I SA/Łd 283/08

Dnia 16 maja 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Tarno Sędziowie Sędzia NSA Bogdan Lubiński (spr.) Asesor WSA Ewa Cisowska - Sakrajda Protokolant Asystent sędziego Tomasz Naraziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2008 roku sprawy ze skargi Zakładów Mechanicznych "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2004 r. oddala skargę. I SA/ŁD 283/08 UZASADNIENIE Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...], określił spółce z o.o. "A" z siedzibą w Ł. zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2004 r. w wysokości [...]zł. Organ I instancji uznał, iż spółka naruszyła przepisy art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2, a także art. 15 ust 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 200 r. Nr 54 poz 654 ze zm. – dalej u.p.d.p) zaniżając kwotę przychodów o [...]zł. w tym [...]z tytułu zaniżenia kwoty otrzymanych odsetek oraz [...]zł. z tytułu otrzymanych nieodpłatnych świadczeń. Natomiast w zakresie kosztów uzyskania przychodów spółka zaniżyła koszty uzyskania przychodów o kwotę [...]w związku z tym, iż do kosztów tych przyjęto kwotę [...]. zamiast kwoty [...]euro ( po przeliczeniu jej na złote), oraz zawyżyła koszty uzyskania przychodów o kwotę [...]., stanowiącą według spółki ujemne różnice kursowe. We wniesionym odwołaniu decyzji organu I instancji zarzucono naruszenie art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez błędne przyjęcie, iż wpłacona zaliczka na rzecz spółki jest nieoprocentowaną pożyczką, a co za tym idzie, iż spółka uzyskała nieodpłatne świadczenie w wysokości odpowiadającej kwocie odsetek od kredytu bankowego, w sytuacji gdy do zwrotu zaliczki mają zastosowanie odsetki ustawowe w wysokości dwa razy większej niż odsetki od kredytu bankowego. Decyzją z dnia [...]r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...]r. W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, iż w dniu [...]r. w Ł. została zawarta umowa pomiędzy "B" z siedzibą w Ł. i, a "A" spółka z o.o., która przyjęła do wykonania prace wg oferty stanowiącej załącznik Nr l do umowy. W § 4 umowy zapisano, iż rozpoczęcie prac nastąpi w momencie wpłaty na konto wykonawcy przedpłaty w wysokości 45 % sumy kontraktu tj. kwoty [...]zł. Pozostałe wynagrodzenie należne za pracę będzie wypłacane sukcesywnie po odebraniu kolejnych grup form po 10 % sumy kontraktu, a ostatnia wpłata - 25 % sumy kontraktu nastąpi po zakończeniu prac. W związku z powyższym, w dniach 12 i 13 czerwca 2001 r. "B" dokonało przelewów kwot : [...]oraz [...]. tj. łącznie [...]na rzecz spółki "A". Zdaniem organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w jakikolwiek sposób nie potwierdził, żeby spółka "A" przystąpiła do realizacji umowy z dnia [...]nie mówiąc o rozpoczęciu prac oraz dokonaniu zakupów ich dotyczących. Stwierdzono, iż spółka nie przedstawiła żadnych dowodów, które mogłyby potwierdzić ten fakt, nie zdołały ich także zgromadzić organy podatkowe w trakcie prowadzonego postępowania kontrolnego i podatkowego. W świetle dodatkowo zgromadzanego materiału dowodowego (min. przesłuchania świadków , badanie akt sądów rejestrowych, informacje z prokuratury i banków) wywiedziono, iż faktycznie zachodziła uzasadniona podstawa do zaliczenia do kategorii nieodpłatnych świadczeń, na zasadzie nieoprocentowanej pożyczki, otrzymanej przez spółkę zaliczki w wysokości [...]zł., w sytuacji braku wykonania przez nią jakichkolwiek prac jej dotyczących. Stan taki powodował bowiem po stronie spółki korzyść, a więc przychód, którego wielkość odpowiada wysokości odsetek, które spółka musiałaby zapłacić przy zaciągnięciu kredytu bankowego w wysokości zatrzymanej kwoty zaliczek. W roku 2004 Spółka z tytułu korzystania z obcych pieniędzy nie zapłaciła jakichkolwiek odsetek, a więc korzyść o której mowa wyżej, miała charakter nieodpłatny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca wniosła o uchylenie powyższej decyzji w całości zarzucając naruszenie przepisów art. 122, w związku z art. 187 § 1, w związku z art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r. Nr 8 póz. 60 wraz ze. zm.). W uzasadnieniu skargi wskazano, iż powyższe naruszenie polega na przyjęciu, iż spółka otrzymała nieodpłatne świadczenie, w sytuacji gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, iż między spółką a firmą "B" została zawarta umowa, której realizacją rozpoczęto, a której zakończenie uniemożliwiło późniejsze zdarzenie takie jak aresztowanie całego zarządu spółki i następnie faktyczne zakończenie działalności przez "A" Spółka z o.o. Podniesiono, iż z akt sprawy wynika, iż pomiędzy skarżącą spółką, a firmą "B" została zawarta umowa, przedmiotem której miało być wykonanie oprzyrządowania. W wyniku jednak przeprowadzonej kontroli skarbowej i wymiaru podatku doszło do faktycznej likwidacji spółki, co spowodowało, iż nie była ona w stanie zwrócić wpłaconych na jej rzecz pieniędzy przez firmą "B". Zdaniem strony skarżącej z zebranego materiału dowodowego wynika, iż spółka rozpoczęła prace przygotowawcze i zakupiła w tym celu materiały. Z uwagi na brak środków należność, którą organ podatkowy uznał za bezpłatne przysporzenie, nie została zwrócona. Zdaniem spółki uznać zatem należy, iż przyjęcie, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z bezpłatnym przysporzeniem jest ustaleniem dowolnym, a nie swobodnym. Dodatkowo wskazano, iż w wyniku działalności Prezesa Zarządu "A" spółce określono zaległości podatkowe, które wraz z odsetkami wynoszą około [...]zł., które spłacają członkowie zarządu, w stosunku do których orzeczono odpowiedzialność solidarną. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi przytaczając argumenty tożsame z zaprezentowanymi w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie . Rozpoznając spór między stronami należało rozstrzygnąć czy kwotę [...]zł stanowiącą równowartość korzystania przez skarżącą w związku z zawartą umową z dnia [...]roku z otrzymanej zaliczki na wykonanie form w kwocie [...]zł stanowi przychód w rozumieniu art. 12 ust.1 pkt 2 pkt 2 u.p.d.p oraz czy wskazane przez stronę okoliczności jak przeprowadzenie kontroli podatkowej i dokonanie " wymiaru podatku " skutkującym likwidacją firmy i powstaniem zaległości podatkowej w kwocie około [...]zł jak i rozpoczęcie zdaniem strony prac związanych z wykonaniem umowy, może stanowić podstawę do uznania, iż w/w kwota nie stanowi " bezpłatnego przysporzenia", i w konsekwencji wyłączenia jej z opodatkowania. W punkcie wyjścia przede wszystkim podnieść należy, że zgodnie z poglądami prawnymi przedstawionymi w uchwałach składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 listopada 2002 r., sygn. akt FPS 9/02 (ONSA 2003, nr 2, póz. 47) oraz z dnia 16 października 2006 r., sygn. akt II FPS 1/06 (ONSAiWSA 2006, nr 6, póz. 153) wynika (między innymi), że pojęcie nieodpłatnego świadczenia ma na gruncie art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób prawnych, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest nie związane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy. O ile w prawie cywilnym nie ma świadczenia bez świadczącego, o tyle w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych nie jest istotne, kto świadczył, ani czy w ogóle działanie innego podmiotu było źródłem przysporzenia majątkowego. Zgodnie z art. 7 ust. 1 u.p.d.o.p. przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych jest dochód bez względu na rodzaj źródeł przychodów, z jakich dochód ten został osiągnięty. Skoro więc nie jest ważne źródło przychodów, lecz sam fakt osiągnięcia dochodu, to tym bardziej nie jest ważne, czy osiągnięty dochód był następstwem działania (zaniechania) innej osoby, czy też nie. Bezpłatne umożliwienie stronie korzystania z przekazanych środków finansowych dawało spółce możliwość dysponowania określoną kwotą pieniężną. W takiej sytuacji odpada potrzeba zaciągnięcia oprocentowanego kredytu. Wspomniana możliwość sama w sobie stanowi więc korzyść o konkretnym wymiarze finansowym. A zatem w wypadku kiedy podmiot otrzymuje środki finansowe na podstawie zawartej z kontrahentem umowy na wykonanie określonego przedmiotu i nie spłaca swoich zobowiązań przeznaczając "zaoszczędzone" w ten sposób środki finansowe na własne potrzeby nie ponosząc konsekwencji finansowych swoich działań ponieważ zamawiający nie domaga się zwrotu należności - korzyść ekonomiczna spółki jest ewidentna. Zachodzi bowiem sytuacja, w której spółka korzysta nieodpłatnie z cudzego kapitału, dysponując określoną kwotą pieniężną bez potrzeby zaciągnięcia oprocentowanego kredytu. Mając powyższe na uwadze za trafne należy uznać stanowisko organów podatkowych, iż otrzymanie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 o.p.d.p. polegało na bezpłatnym korzystaniu z przekazanej na podstawie umowy kwoty [...]zł. Zaś wysokość przychodu obliczona została w oparciu o informacje otrzymane z 11 banków w zakresie wysokości stosowanych marż na udzielane pożyczki. W konsekwencji należy stwierdzić, że wskazane wyżej okoliczności podniesione w skardze jak i w odwołaniu nie mogą zmienić oceny, że organy podatkowe bezpodstawnie uznały sporną kwotę za przychód spółki na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy. Jednocześnie należy dodać, iż złożone przez pełnomocnika wnioski dowodowe w postaci przesłuchania świadków nie wykazały, aby podatniczka poniosła jakiekolwiek koszty związane z wykonaniem umowy. Za dowody bowiem trudno uznać gołosłowne twierdzenia pełnomocnika strony, iż spółka poczyniła jakiekolwiek nakłady związane z wykonaniem umowy w sytuacji, gdy A. T., A .G. .J. Z.jak również przedstawiciele zamawiającego faktu tego nie potwierdzili. Okoliczności tej nie potwierdzono żadnym innym dowodem w postaci dokumentów. Przypomnieć trzeba, iż obowiązek organów podatkowych w zakresie przeprowadzania dowodów nie jest nieograniczony i podatnik powinien współprzyczyniać się do gromadzenia przekonywujących dowodów. Wynika to z tego, że dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego wymaga aktywnego uczestnictwa strony ponieważ nie zawsze organ podatkowy sam jest w stanie ustalić stan faktyczny w sposób nie budzący wątpliwości. Zdaniem Sądu organy podatkowe zarówno zgromadziły w sposób zupełny i niezbędny do podjęcia decyzji podatkowej materiał dowodowy , do czego zobowiązuje art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej jak i w sposób swobodny dokonały jego oceny . W świetle dotychczasowych rozważań również za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 122 i art. 187 § 1 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, gdyż wyjaśnienia dyrektora Izby Skarbowej w Ł. są wystarczające i przekonywujące. Powyższe oznacza, iż brak jest podstaw do uwzględnienia skargi, w związku z czy należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U nr 153, póz 1271 ze zm.). T.F.