I SA/Łd 213/16
WyrokWSA w Łodzi2016-05-31
Skład orzekający: Paweł Kowalski, Joanna Grzegorczyk-Drozda, Teresa Porczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca łączne zobowiązanie pieniężne dla współwłaścicieli nieruchomości, która nie wskazuje w swojej osnowie na solidarną odpowiedzialność podatkową i nie zawiera dowodu doręczenia jej wszystkim współwłaścicielom, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Decyzja ustalająca łączne zobowiązanie pieniężne dla współwłaścicieli nieruchomości musi w swojej osnowie jasno wskazywać na solidarną odpowiedzialność podatkową oraz zawierać dowód doręczenia jej wszystkim współwłaścicielom. Brak tych elementów stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym przepisów dotyczących podatku rolnego, podatków i opłat lokalnych oraz podatku leśnego, co skutkuje koniecznością uchylenia takiej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji ustalającą łączne zobowiązanie pieniężne za 2015 rok dla współwłaścicieli nieruchomości. Skarżący zarzucił m.in. brak wskazania w osnowie decyzji osoby zobowiązanej do zapłaty podatku oraz naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących prowadzenia gospodarstwa rolnego, wyłączenia pracownika urzędu oraz wszczęcia postępowania. Sąd uznał skargę za zasadną z innego powodu niż wskazany przez skarżącego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) Sędzia NSA Teresa Porczyńska Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2016 r. przy udziale uczestnika postępowania S. K. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję wydaną przez Sekretarza Miasta Z. z upoważnienia Burmistrza Z. w dniu [...] września 2015 r. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 rok w kwocie 159 zł.
Decyzją z dnia [...] września 2015 r., zaadresowaną do B. K., organ I instancji ustalił łączne zobowiązanie pieniężne na 2015 rok, z nieruchomości położonej w B., działki nr 54, 55 i 116/1, w kwocie 159 zł (za 12 miesięcy) przyjmując do opodatkowania:
- podatkiem od nieruchomości:
budynki mieszkalne lub ich części o powierzchni 24 m2, stawka podatku 0,61 zł, podatek w kwocie 14,64 zł,
budynki gospodarcze, komórki o powierzchni 149 m2, stawka podatku 5,30 zł, podatek w kwocie 0 zł (zwolnione z podatku),
- podatkiem rolnym - użytki rolne o powierzchni 6,1832 ha fizycznych (1,7825 ha przeliczeniowych, 0,8432 ha przeliczeniowych zwolnionych z podatku), podstawa opodatkowania 0,9393 ha przeliczeniowych, stawka podatku 112,50 zł, podatek w kwocie 105,67 zł,
- podatkiem leśnym - las o powierzchni 0,9263 ha, stawka podatku 41,55 zł, podatek w kwocie 38,48 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż niniejszą decyzją ustalił B. K. i S. K. łączne zobowiązanie pieniężne na 2015 r. we wskazanej kwocie 159 zł.
Jednocześnie podniósł, iż decyzją z dnia [...] lutego 2015 Burmistrz Z. ustalił wymiar łącznego zobowiązania wskazanym podatnikom za 2015 r. w wysokości 159 zł. a orzeczenie to zostało doręczone obu współwłaścicielom.
Od powyższego rozstrzygnięcia B. K. wniósł odwołanie, w którym podniósł, iż zgodnie z art. 6c ust. 2 ustawy o podatku rolnym ww. decyzja winna być wystawiona tylko na tą osobę, która prowadzi gospodarstwo rolne, tj. na niego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] maja 2015 r. uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
W związku z powyższym organ postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. wezwał S. K. i B. K. do złożenia informacji na podatek od nieruchomości, podatek rolny i podatek leśny na 2015 rok, oświadczenia o prowadzeniu, bądź nie prowadzeniu, gospodarstwa rolnego, dowodów uiszczania wpłaty łącznego zobowiązania pieniężnego za ostatnie 3 lata, oraz wszelkich innych informacji stanowiących dowód na prowadzenie gospodarstwa rolnego.
Po rozpoznaniu sprawy oraz zgromadzeniu materiału dowodowego stwierdzono, że brak jest istotnych dowodów na to, iż na gruntach położonych w miejscowości B., działki nr 54, 55 i 116/1 o powierzchni 7,1095 ha, w tym: użytki rolne 6,1832 ha, las 0,9263 ha, prowadzi się gospodarstwo rolne. W związku z powyższym, zgodnie z art. 6c ust. 2 ustawy o podatku rolnym, łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy).
W ocenie organu zarówno S. K. jak i B. K. nie prowadzą gospodarstwa rolnego. Podniósł, iż B. K. jako uczestnik deklaruje prowadzenie produkcji rolnej ale dopiero w przyszłości, natomiast przez ostatnich 6 lat nie podjął jej choćby w najmniejszym zakresie pomimo tego, iż został mu nadany nr identyfikacyjny na złożony przez niego wniosek o wpis do ewidencji producentów rolnych. Wpis ten jest również warunkiem ubiegania się o płatności jako częściowej rekompensaty ponoszonych kosztów produkcji z ARiMR.
B. K. uznaje, iż od dnia nabycia spadku jest on faktycznym i wyłącznym posiadaczem całego gospodarstwa rolnego bowiem utrzymuje je i ponosi wszelkie koszty związane z jego prowadzeniem, utrzymuje je w dobrej kulturze rolnej, zabezpiecza i naprawia budynki gospodarcze, wycina drzewa i krzewy.
Z opinii biegłego z dnia 30 marca 2015 r. wynika, iż na nieruchomości nie prowadzi się działalności rolniczej, budynki są w złym stanie technicznym, a grunty porośnięte są samosiejkami i nie są utrzymywane w dobrej kulturze rolnej.
Jako dowód na prowadzenie gospodarstwa rolnego B. K. wskazał świadectwo wykwalifikowanego rolnika z dnia 12 maja 1980 r., dowody wpłaty należnego podatku za lata 2012-2014, ubezpieczenie PZU dotyczące OC rolników i budynków rolnych, ubezpieczenie domownika w KRUS, a także paragony fiskalne za ogrodzenie, faktury z 2011 r. i 2012 r. za zakup środka roundup (nieselektywnego herbicydu zwalczającego niemal wszystkie rośliny, stosowany przed założeniem plantacji roślin, wschodem uprawianej rośliny lub tuż przed zbiorem, stosowany również na nieużytkach i w sadach w celu zwalczenia uciążliwych chwastów), fakturę z 2011 r. za zakup 25 kg gorczycy, fakturę z dnia 25 kwietnia 2015 r. za zakup 25 kg nawozu POLIMAG S oraz kartę gwarancyjną z dnia 22 czerwca 2012 r. kosiarki spalinowej.
Z ARiMR organ uzyskał informację, że S. K. nie figuruje w krajowym systemie ewidencji producentów, natomiast B. K. w latach 2012 - 2014 był beneficjentem płatności obszarowych z działek nr 54, 55 i 116/1.
Organ analizując zebrany materiał dowodowy stwierdził, iż brak jest wystarczających dowodów na to, by uznać, iż jeden ze współwłaścicieli prowadzi gospodarstwo rolne i w takim przypadku jest zobligowany do zastosowania zasady solidarnej odpowiedzialności podatkowej obu współwłaścicieli.
Od powyższej decyzji B. K. złożył odwołanie podnosząc, iż brak jest rozstrzygnięcia w sprawie, gdyż w sentencji decyzji nie wskazano osoby zobowiązanej do zapłaty podatku oraz zarzucił naruszenie:
- art. 3 ust. 6 ustawy o podatku rolnym poprzez nieprawidłowe zinterpretowanie definicji "prowadzenia gospodarstwa rolnego" na tle stanu faktycznego w sprawie tj. "współwłasności gruntów rolnych". Zgodnie z brzmieniem tego przepisu to wyłącznie osoba prowadząca gospodarstwo rolne w całości jest podatnikiem podatku rolnego i nakaz płatniczy na podstawie art. 6c ust. 2 ustawy o podatku rolnym wystawia się na tę osobę. Wskazana decyzja jest bezzasadna, ponieważ gospodarstwo rolne prowadzi w całości jeden współwłaściciel,
- art. 122 i art. 187 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 – dalej jako "o.p.) w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak jest dostatecznych ustaleń, odnośnie tego, kto prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 7,1095 ha, położone w miejscowości B., którego współwłaścicielami są B. K. oraz S. K., stanowiące w niniejszej sprawie przedmiot opodatkowania,
- art. 130 § 1 pkt 6 o.p., ponieważ w postępowaniu w sprawie zobowiązań podatkowych brali udział ci sami pracownicy Urzędu Miejskiego, którzy uczestniczyli w wydaniu zaskarżonej decyzji, a w świetle cytowanego przepisu podlegali wyłączeniu od udziału w tym postępowaniu,
- art. 165 § 2 o.p., gdyż organ podatkowy "wszczynając postępowanie podatkowe z urzędu'', nie wydał postanowienia o wszczęciu postępowania.
W uzasadnieniu podniósł m.in., że wydane w toku "postępowania" przez organ podatkowy postanowienia zawierają braki formalne, ponieważ nie wiadomo, czy wszystkie osoby będące stroną w sprawie zostały prawidłowo zawiadomione (postanowienia z dnia: [...] czerwca 2015 r. dotyczące sprostowania błędów w treści postanowienia, [...] lipca 2015 r. o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, [...] sierpnia 2015 r. o włączeniu dokumentów, [...] sierpnia 2015 r. o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego), postanowienia nie zawierają oznaczenia strony (art. 217 § 1 pkt 4 o.p.). W postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2015 r. podano błędną zasadę obliczania siedmiodniowego terminu, która jest dokładnie określona w art. 12 § 1 i § 5 o.p., w konsekwencji w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2015 r. wyznaczono nieprawidłowo termin na 1 września 2015 r. zamiast 29 sierpnia 2015 r. Ponadto jedno z pism Urzędu Miejskiego skierowane do ARiMR, nie zostało skierowane do skarżącego, pomimo że zawierało taki zapis.
Nadto podkreślił, że gospodarstwo rolne jest prowadzone w całości przez niego. Drugi współwłaściciel – S. K. w ogóle nie dbał o wspólną nieruchomość, nie dokonywał czynności właścicielskich na gruncie, nigdy nie włączał się w czynności o charakterze prowadzenia gospodarstwa rolnego, a więc nie ma tu zastosowania solidarna odpowiedzialność podatkowa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu sprawy oraz po analizie zastrzeżeń wskazanych w odwołaniu, decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Z., podzielając stanowisko wyrażone przez organ I instancji
Ponieważ strona nadal nie zgadzała się ze stanowiskiem organu, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję z dnia [...]. W jej treści powtórzyła zastrzeżenia zgłoszone w odwołaniu od decyzji organu I instancji i wniosła o uchylenie decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] września 2015 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innego powodu aniżeli te, jakie zostały wskazane w jej treści.
MateriaInoprawną podstawę decyzji ustalającej wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego stanowią przepisy ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy o podatku leśnym oraz przepisy prawa miejscowego.
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1381 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.
Podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne będące właścicielami gruntów (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy) posiadaczami samoistnymi gruntów (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy). Jeżeli grunty znajdują się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego ciąży na posiadaczu samoistnym (art. 3 ust. 2 ustawy).
Zgodnie z art. 3 ust. 5 ustawy o podatku rolnym, jeżeli grunty, o których mowa w art. 1, stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowią odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (posiadaczach), z zastrzeżeniem ust. 6.
Jeżeli grunty, o których mowa w ust. 5, stanowią gospodarstwo rolne, obowiązek podatkowy ciąży na tej osobie będącej współwłaścicielem (posiadaczem), która to gospodarstwo prowadzi w całości (art. 3 ust. 6 ustawy).
Zgodnie z art. 6c ust. 1 ustawy o podatku rolnym, osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym) z zastrzeżeniem ust. 2. Łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy). Jeżeli gospodarstwo rolne prowadzi w całości jedna z tych osób, nakaz płatniczy wystawia się na tę osobę - ust. 2.
Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości określa ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. O podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.).
Zgodnie z art. 2 ust 1 powyższej ustawy, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podatnikami podatku od nieruchomości, stosownie do art. 3 ust. 1 cytowanej ustawy, są m.in. osoby fizyczne, będące właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości lub obiektów budowlanych.
W myśl art. 3 ust 3 ww. ustawy, jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. Jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach (art. 3 ust. 4 omawianej ustawy).
Obowiązek podatkowy w podatku leśnym określa natomiast ustawa z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 465).
Zgodnie z art. 1 ust. 1 tej ustawy, opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna. Lasem w rozumieniu ustawy są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy (art. 1 ust. 2 ustawy).
Podatnikami podatku leśnego są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami lasów (art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy), posiadaczami samoistnymi lasów (art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy). Jeżeli las znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku leśnego ciąży na posiadaczu samoistnym (art. 2 ust. 3 ustawy).
Jeżeli las jest współwłasnością lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, stanowi wówczas odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem leśnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach (art. 2 ust 4 ustawy). Stosownie do art. 3 ustawy, podstawę opodatkowania podatkiem leśnym stanowi powierzchnia lasu, wyrażona w hektarach, wynikająca z ewidencji gruntów i budynków.
Zgodnie z przytoczonymi regulacjami prawnymi, niezależnie od tego z jakim rodzajem gruntu mamy do czynienia, jeżeli jest on współwłasnością lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów wówczas obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach.
W przedmiotowej sprawie nie ma wątpliwości, że współwłaścicielami nieruchomości wskazanych i opisanych w zaskarżonej decyzji są B. K. i S. K. Okoliczności tej nie kwestionowała również strona zarówno w postępowaniu prowadzonym przez organy podatkowe jak i sądowym. Kwestią sporną, która legła u podstaw złożenia rozpatrywanej skargi, było to czy którykolwiek ze współwłaścicieli prowadzi na nieruchomości rolnej gospodarstwo rolne. Skarżący twierdzi, iż to on jest jedynym ze współwłaścicieli, który tego rodzaju gospodarstwo, na wskazanym obszarze, prowadzi. Organy prowadząc postępowanie skupiły się na rozstrzygnięciu tej właśnie kwestii.
Jednym z zarzutów opisanych przez B. K., już w odwołaniu, było to, iż w osnowie decyzji organu I instancji brak jest wskazania imienia i nazwiska osoby, której ona dotyczy.
Odnosząc się do powyższego zarzutu, organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...], utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, wskazał, że decyzja z dnia [...] września została wydana i skonstruowana w sposób prawidłowy i zgodny z przepisami. W jego ocenie adresatem decyzji wydanej przez Burmistrza Z., w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r. są B. K. i S. K. Decyzja została doręczona obu wskazanym podatnikom, a dowody potwierdzenia jej doręczenia znajdują się w aktach administracyjnych. Należy zatem, zdaniem organu odwoławczego, przyjąć, iż ustalone decyzją zobowiązanie w łącznej kwocie 159 zł ciąży solidarnie na obu współwłaścicielach i nie oznacza to zapłaty niniejszej daniny w podwójnej wysokości.
W ocenie sądu, rozpatrującego złożoną przez B. K. skargę na decyzję organu II instancji, powyższe uzasadnienie nie jest trafne.
W osnowie decyzji próżno rzeczywiście szukać wskazania komu zostało ustalone łączne zobowiązanie pieniężne na 2015 r. z nieruchomości położonej w B., działki nr 54,55 oraz 11/1 w wysokości 159 zł.
Można by przychylić się do poglądu, iż wskazanie podatnika i jego adresu tuż pod datą i znakiem decyzji jest wystarczające. Natomiast w osnowie niniejszej decyzji brak jest jakiegokolwiek wskazania, że przedmiotowe zobowiązanie jest solidarne i z jakim innym podatnikiem. Pewne wskazania co do tego, że opisane zobowiązanie jest solidarne zawarte zostały w drugiej części uzasadnienia decyzji, natomiast regulacja ta nie została zawarta, jak już wskazano powyżej, w osnowie decyzji z dnia [...] września 2015 r. ani w jej końcowym zdaniu, w którym organ wskazał, że niezapłacone w terminie zobowiązanie podlega ściągnięciu w postępowaniu egzekucyjnym z doliczeniem odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych.
W pouczeniu oraz informacji skierowanych do adresata decyzji, zawartych pod treścią decyzji, organ nie wskazał, iż opisane w decyzji zobowiązanie jest solidarne, że zapłata przez jednego z podatników jakiejkolwiek części niniejszego zobowiązania powoduje uwolnienie w takiej części od obowiązku zapłaty drugiego współwłaściciela nieruchomości.
Wydając zaskarżoną decyzję, organ w jej osnowie wskazał, że wydał ją po rozpatrzeniu odwołania B. K. od decyzji z dnia [...] września 2015 r. i utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy. Zatem również w tym rozstrzygnięciu organ nie wskazał, że zobowiązanie określone w decyzji organu I instancji jest solidarne a także imion i nazwisk podatników solidarnych.
Przez nakładanie podatków, określanie podmiotów i przedmiotów opodatkowania w rozumieniu art. 217 Konstytucji RP, należy rozumieć również zakres odpowiedzialności tych podmiotów, w tym również czy ich odpowiedzialność jest solidarna. Oznacza to m.in., jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 października 200 r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt II FSK 1289/05, że w prawie podatkowym zobowiązanie solidarne może wynikać tylko z mocy wyraźnego przepisu ustawy (tak NSA w wyroku z 6.12.2000 r., syg. akt I SA/Lu 837/99). Nie może być więc ono domniemane.
W rozpatrywanej sprawie podstawa zobowiązania solidarnego wskazana przez organ i opisana na wstępie nie budzi żadnych wątpliwości, biorąc pod uwagę treść cytowanych regulacji prawnych.
Zgodnie z treścią art. 91 o.p. do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego regulujące kwestie zobowiązań cywilnoprawnych. Oznacza to, iż wierzyciel (organ podatkowy) może żądać całości lub części świadczenia (uiszczenia należnego podatku) od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych, przy czym aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani (art. 36 k.c.).
Organ podatkowy wymierza podatek osobom fizycznym w kwocie ogólnej w jednej decyzji, adresowanej do wszystkich współwłaścicieli i doręcza ją wszystkim współwłaścicielom lub współposiadaczom. Możliwa jest także sytuacja kiedy organ wyda decyzję osobną dla każdego ze współwłaścicieli lub współposiadaczy wskazanych nieruchomości przy czym w każdej z nich określi ogólna kwotę zobowiązania a także, że zobowiązanie jest solidarne i wskaże w sposób konkretny pozostałe osoby zobowiązane solidarnie do zapłacenia wskazanej kwoty.
W przypadku wydania decyzji w sposób jaki został wskazany jako drugi, podatnicy będący osobami fizycznymi ponoszą odpowiedzialność tylko wówczas, gdy zostanie im doręczona decyzja wymiarowa.
W przedmiotowej sprawie, jak już wcześniej wskazano, brak jest określenia przez organ w osnowie zaskarżonej decyzji, iż zobowiązanie jest solidarne oraz wskazania osób, których ta solidarność dotyczy. Brak jest również dowodu doręczenia decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji jego decyzji S. K. Znajdują się jedynie dowody doręczenia zarówno dla B. K. jak i S. K. decyzji organu odwoławczego.
Tymczasem każdego ze współwłaścicieli opisanych nieruchomości, jako podatników (art. 134 § 1 o.p.) należy uznać za stronę postępowania podatkowego, co oznacza, że wszyscy współwłaściciele powinni być wymienieni w decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości i wszystkim ta decyzja powinna być doręczona.
Braki i uchybienia stwierdzone przez sąd w zaskarżonej decyzji niewątpliwie stanowią naruszenia regulacji prawnych zawartych w treści art. 3 ust. 5 ustawy o podatku rolnym, stanowiącym iż jeżeli grunty, o których mowa w art. 1, stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowią odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (posiadaczach), z zastrzeżeniem ust. 6, art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z którym jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach oraz art. 2 ust 4 ustawy o podatku leśnym, stanowiącego że jeżeli las jest współwłasnością lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, stanowi wówczas odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem leśnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach.
Zgodnie z przytoczonymi regulacjami prawnymi, niezależnie od tego z jakim rodzajem gruntu mamy do czynienia, jeżeli jest on współwłasnością lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów wówczas obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, co nie znalazło odzwierciedlenia w treści zaskarżonej decyzji, choć w przedmiotowej sprawie nie ma wątpliwości, że współwłaścicielami nieruchomości wskazanych i opisanych w zaskarżonej decyzji są B. K. i S. K.
Rozpoznając niniejszą skargę nie należy tracić z pola widzenie tego, iż w przypadku nie wywiązywania się podatnika ze swoich obowiązków, tj. nie uiszczenie w terminie wymaganego podatku, możliwe jest skierowanie decyzji do egzekucji. Wówczas podstawą do egzekwowania świadczenia jest treść orzeczenia a nie jego uzasadnienie.
Mając powyższe na uwadze, z uwagi na okoliczności wskazane powyżej, w tym naruszenie przepisów prawa materialnego, które w ocenie sądu miało wpływ na wynik sprawy, przedmiotową decyzję należało uchylić w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.").
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ winien wziąć pod uwagę zastrzeżenia i wskazówki opisane przez sąd w niniejszym orzeczeniu.
O kosztach, sąd orzekł w oparciu o treść art. 200 p.p.s.a.
ds
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło