I SA/Łd 274/13
PostanowienieWSA w Łodzi2013-10-09
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła w wyznaczonym terminie braków formalnych wniosku, mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej poprzez złożenie kompletnego oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach, a także nie uzupełniła braków formalnych wniosku mimo wezwania sądu. Brak wykazania tych okoliczności uniemożliwia przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący J.B. złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi oddalającego jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi dotyczącą podatku VAT. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując na trudną sytuację materialną. Wniosek był jednak niepełny, a skarżący nie uzupełnił braków formalnych mimo wezwania sądu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu J. B. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 października 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 9 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.B. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za październik i grudzień 2008 roku oraz miesiące od stycznia do czerwca 2009 roku p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu J. B. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] roku określającą skarżącemu zobowiązanie w podatku od towarów i usług za październik i grudzień 2008 roku oraz miesiące od stycznia do czerwca 2009 roku.
W dniu 9 sierpnia 2013 roku J. B. wystąpi ze skargą kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
W złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach J. B. wskazał jedynie, że nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść kosztów sądowych w sprawie z uwagi na trudną sytuację materialną i ograniczone dochody. Z uwagi na fakt, że oświadczenie wnioskodawcy zawarte w formularzu PPF było niepełne bowiem nie została w nim w ogóle wskazana kwota dochodów posiadanych przez wnioskodawcę na utrzymanie, nie sprecyzowano jego sytuacji rodzinnej ani nie wskazano wysokości wydatków na utrzymanie, skarżący został zobowiązany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: wskazanie członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą oraz wysokości uzyskiwanych przez nich dochodów i posiadanego majątku, wskazanie tytułu prawnego do nieruchomości stanowiącej miejsce zamieszkania skarżącego i udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego wnioskodawcy; nadesłanie odpisów zeznań podatkowych za ostatni rok podatkowy ; nadesłanie wyciągów z posiadanych kont i lokat bankowych skarżącego (osobistych oraz firmowych) za ostatnie 2 miesiące, nadesłanie deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego, wskazanie składników majątku trwałego jego firmy z podaniem ich wartości. Do chwili obecnej skarżący nie udzielił żądanych informacji.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek nie jest zasadny.
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Przechodząc do oceny przedmiotowego wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wskazać, że J. B. w złożonym na urzędowym formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach nie udzielił żadnych informacji dotyczących jego sytuacji rodzinnej, posiadanych dochodów oraz majątku, nie wskazał też kosztów niezbędnego utrzymania. Złożony na potrzeby prawa pomocy formularz PPF poza danymi personalnymi wnioskodawcy nie zawiera w istocie żadnych danych dotyczących pozwalających na weryfikacje twierdzeń strony o jej trudnej sytuacji życiowej i materialnej uniemożliwiającej podsienie kosztów sądowych. Uwzględniając powyższe oraz treść art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.
Wskazać należy, iż złożony na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy jest niezbędnym warunkiem formalnym umożliwiającym merytoryczne, a nie formalne rozstrzygnięcie w zakresie złożonego żądania. Jeśli jednak nie zawiera żadnych danych dotyczących sytuacji materialnej wnioskodawcy, lub dane te są zbyt ogólne i niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy lub budzą wątpliwości, referendarz sądowy uprawniony jest na podstawie art. 255 p.p.s.a do zażądania dodatkowych informacji i wyjaśnień. Wnioskodawca nie wywiązał się z obowiązku nałożonego, wydanym w trybie art. 255 p.p.s.a., zarządzeniem z dnia 4 września 2013 roku, i nie przedstawił dodatkowych informacji pozwalających usunąć wątpliwości co do jego sytuacji rodzinnej i majątkowej, oraz kosztów koniecznego utrzymania co w zestawieniu z lakonicznością informacji zawartych w formularzu PPF nie pozwala na ustalenie kondycji finansowej jego gospodarstwa domowego. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoich orzeczeniach podkreślał, iż o ile nie przeprowadzenie postępowania uzupełniającego, co do rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, w przypadku, gdy okoliczności przedstawione we wniosku budzą jakiekolwiek wątpliwości, jest istotną wadą postępowania, o tyle uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. postanowienie NSA z 18 września 2009 roku sygn. akt II FZ 346/09, postanowienie NSA z 6 lipca 2005 I FZ 33/05 dostępne na www.orzecznictwo.nsa.gov.pl). .
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
AK.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło