I SA/Łd 1326/06

WyrokWSA w Łodzi2007-02-20

Skład orzekający: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Asesor WSA Ewa Alberciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej, uchylając decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, prawidłowo uznał, że kwestia nadpłaty nie została rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją, jeśli decyzja stwierdzająca nieważność tej innej decyzji nie została jeszcze doręczona stronie?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może uchylić decyzji organu pierwszej instancji i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania, jeśli na dzień wydania decyzji kasacyjnej, decyzja dotycząca tej samej kwestii, mimo że później stwierdzono jej nieważność, nie została jeszcze skutecznie doręczona stronie. Zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wymaga, aby decyzja była skutecznie wzruszona zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, zanim organ odwoławczy uzna, że sprawa nie została ostatecznie rozstrzygnięta.
Stan faktyczny
Podatnicy złożyli zeznanie podatkowe za 2003 rok, wykazując nadpłatę i odliczając wydatki na budowę domu. Po kolejnych decyzjach organów podatkowych, Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie podatkowe i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że kwestia nadpłaty nie została rozstrzygnięta ostatecznie, ponieważ decyzja odmawiająca stwierdzenia nadpłaty została stwierdzona nieważnością. Podatnicy zaskarżyli tę decyzję kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i orzekł, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 lutego 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka (spr.), Sędziowie: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Asesor WSA Ewa Alberciak, Protokolant: asystent sędziego Joanna Skrzypczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2007 przy udziale - sprawy ze skargi C. G. i I. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [..] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasadza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz C. G. i I. G. solidarnie kwotę 1700 ,- (tysiąc siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W złożonym 20 kwietnia 2004 r. wraz z wnioskiem o łączne opodatkowanie dochodów zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu w roku 2003 r. małżonkowie I. i C. G. wykazali nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych za ten rok w wysokości 5 777,70 zł. Z załączonego do zeznania załącznika PIT-D- informacji o odliczeniu wydatków mieszkaniowych wynika, iż uwzględnili przy obliczaniu wysokości zobowiązania odliczenie kwoty 5 901,18 zł z tytułu budowy budynku mieszkalnego. Kwota nadpłaty wykazana w zeznaniu rocznym została podatnikom zwrócona przelewem w dniu 5 maja 2004 r. W dniu 28 kwietnia 2005 r. I. i C. G. złożyli do Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. wniosek o stwierdzenie nadpłaty w kwocie 1 508,20 zł, wynikającej z korekty zeznania podatkowego za 2003 r. W uzasadnieniu wniosku wskazali, iż w zeznaniu podatkowym uwzględnili kwotę wydatków faktycznie poniesionych na budowę domu, nie doliczyli zaś wpłaty rat za rok 2003, kończących okres systematycznego oszczędzania w kasie mieszkaniowej. Do wniosku dołączono korektę zeznania podatkowego PIT-36 wraz z korektą załącznika PIT-D. Postanowieniem z [..] Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia małżonkom I. i C. G. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003. Decyzją z dnia [...] Nr [..] Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. odmówił małżonkom I. i C. G. stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003 w wysokości 1 508,20 zł. W uzasadnieniu decyzji odwołano się do wniosku podatników z 28 kwietnia 2005 r. oraz do wskazanych w nim przyczyn korekty zeznania. Od decyzji tej podatnicy nie wnieśli odwołania. Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. określił małżonkom I. i C. G. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003 w wysokości 7 405,40 zł. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż wniosek o stwierdzenie nadpłaty został rozpoznany odrębną decyzją. W tym postępowaniu zakwestionowano prawidłowość dokonania odliczenia z tytułu budowy budynku mieszkalnego, wskazując na brak podstaw do takiego odliczenia z uwagi na sfinansowanie wydatków z oszczędności zgromadzonych w kasie mieszkaniowej. W wyniku odwołania podatników od tej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8,poz. 60 ze zm., powoływanej dalej jako Ordynacja podatkowa) uchylił ją w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Za nieprawidłowe, w świetle art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r., nr 14,poz. 176 ze zm., powoływanej dalej jako ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych) i art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej uznał prowadzenie dwóch odrębnych postępowań, zmierzających do określenia wysokości tego samego podatku ( postępowania wszczętego wnioskiem podatników o stwierdzenie nadpłaty i z urzędu- w przedmiocie wysokości zobowiązania). Zwrócił uwagę, iż rozstrzygając kwestię istnienia bądź nieistnienia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych organ winien był określić wysokość zobowiązania podatkowego. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w R., wskazując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 207, art. 21 § 1 pkt 1, § 3, art. 51 § 1, art. 53 § 1, § 3, § 4 i § 5 Ordynacji podatkowej, art. 1, art. 6 ust. 2, art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 1, art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b, art. 27 ust. 1, art. 27b ust. 1 pkt 2, art. 45 ust. 1 i ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 2001 roku o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 134, poz. 1509) określił C. i I. małżonkom G. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok w kwocie 7.405,40 zł. Z dokonanych przez organ podatkowy ustaleń wynikało, iż podatnicy 20 października 1998 r. zawarli z A SA w K. umowę o kredyt kontraktowy. Aneksem z 14 sierpnia 2001 r. przedłużono okres systematycznego oszczędzania do 48 miesięcy od dnia dokonania pierwszej wpłaty ( to jest od października 1998 r.). Kolejnym aneksem z 7 października 2002 r. przedłużono okres systematycznego oszczędzania do 52 miesięcy od dnia dokonania pierwszej wpłaty. Podatnicy dokonywali systematycznych wpłat zgodnie z umową, w dniu 9 kwietnia 2003 r., po zakończeniu okresu oszczędzania, wycofali oszczędności w kwocie ( wraz z odsetkami) 83 229,93 zł. W dniu 29 lipca 1999 r. podatnicy uzyskali pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego w miejscowości G. W 2003 r. zakupili materiały niezbędne do kontynuowania tej budowy za 91 788,74 zł ( organ zakwestionował wyliczenie przedstawione przez podatników z uwagi na błędy rachunkowe i brak związku jednego wydatku z budową-łącznie obniżył je o kwotę 10,82 zł). Część tych wydatków została pokryta z oszczędności zebranych w Kasie Mieszkaniowej. W zeznaniach podatkowych, składanych odpowiednio w latach 1998-2002 podatnicy dokonywali odliczeń z tytułu gromadzenia oszczędności w Kasie Mieszkaniowej w łącznej wysokości 20 706 zł ( stanowiło to 30 % od wpłaconej łącznie w tym okresie do kasy kwoty 69 020 zł). W roku 1999 dokonali ponadto odliczenia z tytułu budowy budynku mieszkalnego w wysokości 1 822,88 zł ( 19 % wydatku w wysokości 9 594,13 zł ), zaś w roku 2002 – odliczyli z tego tytułu 881,39 zł ( 19 % z kwoty 4 638,92 zł). W zeznaniu za rok 2003 r. kwota wykazana z tytułu budowy budynku mieszkalnego w łącznej wysokości 100 078,85 zł pomniejszona została przez podatników o kwotę zgromadzonych oszczędności w Kasie Mieszkaniowej w wysokości 69 020,00 zł. Do odliczenia z tego tytułu w ocenie podatników pozostała w związku z tym kwota 5 901,18 zł i taką kwotę odliczyli od podatku. Naczelnik Urzędu Skarbowego, powołując się na art. 4 ust. 2 i 3, art. 6 ust. 1 powołanej ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, art. 27a ust. 12 i ust. 13 pkt 4 i 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w jej brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2002 roku oraz na ustawę z dnia 26 października 1995 roku o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1070 ze zm.) i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 1996 roku w sprawie ogólnych warunków umów kredytowych (Dz.U. Nr 68, poz. 330) zakwestionował prawidłowość tego odliczenia i stwierdził, iż w przypadku, gdy podatnik korzystał z odliczeń z tytułu systematycznego oszczędzania w kasie mieszkaniowej, a następnie zgromadzone oszczędności wydatkował zgodnie z celem systematycznego oszczędzania, to kwoty innych odliczeń z zakresu dużej ulgi budowlanej (w ramach praw nabytych) ulegają pomniejszeniu o kwoty dokonanych wcześniej odliczeń z tytułu oszczędności w kasie mieszkaniowej. W tym przypadku przy ustaleniu, czy podatnikom przysługuje jeszcze odliczenie z tytułu kontynuacji budowy domu mieszkalnego, należało obliczyć różnicę między kwotą stanowiącą 19 % zatwierdzonej przez organ kwoty wydatków poniesionych na kontynuację budowy budynku mieszkalnego (91 788,74 zł) a kwotą wcześniej dokonanych odliczeń z tytułu gromadzenia oszczędności w kasie mieszkaniowej (20706,00 zł). Wynik tego działania jest liczbą ujemną. Uznać zatem należy iż podatnikom nie przysługuje już prawo do dalszego korzystania z ulgi z tytułu kontynuacji budowy budynku mieszkalnego. Przy obliczaniu wysokości należnego podatku ulga ta nie powinna zatem być uwzględniona. W odwołaniu od powyższej decyzji I. i C. małżonkowie G. zarzucili jej naruszenie art. 128 oraz art. 212, jak również art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Stwierdzili, iż zakres i przedmiot postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją jest objęty również decyzją z dnia 15 lipca 2005 r. wydaną przez ten sam organ, na co zwrócił już raz uwagę Dyrektor Izby Skarbowej, uchylając poprzednią decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego za rok 2003 . Decyzją z dnia [..] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Odwołał się do regulacji zawartej w art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazując na obowiązek podatników składania zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (straty) oraz do art. 46 ust. 6 tej ustawy, statuującego domniemanie prawidłowości obliczenia podatku przez podatnika do czasu określenia go decyzją organu podatkowego. Wskazał dalej, iż obowiązkiem organu podatkowego jest, w razie stwierdzenia w toku postępowania podatkowego, iż podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego ( art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej). Do określenia wysokości zobowiązania innej niż wykazana w zeznaniu rocznym zmierza również postępowanie wszczęte złożeniem żądania o stwierdzenie nadpłaty podatku wraz z korektą zeznania. Stwierdzenie istnienia nadpłaty jest bowiem możliwe dopiero po uprzednim określeniu wysokości zobowiązania podatkowego. W tym przypadku w dacie wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003 toczyło się już postępowanie podatkowe wszczęte wnioskiem strony o stwierdzenie nadpłaty w tym podatku za ten sam okres rozliczeniowy. To drugie postępowanie zakończyło się decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] odmawiającą stronie stwierdzenia nadpłaty. Nieprawidłowy sposób postępowania- wydanie dwóch odrębnych decyzji dotyczących tego samego podatku i tego samego okresu rozliczeniowego było już przyczyną uchylenia decyzji organu I instancji z dnia [...] określającej podatnikom zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003. Decyzja, będąca obecnie przedmiotem postępowania odwoławczego, zawiera rozstrzygnięcie tożsame z uprzednią, uchyloną przez organ odwoławczy decyzją. Organ odwoławczy wskazał ponadto, iż postanowieniem z dnia [..], doręczonym pełnomocnikowi strony w dniu 12 kwietnia 2006 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] odmawiającej stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003 z uwagi na rażące naruszenie prawa. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził z urzędu, na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej nieważność tej decyzji z uwagi na brak w niej rozstrzygnięcia określającego wysokość zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości. Wobec usunięcia z obrotu prawnego decyzji w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty konieczne jest obecnie ponowne rozpoznanie sprawy i orzeczenie przez organ I instancji co do istoty sprawy, która obejmuje zarówno określenie wysokości zobowiązania podatkowego, jak i rozstrzygnięcie w kwestii nadpłaty. Organ odwoławczy nie mógł przy tym rozstrzygnąć sprawy merytorycznie co do jej istoty, naruszyłyby bowiem w te sposób zasadę dwuinstancyjności postępowania. Wynikający z art. 127 Ordynacji podatkowej nakaz dwukrotnego rozpoznania sprawy oznacza konieczność pokrywania się postępowań w obu instancjach, organ odwoławczy nie może zastępować w czynnościach postępowania oraz przy podejmowaniu decyzji organu I instancji. Zaskarżona odwołaniem decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego nie zawiera zaś rozstrzygnięcia w przedmiocie nadpłaty. Z tych względów zasadne było uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej brak było przy tym podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania, nie jest ono bowiem na tym etapie bezprzedmiotowe. W skardze na decyzję I. i C. małżonkowie G. zarzucili naruszenie art. 233 § 2 i art. 128 w związku z art. 212 Ordynacji podatkowej. Wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania (sporządzenia skargi i zastępstwa procesowego w wysokości prawem przepisanej). W uzasadnieniu skargi stwierdzili, iż brak określenia wysokości zobowiązania podatkowego w decyzji z dnia [...] ( dotyczącej nadpłaty) nie stanowił rażącego naruszenia prawa, dającego prawo do stwierdzenia nieważności decyzji. Wskazali, że organ podatkowy stwierdzając, że do odliczenia w roku 2003 z tytułu wydatków na cele mieszkaniowe była kwota 0 zł w sposób pośredni wskazał wysokość zobowiązania podatkowego. W ocenie strony skarżącej zatem organ nie miał podstaw do określenia wysokości zobowiązania podatkowego innymi decyzjami, to jest decyzją z dnia [...] i decyzją z dnia[...] , gdyż wysokość ta została już określona decyzją z dnia [...] W związku z czym za zasadne uznał wnioskowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [..] bowiem rozstrzygała ona sprawę rozstrzygniętą już ostatecznie inną decyzją. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że zgodnie z wypracowanym na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej orzecznictwem – dopuszczalne jest wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie przeprowadzone w I instancji wymaga znacznego poszerzenia materiału dowodowego- przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. została zaskarżona odwołaniem. Wydaną w wyniku rozpoznania odwołania decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [..] podatnicy zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ( skargą z dnia 4 września 2006 r.). Sprawa ta zawisła w Sądzie pod sygnaturą I SA/Łd 1727/06 i nie została jeszcze rozpoznana ( fakty znane Sądowi z urzędu). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, zaskarżona decyzja narusza bowiem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji organu odwoławczego stanowił art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, powodującą przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji w przypadku, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. W uzasadnieniu takiego rodzaju rozstrzygnięcia organ odwoławczy obowiązany jest wskazać okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpoznaniu sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, iż ten rodzaj rozstrzygnięcia, wydanego przez organ odwoławczy jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym i nie może mieć zastosowania w innych sytuacjach, niż wyraźnie w tym przepisie wskazane ( por. np. pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2000 r., sygn. akt I SA/Wr 539/98, opubl. w Przeglądzie Orzecznictwa Podatkowego z 2001 r., nr 2,s. 61 czy z dnia 31 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 2226/98, opubl. w Serwisie Podatkowym z 2001 r., nr 9, s. 24) Ma więc on zastosowanie w sytuacji, gdy organ I instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego bądź postępowanie to nie jest wystarczające dla prawidłowego rozpoznania sprawy i jednocześnie nie może być uzupełnione w trybie przewidzianym w art. 229 Ordynacji podatkowej ( tak Naczelny Sąd Administracyjny w niepubl. wyroku z dnia 30 października 2000 r., sygn. akt I SA/Lu 860/99). W tym przypadku wyłączną przyczyną uchylenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego i przekazania mu sprawy do ponownego rozpoznania było niewyjaśnienie kwestii związanych z istnieniem nadpłaty (z prawem podatników do odliczeń z tytułu systematycznego oszczędzania w kasie mieszkaniowej, odliczenie to wynikało ze złożonej wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty korekty zeznania podatkowego za rok 2003). Organ odwoławczy uznał, iż kwestia ta winna być rozstrzygnięta jedną decyzją, określającą zarówno wysokość zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości, jak i rozstrzygającą o istnieniu nadpłaty. Podstawę do udzielenia tej treści wskazówek co do dalszego postępowania stanowiło założenie, że kwestia nadpłaty nie została jeszcze ostatecznie rozstrzygnięta, bowiem ostateczna decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [..] została wyeliminowana z obrotu prawnego w wyniku wydania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stwierdzającej jej nieważność. Pozostaje poza sporem, iż możliwość dokonania przez skarżących dalszych odliczeń z tytułu systematycznego oszczędzania w kasie mieszkaniowej nie była przedmiotem badania i oceny we wszczętym z urzędu postępowaniu podatkowym dotyczącym określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2003. Ocenić zatem należy, czy prawidłowo organ odwoławczy uznał, iż wniosek skarżących o stwierdzenie nadpłaty nie został rozstrzygnięty. Oceny tej należy dokonać uwzględniając datę wydania zaskarżonej decyzji. Ten istotny element decyzji podatkowej ( art. 210 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej) pozwala na sprawdzenie, jakie dane co do stanu faktycznego sprawy i jaki stan prawny był (winien być ) uwzględniony przez organ podatkowy przy dokonywaniu rozstrzygnięcia sprawy podatkowej. Data wydania decyzji wskazuje bowiem moment, w którym zamknięto proces jej przygotowywania i nadania jej odpowiedniej formy ( por. J. Borkowski w : B.Adamiak, J.Borkowski, R.Mastalski, J.Zubrzycki –Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2006. s. 788). Nie jest ona jednak równoznaczna z datą wejścia decyzji do obrotu prawnego i wywołania przez nią skutków prawnych. Skutki te decyzja ( jako akt administracyjny załatwiający konkretną sprawę określonego podmiotu) wywiera dopiero w momencie doręczenia jej stronie (art. 212 Ordynacji podatkowej, por. też pogląd wyrażony w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2000 r., sygn. akt FPS 10/00, opubl. w ONSA z 2001 r., nr 2 poz. 56 czy w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 2006 r., sygn. akt II FSK 135/05,opubl. w ONSAiWSA z 2006 r., nr 6,poz. 163). Dopiero bowiem doręczenie decyzji stronie w taki sposób, ażeby mogła się z nią zapoznać powoduje utrwalenie treści i formy załatwienia sprawy. Wszelkie zmiany stanowiska organu po doręczeniu stronie decyzji mogą nastąpić tylko w wypadkach wskazanych w przepisach prawa ( por. J.Borkowski, op. cit., s. 788- 789). Zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...] Na ten dzień oceniać zatem należy stan faktyczny i prawny, jaki winien być uwzględniony przy załatwieniu sprawy. W tej dacie brak było, ze wskazanych wyżej względów, podstaw do uznania, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [....] została wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności. Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym ostatecznej decyzji odmawiającej stwierdzenia nadpłaty została bowiem wprawdzie wydana w tym samym dniu co decyzja zaskarżona, ale w dniu jej wydania nie wywołała jeszcze wynikających z jej rozstrzygnięcia skutków prawnych, nie została bowiem doręczona stronie. Nie można było więc uznać, iż sprawa istnienia nadpłaty nie była - w dniu wydania zaskarżonej decyzji- rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. W postępowaniu podatkowym obowiązuje bowiem zasada trwałości ostatecznych decyzji. Uchylenie lub zmiana decyzji, od których nie przysługuje odwołanie, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej oraz w ustawach podatkowych ( art. 128 Ordynacji podatkowej). Sprawa, załatwiona decyzją ostateczną nie może być ponownie przedmiotem postępowania podatkowego, chyba że akt ten zostanie wzruszony w sposób wskazany w art. 128 Ordynacji podatkowej ( por. B.Adamiak, w op. cit.,s. 511). Skoro na dzień wydania zaskarżonej decyzji decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [..] będąca niewątpliwie decyzją ostateczną, nie została jeszcze skutecznie wzruszona, to uchylenie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i rozstrzygnięcia o zasadności żądania stwierdzenia nadpłaty było przedwczesne. Na dzień 24 maja 2006 r. nie można bowiem było jednoznacznie stwierdzić, iż kwestia ta nie została ostatecznie rozstrzygnięta w innym postępowaniu. Brak było tym samym podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej i udzielenia wskazówek co do dalszego postępowania o takiej treści, jak wskazane w zaskarżonej decyzji. Sąd w niniejszym postępowaniu nie odniósł się przy tym do zarzutów skargi dotyczących braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [..] kwestia ta będzie bowiem przedmiotem rozpoznania w toczącej się przed tym Sądem sprawie o sygn. akt I SA/Łd 1727/06, zainicjowanej skargą I. I C. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję tego organu stwierdzającą nieważność wymienionej wyżej decyzji odmawiającej stwierdzenia nadpłaty. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U 153 poz.1270 ze zm., powoływanej w dalej jako p.p.s.a) zaskarżoną decyzję należało uchylić. Sąd uznał przy tym, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki, określone w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, obligujące go do zastosowania środka wymienionego w art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 2 p.p.s.a. Aczkolwiek bowiem doszło do naruszenia przepisów postępowania, uchybienie to nie miało charakteru rażącego, zaś w wyniku uchylenia decyzji organu I instancji w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego brak było decyzji dotyczącej sprawy uprzednio już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Podkreślić przy tym należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany wnioskami skargi. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, 205 § 2 i § 4, 209 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. d rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. Nr 212,poz. 2075). Wstrzymanie wykonania decyzji uzasadnia art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło