I SA/Łd 210/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki Sędziowie Sędzia NSA Teresa Porczyńska Asesor WSA Cezary Koziński (spr.) Protokolant Asystent sędziego Tomasz Naraziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2008 r. sprawy ze skargi K. Ch. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności spadkobiercy za zaległości podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. 1. oddala skargę; 2. nakazuje wypłacić adwokatowi P. K jako pełnomocnikowi z urzędu kwotę 3.600 zł (trzy tysiące sześćset) wraz z należnym podatkiem VAT z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. I SA/Łd 210/08 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] r. nr [...], orzekającą o odpowiedzialności K. C., jako spadkobiercy, za zaległości podatkowe zmarłego męża W. C., w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. w kwocie 133.302,10 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w wysokości 62.401,- zł. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że W. C. posiadał zaległości podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r., wynikające z decyzji naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...]r. nr: [...], oraz z dnia [...] r. nr: [...]określających wysokość należnego zobowiązania podatkowego za miesiące styczeń – kwiecień i wrzesień – grudzień 2001 r. w łącznej kwocie (wraz z odsetkami) 195.703,10 zł. Do dnia śmierci Pana W. C., tj. do 16 marca 2004 r., zaległości te nie zostały uregulowane. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji Pani K. C. podniosła, że w dniu 23 września 2003 r. wytoczyła przeciwko mężowi sprawę rozwodową, umorzoną z powodu śmierci pozwanego. Wcześniej nie miała żadnej wiedzy na temat spraw zawodowych męża. Ponadto przypuszcza, że mężowi przypisane zostały zobowiązania podatkowe innych osób, które prowadziły działalność posługując się jego danymi. Utrzymując w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], organ odwoławczy powołał się na art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym spadkobiercy podatnika z zastrzeżeniem § 2 przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. W myśl § 2 tego artykułu do odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz odpowiedzialności za długi spadkowe. Zgodnie z art. 1012 Kodeksu cywilnego – jak wskazał organ - spadkobierca może przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] Wydział Cywilny z dnia [...] r. K. C. nabyła spadek po zmarłym mężu bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), a więc stosownie do art. 98 § 2 Ordynacji podatkowej, ponosi ona odpowiedzialność za pozostawione przez zmarłego zaległości podatkowe. Odnośnie stwierdzenia odwołującej, że zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa, organ stwierdził, że powinna zgłosić to do Prokuratury. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej Pani K. C. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i jej umorzenie. W uzasadnieniu skarżąca oświadczyła, że nie wyraża zgody na obciążanie jej długami męża, gdyż była w trakcie rozwodu kiedy mąż zmarł. Ponadto nie posiada żadnej wiedzy o przepisach Kodeksu cywilnego, ponieważ ma tylko wykształcenie podstawowe. Skarżąca stwierdziła, że nie jest w stanie wypowiedzieć się co do zebranych dowodów oraz podejrzeń o przypisanie mężowi zobowiązań podatkowych innych osób, które prowadziły działalność posługując się jego danymi, gdyż mąż ciągle przebywał poza domem. Skarżąca wskazała również na swoją trudną sytuację materialną. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest bezzasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd w tym składzie orzekającym w pełni podzielił pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wyrażony w wyroku z dnia 5 sierpnia 2008 r. o sygn. akt I SA/Łd 211/08, którym oddalono skargę Pani K. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie orzeczenia o jej odpowiedzialności, jako spadkobiercy, za zaległości podatkowe zmarłego męża w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 rok. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 2, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Na podstawie art. 98 § 1 Ordynacji podatkowej do odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz o odpowiedzialności za długi spadkowe. W myśl § 2 pkt 1 i 2 tego artykułu przepis § 1 stosuje się również do odpowiedzialności spadkobierców za zaległości podatkowe, w tym również za zaległości, o których mowa w art. 52 § 1 (nienależnej nadpłaty i zwrotu podatku) oraz odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych spadkodawcy. Na spadkobierców przechodzą tylko te obowiązki spadkodawcy, które miał on jako podatnik, i tylko te, które są związane z realizacją obowiązków, wynikających z ustaw regulujących kwestie podatków (zob. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2003 r., I SA/Łd 1528/02, POP 2003, z. 5, poz. 134). Na zakres odpowiedzialności za długi spadkowe w sposób bezpośredni rzutuje sposób przyjęcia spadku. W razie prostego przyjęcia spadku - co miało miejsce w niniejszej sprawie - spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe bez ograniczenia (art. 1031 § 1 K.c.). W tym przypadku spadkobierca będzie odpowiadał całym swoim majątkiem za wszystkie zobowiązania podatkowe spadkodawcy, bez wartościowego ograniczenia jego odpowiedzialności. Jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego dla [....] Wydział Cywilny z dnia [...] r., skarżąca nabyła spadek po zmarłym mężu W. C. bez ograniczenia odpowiedzialności za długi, co oznacza, że w myśl art. 98 Ordynacji podatkowej, ponosi ona odpowiedzialność za pozostawione przez zmarłego zaległości podatkowe. Zgodnie z art. 100 § 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania spadkodawcy orzeka w odrębnych decyzjach o zakresie odpowiedzialności poszczególnych spadkobierców lub określa wysokość nadpłaty albo zwrotu podatku. W myśl § 2 tego artykułu, w decyzji organ podatkowy określa wysokość znanych w dniu otwarcia spadku zobowiązań spadkodawcy, o których mowa w art. 98 § 1 i 2. Jeżeli spadkodawca był podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych - co miało miejsce w niniejszej sprawie - to w myśl art. 104 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na podstawie posiadanych danych, zobowiązany jest do poinformowania spadkobierców, o wysokości dochodu lub przychodu spadkodawcy oraz o wysokości wpłaconych zaliczek na podatek lub podatku oraz podania kwoty podatku przypadającej do zapłacenia lub kwotę nadpłaty. Jeżeli spadkodawca poniósł wydatki uprawniające do ulg podatkowych, spadkobierca w terminie 30 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa w § 1, zawiadamia organ podatkowy o wysokości poniesionych wydatków (art. 104 § 2 Ordynacji podatkowej). Jak wynika z treści decyzji organu I instancji (str. 3 uzasadnienia decyzji), informacja, o której stanowi art. 104 § 1 Ordynacji podatkowej została doręczona skarżącej w dniu 20 sierpnia 2007 r., zaś skarżąca nie skorzystała z uprawnienia przewidzianego w ust. 2. Sąd podkreśla również, iż dla prawidłowości rozstrzygnięcia niniejszej sprawy bez znaczenia pozostaje argument skarżącej co do wszczęcia przeciwko spadkodawcy postępowania sądowego w sprawie o rozwód, skoro nie doszło do skutecznego rozwiązania małżeństwa. Dotyczy to również wyjaśnień o nieznajomości przepisów Kodeksu cywilnego oraz złej kondycji finansowej skarżącej - co ewentualnie może stanowić podstawę do umorzenia zaległości podatkowych w odrębnej sprawie. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd oddalił skargę. W zakresie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, orzeczono zgodnie z dyspozycją art. 250 tej ustawy. D.T.