I SA/Łd 281/12
WyrokWSA w Łodzi2012-04-24
Skład orzekający: Paweł Kowalski, Paweł Janicki, Joanna Grzegorczyk - Drozda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może oprzeć swoje ustalenia faktyczne i ocenę prawną na dokumencie obcojęzycznym, który nie został przetłumaczony na język polski?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może oprzeć swoich ustaleń faktycznych i oceny prawnej na dokumencie obcojęzycznym, który nie został przetłumaczony na język polski. Brak tłumaczenia takiego dokumentu stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania, uniemożliwiające prawidłowe wyjaśnienie stanu faktycznego i skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Spółka A Spółka Akcyjna została objęta kontrolą podatkową w zakresie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2006 r. Stwierdzono, że spółka dokonała wewnątrzwspólnotowego nabycia obrazu od austriackiego kontrahenta, który następnie został przekazany na cele osobiste prezesa zarządu. Spółka nie okazała dokumentacji podatkowej, nie zaewidencjonowała nabycia ani nie opodatkowała przekazania obrazu. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił spółce zobowiązanie podatkowe. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i orzeczono, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda Protokolant: Szymon Chrostek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2006 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz A Spółki Akcyjnej z siedzibą w Ł. kwotę 5.117 (pięć tysięcy sto siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, iż w IV kwartale 2006 r. A Spółka Akcyjna w Ł. dokonała wewnątrzwspólnotowego nabycia za kwotę 90 000 EUR obrazu autorstwa A. W. –K. od austriackiego kontrahenta, posługującego się numerem VAT UE. Następnie przedmiotowy obraz został przekazany na cele osobiste prezesa zarządu spółki – A. F..
W toku kontroli spółka nie okazała żadnej dokumentacji podatkowej dotyczącej wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Nabycie ww. obrazu nie zostało zaewidencjonowane w rejestrach dotyczących nabycia i dostawy, nie zostało ujęte i rozliczone w deklaracji VAT-7K po stronie podatku naliczonego i należnego za IV kwartał 2006 r. oraz nie zostało wykazane w informacji podsumowującej VAT-UE za ten okres. Ponadto spółka nie opodatkowała przekazania przedmiotowego obrazu na cele osobiste prezesa zarządu i nie wykazała w deklaracji VAT-7 za IV kwartał 2006 r. jako sprzedaży ze stawką VAT 22%.
W oparciu o powyższe ustalenia Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. decyzją z dnia [...] r. określił spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2006 r. w kwocie 66 868 zł.
W odwołaniu podatniczka zarzuciła naruszenie:
1) prawa materialnego, tj.:
art. 9 ust. 1 i ust. 2, art. 20 ust. 5 i ust. 6, art. 31 ust. 1, art. 86 ust. 2 pkt 4, art. 100 ust. 1 pkt 2 oraz art. 106 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.; dalej "ustawa o VAT") poprzez ich zastosowanie, pomimo że spółka nie dokonała wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów,
art. 7 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy poprzez jego zastosowanie w sytuacji, w której spółka nie dokonała przekazania obrazu na rzecz prezesa zarządu,
2) przepisów postępowania, tj. art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 180, art. 187, art. 188, art. 191, art. 194 § 1, art. 197, art. 200, art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej "O.p.") poprzez:
uchylanie się od wszechstronnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności kwestii związanej z ustaleniem rzeczywistego nabywcy obrazu oraz źródła finansowania zakupu obrazu,
naruszenie zasady przekonywania poprzez niewyjaśnienie kluczowych w sprawie okoliczności mimo zgłaszanych w tym zakresie uwag, co jest szczególnie istotne w zakresie ustalenia rzeczywistego nabywcy obrazu,
przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny dowolnej poprzez zakwestionowanie składanych przez prezesa zarządu wyjaśnień dotyczących okoliczności nabycia obrazu,
naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, poprzez oparcie rozstrzygnięcia w oparciu o fragmentaryczny materiał dowodowy, który nie stwarzał podstaw do wydania przedmiotowej decyzji i rozstrzyganie wszelkich wątpliwości wynikających z ograniczeń w zakresie materiału dowodowego na niekorzyść podatnika,
e) brak uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji, które ma charakter sprawozdawczy i ograniczony do przytoczenia okoliczności, które w ocenie organu podatkowego przesądzają o naruszeniu przez podatnika przepisów prawa podatkowego.
W uzasadnieniu odwołania przywołano ustne wyjaśnienia A. F., który stwierdził, że obraz zakupiony został przez niego na cele osobiste i nie został przekazany spółce. Obraz pierwotnie miał zostać nabyty przez spółkę, ale spółka nie dysponowała wystarczającą ilością środków pieniężnych aby zapłacić za obraz, dlatego A. F. podjął decyzję, że nabędzie obraz na własne potrzeby. Zdaniem spółki stroną umowy był A. F., który dokonał zapłaty za obraz środkami finansowymi pochodzącymi z prywatnego majątku i odebrał obraz osobiście. Skoro spółka nie była stroną transakcji, nie zapłaciła za obraz i nie nabyła jego własności, to nie mogło dojść do wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru przez spółkę.
W związku z ww. zarzutami strona wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. nie podzielił zastrzeżeń podatniczki i decyzją z [...] r. utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że zgodnie z otrzymaną od austriackiej administracji podatkowej informacją o obrotach wewnątrzwspólnotowych, podmiot posługujący się numerem VAT [...] dokonał wewnątrzwspólnotowej dostawy obrazu na rzecz A S.A. w Ł. używającej numeru VAT [...] na kwotę 90 000 EUR w IV kwartale 2006 r. A. kontrahent wykazał przedmiotową transakcję jako wewnątrzwspólnotową dostawę towarów i opodatkował ją stawką 0%. Z informacji przekazanych przez stronę austriacką wynikało nadto, że towar będący przedmiotem umowy odebrał osobiście A. F., a płatność za obraz w kwocie 90 000 EUR została dokonana gotówką. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że do przedmiotowej informacji załączono kserokopię dokumentu Rechnung z 30 grudnia 2006 r. dotyczącą zakupu obrazu wystawioną na rzecz A S.A. Na dokumencie tym ręcznie odnotowano potwierdzenie przez A. F. wywozu towaru do Polski oraz pokwitowanie zapłaty 90 000 EURO.
W ocenie organu powyższe okoliczności uprawniały do sformułowania tezy, że spółka A była stroną umowy sprzedaży. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że dostawca - kontrahent austriacki wystawił dokument Rechnung, w którym wskazał jako nabywcę obrazu spółkę A oraz podał numer VAT spółki właściwy dla transakcji wewnątrzwspólnotowych. Na dokumencie ręcznie odnotowano potwierdzenie przez A. F. wywozu towaru do Polski i pokwitowanie zapłaty ceny. Zdaniem organu, jeżeli rzeczywiście to A. F. nabył obraz na cele prywatne, dokument Rechnung powinien zostać skorygowany, a nie został. Argumentował dalej, że gdyby stroną transakcji był prezes zarządu a nie spółka, to faktura zostałaby skorygowana, natomiast podatnik austriacki opodatkowałby sprzedaż. Powyższe automatycznie spowodowałoby, że cena przedmiotowego obrazu byłaby wyższa o należny podatek.
W związku z tym, że dostawa towarów dokonana została przez podatnika VAT, a nabywca towarów jest podatnikiem, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT, to zdaniem organu, transakcja udokumentowana dokumentem Rechnung z 30 grudnia 2006 r. odpowiadała przesłankom wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów (art. 5 ust. 1 pkt 4 i art. 9 ust. 1 ustawy).
Odwołując się do treści art. 20 ust. 5 i ust. 6 ustawy o VAT organ przyjął, że obowiązek podatkowy z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia obrazu powstał w miesiącu wystawienia dokumentu Rechnung, tj. w grudniu 2006 r. Wobec powyższego podatnik winien wykazać wewnątrzwspólnotowe nabycie w rozliczeniu za IV kwartał 2006 r.
Wyliczony przez organ podatek należny wyniósł 75 858 zł, przy zastosowaniu stawki 22%.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika bezspornie, że obraz nabyty przez spółkę A, został przekazany A. F.. Tym samym prawidłowe było zastosowanie w zaskarżonej decyzji art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT. Spółka mając prawo dokonania obniżenia podatku należnego z tytułu dokonanego wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów o podatek naliczony z tytułu tej transakcji powinna opodatkować przekazanie obrazu na cele osobiste prezesa zarządu oraz wykazać w deklaracji VAT-7 za IV kwartał 2006 r. jako sprzedaż ze stawką VAT 22%.
W skardze spółka podniosła zarzuty tożsame z zarzutami wskazywanymi w odwołaniu i wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie zawrotu kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga podlega uwzględnieniu.
Oś sporu w rozpatrywanej sprawie stanowi ustalenie tego kto był nabywcą obrazu autorstwa A. W.-K., czy była nim spółka A, jak przyjęły organy podatkowe, czy prezes zarządu tej spółki – A. F., jak utrzymuje strona skarżąca.
Ustalenie powyższej okoliczności w sposób niebudzący wątpliwości ma istotne znaczenie dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.
Organy podatkowe, opierając się na informacjach i dokumentach przesłanych przez austriacką administrację podatkową, przyjęły, że spółka dokonała wewnątrzwspólnotowego nabycia obrazu, a następnie przekazała obraz prezesowi zarządu na cele osobiste, co spowodowało powstanie po stronie spółki obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług. Za kluczowy w sprawie organu uznały dokument Rechnung z 30 grudnia 2006 r.
Należy zwrócić uwagę, że kserokopia tego dokumentu znajduje się w aktach, ale nie została przetłumaczona na język polski (k. 18 akt administracyjnych).
Przepisy Ordynacji podatkowej konstruują model postępowania, w którym obowiązek gromadzenia materiału dowodowego, pozwalającego na poczynienie w sprawie ustaleń faktycznych, w oparciu o które są następnie stosowane przepisy prawa materialnego, spoczywa na organach prowadzących postępowanie. Oznacza to zatem, iż na organie podatkowym spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 O.p.), w tym też celu organ jest zobligowany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 O.p.), a następnie na jego podstawie ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 191 O.p.).
Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 O.p.). W szczególności dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2, oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe (art. 181 O.p.).
Dowodami w sprawie mogą być także dokumenty obcojęzyczne. Język, w jakim zostały sporządzone nie pozbawia je tego charakteru i nie skutkuje niemożnością zaliczenia ich w poczet materiału dowodowego bez względu na to, czy towarzyszy im tłumaczenie. Tłumaczenie jest jednak niezbędne, gdyż umożliwia dokładne ustalenie treści dokumentu sporządzonego w języku obcym, a co za tym idzie pozwala stronie, jak i sądowi na dalszym etapie postępowania, skontrolować poprawność oceny takiego dokumentu dokonanej przez organ pod względem jego przydatności i znaczenia w sprawie.
Podkreślić również należy, że z przepisów Konstytucji RP (art. 27) i ustawy o języku polskim (art. 4 i art. 5) wynika nakaz dokonywania czynności przed organami administracji publicznej w języku polskim, co odnosi się również do dokumentów. Innymi słowy czynności procesowe organów podatkowych powinny być dokonywane w języku polskim, z czym wiąże się także obowiązek prowadzenia w tym języku dokumentacji postępowania. Z obowiązku tego należy wywieść prawną powinność posługiwania się w postępowaniu podatkowym przetłumaczonymi dokumentami (tak w wyroku WSA w Warszawie z 10 czerwca 2009 r. III SA/Wa 320/09, LEX nr 526480, por. też wyrok WSA w Białymstoku z 1 kwietnia 2009 r. I SA/Bk 423/08, LEX nr 491850).
Załączenie do akt wskazanego wyżej dokumentu, bez jego uprzedniego przetłumaczenia na język polski, uchybiało powyższym przepisom, skutkiem czego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270; dalej "p.p.s.a.") należało uchylić zaskarżoną decyzję.
Naruszenie to jest istotne z tego względu, że organy podatkowe przypisywały dokumentowi Rechnung decydujące znaczenie w sprawie. Jest to zasadniczy dokument, na którym organy oparły swoje ustalenia i ocenę prawną, stąd też zachodziła konieczność jego przetłumaczenia na język polski i załączenia tekstu tłumaczenia do akt sprawy.
Na podstawie powyższego dokumentu stwierdzono, że spółka A dokonała wewnątrzwspólnotowej dostawy towaru od kontrahenta austriackiego. Konsekwencją ustalenia, iż miała miejsce wewnątrzwspólnotowa dostawa towaru, było również przyjęcie przez organ, że ostatecznie obraz został przekazany prezesowi spółki A. F..
Zaznaczyć również należy, że organ nie wskazał jednoznacznie kto był dostawcą obrazu, raz bowiem podaje, że dostawy dokonała spółka C w W. (2 strona zaskarżonej decyzji), innym zaś razem, że C. B. (3 strona decyzji). W toku ponowionego organ winien rozstrzygnąć powyższe wątpliwości.
Zgodnie z przedstawionymi wyżej uwagami organ uzupełni materiał dowodowy o sporządzone przez tłumacza przysięgłego tłumaczenie na język polski dokumentu Rechnung z 30 grudnia 2006 r., a następnie dokona ponownej oceny zebranych dowodów i podejmie decyzję co do kierunku rozstrzygnięcia sprawy.
Orzeczenie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji znajduje podstawę w treści art. 152 p.p.s.a.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) w związku z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 162, poz. 1348). Zasądzone na rzecz strony skarżącej koszty obejmują: wpis sądowy od skargi w kwocie 1.500 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 3.600 zł oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło