I SA/Łd 264/19
WyrokWSA w Łodzi2019-10-02
Skład orzekający: Paweł Janicki, Anna Świderska, Bogusław Klimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo odmówiły umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych, uznając, że nie zaszły przesłanki ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo odmówiły umorzenia zaległości podatkowej, ponieważ podatnik nie wykazał istnienia ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego. Organy prawidłowo oceniły całokształt okoliczności sprawy, w tym sytuację majątkową i możliwości zarobkowe podatnika, a także sposób gospodarowania majątkiem, nie naruszając przy tym zasady swobodnej oceny dowodów. Umorzenie jest instytucją wyjątkową, a zasada równości i sprawiedliwości podatkowej wymaga terminowego i sumiennego regulowania należności podatkowych.Stan faktyczny
Podatnik M.Ś. złożył wniosek o umorzenie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. wraz z odsetkami, argumentując trudną sytuacją finansową po zakończeniu działalności gospodarczej. Organ pierwszej instancji oraz Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówili umorzenia, uznając, że nie zaszły przesłanki ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego. Podatnik zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym zasad legalizmu i zaufania, a także błędną wykładnię przesłanek umorzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Świderska Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2019 r. sprawy ze skargi M. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od osób fizycznych za 2009 r. oddala skargę.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., decyzją z [...] r. utrzymał w mocy, decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. z [...] r., którą odmówiono M.Ś. umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT-36) za 2009 r. wraz z odsetkami za zwłokę.
Z akt sprawy wynika, że M.Ś. wniósł o umorzenie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. wraz z odsetkami i kosztami egzekucji. We wniosku podatnik podniósł, iż nie jest w stanie uregulować zaległości, gdyż jej wysokość przekracza jego możliwości zarobkowe i majątkowe. Zgodnie z treścią wniosku o ulgę, w 2009 r. M.Ś. musiał zakończyć działalność gospodarczą w zakresie produkcji towarów ekskluzywnych przeznaczonych na sprzedaż w kraju i za granicą z uwagi na światowy kryzys ekonomiczny. Wnioskodawca wskazał, że po zakończeniu działalności gospodarczej podejmował prace dorywcze, z których uzyskiwała dochód w minimalnym rozmiarze, wyłącznie na zaspakajanie podstawowych potrzeb życiowych. Aktualnie podatnik podejmuje zatrudnienie na podstawie umowy o pracę z dwoma pracodawcami w łącznym wymiarze 5/8 etatu uzyskując dochód brutto w łącznej wysokości 702,50 zł. Z wynagrodzenia pokrywa swoje podstawowe potrzeby oraz w niewielkiej części na utrzymanie dwójkę dzieci w wieku 7 i 5 lat. Zdaniem M. Ś., udzielenie ulgi leży w interesie Skarbu Państwa, ponieważ przedmiotowa zaległość generuje dalsze odsetki i koszty, przez co spłata zadłużenia staje się nieosiągalna.
Decyzją z [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. odmówił udzielenia M. Ś. wnioskowanej ulgi. Organ pierwszej instancji nie stwierdził zaistnienia przesłanek ustawowych udzielenia ulgi, tj. ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., utrzymując w mocy ww. decyzję wskazał, że termin płatności zobowiązania podatkowego M. Ś. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 rok przypadał na dzień 30 kwietnia 2010 r. a więc ustawowy termin przedawnienia upływał z końcem 2015 r.. Zobowiązanie wraz z odsetkami za zwłokę zostało objęte tytułem wykonawczym nr [...] wystawionym 26 czerwca 2015 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. Organ Egzekucyjny podjął następujące czynności egzekucyjne:
- zawiadomieniem z 29 czerwca 2015 r. zajęto wierzytelności podatnika z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności, będącym Bankiem A S.A. Zobowiązanemu powyższe zawiadomienie doręczono 16 lipca 2015 r. w trybie art 44 k.p.a.. Bank udzielił odpowiedzi, informując o braku środków na rachunku firmowym oraz braku środków przekraczających kwotę wolną od zajęcia na rachunku oszczędnościowym.
- zawiadomieniem z 19 marca 2018 r. dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę u dłużnika zajętej wierzytelności, tj. B Spółka Komandytowa. Zawiadomienie zostało doręczone stronie 26 marca 2018 r., a pracodawcy 23 marca 2018 r. Z uwagi brak odpowiedzi dłużnika zajętej wierzytelności, kolejnym zawiadomieniem z 19 kwietnia .2018 r. ponaglono dłużnika do udzielenia odpowiedzi na zawiadomienie o zajęciu. C Sp. z o.o. z upoważnienia B Spółka Komandytowa odpowiedziało na powyższe wezwanie, wskazując, iż M. Ś. jest zatrudniony w wymiarze 1/8 etatu i osiąga comiesięczne wynagrodzenie proporcjonalnie w stosunku do najniższego wynagrodzenia za pracę w kwocie 262,50 zł brutto.
W konsekwencji organ stwierdził, że doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z art. 70 § 4 o.p..
Dalej organ wyjaśnił, iż w sprawie nie została spełniona przesłanka ważnego interesu podatnika i nie wystąpiła przesłanka obiektywnie rozumianego interesu publicznego.
Ze złożonego przez M. Ś. za 2017 r. zeznania podatkowego PIT-37 wynika dochód w wysokości 99,28 zł. Brak jest natomiast zeznań podatkowych za lata 2011-2016. Z zeznania podatkowego PIT-36 za 2009 r. wynika dochód w kwocie 41 162,48 zł, a z deklaracji PIT-37 za 2010 r. w kwocie 116,25 zł. Z treści oświadczenia o stanie majątkowym z 19 listopada 2018 r. wynika, iż podatnik prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz ma na utrzymaniu dwójkę nieletnich dzieci: syna lat 8 oraz córkę lat 5. Między małżonkami ustanowiony jest ustrój rozdzielności majątkowej od 14 kwietnia 2008 r.. Podatnik uzyskuje dochód ze stosunku pracy w wysokości około 832,76 zł netto miesięcznie oraz otrzymuje pomoc od rodziców. Żona utrzymuje się z pomocy rodziców w wysokości 500 zł miesięcznie, wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę w wysokości 437,79 zł netto miesięcznie oraz dochodów z tytułu czynszu najmu w kwocie 1 100 zł. Małżeństwu przysługuje kwota po 500 zł na każde dziecko z programu 500+. Wydatki ponoszone przez podatnika na bieżące utrzymanie miesięcznie kształtują się następująco: podatek od nieruchomości 28zł, energia elektryczna w kwocie 75 zł, gaz 100 zł, woda i kanalizacja 60 zł, wywóz nieczystości 16,50 zł, telefon 100 zł, alimenty 700 zł, spłata kredytu 1 000 zł, przy czym pozostała kwota zaległości wynosi 50 000 zł, wydatki na wyżywienie 600 zł, koszty utrzymania środków transportu 100 zł. W sumie miesięczne wydatki wynoszą kwotę 2 779,50 zł. Łączne dochody małżonków stanowią natomiast kwotę 3 370,55 zł. Zgodnie z oświadczeniem o stanie majątkowym z 19 listopada 2018 r. następujące nieruchomości, obciążone hipotekami, stanowią własność lub współwłasność lub są w użytkowaniu wnioskodawcy i jego żony: dom jednorodzinny o powierzchni 157,5 m2 o wartości szacunkowej 700 000 zł, oraz mieszkanie spółdzielcze własnościowe o powierzchni 62 m2 o wartości szacunkowej 170 000 zł. Podatnik jest właścicielem samochodu osobowego marki Infiniti [...], rok produkcji 2010, o wartości 55 000 zł. Uzyskuje systematyczne dochody w postaci wynagrodzenia. Ponoszone przez małżeństwo wydatki to wydatki typowe i związane z funkcjonowaniem każdej rodziny. Choć z przedstawionych dokumentów wynika, że strona uzyskuje stałą pomoc od rodziców, to brak podstaw do stwierdzenia, iż podatnik oraz członkowie jego rodziny nie mogą zaspokoić elementarnych potrzeb życiowych takich jak wyżywienie czy potrzeby mieszkaniowe. Podatnik nie ma zadłużenia w opłatach, ani nie korzysta ze środków pomocy społecznej.
Z uwagi na powyższe organ uznał, iż sytuacja podatnika nie ma charakteru wyjątkowego i nie przemawia za stwierdzeniem przesłanki ważnego interesu podatnika. Poza tym zdaniem organu M. Ś. nie udowodnił, że na skutek wywiązania się z zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r., dozna kłopotów finansowych, które są nie do przezwyciężenia bez udziału Skarbu Państwa.
Zdaniem organu przez pryzmat przesłanki interesu publicznego należy ocenić spłatę przez podatnika rat kredytu, zaciągniętego E S.A. na kwotę 63 326,30 zł, tym kwotę 55 000 zł, celem sfinansowania zakupu pojazdu marki Infiniti [...], których miesięczna wysokość co do zasady wynosi 1 051,29 zł. Powyższa okoliczność świadczy o zdolności kredytowej podatnika, a zatem o możliwości uzyskania przez niego środków finansowych dla wybranego przez siebie celu. Na podstawie porównania wysokości zaciągniętego zobowiązania cywilnoprawnego z wysokością zaległości podatkowej ciążącej na stronie na dzień wpływu wniosku o ulgę, organ uznał, iż strona była w stanie uzyskać środki finansowe pozwalające na spłatę zaległości podatkowych. Ponadto z powyższej umowy wynika, że część kapitałowa udzielonego kredytu wynosi 63 326,30 zł, a odsetkowa 25 105,19 zł, co daje łącznie kwotę 88 431,49 zł. Raty miesięczne ustalono na kwotę 1 174,42 zł (pierwsza), natomiast kolejne na 1 051,29 zł (2-84). Uzyskanie kredytu w ww. wysokości wiązało się z wykazaniem przez M. Ś. zdolności kredytowej, której nie potwierdzają uzyskiwane przez niego dochody z ujawnionych stosunków pracy. Z przedstawionej przez skarżącego kopii dokumentu wynika, iż D S.A. pozytywnie ocenił jego zdolność finansową. Organ, odnosząc się do wyjaśnień skarżącego, iż kredyt został zagwarantowany przez rodziców, którzy również pomagają go spłacać, zauważył, że z treści umowy nie wynika, aby poręczali oni swoim majątkiem zawarte zobowiązanie umowne. W ocenie organu niemożliwym jest udzielenie przez bank kredytu podmiotowi niewykazującemu zdolności finansowej na poziomie gwarantującym spłatę zaciągniętego zobowiązania, co jest okolicznością pozwalającą na przypuszczenie, że strona nie znajduje się w takiej sytuacji finansowej, na jaką powołuje się w niniejszym postępowaniu. W konsekwencji, skoro M. Ś. był w stanie zaciągać dobrowolnie zobowiązanie cywilnoprawne i je regulować, to tym bardziej powinien być w stanie wywiązać się z obowiązków podatkowych, które powstają z mocy prawa. Organ przypomniał też, iż strona potwierdziła, że sprawuje funkcję prokurenta samoistnego w E spółce z o.o.. Jednocześnie M. Ś. wyjaśnił, iż nie uzyskuje z tytułu sprawowanej funkcji żadnych korzyści, a podjął się jej wyłącznie w celu wyświadczenia przysługi byłemu prezesowi zarządu spółki. Wspólnikiem posiadającym większościowe udziały w ww. spółce jest żona podatnika, a zatem w ocenie organu choć strona nie uzyskuje dochodu z tytułu sprawowanej funkcji, to świadczy pracę. Sprawowanie funkcji prokurenta przez podatnika - bez wynagrodzenia jak twierdzi strona - ogranicza jego możliwości zarobkowe, albowiem zajmuje czas, podczas którego można byłoby uzyskać faktyczny dochód. W ocenie organu, to podatnik winien szukać możliwości rozwiązania swoich problemów finansowych. Zwracanie się z wnioskiem o udzielenie ulgi, w sytuacji niewykorzystania potencjału zarobkowego i materialnego przez stronę, jest przerzucaniem na organy podatkowe odpowiedzialności za swoją sytuację życiową. O sytuacji finansowej strony świadczą nie tylko rzeczywiście uzyskiwane dochody, ale możliwości, jakimi strona dysponuje. M.Ś. jest osobą w wieku produkcyjnym oraz może liczyć na pomoc rodziny. Zatem, w ocenie organu nie sposób stwierdzić spełnienia przesłanki interesu publicznego w niniejszej sprawie.
Ponadto organ na podstawie dokumentów przedstawionych przez stronę ustalił, że podatnik zbył w dniu 22 czerwca 2018 r. wszystkie przysługujące mu udziały w A spółce z o.o., choć zbycie to nie zostało ujawnione w Krajowym Rejestrze Sądowym. Zatem 22 czerwca 2018 r., mając pełną świadomość posiadanych zaległości oraz prowadzonego postępowania egzekucyjnego podatnik zbył odpłatnie posiadane udziały w A za łączą kwotę 50 000 zł. Zgodnie z treścią oświadczenia M. Ś., wszystkie środki finansowe pochodzące ze zbytych udziałów przekazał żonie w celu pokrycia zaległych alimentów i w obawie przed wszczęciem przeciw niemu postępowania cywilnego oraz karnego. Nie negując prawdziwości oświadczenia podatnika w powyższym względzie organ stwierdził, że strona w sposób dowolny gospodarowała posiadanym majątkiem, co mogło prowadzić do pokrzywdzenia wierzyciela podatkowego. Poza tym żona podatnika posiada również 570 udziałów o łącznej wysokości 28 500 zł w E spółce z o.o., której M. Ś. jest prokurentem i jak wynika ze strony internetowej ww. spółki zajmuje się również działem handlowym. Zgodnie z oświadczeniem strony między małżeństwem istnieje ustrój rozdzielności majątkowej, jednak mimo tego M. Ś. również czerpie korzyści z majątku żony, jak choćby możliwość zamieszkania w nieruchomości będącej domem jednorodzinnym o wartości szacunkowej 700 000. Powyższe okoliczności, zdaniem organu przemawiały za utrzymaniem decyzji organu pierwszej instancji w mocy.
W skardze podatnik zarzucił naruszenie:
- art. 120 o.p. stanowiącego zasadę ogólną - zasadę legalizmu, z której wynika, że organy podatkowe powinny działać na podstawie przepisów prawa, a nie działają,
- art. 121 § 1 o.p., stanowiącego kolejną zasadę ogólną ordynacji nakazującej organom prowadzenie postępowania w sposób budzący do nich zaufanie, a tak w niniejszej sprawie nie jest,
- art. 67a § 1 o.p., poprzez preferowanie przez organ stanowiska maksymalnego fiskalizmu (interesu publicznego), nad ujętą w postaci alternatywy rozłącznej w tym przepisie, przesłanką ważnego interesu strony, który przejawia się nie tylko sytuacją ekonomiczną podatnika, ale i działaniami organu wykluczającego jego osobę, jako stronę w postępowaniu podatkowym i uniemożliwienie mu w ten sposób wykazania, że postępowanie to nie powinno być prowadzone w stosunku do jego osoby, jako podatnika, tylko do spółki cywilnej, której był członkiem;
- art. 180 § 1 i 187 § 1 i § 3 o.p., poprzez bezpodstawne pominięcie faktów notoryjnych i nieprzeprowadzenie dowodów w przedmiocie uzyskania kredytu w oparciu o deklaracje rodziców i spłaty zaległych alimentów z tytułu ciążącego na mnie obowiązku alimentacyjnego i w tym zakresie organ był zobowiązany na podstawie art. 180 § 1 i 187 § 1 o.p. dokonać zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego zgormadzonego w tym zakresie, czego nie uczynił.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje :
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 67a § 1 pkt 3 o.p. stanowi, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b o.p. (bez znaczenia w sprawie), w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Powołany przepis wyraźnie stanowi, że organ "może" m. in. umorzyć zaległości podatkowe, co oznacza, że regulacje te należą do sfery uznania administracyjnego. Prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje zatem organowi. Może on - ale nie musi - umorzyć zaległości, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje organu do zastosowania wskazanej ulgi. Podkreślić jednak należy, że uznanie administracyjne nie powinno i nie może oznaczać dowolności. Przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym organ obowiązany jest do wnikliwej i rzetelnej analizy całokształtu okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero tak przeprowadzona gruntowna analiza stanu faktycznego sprawy stanowi materiał będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym. Tym samym, sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Innymi słowy, o tym, czy zaległości powinny być umorzone, czy też nie, rozstrzyga nie sąd, lecz organ, który, jak zaznaczono powyżej, może je umorzyć, ale nie musi. Tak więc kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub interes publiczny oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Kontroli sądu podlega zatem sposób, w jaki nastąpiło zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, uzasadnienie stanowiska organu, a także to, czy swobodne uznanie organu podatkowego nie przekształciło się w uznanie dowolne. Ocena, czy istnieją przesłanki udzielenia ulgi podatkowej w konkretnej sprawie, może być więc dokonana przez organ tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych. Obowiązki te bezpośrednio wynikają z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że przesłanki "ważnego interesu" podatnika nie należy utożsamiać tylko i wyłącznie z sytuacją majątkową . Oczywiście w orzecznictwie sądowym jest ona przedstawiana jako najbardziej typowa okoliczność, przez którą definiuje się pojęcie "ważnego interesu", niemniej jednak nie można wykluczyć również innych sytuacji, które to pojęcie obejmuje. Samo pojęcie nie jest zresztą na gruncie prawa podatkowego zdefiniowane. Zasady przyznawania ulg i umorzeń zostały ustalone przez ustawodawcę w sposób bardzo ogólny, a kryteria ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego są bardzo pojemne, co uzasadnia konieczność, przy każdej rozpatrywanej sprawie, nie tylko wyjaśnienie tych pojęć lecz również powoduje potrzebę zbadania czy w danym konkretnym przypadku nie zaszły okoliczności spełniające ww. kryteria.
Po ustaleniu czy zachodzą przesłanki wymienione w art. 67a § 1 pkt 3 o.p. tj. ważny interes podatnika lub interes publiczny, organy są zobligowane w sposób należyty wyważyć interes publiczny z indywidualnym ważnym interesem strony. Należy podkreślić, że pojęcie "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego" mają na gruncie Ordynacji podatkowej równorzędny charakter. Nie jest przy tym do zaakceptowania sprzeczność interesu jednostkowego z interesem publicznym (L. Etel, komentarz do art. 22 Ordynacji podatkowej, źródło: Lex). Jeżeli mimo istnienia przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 o.p. organ podejmuje decyzję polegającą na odmowie umorzenia zaległości podatkowych, to negatywne rozstrzygnięcie powinno być szczególnie przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Innymi słowy, uznając, że podatnik znajduje się w sytuacji, w której możliwe jest zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych na organie ciąży obowiązek należytego wyjaśnienia, dlaczego w ramach uznania administracyjnego odmawia jednak jej udzielenia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego 4 lutego 2014r. sygn. akt: II FSK 3213/12-CBOSA).
Z powyższego wynika, że decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, a także gdyby dokonał wykładni występujących w art. 67a o.p. pojęć niezgodnie z ogólnymi zasadami prawa.
Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że organy podatkowe obu instancji uczyniły zadość obowiązkom ciążącym na nich z mocy przepisów prawa. Zbadały bowiem sprawę wszechstronnie, w oparciu o należycie zgromadzony materiał dowodowy oraz dokonały odpowiadającej wymogom prawnym oceny materiału dowodowego.
Sąd, dokonując oceny zaskarżonej decyzji, nie stwierdził aby naruszała ona prawo w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie. Należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych oraz w ramach swojego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów.
W toku postepowania organy ustaliły, że sporne zobowiązanie powstało w wyniku decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – W. z [...] maja 2015 r., którą określono M.Ś. wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 rok, którą wydano po przeprowadzeniu kontroli podatkowej. Zatem powstanie obowiązku podatkowego za 2009 rok nie stanowi jak wskazał organ zdarzenia nagłego, którego podatnik nie mógł przewidzieć i uniknąć.
Analizując sytuację finansową podatnika ustalono m.in., że M. Ś. za 2009 r. uzyskał dochód w kwocie 41 162,48 zł, za 2010 r. w kwocie 116,25 zł, a za 2017 r. w wysokości 99,28 zł. Z treści oświadczenia o stanie majątkowym z 19 listopada 2018 r. wynika, iż podatnik prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz ma na utrzymaniu dwójkę nieletnich dzieci. Między małżonkami ustanowiony jest ustrój rozdzielności majątkowej. Podatnik uzyskuje dochód ze stosunku pracy oraz otrzymuje pomoc od rodziców. Żona utrzymuje się z pomocy rodziców, wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę oraz dochodów z tytułu czynszu najmu. Małżeństwu przysługuje kwota po 500 zł na każde dziecko z programu 500+. Wydatki podatnika na bieżące utrzymanie miesięcznie (w tym spłata raty kredytu) to kwota 2 779,50 zł, przy łącznych dochodach małżonków, wynoszących 3 370,55 zł. Ponadto ww. oświadczeniu o stanie majątkowym (k. 124-125) w rubryce E.5. "Posiadane nieruchomości – stanowiące własność lub współwłasność wnioskodawcy i małżonka lub będące w użytkowaniu wnioskodawcy" skarżący wykazał: dom jednorodzinny o wartości szacunkowej 700 000 zł i mieszkanie o wartości szacunkowej 170 000 zł.
Podatnik jest też właścicielem samochodu o wartości 55 000 zł, uzyskuje systematyczne dochody w postaci wynagrodzenia, spłaca kredyt na zakup samochodu.
Już samo zestawienie wysokości zaciągniętego zobowiązania cywilnoprawnego na zakup samochodu z wysokością zaległości podatkowej ciążącej na skarżącym wskazuje, że był on w stanie uzyskać środki finansowe pozwalające na spłatę zaległości podatkowych. Uzyskanie kredytu wiązało się z wykazaniem przez M. Ś. zdolności kredytowej, której nie potwierdzają uzyskiwane przez niego dochody. Skoro zatem M. Ś. jest w stanie regulować zaciągnięte zobowiązanie cywilnoprawne, to winien być w stanie wywiązać się z obowiązków podatkowych.
Dodatkowo podatnik, mając pełną świadomość posiadanych zaległości oraz prowadzonego postępowania egzekucyjnego zbył odpłatnie posiadane udziały w spółce A za łączą kwotę 50 000 zł, a środki finansowe pochodzące ze zbytych udziałów przekazał żonie w celu pokrycia zaległych alimentów. Poza tym żona podatnika posiada udziały o łącznej wysokości 28 500 zł w spółce E. Wprawdzie, jak oświadczył skarżący między małżeństwem istnieje ustrój rozdzielności majątkowej, jednak jak wynika z akt sprawy nadal czerpie on korzyści z majątku żony. Dodatkowo w spółce E skarżący jest prokurentem i jak wynika ze strony internetowej ww. spółki zajmuje się również działem handlowym. Bez wątpienia wskazane przez skarżącego dobrowolne sprawowanie funkcji prokurenta samoistnego ogranicza jego możliwości zarobkowe, co ma negatywny wpływ na możliwości rozwiązania problemów finansowych podatnika, który jest osobą jest osobą w wieku produkcyjnym, mająca wsparcie rodziny.
Wobec powyższego, a przede wszystkim ze względu na uzyskiwanie i możliwość uzyskiwania stałego dochodu przez skarżącego, posiadany majątek, wywiązywanie się ze zobowiązań cywilnoprawnych, wysokość ponoszonych wydatków, sposób gospodarowania majątkiem oraz źródło powstania zobowiązania podatkowego, sąd podziela stanowisko organów, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego uzasadniające umorzenie spornych zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych wraz z odsetkami, na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 o.p.. Nie zaistniała bowiem ani przesłanka "ważnego interesu podatnika", ani przesłanka "interesu publicznego".
Podkreślić należy przy tym, że w jednolitym dla wszystkich sposobie i terminie płacenia podatków przejawia się zasada równości podatników i sprawiedliwości podatkowej. Z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawa wynika równowaga interesu indywidualnego i publicznego, a granicą ochrony słusznych interesów jednostki jest dobro ogółu. Tym samym w interesie publicznym leży, aby należności stanowiące dochód jednostek samorządowych regulowane były w sposób terminowy i sumienny. Należy więc stwierdzić, iż nie zaszła także przesłanka interesu publicznego dla umorzenia zaległości podatkowej.
W treści przepisu 67a § 1 o.p. "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny" połączone są spójnikiem "lub", oddającym logiczną alternatywę zwykłą, co oznacza, że hipoteza normy dekodowanej z ww. przepisu aktualizuje się zarówno przy zajściu tylko jednej, jak i obu z tych przesłanek. Skoro jednak w niniejszej sprawie nie zaszła żadna z wyżej wymienionych przesłanek nie było podstaw do zastosowanie owej regulacji prawnej.
Końcowo wskazać należy, iż umorzenie jest instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest płacenie podatków, nie zaś zwalnianie podatników z tego obowiązku (wyrok NSA w Gdańsku z 15 maja 1991r. sygn. akt: SA/Gd 295/91, POP 1994, z. 1, poz. 7). Podobnie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 16 maja 2005r. sygn. akt: III SA/Wa 80/04, LEX nr 230795, w którym podkreślił, że jednym z przejawów równości wobec prawa jest to, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie (art. 84 Konstytucji RP). Uzyskanie ulgi podatkowej jest odstępstwem od zasady równości, gdyż na mocy indywidualnej decyzji podatnik zostaje zwolniony z obowiązku świadczenia wynikającego z ustawy.
Z wyżej wymienionych względów sąd, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.).
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło