I SA/Łd 201/15

WyrokWSA w Łodzi2015-11-12

Skład orzekający: Cezary Koziński, Paweł Kowalski, Bożena Kasprzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo określiły wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, w sytuacji gdy podatnik nie posiadał faktury dokumentującej zakup, a środki z kredytu na zakup instalacji gazowej były w całości przekazywane na jego rachunek bankowy?
Ratio decidendi
Organy podatkowe prawidłowo określiły wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Podstawą opodatkowania jest całość świadczenia należnego od nabywcy, a otrzymane przez podatnika środki z kredytów, które były w całości przekazywane na jego rachunek bankowy, stanowią obrót podlegający opodatkowaniu VAT, nawet jeśli faktury dokumentujące zakup materiałów nie były posiadane przez podatnika. Brak posiadania faktury VAT stanowi naruszenie przepisów ustawy o VAT i Ordynacji podatkowej, uniemożliwiając odliczenie podatku naliczonego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia przez organy podatkowe nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na kolejny okres rozliczeniowy za marzec 2005 r. dla podatnika A. K. Podatnik nie posiadał faktury dokumentującej zakup materiałów, a środki z kredytów na montaż instalacji gazowych były w całości przekazywane na jego rachunek bankowy. Podatnik kwestionował prawidłowość ustaleń organów, zarzucając m.in. brak przeprowadzenia postępowania dowodowego i niewłaściwe wykorzystanie materiałów z innego postępowania. Organy podatkowe uznały brak posiadania faktury za naruszenie przepisów, co skutkowało obniżeniem kwoty podatku naliczonego do odliczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Łd 201/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Protokolant: Starszy asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2015 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia za marzec 2005 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia oddala skargę. I SA/Łd 201/15 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z [...]r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z [...]r., którą określono A. K. za marzec 2005 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w kwocie 5.318,00 zł do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania. Wskazano, że w dniu 13 kwietnia 2005 r. A. K. złożył deklarację VAT-7 za marzec 2005 r., w której wykazał nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości 7.788,00 zł. W prowadzonej przez podatnika ewidencji sprzedaży VAT wykazana została sprzedaż w kwotach: 17.324,01 zł (kwota brutto), 14.163,94 zł (kwota netto), 3.116,07 zł (podatek od towarów i usług), 44,00 zł (sprzedaż zwolniona). Łączny obrót w kwocie 232.336.52 zł ujęty w ewidencjach sprzedaży za cały 2005 r. obejmował sprzedaż usług mechaniki samochodowej, montaż instalacji gazowych, okresowe przeglądy techniczne zwroty kosztów sporządzenia i dostarczenia umów kredytowych. W ewidencji zakupów za marzec 2005 r. podatnik wykazał następujące kwoty: - według stawki 22%: 8.330,33 zł (wartość netto), 1.832,66 zł (podatek od towarów i usług), - według stawki 0%: 305,00 zł. Wyjaśniono, że w trakcie prowadzonej kontroli podatkowej A. K. okazał umowę o współpracy w zakresie sprzedaży ratalnej towarów i usług z 19 września 2002 r. zawartą z firmą "A" S.A. z siedzibą w L.. W trakcie kontroli nie okazano zaksięgowanej pod pozycją 8 ewidencji zakupów z miesiąca marca 2005 r. faktury nr [...] z dnia 7 marca 2005 r., wartość netto 139,56 zł, podatek od towarów i usług 30,70 zł, wystawionej przez "B" s.c., R., ul. A 1, NIP: [...]. Organ pierwszej instancji stwierdził, że powyższe stanowi naruszenie art. 86 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabyć towarów i usług oraz art. 86 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Zawyżenie podatku naliczonego spowodowane ww. nieprawidłowością stanowiło kwotę 30,70 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. postanowieniem z [...] 2010 r. włączył do akt sprawy szereg dowodów zebranych przez ten organ w toku kontroli prowadzonej wobec podatnika w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. Dodatkowo podniesiono, że w toku postępowania dotyczącego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. podatnik oświadczył, że w 2005 r. prowadził usługi montażu instalacji gazowych i wystawiał za nie faktury, w których ujęta była sama usługa montażu, materiały do montażu instalacji były powierzane przez klientów lub strona pośredniczyła w ich zakupach. Podatnik oświadczył, że klient płacił całość przy odbiorze auta zarówno za instalację i usługę. Zakupy instalacji były dokonywane w firmach, których dane znajdują się w dokumentacji podatkowej. Sprzedawcy instalacji gazowych nie wystawiali faktur bo ich nie żądał, również zapłata przez klientów nie była ewidencjonowana. Organ pierwszej instancji pismem z 17 lutego 2010 r. wystąpił do firmy "A" S.A. o przesłanie informacji dotyczących tytułów wypłaconych w 2005 i 2006 roku kwot firmie Mechanika Pojazdowa Auto -- Gaz A. K., tj. szczegółowego określenia klientów, z którymi zawarte zostały umowy na sprzedaż ratalną i co było przedmiotem tej sprzedaży. W odpowiedzi "A" S.A. przy piśmie z 2 marca 2010 r. przesłała zestawienie uruchomionych kredytów z 2005 i 2006 roku zawierające m. in. nr sklepu, NIP sprzedawcy, datę sporządzenia, przedmiot sprzedaży oraz cenę. Z przesłanych informacji wynika, że w trakcie 2005 r. podatnik otrzymywał za pośrednictwem przelewów elektronicznych na rachunek prowadzony w [...] nie tylko płatności z tytułu zwrotu kosztów sporządzenia i dostarczenia umów kredytowych, które ujął w księgach podatkowych, ale również za instalacje gazowe, które zostały zaewidencjonowane tylko w 34 przypadkach i tylko na usługę montażu na kwoty 200,00 zł lub 100,00 zł. Organ pierwszej instancji w marcu 2005 r. nie stwierdził niezaewidencjonowanej sprzedaży z tytułu sprzedaży ratalnej. Przedmiotowa decyzja jest wynikiem rozliczeń wcześniejszego okresu w VAT. W toku prowadzonego postępowania podatkowego za miesiąc luty 2005 r. organ pierwszej instancji stwierdził nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w kwocie 6.633,00 zł, tak dokonane ustalenie miało wpływ na rozliczenie podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 2005 r. W związku z tym, że prowadzona przez podatnika ewidencja zakupów za miesiąc marzec 2005 r. nie zawierała prawidłowych danych dotyczących przedmiotu i podstawy opodatkowania, organ pierwszej instancji - działając na podstawie art. 193 par. 4 i par. 6 ustawy Ordynacja podatkowa, w związku z art. 3 pkt 4 tejże ustawy - nie uznał jej za dowód w postępowaniu kontrolnym. Biorąc pod uwagę powyższe organ pierwszej instancji dokonał rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 2005 r., które przedstawia się następująco: 1. podatek należny wg deklaracji i ustaleń organu podatkowego: 3.116,00 zł, 2. kwota nadwyżki z poprzedniego miesiąca wg deklaracji: 9.072,00 zł, 3. kwota nadwyżki z poprzedniego miesiąca wg ustaleń organu: 6.633,00 zł, 4. podatek naliczony wg deklaracji: 1.832,00 zł, 5. zawyżenie podatku naliczonego: 31,00 zł, 6. podatek naliczony wg ustaleń organu: 1.801,00 zł, 7. kwota podatku naliczonego do odliczenia wg deklaracji: 10.904,00 zł, 8. kwota podatku naliczonego do odliczenia wg ustaleń organu: 8.434,00 zł, 9. nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia wg deklaracji: 7.788,00 zł, 10. nadwyżka podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia wg ustaleń organu: 5.318,00 zł, 11. różnica - zawyżenie kwoty do przeniesienia: 2.470,00 zł. Powyższe ustalenia stały się podstawą dla wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. decyzji z [...]r. określającej za marzec 2005 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia w kwocie 5.318,00 zł. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji na skutek wniesionego przez stronę odwołania, wskazał, iż przedmiotowe zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania o przestępstwo skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się niewykonaniem tego zobowiązania. W dniu 3 grudnia 2010 r. zostało wszczęte dochodzenie w sprawie o czyn z art. 56 § 2 ustawy kodeks karny skarbowy w związku z art. 6 § 2 tej ustawy, obejmujące okres od stycznia 2005 r. do grudnia 2005 r. W tym samym też dniu wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów A. K.. Zarzut przedstawiono podejrzanemu w dniu 13 grudnia 2010 r. W dniu [...]r. zostało wydane postanowienie o zawieszeniu dochodzenia z uwagi na fakt, że jego prowadzenie jest znacznie utrudnione ze względu na toczące się postępowanie przed organami podatkowymi, wskutek złożenia przez podejrzanego wniosku o wznowienie postępowań podatkowych zakończonych ostatecznymi decyzjami. Z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z 12 sierpnia 2014 r. wynika, że postępowanie to jest nadal zawieszone. Powyższe oznacza, że zawieszeniu uległ w dniu 13 grudnia 2010 r. - a więc przed dniem, u którym upływał bieg terminu przedawnienia zobowiązań w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe styczeń - listopad 2005 r. - bieg terminów przedawnienia w zakresie zobowiązań w podatku od towarów i usług A. K. za wszystkie okresy rozliczeniowe 2005 r., w tym także za marzec 2005 r. Reasumując wskazano, że zarzut naruszenia wskazanych przez pełnomocnika strony w złożonym odwołaniu przepisów ustawy Ordynacja podatkowa jest całkowicie chybiony. Odnosząc się do kwestii zgodności zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji z przepisami ustawy Ordynacja podatkowa, innymi niż dotyczącymi kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych, oraz przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, stwierdzono, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. nie uchybił żadnemu z przepisów ww. aktów prawnych. Wskazano, że ustalony w sprawie stan faktyczny jest bezsporny. Podatnik w prowadzonej ewidencji zakupów ujął fakturę VAT nr 170 z dnia 7 marca 2005 r., wartość netto 139,56 zł, podatek od towarów i usług 30,70 zł, wystawioną przez "B" s.c., R., ul. A 1, N1P [...]. Strona tego dokumentu nie posiadała, tj. nie okazała go w trakcie kontroli podatkowej oraz nie uzupełniła tego braku w dalej prowadzonym postępowaniu podatkowym. Powyższe stanowiło naruszenie przepisu art. 86 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 86 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie z tymi przepisami dokumentem koniecznym dla skorzystania przez podatnika z prawa, o którym mowa w art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług jest faktura VAT, i dokument ten stosownie do brzmienia ww. przepisu ustawy Ordynacja podatkowa podatnik winien przechowywać do czasu upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wskazano, że warunkiem podstawowym do skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest - zarówno w świetle przywołanych przepisów Dyrektywy, jak i na gruncie krajowych przepisów podatkowych - posiadanie, przechowywanych w odpowiedni sposób i przez określony czas, faktur zakupu, któremu to obowiązkowi strona uchybiła. Reasumując podniesiono, że w przedmiotowej sprawie nie doszło, tak jak błędnie wskazuje pełnomocnik strony w złożonym odwołaniu, do naruszenia przepisów art. 70 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa, w związku z art. 208 par. 1 tejże ustawy, natomiast organ pierwszej instancji wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nie naruszył przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, jak i przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik A. K. wniósł o uchylenie ww. decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, poprzez bezpodstawne wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji i pominięcie wielu uchybień popełnionych przez ten organ w postępowaniu podatkowym, a mianowicie naruszenie: - art. 120, art. 121 § 1 i art. 122 § 1 w związku art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez pobieżne i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, poprzez niepodjęcie wszelkich możliwych kroków zmierzających do rzetelnego wyjaśnienia spraw. Organ w niniejszej sprawie praktycznie nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego i nie zbierał żadnych dowodów. Posłużył się całkowicie materiałem dowodowym zebranym w postępowaniu w zakresie podatku dochodowego, w którym skarżący składał m.in. wnioski o przesłuchanie klientów, a które to wnioski nie zostały uwzględnione poprzez organ. Ponadto nie uwzględniono wniosku o wystąpienie do A Banku S.A. Oddział w L. ul. B 2 L. o uzyskanie umów kredytowych z przedmiotowego okresu, ustalenie danych osób wskazanych w przelewach, niezbędnych w celu przesłuchania wszystkich wskazanych w przelewach osób, celem wyjaśnienia jakie były ustalenia dotyczące wykorzystania przez skarżącego pieniędzy z umów kredytowych; - art. 193 § 4 i 6 w związku z art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, poprzez niewyjaśnienie stronie z jakiego powodu ewidencja sprzedaży za przedmiotowy miesiąc 2005 r. nie może zostać uznana za dowód w postępowaniu; 2) art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, poprzez pobieżne i lakoniczne uzasadnienie dokonanego rozstrzygnięcia i nie wypełnienie przez to zasady zawartej w art. 124 tej ustawy; 3) art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 19 ust. 1 i art. 109 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez bezpodstawne uznanie, że środki pieniężne, które wpływały na rachunek bankowy skarżącego od firmy "A" S.A. z tytułu umów kredytowych zawieranych przez klientów z ww. firmą, powinny być w całości ujmowane w ewidencjach i opodatkowane podatkiem VAT. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony stwierdził, iż "A" S.A. przesłało jedynie zestawienie uruchomionych kredytów za lata 2005 - 2006, operacje z rachunkami klientów i kserokopie faktur wystawionych przez Pana K.. A S.A. wskazało ponadto, że nie jest możliwe przesłanie danych dotyczących umów kredytowych, tj. szczegółowego określenia klientów. Właścicielem umów kredytowych jest A Bank S.A. w L., w którym znajdują się wszelkie informacje w ww. zakresie. Zatem, w ocenie strony skarżącej, dane otrzymane od firmy "A" S.A. są niewystarczające i wymagają uzupełnienia. Nieodzownym i koniecznym działaniem, jakie należało podjąć w przedmiotowej sprawie, jest wystąpienie do A Banku S.A. Oddział w L. o uzyskanie przedmiotowych umów kredytowych z ww. okresu i ustalenie danych osób wskazanych w przelewach. Powyższe jest niezbędne z uwagi na konieczność przesłuchania wszystkich wskazanych w przelewach osób, celem ustalenia jakie były ustalenia dotyczące wykorzystania przez Pana K. pieniędzy z umów kredytowych. Pełnomocnik skarżącego przyznał, że Pan K. otrzymywał od swych klientów, na rzecz których wykonywał montaż instalacji gazowych, środki zarówno na zakup instalacji, jak i jej montaż. Jednakże zakupu instalacji Pan K. nie dokonywał w swoim imieniu, lecz w imieniu klienta, a fakturę wystawiał na to co faktycznie wykonywał, tj. na montaż tej instalacji. Zakup instalacji nie był przedmiotem prowadzonej przez niego działalności i z tego tytułu nie osiągał żadnych korzyści. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Zarzuty skargi nie mają uzasadnionych podstaw. Przede wszystkim podnieść należy, że w rozliczeniu za miesiąc marzec 2005 r. organy nie stwierdziły niezaewidencjonowanej sprzedaży ratalnej, która występowała w innych miesiącach 2005 r., w tym w miesiącu lutym 2005 r., którego rozliczenie ma wpływ na rozliczenie w miesiącu marcu 2005 r. To właśnie ww. sprzedaż ratalna była przedmiotem sporu w rozliczeniu za miesiąc luty 2005 r. Odnosząc się zatem do argumentacji dotyczącej sprzedaży ratalnej, podnieść należy, iż Sąd nie zgadza się z pełnomocnikiem skarżącego, że w niniejszej sprawie organy podatkowe nie przeprowadziły żadnego postępowania dowodowego i błędnie oparły się (wykorzystały) dowody zebrane w trakcie postępowania podatkowego prowadzonego wobec A. K. w zakresie podatku dochodowego za 2005 r. Podnieść w tym miejscu należy, że ustawa Ordynacja podatkowa nie przyjęła zasady bezpośredniości w postępowaniu dowodowym, o czym świadczy treść art. 181. Organ podatkowy może bowiem wykorzystać dowodowo materiały zgromadzone w innych postępowaniach. W niniejszej sprawie ustalenia w zakresie pośrednictwa skarżącego w uzyskaniu kredytów dla klientów zlecających montaż instalacji gazowych w samochodach i wpływ środków finansowych z tego tytułu na rachunek bankowy podatnika bezpośrednio wiązały się z obowiązkami podatkowymi w podatku dochodowym od osób fizycznych, jak i w podatku od towarów i usług. Słusznie wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę, że postępowanie w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. podlegało już kontroli sądowoadministracyjnej i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 14 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 1464/11 oddalił skargę A. K. na decyzję w tym przedmiocie, a z kolei Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt II FSK 2508/13, oddalił skargę kasacyjną podatnika złożoną od tego wyroku. WSA w Łodzi w przywołanym wyroku stwierdził, iż podatnik działając na rzecz firmy "A" S.A. pośredniczył w zawieraniu umów kredytowych, a podstawą podejmowanych czynności była umowa o współpracy z 19 lutego 2002 r. Jej zakres przedmiotowy określono jako sprzedaż ratalną towarów i usług prowadzoną w ramach działalności gospodarczej podatnika (§ 1 umowy). Zawierane na tej podstawie umowy kredytowe pomiędzy kredytobiorcami a bankiem określały cel, na który zostały przeznaczone środki finansowe klienta banku i z których wynikało także, iż uzyskany kredyt był za zgodą beneficjenta przekazywany na rzecz skarżącego (rachunek bankowy). Bez znaczenia dla przyjęcia wielkości przychodu z powyższego tytułu są okoliczności traktujące o ustnych ustaleniach między stroną a klientem (pisemnych nie było - bezsporne), co do zasad montażu instalacji gazowej według wartości obejmującej jedynie wynagrodzenie za czynności strony bez wliczenia wartości zastosowanego urządzenia. Innymi słowy według strony powinien on obejmować jedynie usługę, a nie wartość użytych urządzeń instalacji gazowej. W tym zakresie słusznie zauważono, że wobec ścisłej reglamentacji zasad kredytowania oraz postanowień umowy o współpracy, w sytuacjach ewentualnego nabywania instalacji gazowej przez klienta lub stronę w imieniu klienta, powinno dochodzić do zwrotów środków do wysokości kwoty wydatkowanej na rzecz firmy "A". W przeciwnym przypadku klient ponosiłby koszt nabycia urządzenia dwukrotnie. Strona pomimo twierdzeń o takim sposobie zaopatrywania się w instalację gazową nie wykazała, że dochodziło do przekazywania klientowi środków z uzyskanego kredytu w celu bezpośredniego nabycia urządzenia, co zgodnie z sugestią podatnika, uzasadnione było koniecznością rozpoznania w pierwszej kolejności rodzaju urządzenia mającego być zainstalowanym, a co wydaje się - zdaniem Sądu - jawić jako sytuacja kuriozalna. Jak wynika z doświadczenia życiowego, a tym kryterium kierował się organ dokonując oceny zgromadzonych dowodów, nie do zaakceptowania jest sytuacja, gdy strona ustalając wartość usługi w całości (wzór załączonej umowy o kredyt), a więc poprzedzonej oceną techniczną co do mającego mieć zastosowanie urządzenia, zwracałaby się do zleceniodawcy, po uprzednim otrzymaniu środków z banku, w celu przekazania mu ich w części w celu nabycia wybranego najwłaściwszego urządzenia. W stosunkach gospodarczych zachodzących w szeroko pojętych usługach mechaniki samochodowej jest to działanie absurdalne. Klient tego rodzaju zakładu, powierzając wykonanie określonej usługi, stara się "wyłączyć" z procesu jej wykonywania, ograniczając własne czynności do przekazania samochodu, a następnie jego odbioru po wykonanej usłudze, tym bardziej wówczas kiedy jego środkami zapłaty dysponuje już wybrany wykonawca. Także rygorystyczne uregulowanie umowy o współpracy zawartej z "A" S.A. zabraniało skarżącemu rozliczania się z klientem z uzyskanych środków finansowych pod rygorem bezskuteczności (§ 7 ust. 3 umowy) takiej czynności. Tego rodzaju zachowanie, jak zasadnie wskazuje organ, pozostaje bez wpływu na wielkość przekazanych środków w ramach zawartych umów kredytowych, stanowiących przychód podatnika. Dalej w cytowanym wyroku Sąd stwierdził, iż nawet gdyby przyjąć na chwilę, że podatnik kupował urządzenia w imieniu klientów, to wobec zasady przekazywania pełnej kwoty kredytu na jego rachunek bankowy winien on zadbać o posiadanie kserokopii tego dowodu dla wykazania, iż do takiej transakcji doszło, która w jego sferze obowiązków podatkowych miała wywierać istotny wpływ na wysokość obciążeń podatkowych. Skoro podatnik sam dokonywał zakupu materiałów wykorzystywanych do świadczonych usług, albowiem kwoty udzielanych kredytów za pośrednictwem firmy "A" S.A. były przekazywane bezpośrednio na konto podatnika, i jednocześnie nie przedstawił dowodów na to, że zwrócił swoim klientom jakiekolwiek kwoty (wg zasad w sposób ściśle opisany w umowie o współpracy), to kwoty przelane przez Bank w całości stanowią obrót podatnika z tytułu wykonanych usług, które obejmowały sprzedaż instalacji wraz z jej montażem. Taką ocenę materiału dowodowego potwierdza również Sąd w tym składzie orzekającym. Zasada prawdy obiektywnej (art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej) wymaga, aby organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ramy działania tej zasady w postępowaniu podatkowym wyznacza norma prawa materialnego, która ma być zastosowana w indywidualnej sprawie. Z przepisu art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług wynika, iż podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-22, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku. Skoro zatem podatnik otrzymywał w 2005 r. na rachunek bankowy kwoty wyższe za montaż instalacji gazowych niż wykazano na fakturze i w rejestrach sprzedaży VAT, to w świetle cytowanego wyżej przepisu podstawa opodatkowania powinna obejmować cenę jaką zapłacił nabywca tej usługi, pomniejszoną o kwotę należnego podatku. Sprzedawca towaru (podatnik) nie udzielił bowiem swoim kontrahentom żadnych bonifikat. Generalnie obowiązek podatkowy w podatku VAT powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi (art. 19 ust. 1 ustawy), a jeżeli dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7. dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi (art. 19 ust. 4 ustawy). Skoro zatem podatnik montował w samochodach instalacje gazowe i na wystawianych fakturach nie wykazał z tego tytułu pełnej ceny ze sprzedaży, to i tak powstał obrót podlegający opodatkowaniu. Księgi podatkowe prowadzone rzetelnie i w sposób niewadliwy stanowią dowód tego, co wynika z zawartych w nich danych, a księgi podatkowe uważa się za rzetelne, jeżeli dokonywane w nich zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty (art. 193 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej). Z uregulowań tych wynika zatem, że zapisy w księdze podatkowej powinny odzwierciedlać fakt dokonania wszystkich operacji gospodarczych przeprowadzonych przez podatnika, zgodnie z jej rzeczywistym przebiegiem. Podatkowa księga przychodów i rozchodów oraz rejestry VAT, stanowią dowód w postępowaniu podatkowym, jeżeli są rzetelne - zgodne ze stanem rzeczywistym i ustalonymi wymogami, a także wtedy, kiedy analiza księgi nie wykazuje istnienia sprzeczności poszczególnych składników działalności gospodarczej podatnika, tzn. sprzeczności ekonomicznych. Podatnik nie może w sposób wybiórczy dokonywać zapisów w księdze podatkowej. Ustalenie obrotu za montaż instalacji gazowych w samochodach klientów, na podstawie danych pozyskanych z firmy "A" S.A. i wielkości wpływów pieniężnych w poszczególnych miesiącach 2005 r., jest logiczne i spójne oraz mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów wynikającej z art. 191 Ordynacji podatkowej. Swobodna ocena dowodów oznacza, że organ podatkowy według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych oraz wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne. Sąd w tym składzie orzekającym podziela także pogląd wyrażony w przywołanym na wstępie wyroku, że nie sposób zaakceptować stanowiska strony, która wbrew nałożonym na nią obowiązkom, nie dokumentując lub nie gromadząc w sposób prawidłowy dokumentacji dla potrzeb wypełniania obowiązków związanych z rozliczaniem się z budżetem, ex post, w miejsce wymaganych prawem zasad dokumentowania występujących faktów i to w odpowiednim czasie (w 2005 r.), za pomocą zeznań świadków, w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego, domaga się ukształtowania ich w sposób inny niż wynika to z dowodów zgromadzonych przez organy, w celu zmniejszenia obciążeń podatkowych. Przyjęcie tego stanowiska oznaczałoby odejście od sformalizowanych zasad, a wszelkie elementy stosunku daniowego kształtowane do tej pory w oparciu o materiały źródłowe mogłyby być zastąpione późniejszymi zeznaniami świadków. W ocenie Sądu zeznania świadków są dowodem równoprawnym, lecz specyficznym, który nie może zastąpić dowodów wymaganych przez obowiązujące prawo; służą one wyjaśnianiu pojawiających się wątpliwości, mają być pomocnymi w ustaleniu rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych w ramach prowadzonej działalności, lecz nie wyłącznymi. Nie mogą one samodzielnie kreować elementów wpływających na ustalenie podstawy opodatkowania. Reasumując podnieść należy, że wbrew zarzutom autora skargi, istniały podstawy do uznania, że postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone bez naruszenia art. 120, 121 § 1, art. 122, art. 191 art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, bowiem materiał dowodowy został zebrany w stopniu wystarczającym do rozstrzygnięcia sprawy, a następnie w sposób wyczerpujący i dokładny rozpatrzony. Uzasadnienie decyzji spełnia wymogi przewidziane przepisem art. 210 Op. nie godząc w regulacje § 1 ust. 6 tego przepisu. Uzasadnienie jest prawidłowe i kompletne, tłumaczy zapadłe rozstrzygnięcie. Inna jego ocena przez stronę nie oznacza, że jest ono błędne. Na koniec podnieść należy, choć nie stanowiło to przedmiotu sporu, że skoro organ odwoławczy stwierdził, iż podatnik w prowadzonej ewidencji zakupów ujął fakturę VAT nr 170 z dnia 7 marca 2005 r., wartość netto 139,56 zł, podatek od towarów i usług 30,70 zł, wystawioną przez "B" s.c., R., ul. B 2, NIP [...], a strona tego dokumentu jednak nie posiadała, tj. nie okazała go w trakcie kontroli podatkowej oraz nie uzupełniła tego braku w dalej prowadzonym postępowaniu podatkowym, to powyższe stanowiło naruszenie przepisu art. 86 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 86 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie z tymi przepisami dokumentem koniecznym dla skorzystania przez podatnika z prawa, o którym mowa w art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, jest faktura VAT i dokument ten stosownie do brzmienia ww. przepisu ustawy Ordynacja podatkowa podatnik winien przechowywać do czasu upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Słusznie więc wskazano, że warunkiem do skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest - zarówno w świetle przepisów Dyrektywy, jak i na gruncie krajowych przepisów podatkowych - posiadanie, przechowywanych w odpowiedni sposób i przez określony czas, faktur zakupu, a temu obowiązkowi strona uchybiła. Mając na uwadze powyższe, Sąd w tym składzie orzekającym nie podzielił zarzutów skargi i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z póź. zm.), skargę oddalił. A.Rz.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło