi podatnik nadesłał pismo z dnia 8 marca 2010 roku potraktowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego na formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym i majątku i dochodach, dodatkowych informacji udzielonych na wezwanie referendarza oraz akt sprawy wynika, że J. A. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie ma żadnych stałych źródeł utrzymania, pozostaje Prezesem Zarządu w trzech spółkach z ograniczona odpowiedzialnością, z których żadna obecnie nie prowadzi działalności i nie przynosi dochodów, a ona sam nie otrzymuje z tytułu pełnionych funkcji wynagrodzenia, nadto wskazał, że w spółce P. skarżący posiada część udziałów. Skarżący mieszka w mieszkaniu wynajętym przez jego syna, z którym nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, ponieważ ten od 2 lat przebywa w Libanie. Koszt najmu to kwota 1.100 zł, pozostałe koszty utrzymania według oświadczenia skarżącego w żaden sposób nieudokumentowanego wynoszą około 300 zł miesięcznie. Skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Źródłem finansowania wydatków przez skarżącego jest pomoc rodziny w Libanie, której wysokości skarżący nie wskazał, oświadczając, iż ma charakter okazjonalny, gotówkowy i jest przekazywana podczas pobytu któregoś z członków jego rodziny w Polsce. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż tylko w miesiącu grudniu skarżący na bilety lotnicze do Paryża i Bejrutu wydał kwotę ponad 4.500 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie jest zasadny. Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, jedynym źródłem utrzymania jest pomoc rodziny której wysokości nie wskazał. Skarżący mieszka w wynajętym mieszkaniu, nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Swoje miesięczne wydatki eksploatacyjne określił na kwotę 1.400 zł. W grudniu 2009 roku na bilety lotnicze skarżący wydał kwotę pond 4.500 zł. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Wskazać należy, iż w interesie skarżącego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy leżeć powinno prawidłowe oraz pełne wyjaśnienie rzeczywistej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych i na nim spoczywa ciężar dowodu, obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialne jest rzeczywiście na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Skarżący jest osobą nie posiadającą żadnych dochodów utrzymującą się z pomocy rodziny, jednak mimo skierowanych do niego wezwań konsekwentnie uchylał się od wskazania wielkości otrzymywanej pomocy. W tej sytuacji brak jest możliwości przeprowadzenia całościowej oceny sytuacji finansowej i możliwości płatniczych skarżącego w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skoro skarżący twierdz, iż jego źródłem utrzymania jest pomoc rodziny, a obecnie potrzebuje pomocy państwa w zakresie realizacji swoich praw to koniecznym jest ocena czy pomoc rodziny udzielana skarżącemu nie jest wystarczająca dla pokrycia kosztów sądowych w przedmiotowym postępowaniu. Dopiero ustalenie, że ani samodzielnie, ani przy pomocy rodziny nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania pozwalałaby rozstrzygnąć o możliwości pomocy z budżetu państwa. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wystarczy jedynie ogólnikowe twierdzenie o trudnej sytuacji finansowej strony. Nie wskazanie źródeł utrzymania, bądź nie podanie wysokości dochodów nie odzwierciedla faktycznej sytuacji finansowej strony uniemożliwia dokonanie właściwej, rzetelnej oceny, czy skarżący jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego. (tak postan. NSA sygn. akt II FZ 810/04, II FZ 875/05, II OZ 412/05 , I GZ 3/05 , II FZ 875/05. opubl. na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.