I SA/Łd 2090/02
WyrokWSA w Łodzi2004-06-02
Skład orzekający: Andrzej Kozerski, Teresa Rutkowska, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne prawidłowo zakwestionowały zadeklarowaną wartość celną samochodu osobowego i określiły ją na podstawie katalogu "Eurotax Schwacke", pomijając opinię rzeczoznawcy wskazującą na uszkodzenia pojazdu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne nieprawidłowo postąpiły, kwestionując zadeklarowaną wartość celną i opierając się wyłącznie na katalogu "Eurotax Schwacke", ignorując jednocześnie opinię rzeczoznawcy wskazującą na uszkodzenia pojazdu. Choć organy miały prawo zakwestionować wartość transakcyjną, powinny były uwzględnić stan techniczny pojazdu i przeprowadzić bardziej szczegółowe postępowanie dowodowe, w tym rozważyć opinię rzeczoznawcy jako dowód w sprawie.Stan faktyczny
R. K. dokonał zgłoszenia celnego samochodu osobowego, deklarując jego wartość. Naczelnik Urzędu Celnego uznał zgłoszenie za nieprawidłowe, kwestionując wiarygodność rachunku i określając wartość celną na podstawie katalogu "Eurotax Schwacke". Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy, korygując jedynie podstawę prawną. Skarżący wniósł skargę, zarzucając organom nieuwzględnienie opinii rzeczoznawcy wskazującej na uszkodzenia pojazdu i zaniżoną wycenę.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. i zasądzono od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz R. K. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kozerski, Sędziowie NSA Teresa Rutkowska (spr.), p.o. sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant sekretarz sądowy Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz R. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
3 I SA/Łd 2090/02
U Z A S A D N I E N I E
W dniu [...] R. K. dokonał zgłoszenia celnego samochodu osobowego marki “Peugeot 306", rok produkcji 1998, numer nadwozia [...] , w/g dokumentu SAD nr [...], wnioskując o objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu.
Do zgłoszenia celnego załączył m.in.
-rachunek nr [...] z dnia [...] określający cenę sprzedaży w/w. samochodu na kwotę 1.100 EUR,
-deklarację wartości celnej,
-zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...] ,
-dokument identyfikacyjny pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy za granicą nr [...] z dnia [...]
-opinię techniczną nr [...] sporządzoną rzeczoznawcę dla potrzeb Urzędu Celnego .
Zgłaszający zadeklarował wartość celną towaru na kwotę 1150,00 EUR doliczając do wartości transakcyjnej koszty transportu pojazdu w wysokości 50 EUR.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w P. uznał w/w zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określił wartość celną przedmiotowego towaru na podstawie art. 29 § l w związku z art. 23 § 7 Kodeksu celnego na kwotę 12.041,00 PLN (3.361,50 EUR).
Organ zakwestionował wiarygodność materialną umowy kupna sprzedaży z uwagi na niską cenę importowanego samochodu w stosunku do rzeczywistej wartości . W trakcie czynności weryfikujących stwierdzono, że cena zawarta w rachunku przedstawionym do zgłoszenia, znacznie odbiega od cen zawartych w katalogu notowań pojazdów samochodowych na rynku zagranicznym - “Eurotax Schwacke Liste 2002 SPS-04/2002" str.612.
Organ określił wartość celną przedmiotowego towaru na podstawie art. 29 kodeksu celnego przyjmując jako cenę bazową kwotę 21100,00 PLN – ustaloną na podstawie katalogu EUROTAX wydanie 4/2002, którą skorygowano o 22% podatku VAT, 6,4% podatku akcyzowego i 35% cła.
R. K. złożył odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie.
Zarzucił, że przy ustaleniu wartości celnej pojazdu zgłoszonego do odprawy celnej, nie uwzględniono opinii rzeczoznawcy, który zgłoszony pojazd wycenił na kwotę 14.000,00 zł., a wartość pojazdu bez wykazanych wad i uszkodzeń na kwotę 19.000 zł.
Dyrektor Izby Celnej w Ł. , po rozpatrzeniu odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej i w tym zakresie orzekł ponownie oraz w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy stwierdził , że uchybieniem organu celnego I instancji było jedynie nie powołanie w sentencji decyzji nr [...] pełnej podstawy prawnej, uzasadniającej ponowne określenie kwoty wynikającej z długu celnego, po uprzednim uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. W szczególności nie wskazano właściwej litery art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego. Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że uchybienie to, nie miało wpływu na ostateczne ustalenie wartości celnej importowanego towaru. W związku z tym, że organ odwoławczy może korygować wady prawne decyzji, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej oraz ponownie orzekł w tym zakresie, uzupełniając decyzję organu I instancji o stosowną literę b art.65 §4 Kodeksu celnego.
Organ celny II instancji wskazał ,że przepis art.85 § l Kodeksu celnego stanowi, iż należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących.
Wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art.30 i art.31 ustawy (art.23 § l Kodeksu celnego), przy czym powinna ona odzwierciedlać rzeczywistą wartość towaru w dniu jego zgłoszenia do odprawy.
Przepis art.23 §7 Kodeksu celnego stanowi, że wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego.
W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie zakwestionował cenę zawartą w rachunku przedłożonym przez stronę, gdyż nie odzwierciedla ona rzeczywistej wartości towaru.
Przeprowadzona analiza uśrednionych cen pojazdów tego samego typu, o tym samym roku produkcji co pojazd sprowadzony przez R. K., na rynku zagranicznym, wykorzystując do tego celu katalog “Eurotax Schwacke " 2002, SPS-D 4/2002 wykazała, że cena zawarta w załączonym do zgłoszenia rachunku znacznie odbiegała od cen wskazanych w powyższym katalogu. Organ podkreślił, iż importowany przez stronę samochód był technicznie sprawny, uzyskał bowiem zaświadczenie o dopuszczeniu go do ruchu bez konieczności przeprowadzania remontu. Te okoliczności pozwalały stwierdzić, że zaszły uzasadnione przyczyny zakwestionowania wiarygodności i dokładności informacji służących do określenia wartości celnej, zgodnie z art. 23 § 7 Kodeksu celnego.
Ustalając wartość celną samochodu oparto się o art. 29 Kodeksu celnego stosując tzw. metodę ostatniej szansy.
Zdaniem organu odwoławczego, określenie kwoty wynikającej z długu celnego zostało dokonane prawidłowo.
Przyjęta do ustalenia wartości celnej pojazdu wartość rynkowa jest wartością uśrednioną. Na jej określenie złożyło się wiele cen pojazdów, różnie używanych, a więc nie tylko ceny aut w dobrym stanie, ale też zużytych ponadprzeciętnie, skorodowanych, czy wręcz uszkodzonych oraz zakupionych w różnych okolicznościach. Cena taka może być wykorzystana do ustalenia wartości celnej towaru w oparciu o art. 29 Kodeksu celnego, który dopuszcza oparcie się na metodach wcześniejszych z jednoczesnym elastycznym ich stosowaniem.
Odnosząc się do załączonej przez R. K. opinii technicznej Nr [...] z dnia [...] , sporządzonej przez rzeczoznawcę techniki samochodowej organ celny stwierdził, że załączona wycena została oparta na stwierdzeniu przez rzeczoznawcę licznych uszkodzeń i braków przedmiotowego auta. Przy dokonywaniu wyceny rzeczoznawca uwzględnił wady estetyczne pojazdu tj. pomniejszył wartość rynkową o szacunkowy koszt naprawy auta
Podał, że rozporządzeniem z dnia 08.03.2001 r. Minister Środowiska zmienił rozporządzenie w sprawie klasyfikacji odpadów. W wyniku tej nowelizacji jako odpad zostały zaklasyfikowane pojazdy wycofane z eksploatacji niezarejestrowane lub niezdolne do ruchu. W/w przepisy, które weszły w życie z dniem 24.03.2001 r. zostały wprowadzone w celu wyeliminowania importu samochodów znacznie uszkodzonych i nadmiernie zużytych.
Zgodnie z § 234 ust. l lit. b Rozporządzenia Ministra Finansów z dn. 07.09.2001r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. Nr 117 z dn. 13.10.2001r. poz.1250), do zgłoszenia celnego o objecie procedurą dopuszczenia do obrotu używanych pojazdów samochodowych należy dołączyć zaświadczenie o przeprowadzonym z pozytywnym wynikiem badaniu technicznym pojazdu, o którym mowa w §14 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dn. 07.09.1999r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów przy tym stosowanych (Dz. U. Nr 81 poz. 917).
W przedmiotowej sprawie przedstawiono zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym nr [...] . Z dokumentu tego wynika, że pojazd został dopuszczony do ruchu bezwarunkowo. Wystawiający w/w zaświadczenie nie żądał załączenia dodatkowo opinii rzeczoznawcy, co oznacza że w momencie zgłoszenia sprowadzony pojazd był sprawny technicznie.
Organ celny podkreślił, że pojazdy nadmiernie uszkodzone i zużyte nie mogą by ć objęte procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym, ponieważ zgodnie z w /w rozporządzeniem Ministra Środowiska traktowane są jako odpad. Dotyczy to także korekt z tytułu ponadnormatywnego zużycia (w tym przebiegu).
Od decyzji Dyrektora Izby Celnej nr [...] z dnia [...] , skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł R. K. .
Zarzucił rażące naruszenie przepisów art. 121 § 1 i 2 , art. 122 i art. 124 Ordynacji Podatkowej i art. 85 § 1, art. 23 § 1 i § 8, art. 26 § 1 Kodeksu celnego.
Wnosił o uchylenie decyzji w całości i przekazanie organowi celnemu do ponownego rozpatrzenia.
W ocenie skarżącego organy celne nie ustaliły wartość rzeczywistej pojazdu, gdyż ceny podane w katalogach, którymi posłużyły się organy celne, nie odpowiadają rzeczywistym cenom transakcyjnym. Są one tylko pomocniczym materiałem statystycznym, materiałem odzwierciedlającym uśrednione wartości pojazdów danej marki i rocznika, i tylko w okresie zbierania materiału statystycznego. Zdaniem skarżącego trudno przyznać tym danym wartość materiału dowodowego, który odzwierciedla dane precyzyjnie (o których mówi art.85 § l Kodeksu Celnego). Dane katalogowe nie mówią jakie usterki i jaki stan techniczny pojazdów zostały w nim uwzględnione. Katalog może być stosowany wtedy, gdy nie ma innych możliwości ustalenia wartości towaru lub gdy wprowadzający towar w polski obszar celny nie zgłasza zastrzeżeń do wartości ustalonej przez Urząd Celny.
Skarżący stwierdził, że nie widzi potrzeby stosowania jakiejkolwiek metody wyceny samochodu, przedstawionego do odprawy celnej, zastosowanej przez Urząd Celny w P. Zdaniem skarżącego art. 23 § l nakłada taki obowiązek na organy celne tylko wtedy, gdy jest to konieczne, a takiej konieczności nie było.
Rzeczoznawca dokonał bowiem wyceny samochodu wg stanu technicznego w jakim się znajdował w dniu przedstawienia do odprawy i określił wartość rzeczywistą, jaką samochód posiadał na polskim rynku w dniu dokonania wyceny. Wycena pojazdu spełniała wszystkie wymogi zarówno art. 23 § l jak i art. 85 § l Kodeksu Celnego.
Podkreślił, że żaden z organów celnych nie zarzucił przedłożonej opinii technicznej nr [...] nieprawidłowości.
Jeżeli organy celne miały zastrzeżenia do przedłożonej opinii technicznej, to winny wskazać jakie to były zastrzeżenia. Mogły także przeprowadzić badanie samochodu przez innego rzeczoznawcę, który określiłby wartość rzeczywistą (rynkową) towaru w dniu odprawy i z uwzględnieniem stanu technicznego, w jakim się znajdował w tym dniu, o czym mówi art. 26§1 Kodeksu Celnego.
Zdaniem skarżącego, organ celny nie wyjaśnił, zgodnie z art. 23 § 8 Kodeksu Celnego, dlaczego ustalił wartość celną na podstawie art. 29§ l. Kodeksu celnego i nie podał, który punkt przytoczonego wyżej artykułu i paragraf zastosował.
Ponadto organ nie przeprowadził postępowania wnikliwie celem wyjaśnienia występujących wątpliwości co do wartości pojazdu. Organy celne narzuciły swoją wolę bez poszanowania dla dokumentów, które przedstawił w trakcie postępowania celnego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutu bezzasadności zakwestionowania przez organ celny ceny transakcyjnej i odmówienia wiarygodności dokumentów przedstawionych do zgłoszenia celnego Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że przepis art. 23 § 7 Kodeksu celnego nie tylko uprawnia organy celne do oceny przedłożonych dokumentów pod względem formalnym ale również daje możliwość badania wiarygodności dokumentu pod względem merytorycznym, sytuacji gdy z uzasadnionych przyczyn wysokość podanej ceny transakcyjnej budzi uzasadnione wątpliwości co do jej prawdziwości. Podkreślił, że Naczelnik Urzędu Celnego nie zakwestionował autentyczności dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego, tylko odmówił wiarygodności materialnej cenie zawartej w rachunku.
W wyniku analizy przeprowadzonej w oparciu o katalog “Eurotax Schwacke" 04/2002 ustalono, że cena samochodu tej marki, z tego samego roku produkcji i o takich samych parametrach technicznych na rynku kraju eksportu w zbliżonym okresie czasu kształtowała się na poziomie 5.100 EUR. Porównanie tej kwoty z deklarowaną przez Stronę ceną zakupu – 1.100 EUR uzasadniało zakwestionowanie wartości transakcyjnej towaru i ustalenie jej zastępczą metodą ustalania wartości celnej.
Organ podkreślił, że katalog “Eurotax Schwacke Liste" posłużył jedynie do analizy deklarowanej wartości transakcyjnej przywiezionego pojazdu, natomiast wartość celna została ustalona na podstawie katalogu “Eurotax" ( Informacje rynkowe )
Odnosząc się do kwestii podniesionej przez odwołującego, a dotyczącej przedłożonej opinii technicznej określającej stan przedmiotowego towaru oraz jego wartość organ stwierdził, że brak było podstaw do jej uwzględnienia . W związku z wejściem w życie przepisów mających na celu ograniczenie przywozu pojazdów uszkodzonych, zakwalifikowanych jako odpad, wykluczone jest stosowanie korekt w związku z występującymi uszkodzeniami. Pojazdy samochodowe nadmiernie eksploatowane lub uszkodzone nie zostałyby dopuszczone do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym.
Organ podkreślił, że skarżący załączył zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym i z tego dokumentu wynika, że pojazd został dopuszczony do ruchu bezwarunkowo, a więc w momencie zgłoszenia sprowadzony pojazd był sprawny technicznie. Ponadto ocena została sporządzona bez udziału funkcjonariusza celnego i przez osobę , która nie daje rękojmi posiadania umiejętności specjalnych, bo nie jest umieszczona na liście rzeczoznawców samochodowych jaka jest prowadzona przez Ministerstwo Infrastruktury.
W piśmie z dnia 17 stycznia 2003 r. skarżący wskazał m.in., że rzeczoznawca wydając opinię reprezentował PZMot, a obecnie posiada już uprawnienia wydane przez Ministra Infrastruktury.
Na rozprawie skarżący popierał skargę , a pełnomocnik organu wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że z dniem 1 stycznia 2004 r z mocy art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r Nr 153 poz. 1271, zm. Dz. U. Nr 228, poz. 2261 z 2003 r), weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2002 r Nr 153, poz.1269 ) oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U. z 2002 r Nr 153 poz. 1270).
W myśl art. 97 § 1 wskazanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające /.../, sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z powyższego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utworzony z dniem 1 stycznia 2004 r. dla obszaru województwa łódzkiego, rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych /.../( Dz. U. z 2003 r. Nr 72, poz. 652), jest właściwy do rozpoznania skargi w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej /.../.
Przy czym, jak stanowi art. 1 § 2 wskazanej już wyżej ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie .
Zgodnie z art. 145 § 1 wymienionej ustawy (p.p.s.a.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny bada więc jedynie legalność zaskarżonej do niego decyzji (postanowienia), tj. czy nie narusza ona prawa materialnego oraz czy organy administracji publicznej prowadząc sprawę nie naruszyły przepisów postępowania. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa w zakresie wskazanym w cytowanym przepisie, Sąd może wydać jedno ze wskazanych tam rozstrzygnięć.
Podkreślić także należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przechodząc do oceny zasadności wniesionej skargi, stwierdzić należy, że w ocenie Sądu, skarga jest uzasadniona, choć nie wszystkie zarzuty należy uznać za trafne.
Wskazać trzeba, że Sąd podzielił pogląd organów celnych, iż na tle ustalonego stanu faktycznego istniały przesłanki do rezygnacji z ustalenia wartości celnej zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego, a więc na podstawie ceny transakcyjnej.
Cena sprowadzanego samochodu była bowiem znacznie niższa od wartości podobnych samochodów w kraju eksportu, ustalonej na podstawie katalogu “Schwacke Liste".
Jeżeli organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionuje wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które zostały dołączone do zgłoszenia celnego, wówczas wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną zgłoszonego do odprawy celnej towaru ( art. 23 § 7 Kodeksu celnego) .
W takiej sytuacji wartość celna towaru zgłoszonego do odprawy celnej ustalana jest przez organ celny zgodnie z zasadami określonymi kolejno w art.. 25, bądź w art. 26, bądź w art. 27, bądź też art. 28 Kodeksu celnego, a dopiero w ostateczności jest ona ustalana na podstawie art. 29 Kodeksu celnego.
Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 lutego 2002 r. III RN 202/00 ( OSNP 2002/11/256) dokonując ustalenia wartości celnej towaru na podstawie art. 29 ustawy Kodeks celny ( Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) organ celny obowiązany jest wykazać, że ustalenie tej wartości nie jest możliwe na podstawie art. 23 oraz art.25-28 Kodeksu celnego.
W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji w sposób wyczerpujący wyjaśniono powody , dla których nie było możliwe skorzystanie z zastępczych metod ustalenia wartości celnej przewidzianych przepisami art. 25-28 Kodeksu celnego .
Należy więc podzielić stanowisko organów administracji celnej, iż w tej sytuacji uzasadnione było określenie wartości celnej przedmiotowego samochodu na podstawie art. 29 Kodeksu celnego.
Zgodnie z tym przepisem jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 23 i art. 25-28, jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami:
1/ artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r.,
2/ Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r,
3/ przepisów działu III Kodeksu celnego “Wartość celna towarów".
Przewidziana w cytowanym przepisie metoda tzw. “ostatniej szansy" nie polega na dowolnym ustalaniu wartości celnej, ale ustalenia powinny być w możliwie największym stopniu oparte na pozostałych metodach ustalania wartości celnej stosowanych z “rozsądną elastycznością" ( wyrok NSA I SA/Łd 407/00 opublikowany ONSA 2002/3/127).
W przedmiotowej sprawie skarżący w toku postępowania przed organami celnym powoływał się na uszkodzenia i usterki techniczne samochodu , a zgłaszając samochód do procedury dopuszczenia do obrotu załączył ocenę techniczną opisującą braki i uszkodzenia występujące w sprowadzonym samochodzie oraz zawierającą opinię co do wartości tego pojazdu. Protokół z przeprowadzonej rewizji celnej pojazdu potwierdza, że opis zawarty w opinii technicznej jest zgodny ze stwierdzonym stanem pojazdu. Również protokół oględzin pojazdu potwierdza uszkodzenia maski i jego prawej strony.
Nie można podzielić argumentów przedstawionych przez organy celne, które nie uwzględniły tej oceny przy wydawaniu decyzji ani też informacji zawartych w innych dokumentach.
Dyrektor Izby Celnej powołał rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 8 marca 2001 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie klasyfikacji odpadów oraz rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 7 września 2001 r w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych ( Dz. U. Nr 117, poz. 1250) i stwierdził, że przy zastosowaniu do ustalenia wartości celnej metody “ostatniej szansy" nie ma wskazania do odliczenia od uśrednionej wartości rynkowej z katalogu określonego w procencie stopnia uszkodzenia pojazdu. W ocenie Sądu cytowane przez organ przepisy nie stanowią uzasadnienia dla takiej tezy. W świetle tych regulacji uszkodzone pojazdy nie mogą być objęte procedurą dopuszczenia do obrotu. W niniejszej sprawie importowany pojazd był natomiast sprawny technicznie w momencie zgłoszenia i został dopuszczony do ruchu, co oznacza, że nie mógł zostać zakwalifikowany jako odpad .
Zaprezentowane stanowisko organów celnych stoi więc w sprzeczności ze stanem faktycznym rozstrzyganej sprawy oraz zasadami zawartymi w Wyjaśnieniach dotyczących wartości celnej
Wskazać także należy, że ustalenie, że pojazd jest sprawny technicznie i został dopuszczony do ruchu nie przesądza o niemożliwości uwzględnienia występujących w nim uszkodzeń i braków
W Wyjaśnieniach dotyczących wartości celnej – załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.IX.1999 r. ( Dz. U. Nr 80, poz. 908) zwrócono uwagę , że zgodnie z Porozumieniem w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 r. stosowane w celu ustalenia wartości celnej specjalistyczne katalogi służą jedynie za punkt odniesienia. Wobec czego należy uwzględniać stan techniczny pojazdu i wszystkie elementy wpływające na jego wartość. Okoliczności te w toku niniejszego postępowania zostały jednak pominięte. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy okoliczności te powinny być przedmiotem analizy organów celnych, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.
Na organach celnych spoczywał też obowiązek rozważenia i ustosunkowania się do złożonej przez skarżącego opinii rzeczoznawcy . Zgodnie z art.,180 § 1 Ordynacji podatkowej stanowiła ona bowiem dowód w sprawie. Skoro wynikało z niej, że wartość samochodu jest znacznie niższa od przyjętej przez organ celny, należało przeprowadzić bardziej szczegółowe postępowanie dowodowe celem ustalenia spornej okoliczności , a nawet przeprowadzić dowód z opinii innego rzeczoznawcy, czego nie uczyniono.
Nie może też odnieść skutku prawnego podniesienie przez organ dopiero w odpowiedzi na skargę faktu, że rzeczoznawca nie figuruje na liście rzeczoznawców samochodowych prowadzonej przez Ministra Infrastruktury.
Z powyższych względów, uznając, że organy naruszyły art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło