I SA/Łd 287/08
WyrokWSA w Łodzi2008-07-18
Skład orzekający: Bogdan Lubiński, Joanna Tarno, Joanna Grzegorczyk-Drozda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nabycie akcji spółki akcyjnej przez pracownika, które nastąpiło w ramach oferty skierowanej wyłącznie do pracowników, emerytów i rencistów danego przedsiębiorstwa, może być uznane za nabycie na podstawie publicznej oferty w rozumieniu art. 52 pkt 1 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uprawniające do zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów uzyskanych ze sprzedaży tych akcji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nabycie akcji spółki akcyjnej przez pracownika, które nastąpiło w ramach oferty skierowanej wyłącznie do ograniczonego kręgu osób (pracowników, emerytów i rencistów), nie może być uznane za nabycie na podstawie publicznej oferty. Oferta publiczna musi być skierowana do ogółu obywateli, umożliwiając im zapoznanie się z jej treścią i nabycie przedmiotu oferty na oferowanych warunkach. Brak spełnienia tej przesłanki uniemożliwia skorzystanie ze zwolnienia podatkowego określonego w art. 52 pkt 1 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.Stan faktyczny
Skarżąca S.G. wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok, twierdząc, że dochód uzyskany ze sprzedaży akcji spółki WPRD SA powinien być zwolniony z podatku na podstawie art. 52 pkt 1 lit. b ustawy o PIT. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że nabycie akcji przez skarżącą nie nastąpiło na podstawie publicznej oferty, co było warunkiem skorzystania ze zwolnienia. Skarżąca zarzuciła organom błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Lubiński Sędziowie Sędzia WSA Joanna Tarno Asesor WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) Protokolant Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 18 lipca 2008 r. przy udziale --- sprawy ze skargi S. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. oddala skargę.
Sygnatura akt I SA/Łd 287/08
UZASADNIENIE
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. nr [...] z dnia [...] odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok w kwocie 96.330 zł.
Dnia 28 kwietnia 2005 roku S.G. złożyła PIT-38 dotyczący wysokości osiągniętego w 2004 roku dochodu z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych wykazując do opodatkowania kwotę 507.000 zł i należny podatek do zapłaty – 93.330 zł, który uiściła 30 kwietnia 2005 roku.
W dniu 22 marca 2007 roku wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych, składając jednocześnie korektę zeznania PIT-38, w której wykazała dochód do opodatkowania w takiej samej wysokości co pierwotnie, natomiast podatek należny do zapłaty – 0 zł.
W toku prowadzonego postępowania organ ustalił, że Przedsiębiorstwo Robót Drogowych w W. (dalej WPRD) na mocy przepisów ustawy z dnia 13 lipca 1990 roku o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz.U. Nr 51, poz. 298 ze zm.) zostało sprywatyzowane poprzez likwidację i oddanie mienia spółki do odpłatnego korzystania na czas określony spółce prawa handlowego utworzonej przez pracowników przedsiębiorstwa.
Organ założycielski powyższego przedsiębiorstwa (Minister Transportu i Gospodarki Morskiej) za zgodą Ministra Przekształceń Własnościowych na wniosek Dyrektora Przedsiębiorstwa i Rady Pracowniczej (uchwała z dnia [...]) wydał zarządzenie nr [...] z [...] w sprawie likwidacji przedsiębiorstwa państwowego WPRD w celu prywatyzacji. Likwidacja została zakończona 31 marca 1996 roku (dec. Min. Transportu i Gospodarki Morskiej nr [...] oraz post. SW z [...] w sprawie o sygn. akt [...]) i z tą datą przedsiębiorstwo zostało uznane za zlikwidowane.
Dnia 27 marca 1996 roku Minister Transportu i Gospodarki Morskiej działając na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o prywatyzacji podpisał z Przedsiębiorstwem Robót Drogowych Spółką Akcyjną w W. (dalej WPRD SA), zawiązaną przez 80 pracowników WPRD (w tym również S.G.), umowę o oddaniu mienia Skarbu Państwa.
Akcje Spółki adresowane były do pracowników, emerytów i rencistów WPRD (§ 3 ust. 3 statutu Spółki zawartego w akcie założycielskim).
Skarżąca nabyła 1.000 akcji uprzywilejowanych serii A w momencie założenia Spółki oraz 300 akcji zwykłych serii B z podwyższonego kapitału zakładowego.
Akcje Spółki emitowane były na podstawie przepisów kh, a zatem nie było konieczności wydania decyzji przez Komisję Papierów Wartościowych. Przedsiębiorstwo nie wydało również prospektu emisyjnego.
Podziałem akcji zajmował się zakładowy Zespół ds. Prywatyzacji.
Kontakt z pracownikami odbywał się przez ogłoszenia oraz osobiste deklaracje uczestnictwa w Spółce.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. decyzją nr [...] z dnia [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok w kwocie 96.330 zł.
W uzasadnieniu wskazał, że nabycie przez stronę wskazanych akcji nie spełniało warunków pozwalających na korzystanie przez nią ze zwolnienia na podstawie art. 52 pkt. 1 lit. b pdf. Aby bowiem możliwe było skorzystanie z niniejszego zwolnienia koniecznym jest spełnienie kumulatywnie trzech przesłanek:
- akcje winny być dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi,
- nabycie winno być dokonane przed 1 stycznia 2004 roku,
- nabycie powinno nastąpić na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych, albo regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub 93 przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi.
Od powyższej decyzji podatniczka złożyła odwołanie zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego oraz procesowego poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy a także błędne zastosowanie przepisów prawa.
W uzasadnieniu podniosła, że 8 czerwca 1995 roku nabyła, jako pracownik, 1.000 akcji imiennych serii A i 300 akcji imiennych serii B Przedsiębiorstwa Robót Drogowych SA w W. w ofercie publicznej skierowanej do pracowników, a zatem spełnione zostały przesłanki uprawniające do zwolnienia uzyskanego z tytułu sprzedaży niniejszych akcji w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Podniosła również, że dnia 13 maja 2004 roku, na podstawie wezwania ogłoszonego przez WPRD SA, dokonała sprzedaży powyższych akcji.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przez organ I instancji.
Na powyższą decyzję S.G. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarzucając jej naruszenie art. 19 ust. 1 pkt. 2 ustawy z 12 listopada 2003 roku o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 202, poz. 1956) poprzez ich błędną wykładnię oraz uznanie, iż nie mają one zastosowania do dochodów uzyskanych przez stronę z tytułu zbycia akcji, art. 52 pkt. 1 lit. b) ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię oraz uznanie, iż dochody uzyskane przez stronę z tytułu sprzedaży akcji nie podlegają zwolnieniu od podatku dochodowego, o którym mowa w tych przepisach oraz art.41 ust. 1 ustawy z dnia 13 lipca 1990 roku o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz.U. Nr 51, poz. 298 ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię oraz uznanie, iż przepisy art. 23 niniejszej ustawy nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie.
Zarzuciła również naruszenie przepisów 120, 121, 122 oraz 187 § 1 Ordynacji podatkowej (Dz.U. Nr 8 z 2005 r., poz. 60 ze zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie lub brak zastosowania w sprawie, poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz błędne stosowanie przepisów prawa a także nierozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie.
Z uwagi na zakres zaskarżenia wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz o zasądzenie kosztów postępowania na jej rzecz.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organy podatkowe nie naruszyły bowiem powołanego w skardze przepisu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uznając, iż nie znajduje on zastosowania.
Kluczowym spornym zagadnieniem w rozpatrywanej sprawie jest kwestia sposobu nabycia akcji Spółki przez S.G., a mianowicie, czy nastąpiło to na podstawie publicznej oferty.
Zgodnie z treścią art. 52 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej pdf – Dz.U. Nr 14 z 2000 r. pozycja 176), aby możliwe było skorzystanie z określonego tam zwolnienia koniecznym jest spełnienie kumulatywnie trzech przesłanek:
- akcje winny być dopuszczone do publicznego obrotu papierami wartościowymi,
- nabycie winno być dokonane przed 1 stycznia 2004 roku,
- nabycie powinno nastąpić na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych, albo regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym, albo na podstawie zezwolenia udzielonego w trybie art. 92 lub 93 przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi.
Niewystąpienie chociażby jednej ze wskazanych przesłanek powoduje niemożność skorzystania z niniejszego zwolnienia.
Ustawodawca nie określił w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, ani też w innej ustawie regulującej kwestie związane z obrotem papierami wartościowymi, na czym ma polegać nabycie papierów wartościowych na podstawie publicznej oferty.
Z analizy treści cytowanego na wstępie artykułu nie wynika, aby zamiarem ustawodawcy było nadanie mu jakiegoś szczególnego znaczenie. Nie odwołuje on się również do żadnego innego aktu prawnego w zakresie pozwalającym na ustalenie treści spornego pojęcia. W związku z powyższym sporny termin należy interpretować w oparciu o wykładnię językową, czyli przypisać mu takie znaczenie, jakie ma w naturalnym języku potocznym.
Oferta jest propozycją zawarcia umowy zawierającą wszystkie istotne postanowienia tej umowy. Ma ona zatem charakter publiczny, jeżeli jest skierowana do ogółu obywateli, co oznacza, że mają oni możliwość zapoznać się z jej treścią i nabyć przedmiot oferty (w przedmiotowej sprawie – akcje) na oferowanych warunkach. Nie ma natomiast charakteru publicznego oferta skierowana do ograniczonego kręgu osób, np. pracowników, gdyż wówczas tylko oni będą mogli z niej skorzystać pomimo tego, że jej treść mógł poznać ogół obywateli.
Z treści aktu zawiązania Spółki zawartej w formie aktu notarialnego w dniu 11 kwietnia 1995 roku wprost wynika (pkt. I), że założyciele oświadczają, iż zawiązują Spółkę Akcyjną i wyrażają zgodę na objęcie wszystkich 67.222 akcji imiennych.
W statucie Spółki wskazano, że jej kapitał akcyjny wynosi 672.220 złotych i dzieli się na 67.222 akcji imiennych o wartości nominalnej 10 zł każda z nich. Akcje Spółki obejmują w pierwszej kolejności pracownicy zatrudnieni na czas nieokreślony w WPRD oraz renciści i emeryci WPRD.
W dalszej części założyciele zobowiązali się do podwyższenia w terminie 3 miesięcy kapitału akcyjnego do kwoty nie mniejszej niż 2.240.000 zł, a nowoutworzone akcje zostaną przeznaczone dla pracowników zatrudnionych w WPRD na czas nieokreślony oraz emerytów i rencistów WPRD.
Natomiast na rozprawie w dniu 18 lipca 2008 roku pełnomocnik działający w imieniu skarżącej oświadczył, że element oferty publicznej w niniejszej sprawie był warunkowy, gdyż w rzeczywistości wszystkie akcje zostały nabyte pracowników WPRD.
Z powyższego, w sposób jednoznaczny wynika, iż w rozpatrywanej sprawie nie wystąpił element oferty publicznej. W związku z tym, w ocenie Sądu, organy prawidłowo ustaliły, iż brak jest podstaw do zastosowania w tej sytuacji zwolnienia określonego w treści art. 52 pkt. 1 lit. b pdf.
Na marginesie należy zauważyć, iż w prawie polskim brak jest instytucji warunkowej oferty publicznej lub oferty publicznej pod warunkiem.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) oddalił przedmiotowa skargę.
P.Pij.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło