I SA/Łd 1988/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. A. Wrzesińska-Nowacka, Sędziowie del. P. Janicki, B. Klimowicz (spr.), Protokolant A. Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2004 roku sprawy ze skargi A. W. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 1999 r. 1) oddala skargę; 2) określa wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 1 895,10 (jeden tysiąc osiemset dziewięćdziesiąt pięć 10/100) złotych i wysokość należnego wpisu sądowego na kwotę 75,80 (siedemdziesiąt pięć 80/100) złotych; 3) zwraca stronie skarżącej kwotę 224,20 (dwieście dwadzieścia cztery 20/100) złotych tytułem nadpłaconego wpisu sądowego. Decyzją z dnia [...] Urząd Skarbowy w Z. określił A. W. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za miesiąc listopad 1999 r. do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości 44 zł, zaległość w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 1999 r. w wysokości 9 964 zł oraz odsetki za zwłokę. Izba Skarbowa w Ł. po rozpatrzeniu odwołania podatniczki decyzją z dnia [...] utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że A. W. świadczyła usługi w zakresie autokarowego przewozu osób na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej oraz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą w formie indywidualnych gospodarstw rolnych i od dnia 1 marca 1999 r. była zobowiązana do prowadzenia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących (bez względu na wysokość obrotu osiągniętego w 1998 r.). Podatniczka kasy rejestrujące zainstalowała w dniu 31 grudnia 2001 r. W tej sytuacji Urząd Skarbowy zasadnie zastosował art. 29 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym pozbawiając podatniczkę prawa do obniżenia podatku należnego o kwotę stanowiącą równowartość 30% podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze świadczeniem usług. W załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 listopada 1998 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz. U. Nr 146, poz. 953 ze zm.) stanowiącego wykaz czynności zwolnionych do dnia 31 grudnia 2000 r. z obowiązku ewidencjonowania przy zastosowaniu kas rejestrujących wymieniono przyjmowane należności związanych z wykonywaniem usług przewozu osób przez rewizorów, a w przypadku transportu kolejowego również przez konduktorów. Natomiast sprzedaż biletów podróżnym powinna być bezwzględnie ewidencjonowana przy zastosowaniu kasy rejestrującej. Dotyczy to również sprzedaży biletów prowadzonej przez pracownika zatrudnionego jako kierowca - rewizor. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję A. W. wniosła o umorzenie w całości odsetek od podatku VAT i uchylenie sankcji z art. 29 ust. 2 ustawy o VAT. Skarżąca podnosi, że po przeprowadzonej w maju 1998 r. kontroli otrzymała protokół pokontrolny i nie otrzymała decyzji wymiarowych a więc sądziła, że wszystko jest w porządku. Organ podatkowy zaniechał obowiązku stwierdzenia błędu i wydania decyzji i dlatego skarżąca w latach 2000-2001 w dalszym ciągu prowadziła działalność bez kas rejestrujących. Dopiero po ponownej kontroli w 2002 r. wydano decyzje wymiarowe za okres od września 1999 r. do grudnia 2001 r. obciążając podatniczkę wysokimi kwotami w wyniku niedbalstwa Urzędu Skarbowego, który zdaniem podatniczki celowo wprowadził ją w błąd. Na rozprawie w dniu 16 stycznia 2004 r. oraz w głosie do protokołu skarżąca sprecyzowała, że wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz podniosła dodatkowo zarzut błędnego przyjęcia, że przyjmowanie należności związanych z wykonywaniem usług przewozu przez rewizorów nie stanowi czynności zwolnionych z ewidencjonowania za pomocą kas rejestrujących. Zdaniem skarżącej organy podatkowe naruszyły też przepisy art. 122 i 187 §1 ustawy Ordynacja podatkowa nie wyjaśniając dokładnie stanu faktycznego i dokonując uproszczonej oceny zebranych materiałów. Należności związane z wykonywaniem usług przewozu osób były przyjmowane przez rewizorów i obrót uzyskany z tych czynności nie podlegał obowiązkowi rejestracji za pomocą kas rejestrujących, co potwierdza opinia wydana przez doradcę podatkowego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyjęto, że sprzedaży biletów dokonywali kierowcy - rewizorzy podczas gdy kierowcy nie prowadzili sprzedaży biletów. Sprzedaż taką prowadzili zatrudnieni przez skarżącą rewizorzy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Jest poza sporem, że skarżąca w rozpoznawanym okresie prowadziła działalność gospodarczą w zakresie usług przewozów pasażerskich w samochodach komunikacji podmiejskiej i międzymiastowej na rzecz osób fizycznych. Istota sporu sprowadza się do zagadnienia, czy podatniczka miała obowiązek ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących od dnia 1 marca 1999 r. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o podatku VAT podatnicy sprzedający towary i świadczący usługi na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz osób prowadzących działalność gospodarczą w formie indywidualnych gospodarstw rolnych są zobowiązani do prowadzenia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących. Minister Finansów w § 4 obowiązującego w okresie 1999 roku rozporządzenia z dnia 27 listopada 1998r. w sprawie kas rejestrujących, wydanego na podstawie upoważnienia zawartego w art. 29 ust. 3 ustawy o VAT ustalił, że podatnicy świadczący usługi przewozów pasażerskich w samochodowej komunikacji podmiejskiej i międzymiastowej są obowiązani do zaprowadzenia kas rejestrujących od dnia 1 marca 1999r. bez względu na wysokość obrotu osiągniętego w 1998r. W załączniku Nr 3 do rozporządzenia zawierającego wykaz czynności zwolnionych z obowiązku ewidencjonowania przy zastosowaniu kas, w pkt 4 wymieniono przyjmowanie należności związanych z wykonywaniem usług przewozu osób przez rewizorów, a w przypadku przewozów kolejowych również przez konduktorów. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów podatkowych, iż powyższe wyłączenie obowiązku instalacji kas stanowi wyjątek od wprowadzonego obowiązku rejestrowania obrotu przy zastosowaniu kas rejestrujących i dotyczy jedynie sytuacji, gdy osoby upoważnione przez przewoźnika dokonują kontroli (rewizji) posiadania przez podróżnych ważnych biletów na przejazd lub kontroli dokumentów uprawniających do bezpłatnych lub ulgowych przejazdów. W przypadku stwierdzenia braku biletu lub odpowiedniego dokumentu osoba uprawniona przez przewoźnika - rewizor - pobiera właściwą należność i opłatę dodatkową zgodnie z przepisami prawa przewozowego. A. W. zatrudniała pracowników na stanowiskach kierowca oraz konduktor-rewizor autobusowy. Jak wynika z zakresu czynności konduktora-rewizora jego podstawowym zadaniem była sprzedaż biletów podróżnym oraz kontrolowanie i sprawdzanie ważności posiadanych biletów. W rzeczywistości zatrudnieni pracownicy wykonywali obowiązki typowe dla konduktora (sprzedaż biletów i ich kontrola). W szczególności pracownicy nie dokonywali kontroli dokumentów uprawniających do bezpłatnych lub ulgowych przejazdów, nie pobierali też opłaty dodatkowej na podstawie przepisów prawa przewozowego (art. 33 a ust. 1 i 3 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe - Dz. U. z 2000 r. Nr 50, poz. 601). Jak przyznała skarżąca na rozprawie w dniu 16 stycznia 2004 r. konduktorzy-rewizorzy nie tylko nie pobierali opłaty dodatkowej w wypadku braku dokumentów uprawniających do przejazdu bezpłatnego czy ulgowego ale nie byli w stanie pobrać należności za przejazd od osób bez biletu. W tych okolicznościach prawidłowa jest ocena, że opłaty za przejazd pobierane przez konduktorów-rewizorów nie mieszczą się w kategorii należności wymienionych w pkt 4 załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 listopada 1998 r. w sprawie kas rejestrujących. Warunkiem zwolnienia od obowiązku ewidencjonowania obrotu zastosowaniem kas rejestrujących jest pobieranie należności i opłaty dodatkowej wyłącznie w razie ich braku u podróżnego. Przepis określający przedmiotowe wyłączenie jest przepisem bezwarunkowym i wprowadza wyraźne ograniczenia w zwolnieniu z obowiązku ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego przy użyciu kas rejestrujących. Analogiczny pogląd Naczelny Sąd Administracyjny wyraził również w wyroku z dnia 3 grudnia 2002 r. sygn. akt I S.A./Łd 116/02 jak również w sprawie I S.A./Łd 1419/02. Nie zasługują na uwzględnienie również pozostałe zarzuty podnoszone w skardze. Istotne okoliczności faktyczne zostały wyjaśnione w stopniu umożliwiającym rozstrzygnięcie sprawy. Skarżąca słusznie zauważa, że decyzje wymiarowe zostały wydane po znacznym upływie czasu od kontroli z dnia [...], podczas której stwierdzono, iż podatniczka nie zainstalowała kas fiskalnych. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonych aktów z prawem a powyższa okoliczność nie może prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, która jest zgodna z przepisami prawa materialnego. Trzeba też zauważyć, że w powyższym protokole nie zawarto stwierdzenia, że postępowanie podatniczki jest prawidłowe. Okoliczność, że skarżąca wskutek działań Urzędu Skarbowego ( a właściwie wobec ich braku) pozostawała w błędnym przeświadczeniu, że nie ma obowiązku zainstalowania kas rejestrujących mogła stanowić co najwyżej podstawy do złożenia wniosku o umorzenie odsetek za zwłokę, nie zwalnia natomiast z obowiązków wynikających z przepisów prawa. Także złożona przez skarżącą opinia doradców podatkowych z dnia [...] nie miała oczywiście charakteru wiążącego dla organów podatkowych. Z powyższych względów, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji wyroku. O kosztach wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 88 ze zm.) w związku z art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) i art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).