I SA/Łd 1950/06

Dnia 24 października 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka po rozpoznaniu w dniu 24 października 2007 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2003 roku p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi W dniu 16 października 2006 roku J.K., reprezentowana przez radcę prawnego P.K., wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w [..] z dnia [...] Nr [...] w zakresie podatku od towarów i usług za miesiąc styczeń 2003 roku. Zarządzeniem z dnia 22 listopada 2006 roku strona skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Wezwanie do wykonania powyższego zarządzenia doręczone zostało pełnomocnikowi J.K., w sposób zastępczy, w dniu 19 grudnia 2006 roku. Postanowieniem z dnia 14 marca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił powyższą skargę J. K. z uwagi na nieuzupełnienie jej braków formalnych. W dniu 12 czerwca 2007 roku pełnomocnik strony skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W treści pisma podniósł, iż w związku ze zmianą w listopadzie 2006r. nazwy i adresu kancelarii pełnomocnika skarżącej z: P. K. Kancelaria Prawna [...] Sp.k., ul. [...] , [...], na: Kancelaria Prawna [...] P. K. Sp.k., [...] [...], zgłosił fakt zmiany adresu na Poczcie Polskiej Urząd Pocztowy W. 37, ul. O. 15, ..-... W. oraz na Poczcie Głównej Urząd Pocztowy W. 1, ul. Ś. 31/33, ..-... W. wraz z wnioskiem o przekierowywanie korespondencji adresowanej na adres: [...] w W. na adres: [...] w W.. Wraz ze złożeniem wniosku, pełnomocnik został pouczony przez pracowników w/w urzędów pocztowych, iż korespondencja zwykła adresowana na ul. [...] przekazywana będzie bezpośrednio na adres: [...], natomiast korespondencja polecona (w tym m.in. przesyłki polecone) nadawane na zasadach specjalnych objęta zostanie "procedurą specjalną", korespondencja adresowana na ul. [...], [...] W. pozostawiana będzie do odbioru przez adresata w urzędzie pocztowym W. 37 przy ul. [...] w W., a zawiadomienie o jej nadesłaniu oraz pozostawieniu do odbioru w w/w urzędzie pocztowym listonosz będzie doręczał bezpośrednio na adres pełnomocnika strony skarżącej: [...] , [...] W. Pełnomocnik strony skarżącej spodziewał się więc ewentualnych wezwań, pism ze strony Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wysłanych jako przesyłki polecone. W opinii pełnomocnika zgodnie ze powyższa procedurą, a także wcześniejszą praktyką stosowaną przez Pocztę od listopada 2006 r. zawiadomienie o ich doręczeniu oraz pozostawieniu do odbioru przez adresata w placówce pocztowej listonosz powinien doręczyć na adres pełnomocnika [...], [...] W. Tymczasem pełnomocnik nie otrzymał żadnego zawiadomienia o ewentualnej korespondencji wysłanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w przedmiotowej sprawie, skierowanej do pełnomocnika skarżącej i pozostawionej do odbioru we właściwym urzędzie pocztowym. Dopiero po zasięgnięciu informacji telefonicznej w sądzie co do stanu postępowania. pełnomocnik otrzymał informację, że była do niego wysłana na wskazany adres ul. [...], korespondencja - wezwanie z sądu o wskazanie wartości przedmiotu sprawy. Według informacji ustnych korespondencja ta nie została podjęta przez adresata i powróciła do sądu ze skutkiem doręczenia stronie. Pełnomocnik uzyskał telefonicznie numer wysłanej z sądu przesyłki (nr [...]). W związku z zaistniałą sytuacją pełnomocnik zwrócił się do Poczty Polskiej o wyjaśnienie w/w stanu rzeczy. W odpowiedzi w dniu [...] otrzymał pismo z Poczty Polskiej Centrum Sieci Pocztowej Urząd Pocztowy nr 1 przy ul. [...] w W., z którego wynika, iż przesyłki pocztowe polecone [...], [...] i [...] (dotyczące skarg złożonych przez J. K. w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w sprawach o sygn. I SA/Łd 1950/06, I SA/Łd 1951/06, I SA/Łd 1952/06) zostały nadane na zasadach specjalnych. Listonosz pozostawił przesyłki do odbioru w Urzędzie Pocztowym 37, a zawiadomienie o ich nadejściu pozostawił w drzwiach w budynku przy ul. [...]. W treści powyższego pisma kierownik oddziału stwierdził, iż nie ma możliwości dosyłania zawiadomień o nadejściu przesyłek poleconych na nowy (zmieniony ) adres podmiotu. Zdaniem pełnomocnika treść w/w pisma Poczty Polskiej pozostaje w oczywistej sprzeczności zarówno z informacjami uzyskanymi w w/w urzędach pocztowych w związku ze składanym wnioskiem o przekierowywanie korespondencji na skutek zmiany adresu spółki, jak i z praktyką jaka miała miejsca od listopada 2006 r. do dnia dzisiejszego w innych sprawach. Listonosz wielokrotnie doręczał bowiem na adres pełnomocnika: [...], [...] W. zawiadomienia awizo o pozostawianej do odbioru w urzędzie pocztowym 37 przy ul. [...] w W. korespondencji poleconej, adresowanej na ul [...]. Często były to przesyłki z sądów. Wobec powyższego pełnomocnik pozostawał w przekonaniu, iż procedura przekazywania zawiadomień (awizo) o oczekującej korespondencji na nowy adres siedziby dotyczy wszystkich przesyłek poleconych z sądów i nie ma w tym zakresie wyjątków ani dowolności. W opinii pełnomocnika skarżącej z uwagi na fakt, iż nie otrzymał żadnego zawiadomienia awizo o pozostawieniu w urzędzie pocztowym 37 przy ul. [...] w W. korespondencji nadanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, nie miał możliwości jej odebrania, zapoznania się z jej treścią i wykonania ewentualnych wezwań Sądu, czy podjęcia dalszych czynności procesowych. Uzasadniając zachowanie 7 dniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik stwierdził, iż wystąpienie z przedmiotowym wnioskiem było możliwe dopiero po otrzymaniu ww. pisma Poczty Polskiej Centrum Sieci Pocztowej Urząd Pocztowy 1 [...]. Przyczyna uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi ustała zatem dopiero w chwili jego doręczenia tj. w dniu 5 czerwca 2007 roku, a zatem wniosek z dnia 12 czerwca 2007 został złożony z zachowaniem ustawowego terminu. Pismem z dnia 2 października 2007 roku Dyrektor Oddziału Rejonowego Centrum Sieci Pocztowej w odpowiedzi na wezwanie Sądu wyjaśnił, iż żądanie dosyłania przesyłek i przekazów złożone przez Kancelarię Prawną [...] Sp. kom. zgodnie z dyspozycją adresata obowiązywało od dnia 6 listopada 2006 r. do 6 lutego 2007 roku. Jednocześnie wskazał, że przesyłki nadane na zasadach specjalnych nie podlegają dosyłaniu na nowy adres, o czym adresat jest poinformowany w chwili składania dyspozycji. Listonosz obsługujący rejon ul. [...] oświadczył, że przesyłki nadane na zasadach specjalnych na adres P. K. Kancelaria Prawna [...] Spółka Komandytowa ul. [...], [...] W. w okresie od XI 2006 r. do VII 2007 r. pozostawiał do odbioru w urzędzie pocztowym W. 37, jako awizowane. Zawiadomienie o nadejściu tego rodzaju przesyłek oraz miejscu i terminie ich odbioru umieszczał w drzwiach biura przy ul. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kwestię przywrócenia terminu reguluje art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z powołanymi przepisami dla oceny zasadności wniosku o przywrócenie terminu mają znaczenie trzy przesłanki: zachowanie 7 - dniowego terminu do jego wniesienia, jednoczesne dokonanie czynności, której dotyczy wniosek o przywrócenie terminu oraz uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu. Przesłankami negatywnymi, które wykluczają możliwość przywrócenia uchybionego terminu może być brak uprawdopodobnienia obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej dokonanie czynności procesowej w terminie bądź uchybienie 7-dniowemu terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 1998 roku, III SA 1700/97, niepubl.). Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku ma przesłanka braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Odnosząc się do tej kwestii Sąd podziela pogląd wyrażony i utrwalony w orzecznictwie (por. wyroki NSA: z dnia 8 grudnia 1999 roku, sygn. akt I SA/Lu 1246/98, Lex nr 40367, z dnia 18 lipca 2001 roku, sygn. akt I SA 431/00, Lex nr 54736), zgodnie z którym o braku winy strony w niedopełnieniu w ustawowym terminie określonej czynności procesowej można mówić tylko w przypadku uprawdopodobnienia przez nią, że dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, przy czym jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy (por. np.: wyroki NSA: z dnia 30 października 2001 r., I SA/Gd 178/2000, niepub.; z dnia 2 lutego 2000 r., SA/Sz 2125/98, niepubl.; z dnia 13 sierpnia 1999 r., III SA 7432/98, niepubl.; z dnia 28 maja 1999 r., I SA/Ka 2039/96, niepubl.). W orzecznictwie za przyczyny nie uzasadniające przywrócenia uchybionego terminu uznano m. in.: brak kontaktów pełnomocnika z klientem, (post. WSA w Warszawie z dnia 8 marca 2004 r., III SA 3211/03, niepubl.), zawinienie pełnomocnika strony w uchybieniu terminu (post. NSA z dnia 4 czerwca 2003 r., II SA/Kr 3122/02, niepubl.); dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę (wyr. NSA z dnia 8 stycznia 2002 r., II SA/Wr 1329/01, niepubl.); nieodebranie pisma z urzędu pocztowego (post. NSA z dnia 1 czerwca 2001 r., II SA/Po 54/01, niepubl.); zaniedbanie pracownika odpowiedzialnego za sprawy napływającej korespondencji w zakładzie osoby prawnej (wyr. NSA z dnia 9 marca 2000 r., I SA/Gd 1288/99, LEX nr 44 331); niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (post. NSA z dnia 10 lutego 2000 r., SA/Sz 1117/99, niepubl.). W analizowanej sprawie w ocenie Sądu strona nie uprawdopodobniła braku winy w niezachowaniu terminu do uzupełnienia barków formalnych skargi. Przede wszystkim należy wskazać, iż z kopii żądania dosyłania przesyłek i przekazów na nowy adres wystosowanego przez pełnomocnika skarżącej do Poczty Polskiej w dniu 6 listopada 2006 r. nadesłanej wraz z pismem Poczty Polskiej z dnia 2 października wynika, iż powyższe żądanie nie dotyczy przesyłek doręczanych na specjalnych zasadach (sądowych, administracyjnych w postępowaniu podatkowym w oparciu o KPC, KPK, KPA oraz ordynacje podatkową)". Pełnomocnik strony nie miał więc żadnych podstaw aby sądzić, iż wezwania kierowane do niego z wojewódzkiego sądu administracyjnego będą podlegały innym niż wskazane zasadom. Jak wskazał pełnomocnik skarżącej we wniosku o przywrócenie terminu o powyższych zasadach został dodatkowo poinformowany w chwili składania dyspozycji. Ponadto z treści żądania dosyłania na nowy adres nie wynika, iż Kancelaria Prawna [...] pełnomocnika strony skarżącej definitywnie zmieniła swoją siedzibę, bowiem strona wnosząca żądanie miała świadomość, iż może ono być wykonywane maksymalnie przez okres 3 miesięcy, a po tym terminie przesyłki będą doręczane na poprzedni adres. W tym kontekście istotny jest fakt, iż od złożenia skargi w dniu 16 października 2006 roku pełnomocnik przez ponad pół roku nie podejmował żadnych potwierdzonych dokumentami czynności w sprawie, aż do czerwca 2007 roku, kiedy zwrócił się do Poczty Polskiej o wyjaśnienie braku otrzymywania zawiadomień o pozostawieniu adresowanych do niego przesyłek w innym urzędzie pocztowym. Powyższą okoliczność pełnomocnik skarżącej potwierdza w treści pisma z dnia 13 lipca 2007 roku, wskazując, iż dopiero wtedy podjął pełną informację o uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Tymczasem doświadczenie życiowe wskazuje, iż profesjonalny pełnomocnik, należycie dbający o interesy reprezentowanej strony, w odstępie półrocznym od daty wniesienia skargi powinien był co najmniej przypuszczać, iż w sprawie podjęto już szereg czynności procesowych. Niezależnie od powyższego należy także wskazać, iż to strona, ustanawiając pełnomocnika i wskazując jego adres, jest zobowiązana do zawiadamiania w przyszłości sądu o zmianie adresu pełnomocnika, i to stronę tę obciążają niekorzystne skutki niezawiadomienia sądu o zmianie adresu (art. 70 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W tej sytuacji wypada przyjąć, iż strona skarżąca nie dochowała choćby należytej, a już z pewnością wymaganej od reprezentującego ją profesjonalnego pełnomocnika, największej staranności aby zapobiec uchybieniu terminu, a tym samym nie uprawdopodobniła braku winy w jego niezachowaniu. Z tych względów, stosownie do art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji postanowienia. ms