I SA/Łd 26/15

PostanowienieWSA w Łodzi2017-01-12

Skład orzekający: Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy po prawomocnym oddaleniu poprzedniego wniosku jest dopuszczalne i jakie są przesłanki jego uwzględnienia, zwłaszcza w kontekście zmiany okoliczności sprawy?
Ratio decidendi
Ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy po prawomocnym oddaleniu poprzedniego wniosku jest dopuszczalne, ale tylko w sytuacji, gdy nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych, która w sposób zasadniczy wpływa na sytuację materialną strony. Sama strata z działalności gospodarczej, przy jednoczesnym posiadaniu świadczenia emerytalnego i braku udokumentowania wszystkich kosztów utrzymania, nie zawsze uzasadnia przyznanie prawa pomocy, jeśli koszty sądowe są relatywnie niskie.
Stan faktyczny
Skarżąca D. A. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty za odpis wyroku z uzasadnieniem. Wcześniej jej wniosek o przyznanie prawa pomocy został prawomocnie oddalony postanowieniem z 27 sierpnia 2015 roku. Skarżąca wskazała na stratę z działalności gospodarczej i niskie świadczenie emerytalne. Sąd analizował jej sytuację finansową, w tym przychody i koszty działalności gospodarczej oraz wysokość świadczenia emerytalnego, a także koszty utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od opłaty kancelaryjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 stycznia 2017 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 rok p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. Postanowieniem z 27 sierpnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek D.A. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] roku ustalająca skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 rok. W uzasadnieniu wskazano, że aktualnie źródłem jej utrzymania jest świadczenie emerytalne w wysokości ok. 1.800 zł netto, oraz prowadzona działalność gospodarcza, z której według twierdzeń skarżącej ponosi ona straty, jednak okoliczności tej w żaden sposób nie udokumentowała. Skarżąca jest właścicielką nieruchomości o powierzchni 828 m2 z budynkiem w budowie w postaci pawilonu handlowo-usługowego, na który uzyskała zgodę na użytkowanie pierwszego piętra. Wnioskodawczyni nie udzielili żadnych informacji dotyczących aktualnych dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej ani ponoszonych kosztów utrzymania mimo wystosowanego w tym zakresie wezwania oraz uwzględnienia wniosku skarżącej o przedłużenie terminu do jego wykonania. Skarżąca nie udokumentowała kwoty posiadanych na utrzymanie dochodów z tytułu emerytury ani prowadzonej działalności gospodarczej nie udzieliła żadnych informacji dotyczących, wysokości ponoszonych kosztów utrzymania w tej sytuacji brak jest praktycznie możliwości przeprowadzenia oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącej w celu ustalenia czy rzeczywiście obiektywnie odpowiada ona przesłankom uzasadniającym przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (186 zł) stosownie do treści art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że D. A. nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania Wyrokiem z 18 października 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] roku ustalającą skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 rok. W dniu 24 listopada 2016 roku, w związku z wezwaniem do uiszczenia opłaty za odpis wyroku z uzasadnieniem skarżąca ponownie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od tej opłaty. W złożonym na urzędowym formularz PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podała ponownie, że źródłem jej utrzymania jest emerytura z której dochód określiła na kwotę 12.608 zł netto za okres 9 miesięcy oraz działalności gospodarcza, z której za dziesięć miesięcy b.r. odnotowała stratę w wysokości 25.985 zł. Oświadczył, że nie ma już środków pieniężnych nawet na pokrycie kosztów utrzymania swojego biura z wierzytelności od jedynego klienta, a cały ciężar utrzymania domu siostry, w którym skarżąca zamieszkuje spoczywa na jej siostrze. Na wezwanie referendarza sądowego strona nadesłała wyciągi z podatkowej księgi przychodów i rozchodów z których wynika, że do końca października działalność finansowo –księgowa oprowadzona przez stronę przyniosła przychód w wysokości 10.307 zł wygenerowała koszty w wysokości 36.288 zł dając stratę na poziomie 25.981 zł. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 za miesiące od stycznia do marca 2016 roku wynika, że skarżąca deklarowała podstawę opodatkowania z tytułu dostawy towarów i usług co miesiąc na poziomie ok. 3.000 zł podczas gdy z ksiąg podatkowych wynika, że w styczniu 2016 roku sprzedała usług księgowych za 2.027 zł w lutym w ogóle nie uzyskała przychodu z tego tytułu, a w marcu jej przychód wyniósł 975 zł. Skarżąca przedstawiła także kopię przekazu pocztowego dotyczącego jej świadczenia emerytalnego, z którego wynika, że uzyskuje to świadczenie w wysokości 1.260 zł netto (2178 brutto) i oświadczyła, że kwota 544 zł jest pobierana tytułem zajęcia komorniczego. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec powyższego rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącej winno nastąpić w kontekście art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm. ), dającego prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych powołanej ustawy. W tym miejscu wskazać należy, że jakkolwiek strona, po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek o jego przyznanie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętych wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże nie tylko strony, ale także sąd (art. 170 p.p.s.a.). Ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2008 roku sygn. akt II OZ 654/08). W obecnie rozpoznawanym, wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wnioskodawczyni wskazała na stratę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz brak środków na poniesienie kosztów sądowych. Na wezwanie referendarza sądowego strona nadesłała wyciągi z podatkowej księgi przychodów i rozchodów z których wynika, że do końca października działalność finansowo –księgowa oprowadzona przez stronę przyniosła przychód w wysokości 10.307 zł wygenerowała koszty w wysokości 36.288 zł dając stratę na poziomie 25.981 zł, a więc rzeczywiście przynosi ona straty Z nadesłanych deklaracji VAT-7 za miesiące od stycznia do marca 2016 roku wynika jednak, że skarżąca deklarowała podstawę opodatkowania z tytułu dostawy towarów i usług co miesiąc na poziomie ok. 3.000 zł, podczas gdy z ksiąg podatkowych wynika, że w styczniu 2016 roku sprzedała usług księgowych za 2.027 zł w lutym w ogóle nie uzyskała przychodu z tego tytułu, a w marcu jej przychód wyniósł 975 zł. Skarżąca przedstawiła także kopię przekazu pocztowego dotyczącego jej świadczenia emerytalnego, z którego wynika, że uzyskuje to świadczenie w wysokości 1.260 zł netto (2178 brutto) i oświadczyła, że kwota 544 zł jest pobierana tytułem zajęcia komorniczego. Okoliczność powyższa istotnie wskazuje na pogorszenie się sytuacji finansowej skarżącej jednak nie wpływa w sposób zasadniczy na możliwości poniesienia kosztów opłaty sądowej za odpis wyroku z uzasadnieniem przez stronę. Wskazać należy, że w dalszym ciągu podstawowym źródłem utrzymania skarżącej pozostaje jej świadczenie emerytalne w kwocie 1.260 zł netto, które w zestawieniu z wysokością obciążających ją w chwili obecnej kosztów sądowych w wysokości 100 zł opłaty za odpis wyroku z uzasadnieniem nie pozwala na przyjęcie tezy o utracie przez nią możliwości sfinansowania kosztów procesu zwłaszcza w sytuacji, w której koszty utrzymania wnioskodawczyni, są w całości pokrywane przez jej siostrę. Poza tym rozbieżności pomiędzy deklaracjami VAT-7 a zapisami podatkowej księgi przychodów i rozchodów wskazują, że strona uzyskuje wyższe dochody niż wyłącznie z tytułu usług finansowo-księgowych. Uwzględniając powyższe, wysokość bieżących kosztów sądowych ( 100 zł) art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawczyni nie wykazała, że jej sytuacja materialna uległa takiemu pogorszeniu w stopniu uzasadniającym przyznanie prawa pomocy. W tych okolicznościach brak jest podstaw do uwzględnienia jej ponownego wniosku w zakresie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 165 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 170 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Ake.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło