I SA/Łd 267/07
WyrokWSA w Łodzi2007-06-26
Skład orzekający: Teresa Porczyńska, Bogdan Lubiński, Cezary Koziński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo zawiesił z urzędu postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, uznając, że rozpatrzenie sprawy jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej o zawieszeniu postępowania, uznając je za wydane z naruszeniem prawa. Sąd stwierdził, że nie zachodziło zagadnienie wstępne w rozumieniu Ordynacji podatkowej, ponieważ rozstrzygnięcie sądu administracyjnego w sprawie skargi na decyzję uchylającą inną decyzję organu I instancji nie było niezbędne do merytorycznego rozpatrzenia odwołania od decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Ponadto, po złożeniu skargi do sądu, organ podatkowy nie powinien wydawać innych orzeczeń niż uwzględniające skargę w całości.Stan faktyczny
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. i odmawiającej stwierdzenia nadpłaty. Skarżący zarzucili naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, wskazując, że rozstrzygnięcie sądu nie jest zagadnieniem wstępnym dla rozpatrzenia odwołania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i zasądził solidarnie od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżących kwotę 357 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 czerwca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Asesor WSA Cezary Koziński, Protokolant Asystent sędziego Paulina Hućko, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 czerwca 2007 roku sprawy ze skargi I. G. i C. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. solidarnie na rzecz skarżących kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I SA/Łd 267/07
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu zażalenia z dnia 19 października 2006 r. utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] zawieszające z urzędu postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia odwołania z dnia 14 sierpnia 2006 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. w wysokości 7.405,00 zł i odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003 w kwocie 1.508,20 zł.
Z akt administracyjnych wynika następujący stan faktyczny.
W złożonym dnia 20 kwietnia 2004 r. zeznaniu podatkowym PIT-36 o wysokości osiągniętego dochodu ( poniesionej straty) w roku podatkowym 2003 C. i I. G. wykazali podatek należny w kwocie 1.508,20 zł oraz nadpłatę w kwocie 5.777,70 zł. Nadpłata powstała na skutek odliczenia od należnego podatku dochodowego za 2003 r. wykazanych w załączniku PIT/D wydatków mieszkaniowych w wysokości 5.901,18 zł. Zgodnie z informacją PIT/D załączoną do zeznania PIT-36 za 2003, kwota faktycznie poniesionych w 2003 r. wydatków ( w tym sfinansowanych wycofanymi oszczędnościami z kasy mieszkaniowej) z tytułu budowy budynku mieszkalnego - inwestycja rozpoczęta po dniu 1 stycznia 1997 r., wyniosła 100.078,85 zł.
W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego organ podatkowy I instancji ustalił, iż w ww. zeznaniu nieprawidłowo wykazano odliczenie z tytułu poniesienia w roku podatkowym wydatków mieszkaniowych.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. decyzją z dnia [...] określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. w kwocie 7.405,40 zł. Od ww. decyzji odwołała się strona skarżąca.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] uchylił decyzję organu podatkowego I instancji z dnia [...].
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. decyzją z dnia [...] określił C. i I. G. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. w wysokości 7.405,40 zł.
Od powyżej wskazanej decyzji z dnia [...] odwołali się C. i I. G. Wskazali, iż organ podatkowy I instancji nie uwzględnił wskazówek organu odwoławczego, co do dalszego postępowania w sprawie. Zwrócili uwagę, iż w sytuacji gdy jest prawomocna i pozostaje w obiegu prawnym decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] wydana na podstawie postępowania wszczętego z wniosku strony, a dotycząca stwierdzenia nadpłaty za 2003 r. w podatku dochodowym od osób fizycznych, to bezpodstawne jest prowadzenie przez ten sam organ wszczętego z urzędu wobec tego samego podmiotu postępowania podatkowego za ten sam okres w tym samym podatku. Odwołujący się wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia , z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części.
Decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżących. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji zamiast umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, art. 128 w związku z art. 212 ww. ustawy poprzez złamanie zasady trwałości decyzji ostatecznej. Wobec powyższego wniesiono o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego R. z dnia [...] z uwagi na to, że dotyczy ona sprawy rozstrzygniętej inną decyzją. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących powołał się na decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...], którą odmówiono podatnikom stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003 w kwocie 1.508,20 zł oraz do wszczętego z urzędu przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji ostatecznej z dnia [...] , jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...].
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wskazał ponadto, że w wyniku ponownie prowadzonego postępowania podatkowego, po uchyleniu decyzją z dnia [...] decyzji organu podatkowego I instancji z dnia [...] , wydana została przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. decyzja z dnia [...] określająca podatnikom wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003 w kwocie 1.508,20 zł. Od decyzji z dnia [...] odwołał się w dniu 14 sierpnia 2006 r. pełnomocnik strony skarżącej . Odwołujący się zarzucił naruszenie art. 120, 121, 128 , 212, 233 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie faktu, że zakres i przedmiot postępowania objętego ww. decyzją pozostaje objęty również decyzją z dnia [...] wydaną przez ten sam organ, co skutkuje złamaniem zasady trwałości decyzji ostatecznej oraz art. 200 § 1 ww. ustawy poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, przed wydaniem decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...], co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie decyzji z dnia [...] i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. zawiesił z urzędu postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia odwołania z dnia 14 sierpnia 2006 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. w wysokości 7.405,00 zł i odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003 w kwocie 1.508,20 zł. Podkreślił, iż należało zawiesić postępowanie, gdyż rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji uzależnione jest od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wskazał, że w sprawie określenia podatnikom wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. toczą się równocześnie dwa postępowania:
- sądowe na skutek złożenia przez pełnomocnika strony skarżącej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...], uchylającej w całości decyzję organu podatkowego I instancji z dnia [...] do ponownego rozpatrzenia
- postępowanie administracyjne na skutek złożenia odwołania od decyzji organu podatkowego I instancji z dnia [...], wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy.
Ponadto zarówno zaskarżonej do Sądu decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] jak i decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] od której wniesiono odwołanie, pełnomocnik strony skarżącej postawił te same zarzuty, których istota sprowadza się w istocie do rozstrzygnięcia sporu w kwestii istnienia podstawy prawnej do wydania przez organ podatkowy decyzji określającej podatnikom wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. w czasie gdy istniała decyzja tegoż organu z dnia [...] odmawiająca im stwierdzenia nadpłaty w tym podatku.
W postanowieniu z dnia [...] stwierdzono, że powyższe stanowi zagadnienie wstępne w niniejszej sprawie z uwagi na fakt, iż brak jest rozstrzygnięcia prawomocnym wyrokiem skargi pełnomocnika skarżących, na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] uchylającej w całości zaskarżoną decyzję organu podatkowego I instancji z dnia [...] w sprawie określenia podatnikom wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. i odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w tym podatku – uzależnione jest zatem od rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wniesionej dnia 30 czerwca 2006 r. skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej Ł. z dnia [...].
Zażalenie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] złożył pełnomocnik strony skarżącej, stawiając zarzut ,, naruszenia przepisu art. 201 § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej, poprzez bezpodstawne zawieszenie postępowania odwoławczego wniósł o jego uchylenie". Pełnomocnik dodał, że w jego ocenie rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd nie ma wpływu na rozpatrzenie odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. , bowiem zarzuty przedstawione w skardze wniesionej w dniu 30 czerwca 2006 r. i w odwołaniu z dnia 14 sierpnia 2006 r. nie są tożsame.
Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu zażalenia pełnomocnika strony skarżącej na postanowienie z dnia [...] zawieszające z urzędu postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. , utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu postanowienia powołał argumentację merytoryczną i prawną przedstawioną we wcześniejszym rozstrzygnięciu w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania.
Skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] złożył pełnomocnik skarżących, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów sporządzenia skargi i kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W decyzji pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez bezpodstawne zastosowanie tego przepisu w niniejszej sprawie. Wskazał ponadto, że rozstrzygnięcie odwołania z dnia 14 sierpnia 2006 r. nie jest uzależnione od rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi skargi z dnia 30 czerwca 2006 r. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] , gdyż "przed sądem wyjaśni się jedynie kwestia tego czy organ odwoławczy uchylając decyzję powinien przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia czy też powinien sam dokonać rozstrzygnięcia." Dodał, że w niniejszej sprawie ,, nie mamy do czynienia z zagadnieniem wstępnym" , a zatem niedopuszczalne jest zawieszenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 201 § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty tożsame z zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Ocena legalności zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...], którym utrzymano w mocy postanowienie z dnia [...] zawieszające z urzędu postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia odwołania z dnia 14 sierpnia 2006 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. w wysokości 7.405,00 zł i odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym za wskazany rok podatkowy w kwocie 1.508,20 zł, skutkuje w obowiązującym stanie prawnym stwierdzeniem, że postanowienie to wydane zostało z naruszeniem prawa.
Przesłanki zawieszenia postępowania przed organami podatkowymi wynikają z art. 201 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( tj. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.). Jako podstawę zawieszenia postępowania organy obu instancji przyjęły art.202 § 1 pkt.2 powołanej ustawy, zgodnie z którym organ podatkowy zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Wyjaśnienia wymaga tu pojęcie "zagadnienia wstępnego", nie zdefiniowanego przez ustawodawcę. Zgodzić się należy ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie, że zagadnienie wstępne w rozumieniu powyższego przepisu zachodzi w sytuacji, gdy w ramach przedmiotu sprawy administracyjnej występuje jako jej element kwestia, której uprzednie rozpoznanie warunkuje możliwość rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a jednocześnie do rozpoznania tej kwestii nie jest właściwy organ administracji rozpatrujący sprawę administracyjną, lecz inny organ lub sąd (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2004 r. sygn. akt GSK 1060/04 LEX nr 159151/.
W niniejszej sprawie zaistniała sytuacja, w której organ podatkowy I instancji, przed wydaniem wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, kończącego postępowanie sądowe wszczęte skargą strony na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z [...] uchylającej w całości decyzję organu podatkowego I instancji z dnia [...] do ponownego rozpatrzenia, ponownie rozpatrzył sprawę i wydał kolejną decyzję z dnia [...]. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zapadł w dniu 20 lutego 2007 r. sygn. akt I SA/Łd 1326/06.
Wyjaśnić tu należy, że zgodnie z art.54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 że zm.), po wystąpieniu przez stronę ze skargą do wojewódzkiego sądu administracyjnego organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Brzmienie przepisu uzasadnia stwierdzenie, że po wystąpieniu przez stronę ze skargą organy podatkowe nie mogą w danej sprawie wydawać innych orzeczeń jak tylko uwzględniające skargę w całości. Wydanie orzeczenia w takiej sytuacji nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji wydanej z naruszeniem art.54 § 3 powołanej wyżej ustawy.
Nadto w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, stanowisko Sądu orzekającego w sprawie sygn akt I SA/Łd 1326/06 nie było informacją niezbędną dla zajęcia przez organ odwoławczy stanowiska w przedmiocie zasadności odwołania od decyzji organu podatkowego I instancji z dnia [...]. Decyzją z [...] będącą przedmiotem analizy Sądu, uchylona została decyzja organu I instancji z dnia [...], z tej przyczyny, że określała wysokość zobowiązania, a nie zawierała jednocześnie orzeczenia w przedmiocie nadpłaty. Zdaniem organu odwoławczego zasadne było orzeczenie jednocześnie w przedmiocie nadpłaty. Decyzją z [...] określono stronie wysokość zobowiązania i jednocześnie odmówiono stwierdzenia nadpłaty. Wyrok Sądu uchylający decyzję z dnia [...], stwierdzający bezzasadność uchylenia zaskarżoną decyzją decyzji z dnia [...] jedynie z powodu nie wyjaśnienia kwestii związanych z istnieniem nadpłaty i odnoszący się tylko do tej kwestii, nie może być uznany za wyjaśniający zagadnienie wstępne niezbędne do rozpatrzenia odwołania od ponownie wydanej decyzji z dnia 27 lipca 2006 r.
Mając na uwadze powyższe rozważania orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło