I SA/Łd 285/05

WyrokWSA w Łodzi2005-05-18

Skład orzekający: P. Kiss, P. Janicki, A. Cudak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego, mimo trudnej sytuacji materialnej zobowiązanej i niskiego wynagrodzenia za pracę?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie może brać pod uwagę okoliczności dotyczących sytuacji materialnej i rodzinnej strony, gdyż jego kontrola ogranicza się do zgodności z prawem zaskarżonych rozstrzygnięć. Trudna sytuacja materialna powinna być podnoszona przez zobowiązanego w postępowaniu dotyczącym umorzenia zadłużenia przez wierzycieli. Brak jest podstaw prawnych do umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdy nie zachodzą przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a egzekucja z wynagrodzenia za pracę jest prowadzona zgodnie z przepisami prawa pracy i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym.
Stan faktyczny
A. D. wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności podatkowych i składek na ubezpieczenia społeczne, powołując się na trudną sytuację materialną i niskie wynagrodzenie za pracę. Organ egzekucyjny umorzył postępowanie w części dotyczącej przedawnionych zobowiązań podatkowych, a odmówił umorzenia w pozostałej części. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające umorzenia, uznając brak podstaw prawnych. A. D. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, podnosząc naruszenie przepisów prawa pracy i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA P. Kiss (spr.), Sędziowie NSA P. Janicki, A. Cudak, Protokolant A. Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2005 roku sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. I S.A./Łd 285/05 Uzasadnienie Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. na podstawie szeregu tytułów wykonawczych własnych oraz wystawionych przez Urząd Skarbowy w K. i Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w S. dotyczących niezapłaconych przez A. D. należności podatkowych i składek na ubezpieczenia społeczne wszczął w stosunku zobowiązanej w oparciu o przepisy ustawy z dn.17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. z 2002r. nr 110, poz.968 ze zm./ odpowiednie postępowanie egzekucyjne dokonując sporządzenia protokołu o jej stanie majątkowym, a następnie zajęcia w dn.19.11.2004r. wynagrodzenia za pracę. W związku z otrzymanym zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia zobowiązana złożyła w dn.24.11.2004r. do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. skargę na powyższą czynność egzekucyjną, w której wniosła o umorzenie egzekucji na podstawie art.59 par.1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku, o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia jej prośby o umorzenie przez wierzycieli przedmiotowych zadłużeń. W dodatkowym piśmie z dn.02.12.2004r. zobowiązana powołując się na swoją trudną sytuację materialną i rodzinną oraz niskie wynagrodzenie za pracę stwierdziła, że umorzenie egzekucji znajduje uzasadnienie w przepisach art. 7 par.3 oraz art.59 par.1 pkt 2 i 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny postanowieniem z dn.[...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do zobowiązanej na podstawie własnych pięciu tytułów wykonawczych dotyczących przedawnionych zobowiązań podatkowych za lata 1995-1996 oraz odrębnym postanowieniem z tego samego dnia odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez pozostałych wierzycieli uzasadniając swoje stanowisko brakiem podstaw prawnych. Kolejnym postanowieniem z dn.[...] organ egzekucyjny na podstawie art.59 par.1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Urząd Skarbowy w K. i ZUS Inspektorat w S. podając, iż nie zachodzą żadne przesłanki uzasadniające umorzenie, w tym zwłaszcza powołane przez zobowiązaną. W zażaleniu na powyższe postanowienie A. D. wnosząc o jego uchylenie i umorzenie egzekucji zarzuciła, iż organ egzekucyjny nie dokonał pełnej oceny możliwości spłaty jej zadłużenia, przy uwzględnieniu przepisów prawa pracy. Zobowiązana podniosła również, że jej wynagrodzenie za pracę w miesiącach sierpień-grudzień 2004r. wynosiło około 1.100 zł, które stanowi wyłączną podstawę utrzymania jej oraz dwóch córek uczęszczających do szkoły. Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dn.[...] uchylił postanowienie organu egzekucyjnego z dn.[...] w części dotyczącej wskazanych pięciu tytułów wykonawczych wystawionych przez Urząd Skarbowy w S. i umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem zobowiązanej w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tych tytułów, natomiast w pozostałej części dotyczącej tytułów wykonawczych wystawionych przez Urząd Skarbowy w K. i Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu swojego stanowiska w części dotyczącej utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji stwierdzono, że żądanie zobowiązanej umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez wskazanych wierzycieli nie znajduje wystarczającego uzasadnienia w treści przepisów art.59 par.1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, których treść została przytoczona przez organ drugiej instancji. Organ podał również, że zajęcie wynagrodzenia za pracę zostało dokonane zgodnie z przepisem art.72 par.1 cyt. ustawy, a w prowadzonym postępowaniu organ egzekucyjny egzekwuje tylko tę część wynagrodzenia, która zgodnie z przepisami prawa pracy nie jest zwolniona spod egzekucji. Wcześniejszym postanowieniem z dn.[...],wydanym na podstawie m.in. art. 54 par.1 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu skargi zobowiązanej z dn.24.11.2004r. na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wynagrodzenia za pracę oddalił powyższą skargę uznając, że postępowanie organu egzekucyjnego było zgodne z przepisami prawa, a zajęcie wynagrodzenia za pracę znajduje uzasadnienie w art72 par.1 cyt. ustawy. Na powyższe postanowienie A. D. złożyła zażalenie skierowane do Ministra Finansów w Warszawie. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dn.[...] A. D. wnosząc o jego uchylenie z nakazaniem ponownego rozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego powtórzyła swoje wcześniejsze stanowisko iż prowadzona wobec niej egzekucja z wynagrodzenia za pracę narusza przepisy prawa pracy, a także przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżąca przedstawiła wyliczenie dokonanych jej potrąceń z wynagrodzenia za pracę za miesiące listopad i grudzień 2004r., podnosząc, iż kwota pozostała po potrąceniach, w przeliczeniu średnio na jedną osobę jej rodziny znacznie pozostaje poniżej minimum egzystencji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonym orzeczeniu. Organ ponownie stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do umorzenia prowadzonego w stosunku do skarżącej postępowania egzekucyjnego, a egzekucja z wynagrodzenia za pracę zobowiązanej jest prowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami zarówno ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jak i kodeksu pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje; Skarga nie mogła zostać uwzględniona. Na wstępie należy stwierdzić, iż zgodnie z przepisami art.1 ust.1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153, poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem zaskarżonych rozstrzygnięć lub innych aktów i czynności tych organów. Stąd też w rozpoznawanej sprawie Sąd przy wydaniu orzeczenia nie mógł brać pod uwagę podniesionych przez skarżącą okoliczności dotyczących jej sytuacji materialnej i rodzinnej, która to sytuacja jest niewątpliwie trudna. Jednocześnie należy wyjaśnić skarżącej działającej bez pełnomocnika, iż powyższe okoliczności związane z otrzymywanym stosunkowo niskim wynagrodzeniem za pracę, stanowiącym jedyne źródło utrzymania trzyosobowej rodziny skarżącej powinny być podniesione przez nią w postępowaniu dotyczącym umorzenia przez właściwych wierzycieli jej zadłużenia z tytułu należności podatkowych, objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi przez Urząd Skarbowy w K. oraz z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, objętych tytułami wykonawczymi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w S. Łącznie z wnioskiem o umorzenie należności pieniężnych, będących przedmiotem tytułów wykonawczych, skarżąca winna wystąpić do wierzycieli o złożenie przez nich do organu egzekucyjnego ewentualnego wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art.56 par.1 pkt 4 ustawy z dn.17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. z 2002r. nr 110, poz.968 ze zm./. Natomiast w stanie faktycznym i prawnym rozpatrywanej sprawy należy podzielić stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., iż brak jest dostatecznych podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. na podstawie prawidłowych tytułów wykonawczych otrzymanych od wyżej wymienionych wierzycieli. Powołana wyżej ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, określająca zgodnie z jej art.1 prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków ma podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotu sporu w tej sprawie i w art.59 par.1 szczegółowo i enumeratywnie normuje, w jakich przypadkach może nastąpić umorzenie postępowania egzekucyjnego. Należy uznać, że w przypadku skarżącej nie zachodzi żadna przesłanka umorzenia postępowania, określona w wymienionych przepisach, a w szczególności nie zachodzą przesłanki wymienione w przepisach art.59 par.1 pkt 2 i 9 cyt. ustawy, powołanych przez skarżącą w jej wniosku o umorzenie egzekucji. Zgodnie bowiem z przepisami powołanymi przez skarżącą umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo nie istniał /pkt 2/, a także na wniosek wierzyciela /pkt 9/, które to okoliczności nie wystąpiły w tej sprawie. Nie można także podzielić zasadności pozostałych zarzutów skarżącej powołujących się ogólnie na naruszenie zasady poszanowania minimum egzystencji /art. 9 – 13 cyt. wyżej ustawy/ oraz naruszenie przepisów prawa pracy przy prowadzeniu egzekucji z wynagrodzenia za pracę. Z załączonych akt sprawy wynika, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji z wynagrodzenia za pracę zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami określonymi w przepisach art.72 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a sama egzekucja stosownie do art. 9 par.1 cyt. ustawy jest prowadzona w zakresie określonym przepisami kodeksu pracy. Z tych wszystkich względów mając na uwadze, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dn.30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm./ orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło