I SA/Łd 2061/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA P. Kiss (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA J. Antosik, Sędzia NSA B. Klimowicz, Protokolant Kinga Brykalska-Stępień, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 rok oddala skargę. Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w Ł. decyzją z dn.[...] nr [...] wydaną z powołaniem się na przepisy m.in. art. art. 21 par. 1 i 3, art. 47 par. 3 i art. 207 ustawy z dn. 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm./ oraz art. 11 ust.2-4, art. 15 ust.1, art.16 ust.1 pkt.1 lit.a i c ustawy z dn.15.02. 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych / t. j. Dz. U. z 1993r. nr 1206, poz. 482 ze zm./ określiła dla A spółki z o.o. w Ł. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2000 w wysokości 106.706,10 zł, zaległość podatkową z powyższego tytułu w kwocie 46.674 zł oraz naliczyła należne odsetki za zwłokę do dnia wydania decyzji. W motywach wydanej decyzji organ orzekający powołując się na ustalenia przeprowadzonej kontroli skarbowej podał, że spółka zaniżyła przychody o kwotę ponad 71.000 zł z tytułu nie doliczenia do nich wartości nieodpłatnych świadczeń wynikających z umów pożyczek, a także zawyżyła koszty uzyskania przychodów o kwotę ponad 84.000 zł, w tym o kwotę 59.810,50 zł, zapłaconą z tytułu pośrednictwa finansowego na rzecz firmy A. K. –B , mającej mieścić się w Ł. przy ul. A 148. W zakresie ostatniej okoliczności, organ ustalił, że firma A. K. nie istniała w 2000r. pod wskazanym adresem /właściciel budynku rozwiązał umowę najmu z tą firmą już w 1996r./, a spółka mimo odpowiednich wezwań nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających faktyczne wykonanie na jej rzecz jakichkolwiek usług przez wymienioną firmę. Stąd też zdaniem organu fakt posiadania przez spółkę umowy zawartej z A.K. oraz wystawione przez niego rachunki uproszczone nie mogą stanowić wystarczającej podstawy do zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów spółki. Podniesiono również, że A. K. był mocno powiązany ze spółką, gdyż jego matka była głównym udziałowcem spółki, a on sam był Prezesem Zarządu Spółki S.A.-B , na rzecz której przedmiotowe usługi finansowe były przez spółkę wykonywane. W odwołaniu od powyższej decyzji spółka wniosła o jej uchylenie w części dotyczącej zaniżenia przychodów z tytułu braku doliczenia do nich wartości nieodpłatnych świadczeń wynikających z umów pożyczek oraz w części dotyczącej odmowy zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kwoty 59.810,50 zł, zapłaconej w 2000r. na rzecz firmy A.K.. W zakresie drugiej kwestii, będącej przedmiotem dalszego sporu powołano się na zawartą z firmą A.K. umowę, która zdaniem stron szczegółowo określa obowiązki zleceniobiorcy, polegające w szczególności na sprawdzaniu kompletności i prawidłowości sporządzania umów kredytowych, z której to działalności spółka wykazała za 2000r. przychód w wysokości ponad 1.432.000 zł. Według strony podniesiony przez organ kontroli skarbowej fakt powiązań A.K. ze spółką, a także brak prowadzenia działalności pod adresem, pod którym jego firma jest zarejestrowana nie może przesądzać o tym, iż przedmiotowa umowa nosi cech pozorności, jak to uznał organ. Po rozpatrzeniu odwołania spółki Izba Skarbowa w Ł. uwzględniając w części odwołanie strony uchyliła zaskarżoną decyzję i określiła dla spółki wysokość należnego podatku dochodowego od osób prawnych za 2000r. w ogólnej wysokości 85.316 zł oraz zaległość podatkową z powyższego tytułu w kwocie 25.284 zł. Organ odwoławczy w zasadzie całkowicie uwzględnił zarzuty odwołania spółki dotyczące kwestii zaniżenia przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń wynikających z uzyskanych w 2000r. pożyczek, natomiast podzielił stanowisko organu pierwszej instancji w pozostałym zakresie, w tym zwłaszcza odnośnie nieuzasadnionego zaliczenia przez spółkę do kosztów uzyskania przychodów kwoty 59.810,50 zł z tytułu wypłat dokonanych na rzecz firmy A.K. Organ stwierdził, że zaliczenie konkretnego wydatku do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych jest uzależnione m.in. od właściwego udokumentowania tego wydatku, a w rozpoznawanym przypadku spółka mimo wezwań organu kontroli skarbowej nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających faktyczne wykonanie przez firmę A.K. przedmiotowych usług. Powołano się także na ustalenia, iż A.K. w 2000r. nie prowadził działalności gospodarczej, a zwłaszcza pod adresem wskazanym w zawartej umowie oraz w wystawionych przez niego rachunkach. W złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze spółka "A" wnosząc o uchylenie decyzji Izby Skarbowej w części dotyczącej zawyżenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę 59.810,50 zł z tytułu wypłat na rzecz firmy A.K. powtórzyła swoje wcześniejsze zarzuty, iż wyłączenie powyższej kwoty z kosztów jest niezgodne z prawem. Podniesiono, że spółka osiągnęła w 2000r. znaczny przychód z działalności gospodarczej polegającej na pośrednictwie finansowym, której to działalności dotyczyły również usługi firmy A.K. Strona powtórzyła swoje stanowisko, iż fakt powiązań A.K. ze spółką oraz brak prowadzenia przez niego w 2000r. działalności pod adresem wynikającym z zaświadczenia o działalności gospodarczej nie może powodować uznania, iż zawarta umowa zlecenia na wykonywanie konkretnych czynności nosi cechy pozorności i nie może wywoływać skutków podatkowych w zakresie zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Ł. wniosła o jej oddalenie i podtrzymała w całości swoje stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ ponownie stwierdził, że spółka w żaden sposób nie udokumentowała faktycznego wykonania na jej rzecz jakichkolwiek usług przez firmę A.K., w związku z czym sporne wydatki nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W toku postępowania sądowego strony złożyły dodatkowe pisma procesowe, w których zostały powtórzone stanowiska zawarte w skardze i odpowiedzi na skargę. Na wstępie należy zauważyć, że skarga w niniejszej sprawie została złożona do Naczelnego Sadu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi przed dniem 1 stycznia 2004r. i do tego dnia nie zostało zakończone postępowanie w tej sprawie, a zatem zgodnie z art.97 par.1 i art. 85 ustawy z dn.30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm./ oraz art. 13 par.2 ustawy z dn. 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ przedmiotowa sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie przepisów wymienionej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Według oceny Sad orzekającego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest wyłącznie kwestia zasadności zaliczenia przez skarżącą spółkę "A" w 2000r. do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust.1 ustawy z dn.15.02. 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych / t. j. Dz. U. z 1993r. nr 1206, poz. 482 ze zm./, kwoty 59.810,50 zł, przekazanej na rzecz A. K., prowadzącego "B." w Ł., ul. A 148. Stosownie do wymienionego wyżej przepisu art. 15 ust. 1 cyt. ustawy kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów. Oznacza to, że aby określony wydatek mógł zostać uznany za koszt uzyskania przychodu, podatnik musi wykazać nie tylko poniesienie tego wydatku, ale także wykazać istnienie zależności między tym wydatkiem a możliwością uzyskania przychodu z tego tytułu. Jednocześnie oczywistym jest, iż czynności, których dotyczy wydatek podatnika nie mogą być czynnościami pozornymi i fikcyjnymi, lecz muszą być faktycznie wykonane. W tym celu konieczne jest w szczególności wykazanie przez podatnika, na co dany wydatek został przez niego poniesiony, a w przypadku wydatków na nabycie usług , wykazanie jakie konkretnie świadczenia ze strony swojego kontrahenta uzyskał w zamian za przekazane mu kwoty pieniężne. W ocenie Sądu orzekającego skarżąca spółka w niniejszej sprawie nie wykazała istnienia omawianej zależności między spornym wydatkiem na rzecz firmy A.K. a możliwością uzyskania przychodu z tytułu ewentualnych świadczeń tego kontrahenta. Spółka w zakresie swojego stanowiska uznającego sporne wydatki za koszt uzyskania przychodu powołuje się w zasadzie wyłącznie na zawartą w dn.30.12.1999r. z firmą A.K. umowę o współpracy oraz na wystawione przez tą firmę w okresach miesięcznych rachunki uproszczone składające się na łącznie na sporną kwotę. Jednocześnie w złożonej do Sadu skardze spółka dodatkowo stwierdziła ogólnie, że osiągnięty w 2000r. przychód w kwocie ponad 1.400.000 zł został uzyskany m.in. z tytułu umowy zawartej z firmą A.K. wyniku wykonanych przez tę firmę usług pośrednictwa finansowego. Jednakże zarówno w toku postępowania kontrolnoskarbowego jak i postępowania podatkowego, skarżąca spółka wzywana kilkakrotnie do wykazania, iż określone w umowie świadczenia były faktycznie wykonywane przez firmę A.K. nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów potwierdzających rzeczywiste wykonanie takich czynności. Ponadto z ustaleń organów skarbowych wynika, że firma A.K. pod adresem wynikającym z zawartej umowy i wystawionych rachunków uproszczonych tj. w Ł. przy ul. A 148 nie prowadziła w 2000r. żadnej działalności gospodarczej, gdyż zarządca budynku /Bank ,,C" S.A. Oddział w Ł./ już w końcu 1996r. wypowiedział tej firmie umowę najmu lokalu z uwagi na brak uiszczania czynszu. Okolicznością bezsporną jest również fakt, iż A. K. był mocno powiązany ze skarżącą spółką, albowiem jego matka T. K. była głównym udziałowcem tej spółki /ponad 95% udziałów/, on sam pełnił w tej spółce w niektórych okresach funkcję Prezesa Zarządu, a także w 2000r. był Prezesem Zarządu spółki "B" S.A. w Ł., na rzecz której skarżąca spółka wykonywała swoje usługi finansowe, w tym także usługi określone w umowie zawartej z firmą A.K. W tych warunkach należy uznać, że stanowisko organów skarbowych o braku wykazania przez spółką w sposób wystarczający, iż sporny wydatek stanowił koszt uzyskania przychodu w rozumieniu art. 15 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 191 ustawy z dn. 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm./. W odniesieniu się do stanowiska skarżącej spółki należy dodatkowo stwierdzić, iż zgodnie z ustalonym orzecznictwem sądowym w tego rodzaju sprawach zaliczenie określonych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust.1 cyt. ustawy musi opierać się na konkretnych zdarzeniach i dowodach. Sam fakt zawarcia umowy o wykonanie usług oraz wypłaty wynagrodzenia oraz ogólne stwierdzenie podatnika, że umowa miała wpływ na wielkość przychodu nie mogą stanowić wystarczającego dowodu pozwalającego na zaliczenie takiego wydatku do kosztu uzyskania przychodu /np. wyrok NSA z dn.26.11.2003r. sygn. akt S.A./Sz. 2497/02, zam. w Przeg. Podatk. 2004/5/53/. Z tych wszystkich względów uznając, iż zaskarżone decyzje organów podatkowych nie naruszają prawa materialnego ani też przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 wymienionej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.