I SA/Łd 226/04
WyrokWSA w Łodzi2004-10-05
Skład orzekający: Sędzia NSA W. Jarzębowski, Sędzia NSA T. Porczyńska, Sędzia NSA Z. Kmieciak (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa stwierdzenia nadpłaty i zwrotu podatku dochodowego od osób fizycznych jest zgodna z prawem, gdy podatnik kwestionuje przeznaczenie środków publicznych na cele związane z finansowaniem związków religijnych?Ratio decidendi
Opłacenie podatku w należnej wysokości nie uprawnia do żądania od państwa konkretnego świadczenia ani powstrzymania się od realizacji określonych zadań publicznych. Podatek jest bezzwrotnym świadczeniem pieniężnym wynikającym z ustawy podatkowej, a żądania dotyczące sposobu jego przeznaczenia wykraczają poza zakres uprawnień jednostki. Odmowa stwierdzenia nadpłaty i zwrotu podatku jest zgodna z prawem i nie narusza przepisów konstytucyjnych.Stan faktyczny
Skarżący I.G. i C.G. domagali się zwrotu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r., twierdząc, że pobrana kwota została przekazana na cele kultu religijnego. Organy podatkowe dwukrotnie odmówiły stwierdzenia nadpłaty i zwrotu podatku, uznając wniosek za bezprzedmiotowy lub umarzając postępowanie z powodu braku sprecyzowania ulgi podatkowej. Skarżący podnosili zarzuty naruszenia Konstytucji RP, w szczególności art. 8 ust. 2, kwestionując finansowanie związków religijnych ze środków publicznych.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA W. Jarzębowski, Sędziowie NSA T. Porczyńska, Z. Kmieciak (spr.), Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2004 r. sprawy ze skargi I.G. i C.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty oraz zwrotu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. skargę oddala.
We wniosku złożonym w dniu 21 marca 2001r. Państwo I. i C.G. zwrócili się do Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. – B. o dokonanie zwrotu podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie 313,37 zł pobranego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z tytułu wypłaconych w roku 2000 emerytur, a przekazanego – zdaniem skarżących na cele kultu religijnego.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Drugi Urząd Skarbowy Ł. –B. uznał złożony przez podatników wniosek za bezprzedmiotowy i orzekł o umorzeniu postępowania w zakresie zwrotu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2000 w kwocie 313,37 zł.
W wyniku wniesionego odwołania, Izba Skarbowa w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...] uchyliła w całości zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i odmówiła stwierdzenia nadpłaty oraz zwrotu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2000.
Na ostateczną decyzję Izby Skarbowej w Ł. skarżący – C.G. złożył do sądu administracyjnego skargę. Powołując się na treść art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej podniósł, że zaskarżona decyzja wymusza wyrażenie zgody na wydatkowanie przez Państwo kwot pochodzących z danin publicznych na cele związane z finansowaniem związków religijnych, których przekonań nie akceptuje.
Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2002r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi (sygn. akt I SA/Łd 1675/01) wskazując na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, uchylił w całości zaskarżoną decyzję.
W wyniku uchylenia zaskarżonej decyzji i ponownego rozpoznania wniosku, uzupełnionego złożonym w dniu 14 lipca 2003r. oświadczeniem, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. – B. decyzją z dnia [...] nr [...] umorzył postępowanie w zakresie złożonego przez podatników wniosku o zwrot podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2000. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż pomimo doręczonych podatnikom wezwań zobowiązujących do sprecyzowania rodzaju wnioskowanej ulgi podatkowej, podatnicy nie zgłosili się do właściwego Urzędu Skarbowego, a z nadesłanego oświadczenia wynika, iż nie chcą oni korzystać z żadnej ulgi podatkowej. Domagając się zwrotu pobranego podatku w kwocie 313,37 zł przeznaczonego zdaniem podatników na cele kultu religijnego i finansowanie związków wyznaniowych, wnieśli o zmianę ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy regulującej stosunek Państwa do kościoła katolickiego w Polsce.
W odwołaniu od powyższej decyzji podatnicy wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem treści art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazali, że finansowanie przez Państwo ze środków pochodzących z danin publicznych związków religijnych stanowi naruszenie zagwarantowanych konstytucyjnie praw człowieka i obywatela.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i odmówił stwierdzenia nadpłaty oraz zwrotu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2000 w kwocie 313,37 zł. W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że zgodnie z treścią art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Przepis ten w sposób jednoznaczny konstytuuje zasadę powszechności opodatkowania, a wszelkie odstępstwa od tej zasady możliwe są jedynie w określonych przez ustawodawcę przypadkach. Rozwinięciem tej regulacji jest art. 217 Konstytucji, który stanowi, iż nakładanie podatków, innych danin publicznych, określenie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy. Zgodnie zaś z art. 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) podatkiem jest publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy, wynikające z ustawy podatkowej. Podatek jest zatem daniną publiczną i na jego realizację nie ma wpływu między innymi fakt przeznaczenia dochodów podatkowych państwa na cele związane z finansowaniem potrzeb publicznych. publicznych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika natomiast, że ulgi w wypełnianiu obowiązku podatkowego mogą być stosowane jedynie w przypadkach nadzwyczajnych, wynikłych na skutek nie przewidzianych zdarzeń.
W skardze skierowanej do sądu administracyjnego skarżący podtrzymując dotychczasowe zarzuty, dodatkowo podnieśli zarzut naruszenia przepisu art. 30, art. 31 ust. 2, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 53 ust. 6 Konstytucji i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie jej do ponownego pozytywnego rozpoznania z uwzględnieniem treści art. 8 ust. 2 Konstytucji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd odniósł się w pierwszej kolejności do kwestii związania organów podatkowych poglądem prawnym (oceną) sformułowanym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2002 r., sygn. akt I SA/Łd 1675/01. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, właściwe organy w pełni zastosowały się do zaleceń Sądu ujętych w tym wyroku, w szczególności zaś podjęły wysiłki z celu ustalenia, czy skarżący chcą korzystać z określonej ulgi podatkowej. Stanowisko skarżących w tym przedmiocie jest całkowicie jasne i nie nasuwa najmniejszych wątpliwości co do prawnej kwalifikacji złożonego przez nich wniosku. Nie ma zarazem wątpliwości co do tego, że wniosek ten nie mógł być uwzględniony. Jak słusznie zwrócono uwagę w odpowiedzi na skargę, a wcześniej w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji, opłacając – w należnej wysokości – podatek, nie można oczekiwać ani żądać w zamian konkretnego świadczenia ze strony Państwa albo powstrzymywania się tego ostatniego od realizacji takich czy innych zadań publicznych. Cechy podatku jako kategorii prawnej określa zwięźle art. 6 Ordynacji podatkowej, który stanowi m. in., że jest to b e z -
z w r o t n e świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego, wynikające z u s t a w y p o d a t k o w e j. Sytuację skarżących zdeterminowały przepisy ust5awowe (ustawy podatkowe), więc jakiekolwiek żądania dotyczące sposobu przeznaczenia uzyskanych w ten sposób środków wykraczają poza zakres przysługujących jednostce uprawnień. Zdaniem Sądu, jego negatywne rozpatrzenie (odmowa stwierdzenia nadpłaty i zwrotu podatku) jest działaniem zgodnym z prawem i w niczym nie narusza przytoczonych w skardze przepisów rangi konstytucyjnej.
W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w szczególności zaś przepisów Konstytucji RP, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji.
Jz/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło