I SA/Łd 250/14

Dnia 4 marca 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I - Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. H. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary porządkowej p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej – B. H. prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę B. H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku w przedmiocie nałożenia kary porządkowej. Pismem z dnia 7 stycznia 2015 roku skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek ten skarżąca następnie ponowiła w skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia, odrzuconej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 24 lutego 2015 roku, sygn. akt I SA/Łd 250/14. W złożonym na urzędowym formularzu PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata skarżąca podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 752,38 zł. Nie posiada żadnego majątku. Oświadczyła przy tym, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym. W uzasadnieniu wniosku skarżąca odwołała się do informacji zawartych w piśmie z dnia 7 stycznia 2015 roku, z którego wynika, że miesięczne wydatki skarżącej zamykają się kwotą 452,99 zł. Z uwagi na fakt, że zawarte w powyższym wniosku oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, zarządzeniem z dnia 21 stycznia 2015 roku wezwano skarżącą do nadesłania wyciągów z posiadanych lokat i rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, wskazania, czy w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą oraz wielkości uzyskiwanego z tego tytułu dochodu, ewentualnie udokumentowania faktu wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej, udokumentowania wskazanych wydatków na opłaty eksploatacyjne, zakup lekarstw i środków czystości i pozostałe rachunki, wskazania tytułu prawnego do nieruchomości, pod adresem której skarżąca zamieszkuje oraz nadesłania odpisu zeznania podatkowego skarżącej za 2014 rok - w przypadku jego złożenia, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca w drodze pisma z dnia 15 lutego 2015 roku wyjaśniła, że lokal, w którym zamieszkuje, nie należy do niej. Nie posiada lokat bankowych i żadnych oszczędności. Jednocześnie skarżąca wskazała, że ma prawo do prowadzenia działalności gospodarczej, lecz jej nie kontynuuje z uzasadnionych w jej ocenie względów wynikających m.in. z pozbawienia (wywozu) artykułów stanowiących przedmiot sprzedaży i wyposażenia sklepu oraz z zawiłości spraw sądowych i podatkowych, szczegółowo przez nią opisanych. Ponadto oświadczyła, że z uwagi na fakt, iż ZUS nie przesłał jej sprawozdania za 2014 rok, nie składała jeszcze zeznania podatkowego PIT-36. Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.". W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy. Analiza akt niniejszej sprawy dowodzi, że jest to kolejny wniosek w przedmiocie prawa pomocy złożony przez skarżącą w postępowaniu w niniejszej sprawie, aczkolwiek tym razem skarżąca rozszerzyła zakres swego żądania i wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uwagę zwraca przy tym fakt, że prawomocnym postanowieniem z dnia 6 listopada 2014 roku, sygn. akt I FZ 406/14, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 sierpnia 2014 roku, sygn. akt I SA/Łd 250/14, o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, uznając za słuszne i zasługujące na aprobatę stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, iż skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 sierpnia 2014 roku o odmowie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest zatem prawomocne (art. 168 § 1 p.p.s.a.). Możliwość zmiany bądź uchylenia tego orzeczenia, a tym samym przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zgodnie z jej żądaniem, daje art. 165 p.p.s.a., jednakże tylko i wyłącznie przy spełnieniu wskazanego w nim warunku, czyli zmiany okoliczności sprawy. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy przy tym rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia (por. T. Ereciński, w: Komentarz do K.p.c. III, LexisNexis, s. 661). W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Analiza treści oświadczeń skarżącej zawartych w aktualnie złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy w powyższym kontekście wskazuje, że oświadczenia te w znaczącym zakresie stanowią powtórzenie oświadczeń zamieszczonych we wcześniejszym wniosku skarżącej z dnia 4 maja 2014 roku i żadnej mierze nie dowodzą, wbrew oczekiwaniom skarżącej, faktu pogorszenia jej sytuacji majątkowej. W szczególności z przedstawionego aktualnie wniosku o przyznanie prawa pomocy i nadesłanych wybiórczych informacji wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zamieszkuje w lokalu, który nie stanowi przedmiotu jej własności. Utrzymuje się z emerytury w kwocie 752,38 zł. Podkreślić przy tym należy, że mimo wezwania skarżąca nie nadesłała wyciągów z rachunku bankowego i nie wyjaśniła jednoznacznie kwestii prowadzenia działalności gospodarczej i osiągania z niej dochodu. Taka postawa skarżącej nie uzasadnia rozważania powyższego faktu w kategoriach okoliczności potwierdzającej pogorszenie jej sytuacji majątkowej, stanowiącej podstawę do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W ocenie Starszego referendarza sądowego, skarżąca nadal uchyla się od dostatecznego wyjaśnienia swojej sytuacji majątkowej. Uwagę zwraca przy tym fakt, że skarżąca nie udokumentowała w dostateczny sposób wysokości ponoszonych miesięcznych kosztów utrzymania i leczenia, które określiła na łączną kwotę 452,99 zł. Nadesłane paragony dokumentują wydatki jedynie na kwotę 136,76 zł. Gołosłowne twierdzenia skarżącej w tym zakresie nie mogą być zatem traktowane w kategoriach wystarczającego dowodu w rozpoznawanej sprawie, zwłaszcza, że zastrzeżenia budzi ich prawdziwość. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Starszy referendarz sądowy uznał, że ponowny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy nie wskazuje na zmianę okoliczności faktycznych, ani też prawnych w stosunku do tych, które stanowiły podstawę odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca ponownie, mimo wezwania, nie wywiązała się z obowiązku należytego przedstawienia swej sytuacji materialnej i możliwości płatniczych, uniemożliwiając tym samym rozważenie jej sytuacji majątkowej w kontekście ewentualnej zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych z dnia 11 sierpnia 2014 roku, a ponadto rozważenia możliwości przyznania jej prawa pomocy w zakresie obejmującym także ustanowienia adwokata z urzędu w niniejszej sprawie. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. E.J.