I SA/Łd 197/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Protokolant: Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w opłacie targowej oddala skargę. I SA/Łd 197/11 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., utrzymało w mocy na postanowienie Burmistrza Miasta T. z dnia [...] r. nr [...] , odmawiające M. K. zawieszenia postępowania dotyczącego określenia wysokości zobowiązania podatkowego w opłacie targowej za poszczególne dni 2009 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu [...] r. M. K. złożył wniosek o zawieszenie postępowania wszczętego przez Burmistrza Miasta T. postanowieniem z dnia [...] r., nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] r. Burmistrz Miasta T. odmówił zawieszenia postępowania. W zażaleniu na to postanowienie M. K. zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 oraz art. 204 § 1 Ordynacji podatkowej. Utrzymując w mocy na postanowienie pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wskazało na art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Kolegium odwołało się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i stwierdziło, że organ zawiesza postępowanie administracyjne jedynie wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie będzie możliwe (wyrok NSA z 10 sierpnia 1983 I SA 481/83 opubl. ONSA 1983 nr 2 poz. 65 i PiP 1984 Nr 7 s. 147). Artykuł 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej pozwala na wyodrębnienie czterech istotnych elementów składających się na konstrukcję zagadnienia wstępnego: 1) wyłania się ono w toku postępowania podatkowego, 2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, 3) rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zatem zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy, 4) istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Przez określenie zagadnienia wstępnego należy rozumieć pewną kwestię o charakterze otwartym (tzn. jeszcze nie przesądzoną), której treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Z zagadnieniem wstępnym, zwanym też kwestią wstępną lub prejudycjalną, mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Nie powstaje zatem w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji podatkowej mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne dokonane przez wskazany w przepisie inny organ lub sąd. Jeżeli "zagadnienie" wykazuje jedynie pośredni, luźny związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego. Mogą wiązać się z nim określone skutki procesowe, ale powstanie takiego "zagadnienia" nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego (wyrok NSA z dnia 25 listopada 2003 r., I SA/Łd 970/03, niepubl.). Zagadnieniem wstępnym jest sytuacja, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, zaś ocena tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania (w oderwaniu od sprawy, na tle której wystąpiło), należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie (wyrok z dnia 28 listopada 1997 r., I SA/Lu 1199/96, niepubl,). Przepis ten nie stanowi także podstawy do zawieszenia postępowania podatkowego, jeżeli w odniesieniu do ostatecznej decyzji rozstrzygającej istotne dla rozpoznania sprawy podatkowej zagadnienie wstępne zostało wszczęte postępowanie w ramach jednego z trybów nadzwyczajnych w celu wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego (wyrok z dnia 14 marca 2006 r., I SA/Bd 726/05, ZNSA 2006, nr 3, s.130). Zagadnienie wstępne wiąże się z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależeć powinno rozpatrzenie sprawy podatkowej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści. Z zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia w przypadku wystąpienia do sądu z powództwem w celu rozstrzygnięcia kwestii istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa w trybie art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej. Pomimo iż jest to instytucja związana z postępowaniem dowodowym i ustaleniem stanu faktycznego w postępowaniu podatkowym, orzeczenie o istnieniu bądź nieistnieniu stosunku prawnego lub prawa spełnia przesłanki zagadnienia wstępnego. W ocenie Kolegium w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka do zawieszenia postępowania przewidziana w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Na dzień rozpatrywania sprawy przed SKO w Ł. nie toczy się żadne inne postępowanie. Sprawa odwołania M. K., została zakończona decyzją ostateczną z dnia [...]r. Skoro przed organem odwoławczym nie ma żadnej innej sprawy dotyczącej podatnika, to również kwestia tzw. "zagadnienia wstępnego" lub "kwestii prejudycjalnej" nie mogła wyłonić się w toku postępowania podatkowego. Odnosząc się do treści odwołania dotyczącej sprawy B. K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wyjaśniło, że przedmiotowa sprawa dotyczy M. K., nie zaś innej podatniczki, a za tym powoływanie się na inne sprawy rozpatrywane przez ten organ odwoławczy jest niezasadne. Postanowienie SKO w Ł. zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. przez pełnomocniczkę M. K., która zarzuciła organowi naruszenie: - art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, poprzez jego błędne zastosowanie i zaakceptowanie za organem pierwszej instancji, że w sprawie nie zachodzi przesłanka do zawieszenia postępowania, tzn. "zagadnienie wstępne" lub "kwestia prejudycjalna", gdyż określenie wysokości zobowiązania podatkowego w opłacie targowej nie jest uwarunkowane uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej, a przed SKO w Ł., na dzień rozpatrywania sprawy nie toczy się żadne inne postępowanie, oprócz przedmiotowego postępowania zażaleniowego. - art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie ich zastosowania i całkowicie gołosłowne oraz bezzasadne przyjęcie, że przed SKO w Łodzi, na dzień rozpatrywania sprawy nie toczy się żadne inne postępowanie, oprócz przedmiotowej postępowania zażaleniowego. W tej sytuacji wniesiono o uchylenie w całości postanowień organów obu instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniesiono, że od decyzji SKO w Ł. z dnia [...] r., utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta T. z dnia [...]r., umarzającą postępowanie w sprawie ustalenia skarżącemu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2009, ze względu na bezprzedmiotowość postępowania, skarżący wniósł skargę do WSA w Ł. (sygn. [...] ), której termin rozpoznania został wyznaczony na dzień [...] r. Zatem wbrew twierdzeniom SKO w Ł. nadal w toku jest inne postępowanie. Ponadto, w zakresie określenia zobowiązania podatkowego w opłacie targowej za poszczególne dni 2009 r. skarżący otrzymał decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r., od której w dniu [...] r. złożył odwołanie do SKO. W konsekwencji konieczne jest prawomocne i ostateczne rozstrzygnięcie kwestii czy skarżący w ogóle jest zobowiązany do płacenia opłaty targowej, czy też jest podatnikiem podatku od nieruchomości, co uchylałoby obowiązek płacenia opłaty targowej. Strona skarżąca podniosła, że przyczyną zawieszenia postępowania jest zaistnienie okoliczności faktycznych lub prawnych powodujących niemożność lub bezcelowość dalszego prowadzenia postępowania, o ile okoliczności te mają charakter przejściowy i usuwalny. W wyroku z dnia 1 kwietnia 1998 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że pod pojęciem zagadnienia wstępnego należy rozumieć sytuację, gdy rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy, będącej przedmiotem postępowania administracyjnego uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia, które z istoty swej należy do kompetencji innego organu administracyjnego lub sądu i nie było wcześniej prawomocnie rozstrzygnięte (...). Zagadnieniem wstępnym będzie zatem również prawomocny wynik innego postępowania podatkowego, które pozostaje w związku ze sprawą główną. Ponadto powołane przez skarżącego w odwołaniu rozstrzygnięcie SKO w Ł. wydane w analogicznym stanie faktycznym i prawnym dotyczącym innej podatniczki, nie pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w tej sprawie. Podważa ono zasadnicze twierdzenia tego samego organu przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wniosek skarżącego, wszczynający postępowanie w niniejszej sprawie jest uzasadniony przeświadczeniem strony, że jest podatnikiem podatku od nieruchomości i z tego tytułu nie ciąży na nim obowiązek z tytułu opłaty targowej. Zgodnie bowiem z art. 16 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 z późn. zm.) zwalnia się od opłaty targowej osoby i jednostki wymienione w art. 15 ust. 1, które są podatnikami podatku od nieruchomości w związku z przedmiotami opodatkowania położonymi na targowiskach. Z tego powodu skarżący złożył do organu pierwszej instancji informację dotyczącą podatku od nieruchomości za 2009 rok, jednakże postępowanie w tej sprawie zostało umorzone decyzją Burmistrza Miasta T. z dnia [...] r., utrzymaną w mocy decyzją SKO w Ł. z dnia [...] r. Kwestia ta, niewyjaśniona przejrzyście w zaskarżonej decyzji, jest znana Sądowi z urzędu, gdyż wyrokiem z dnia [...] r., [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargę M. K. na wymienioną decyzję Kolegium. Wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w opłacie targowej, został złożony w dniu [...] r., tj. po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 r., a przed wydaniem decyzji organu odwoławczego z dnia [...] r. Stąd też w dniu orzekania przez Kolegium w niniejszej sprawie, tj. [...] r. przed SKO w Ł. nie toczyło się już postępowanie w sprawie, której stroną był M. K.. Jednakże w dniu wniesienia przedmiotowej skargi, w odniesieniu do tego samego okresu rozliczeniowego, przed WSA w Ł. zawisła sprawa ze skargi M. K. na decyzję SKO w Ł. z dnia [...]r., dotyczącą umorzenia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 r. Zdaniem skarżącego dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy konieczne jest prawomocne i ostateczne rozstrzygnięcie czy jest on podatnikiem podatku od nieruchomości, gdyż przesądzenie tej kwestii w innym postępowaniu, uwalniałoby skarżącego od obowiązku płacenia opłaty targowej. W przekonaniu strony oznacza to, że w niniejszej sprawie istnieje podstawa do zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Trafnie akcentuje organ, powołując się na wyrok NSA z dnia 25 listopada 2003 r., I SA/Łd 970/03 (niepubl.), że z zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Zagadnienie wstępne wiąże się bowiem z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. Przeszkoda taka zaistnieje np. w razie wystąpienia do sądu powszechnego z powództwem w celu rozstrzygnięcia kwestii istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa w trybie art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej. Jednakże decyzja w sprawie zobowiązania podatkowego dotyczącego podatku od nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego dla możliwości wydania decyzji w przedmiocie opłaty targowej, gdyż ustalenia dokonane w tamtym postępowaniu wykazują jedynie pośredni, luźny związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji w zakresie opłaty targowej. Wymiar opłaty targowej nie jest bowiem uzależniony od wcześniejszego rozstrzygnięcia w zakresie podatku od nieruchomości. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji. P.Z-C.