I SA/Łd 2471/02
WyrokWSA w Łodzi2004-02-27
Skład orzekający: Sędzia NSA del. T. Porczyńska, Sędzia NSA del. B. Klimowicz, Sędzia NSA del. A. Cudak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki poniesione przez podatnika na zakup towarów i usług, które nie zostały bezpośrednio wykorzystane do osiągnięcia przychodu, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jeśli istniał potencjalny związek z przyszłymi przychodami lub były związane z remontem i wyposażeniem wynajmowanych pomieszczeń na działalność gospodarczą?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe nie wykazały w sposób dostateczny braku związku pomiędzy częścią kwestionowanych wydatków a prowadzoną działalnością gospodarczą. Podkreślono, że koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodu obejmują również te, których poniesienie było podporządkowane osiągnięciu przychodu, nawet jeśli zamierzony skutek nie został osiągnięty, o ile nie są one całkowicie wyabstrahowane od celu ekonomicznego. Sąd wskazał na naruszenie przepisów postępowania, w szczególności obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wszechstronnej oceny materiału dowodowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Pierwszego Urzędu Skarbowego w Ł.-G. określającą M. D. podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000 r. Organy zakwestionowały zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów szeregu wydatków poniesionych w ramach działalności gospodarczej, uznając je za niezwiązane z tą działalnością lub nieprzeznaczone do osiągnięcia przychodu. Skarżący M. D. domagał się zaliczenia spornych wydatków do kosztów, argumentując ich związek z prowadzoną działalnością i celem osiągnięcia przychodu.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej w Ł. oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącego zwrotu kosztów wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. T. Porczyńska, Sędziowie NSA del. B. Klimowicz (spr.), A. Cudak, Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2004 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów wpisu sądowego.
Decyzją z dnia [...] Pierwszy Urząd Skarbowy Ł.-G. określił M. D. i T. D. podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000 r. w kwocie 5.882,20 złotych, zaległość podatkową w wysokości 3.123,20 zł oraz odsetki za zwłokę.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w roku 2000 podatnik prowadził działalność gospodarczą w PPU A z siedzibą w Ł. ul. A. (miejsce wykonywania działalności: Ł., B. i C., D.) oraz w spółce cywilnej B z siedzibą w Ł. ul. A.
W wyniku kontroli w PPU A stwierdzono zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o kwotę 15.866,79 zł poprzez zaliczenie do tych kosztów zakupu:
- proszku do prania;
- wierteł i młotowiertarki;
- usługi gastronomicznej udokumentowanej fakturą wystawioną na s.c. B;
- konsumpcji w restauracji C;
- dwóch biletów lotniczych do Nigerii;
- usługi hotelowej i wyżywienia w D w S.;
- skrzydeł drzwi (4 szt.);
- zestawu narożnego i krzesła;
- artykułów konsumpcyjnych (piwa, zup pomidorowych);
- turboszczotki;
- elementów instalacji elektrycznej (w tym halogenów i plafonu).
W wyniku kontroli w s.c. B, w której podatnik jest współwłaścicielem w 1/3 części stwierdzono zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o kwotę 3.043,19 złotych zaliczając do nich koszty zakupu kuferka i wózka, emalii podłogowej i akrylowej, roli lakierniczej, opraw, budgetu, syfonu, systemu roter, syfonu umywalkowego, żarówek halogenowych, odkurzacza Alpina Hover i kątownika aluminiowego. Zdaniem Urzędu Skarbowego zakwestionowane wydatki nie miały związku z prowadzoną działalnością gospodarczą bądź nie dotyczyły kontrolowanego podmiotu (faktura za usługę gastronomiczną).
Izba Skarbowa w Ł. po rozpatrzeniu odwołania podatników decyzją z dnia [...] uchyliła rozstrzygnięcie organu I instancji i określiła podatnikom wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. w kwocie 5.830,16 zł, zaległość podatkową w kwocie 3.071,16 zł oraz odsetki za zwłokę. Organ odwoławczy uznał za koszty uzyskania przychodów s.c. B wydatki na zakup kątownika aluminiowego, na którym była umieszczona reklama firmy. Do kosztów uzyskania przychodów firmy jednoosobowej PPU A zaliczono kwotę 225,32 zł odpowiadającą 50% poniesionego wydatku na pobyt dwóch osób i wyżywienie w S. Podatnik odbywał podróż służbową w celu prowadzenia szkolenia pracowników ochrony fizycznej a druga osoba prowadząca pokazy z zakresu samoobrony za swoją pracę nie otrzymała wynagrodzenia. W pozostałym zakresie Izba Skarbowa podzieliła stanowisko organu pierwszej instancji.
W skardze do sądu administracyjnego M. D. wniósł o zaliczenie spornych wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Zdaniem skarżącego wszystkie poniesione wydatki miały związek z prowadzoną działalnością gospodarczą i miały na celu osiągnięcie przychodu. Prowadząc działalność gospodarczą nie zawsze można wszystko przewidzieć. Podatnik wynajmował lokal w związku z prowadzoną działalnością, lokal ten został wyremontowany i wyposażony a następnie umowa najmu została rozwiązana. Wydatki na zakup biletów lotniczych do Nigerii i usługi gastronomicznej w restauracji C wiązały się z poszukiwaniem nowych możliwości uzyskania przychodu (szkolenia młodzieży nigeryjskiej) które jednak nie przyniosły do chwili obecnej oczekiwanego rezultatu.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Ł. wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Udowodnienie, że określone wydatki stanowią koszt uzyskania przychodu spoczywa na podatniku. Ustawodawca w sposób wyraźny wiąże te koszty z celem osiągnięcia przychodu. Cel ten musi być widoczny, a ponoszone koszty winny go bezpośrednio realizować lub co najmniej winny go zakładać jako realny. Tak więc podatnik winien wykazać istnienie związku przyczynowego między określanym wydatkiem a powstaniem czy zwiększeniem przychodu.
Organy podatkowe w większości trafnie oceniły, iż podatnik nie wykazał, aby sporne wydatki miały związek z prowadzoną działalnością gospodarczą i służyły osiągnięciu (zwiększeniu) przychodów. Dotyczy to w szczególności wydatków na zakup proszku do prania, wierteł i młotowiertarki, usługi gastronomicznej, konsumpcji w restauracji C, biletów lotniczych do Nigerii, artykułów konsumpcyjnych czy kuferka i wózka. Podatnik m. in. podniósł, że wydatki na zakup biletów lotniczych do Nigerii wiązały się z planami szkolenia dla młodzieży nigeryjskiej. Jednak zebrany materiał dowodowy nie potwierdził tez podatnika. Koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodu to nie tylko takie koszty, które łączą się z faktycznym osiągnięciem przychodu, ale również i takie, których poniesienie było podporządkowane osiągnięciu przychodu, lecz zamierzony skutek nie został osiągnięty. Jednakże poniesione koszty nie mogą być całkowicie wyabstrahowane od ich ekonomicznego celu i efektów. W świetle powyższych uwag prawidłowe jest stanowisko Izby Skarbowej, iż podatnik nie wykazał, aby wydatki związane z wyjazdem do Nigerii mogły mieć wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodów firmy A.
Organy podatkowe przed wydaniem decyzji są obowiązane do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i jego wszechstronnej oceny. Obowiązek taki wynika w szczególności z treści art. 122, 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Trzeba podzielić stanowisko skarżącego, że co do pozostałych kwestionowanych wydatków sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona. Organy podatkowe zakwestionowały wydatki związane (według twierdzeń podatnika) z wynajmowaniem pomieszczeń na działalność gospodarczą. Trafnie zauważa skarżący, że dla oceny, czy te wydatki miały związek z prowadzoną działalnością miarodajny jest stan faktyczny istniejący w roku 2000. Fakty, że określone przedmioty w 2001 czy 2002 r. znajdowały się poza siedzibami firmy (czy miejscem prowadzenia działalności gospodarczej) nie wyłącza możliwości ustalenia, że w 2000 r. wydatki poniesione na ich zakup miały związek z prowadzeniem działalności gospodarczej i służyły osiągnięciu przychodu. W tym zakresie, jak również dotyczącym wydatków na remont czy przystosowanie wynajmowanych pomieszczeń sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona. Według ustaleń organów podatkowych spółka cywilna B nie wynajmowała żadnych pomieszczeń, należało więc bliżej wyjaśnić z jakich pomieszczeń korzystała spółka i na jakiej podstawie.
Niezrozumiałe jest też stanowisko organów podatkowych, które zakwestionowały - część kosztów związanych z wyjazdem i pobytem w S. Okoliczność, że wynajęta osoba prowadząca pokazy z zakresu samoobrony (w ramach szkolenia pracowników) nie otrzymała wynagrodzenia nie oznacza jeszcze, że pozostałe wydatki poniesione w związku z jej przyjazdem nie zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodu.
Z powyższych przyczyn, wobec naruszenia wskazanych przepisów postępowania, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji wyroku.
jz/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło