I SA/Łd 287/10

WyrokWSA w Łodzi2010-06-11

Skład orzekający: Paweł Kowalski, Joanna Grzegorczyk-Drozda, Tomasz Adamczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik, który utracił faktury zakupu, może odliczyć podatek naliczony, jeśli przedstawił jedynie kopie faktur, a nie ich duplikaty, i czy obowiązek posiadania tych dokumentów trwa do momentu przedawnienia zobowiązania podatkowego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy podatkowe nie podjęły wszelkich możliwych działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego. Podatnik powinien zostać poinformowany o konieczności przedstawienia duplikatów faktur zamiast kopii, a organy powinny udzielić mu pomocy w ich uzyskaniu, jeśli sam podejmuje takie starania. Obowiązek posiadania faktur lub ich duplikatów trwa do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lipiec 2004 r. Podatnik nie przedstawił organom kontrolującym oryginałów faktur zakupu, twierdząc, że zostały skradzione. Organy podatkowe uznały, że brak dokumentów uniemożliwia odliczenie podatku naliczonego. Podatnik w skardze zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego. Orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant Asystent sędziego Tomasz Naraziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lipiec 2004 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz skarżącego kwotę 1.548 (tysiąc pięćset czterdzieści osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] r. określającą K. M. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za lipiec 2004 r., w wysokości 8.321 zł. W uzasadnieniu tej decyzji, przedstawiając stan faktyczny stwierdził, iż w trakcie kontroli podatkowej przeprowadzonej w dniu 16 maja 2006 r. podatnik nie przedstawił kontrolującym dokumentacji podatkowej, w tym faktur potwierdzających nabycie towarów i usług oraz rejestrów prowadzonych dla potrzeb podatku od towarów i usług. Podatnik wyjaśnił, że skradziono mu przedmiotowe dokumenty i przedstawił kopię zawiadomienia z Komendy Powiatowej w P. z dnia 24 sierpnia 2004 r. o zakończeniu postępowania z powodu niewykrycia sprawcy. Podatnik nie przedstawił kontrolującym żadnych duplikatów faktur, oświadczył że nie wiedział o konieczności odtworzenia tych dokumentów. Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał wskazaną powyżej decyzję określająca zobowiązanie podatkowe, stwierdzając że podatnik utracił prawo do odliczenia podatku naliczonego, bowiem nie posiada dokumentów stanowiących podstawę odliczenia podatku naliczonego. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji strona zażądała jej uchylenia i umorzenia postępowania alternatywnie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zarzuciła naruszenie art. 165 § 1 i § 2, art. 123 § 1, art. 200 § 1, art. 121, art. 122, art. 187 §1 i 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie "O.p." oraz art. 86 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. 54, poz. 535 ze zm.) w związku z § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970) i § 26 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 971) przez przyjęcie, że warunkiem skorzystania przez podatnika z prawa odliczenia podatku naliczonego wynikającego z oryginałów faktur lub ich duplikatów jest wymóg posiadania tych dokumentów do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania, a nie jedynie w czasie dokonywania stosownego odliczenia. Dyrektor Izby Skarbowej nie uwzględnił odwołania. W motywach wydanej decyzji podał, że podatnik odliczył podatek naliczony, natomiast w trakcie postępowania podatkowego nie przedstawił oryginałów faktur, faktur korygujących, na podstawie których dokonał odliczenia, bądź ich duplikatów. Organ odwoławczy przywołał treść art. 86 ust. 2 p.t.u., zgodnie z którym kwotę podatku naliczonego, o którą podatnik ma prawo obniżyć ciążący na nim podatek stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług. Z powyższego, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, wynika iż faktura stanowi dokument wskazujący kwotę podatku do odliczenia, zaś obniżenie podatku należnego o podatek naliczony jest prawem podatnika i jeśli zamierza z tego prawa skorzystać, obowiązany jest wykazać przed organem podatkowym istnienie podstaw do skorzystania z tego prawa, przedstawiając stosowne faktury. Dodatkowo podniósł, iż § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku (Dz.U. Nr 97, poz. 970) stanowi, iż podstawę do obniżenia przez nabywcę podatku stanowi wyłącznie oryginał faktury VAT lub faktury korygującej albo ich duplikat. Tylko zatem te dokumenty uprawniają do obniżenia podatku. Podniósł, iż w sytuacji szczególnej, z jaką mamy do czynienia w niniejszej sprawie przepisy rozporządzenia dopuszczają możliwość wystawienia duplikatów faktur. Zgodnie bowiem z § 25 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 97, poz. 971), jeśli oryginał faktury lub faktury korygującej ulegnie zniszczeniu albo zaginie, sprzedawca na wniosek nabywcy ponownie wystawia fakturę zgodnie z danymi zawartymi w kopii tej faktury. Duplikaty zapobiegają więc negatywnym konsekwencjom związanym z utratą faktur i to niezależnie od tego, jakie były tego przyczyny. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podzielił w całości stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego, iż warunkiem koniecznym skutecznego odliczenia podatku naliczonego jest posiadanie przez podatnika oryginałów faktur zawierających odliczane w deklaracji kwoty podatku VAT, a w przypadku ich utraty na skutek zdarzeń losowych ich duplikatów. Organ odwoławczy, nie zgadzając się ze stanowiskiem podatnika, zgodnie z którym obowiązek posiadania wskazanych dokumentów kończy się z chwilą dokonania rozliczenia podatku za dany okres, podniósł, iż obowiązek posiadania oryginałów i kopii faktur, kopii korygujących istnieje przez okres wskazany w art. 86 § 1 O.p., tj. przez 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym księgi były prowadzone. Zgodnie z tym przepisem, podatnicy obowiązani do prowadzenia ksiąg podatkowych przechowują księgi i związane z ich prowadzeniem dokumenty przez 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym księgi były prowadzone. Termin ten jest zgodny, co podkreślił organ odwoławczy, z terminem określonym w art. 70 § 1 O.p., w którym prawnie dopuszczalna jest weryfikacja rozliczenia podatku, dokonanego przez podatnika i wydanie decyzji, o której mowa w art. 21 § 1 pkt 1 O.p. w związku z art. 99 ust. 12 p.t.u. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej organ pierwszej instancji nie naruszył przepisów regulujących postępowanie podatkowe. Podatnik niezasadnie próbuje przerzucić na organy podatkowe obowiązek wykazania faktów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki podatkowe. Organy zapewniły stronie możliwość czynnego udziału w postępowaniu podatkowym, a organ pierwszej instancji podejmował działania mające na celu wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy zgodnie z art. 122 O.p. Obowiązek odtworzenia utraconej dokumentacji podatkowej obciąża podatnika, bo posiadanie faktur zakupu jest konieczne, jeżeli chce on skorzystać z możliwości odliczenia podatku naliczonego. Nie można na organy podatkowe nakładać nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających prawo do odliczenia podatku naliczonego, jeśli argumentów takich nie dostarczył sam podatnik. Organ podatkowy nie miał zatem obowiązku więc odtwarzanie dokumentacji podatkowej. W skardze na powyższą decyzję podatnik wniósł o jej uchylenie ewentualnie także decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 O.p. poprzez: - zaniechanie przeprowadzenia wszystkich istotnych dowodów w sprawie, w tym świadczących na korzyść skarżącego, w szczególności poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącego o przeprowadzenie kontroli u jego kontrahentów w celu sprawdzenia, czy w kontrolowanych miesiącach wystawiali oni faktury VAT, na podstawie których skarżący obniżył podatek należny o podatek naliczony.; - nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego z naruszeniem zasad postępowania i w rezultacie na wydaniu decyzji bez wszechstronnego rozważenia zebranego, ale niekompletnego materiału dowodowego; 2) zasady dwuinstancyjności przewidzianej w art. 127 O.p. oraz art. 191 O. p., poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie, niekompletnego materiału dowodowego 3) art. 99 ust. 12 p.t.u. w związku z art. 21 § 3 O.p., polegające na wydaniu decyzji określającej zobowiązanie podatkowe za lipiec 2004 r. mimo wskazania prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w deklaracji VAT-7 złożonej przez Skarżącego za wskazany miesiąc ; 4) błędną wykładnię art. 86 ust. 1 i ust. 2 p.t.u. w związku z § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług i § 26 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowanie zwolnienia od podatku od towarów i usług, przez przyjęcie, że warunkiem skorzystania przez podatnika z prawa odliczenia podatku naliczonego wynikającego z oryginałów faktur lub ich duplikatów jest wymóg posiadania tych dokumentów do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania; 5) § 25 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zwrotu podatku, poprzez przyjęcie, że podatnik był zobowiązany do uzyskania duplikatów skradzionych faktur nie później, niż do czasu zakończenia postępowania podatkowego, chociaż z przepisu tego nie wynika, w jakim terminie nabywca może zwrócić się do wystawcy z wnioskiem o wystawienie duplikatu faktury; 6) art. 109 ust. 1 i 3 ustawy VAT przez uznanie, że skarżący prowadził nierzetelnie i niezgodnie z przepisami ewidencję dla celów rozliczenia podatku VAT. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie w zakresie w jakim autor skargi argumentuje, iż uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej dotyczących okresów rozliczeniowych poprzedzających lipiec 2004 r., w szczególności zaś czerwca 2004 r., może mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Prawomocnym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt I SA/Łd 1271/07 uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za czerwiec 2004 r. Z zaprezentowanych w uzasadnieniu motywów wyroku wynika, że Sąd ocenił, iż w sprawie tej nie podjęto wszelkich możliwych działań zmierzających do wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego związanego z kopiami faktur wystawionymi przez kontrahentów Skarżącego, załączonymi przez podatnika do pisma z dnia 10 lipca 2007 r., stanowiącego uzupełnienie odwołania. Sąd podzielił wprawdzie ocenę organu odwoławczego, że dokumenty te w postaci, w jakiej zostały przedstawione, nie uprawniały do odliczenia podatku naliczonego, bowiem nie są to ani oryginały ani duplikaty, a jedynie kopie. Niemniej jednak, stwierdził, że w sytuacji, gdy podatnik przedstawił kopie faktur, zamiast wymaganych prawem duplikatów, organ podatkowy powinien poinformować podatnika, że jest to działanie niewystarczające i wezwać go do złożenia duplikatów. Sąd nakazał organowi wyjaśnienie, co było przyczyną, że wystawcy nie dostarczyli Skarżącemu wnioskowanych duplikatów, a jedynie kopie. Z załączonego do skargi odpisu wniosku adresowanego do jednego z kontrahentów zdaje się wynikać, że podatnik żądał przesłania mu duplikatów skradzionych wcześniej faktur. Dopiero ustalenie, że podatnik nie czynił starań o wydanie duplikatów i nie zamierza tego robić w trakcie postępowania podatkowego, będzie uprawniało do nieuwzględnienia w rozliczeniu podatku naliczonego, wynikającego z takich dokumentów. To bowiem na podatniku, zdaniem Sądu, ciąży obowiązek zwrócenia się do kontrahentów o wydanie duplikatów i obowiązek ten nie może być zastąpiony przeprowadzonymi przez organ kontrolami krzyżowymi. Organ powinien jednakże udzielić podatnikowi wszelkiej możliwej pomocy w uzyskaniu duplikatów, jeżeli podatnik podejmuje w tej mierze właściwe działania, ale napotyka na niezależne od siebie przeszkody. Obowiązek wcześniejszego, przed wydaniem decyzji, wezwania podatnika do złożenia prawidłowych duplikatów, zamiast kopii, jest tym bardziej uzasadniony, że wcześniej organ uwzględnił podatek naliczony w fakturach zakupu wystawionych przez kontrahentów Skarżącego, chociaż w aktach znajdują się jedynie kopie faktur poświadczone za zgodność z oryginałem i nie wiadomo, czy organ dysponował dokumentami oryginalnymi. Sąd zwrócił także uwagę, że na większości kopii nie ma oznaczenia, czy są to duplikaty lub oryginały. Należy więc wyjaśnić, czy znajdujące się w aktach kopie sporządzone zostały prawidłowo. Powyższa okoliczność wskazuje na niekonsekwentne postępowanie organu odwoławczego w odniesieniu do różnych faktur, a ta niekonsekwencja mogła wprowadzać podatnika w błąd co do tego, iż podstawą do odliczenia podatku naliczonego mogły stanowić jedynie kopie faktur. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uznał, że działania jakie zostały zalecone przez tutejszy Sąd w przedstawionym wyżej wyroku, a w rezultacie ponowna ocena złożonych przez podatnika kopii/duplikatów faktur może pośrednio wpłynąć na rozliczenie podatku za lipiec 2004 r. Nie można także wykluczyć, iż w trakcie tego postępowania podatnik uzyska od swoich kontrahentów i przedstawi, inne jeszcze duplikaty faktur. Przypuszczenie to jest tym bardziej uzasadnione, że Skarżący przy piśmie z dnia 5 marca 2008 r. stanowiącym uzupełnienie skargi przedstawił duplikaty faktur, z których odliczył podatek naliczony w rozliczeniu za miesiące poprzedzające lipiec 2004 r., ale także za wymieniony miesiąc. Z uwagi na zasadę dwuinstancyjności organy podatkowe obu instancji powinny dokonać ponownej oceny wszystkich złożonych przez Skarżącego dokumentów i ustalić, czy są to duplikaty skradzionych faktur potwierdzające prawidłowość dokonanych odliczeń podatku naliczonego. Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego należy stwierdzić, iż stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) p.t.u., kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług. Z przywołanego przepisu wynika, że aby odliczyć podatek naliczony podatnik powinien posiadać faktury dotyczące zakupionych towarów i usług. Szczegółowe regulacje związane z wystawianiem faktur, ich treścią oraz sposobem i okresem przechowywania zawarte zostały w rozdziale 1 działu XI ustawy VAT "Faktury" oraz rozdział 4 obowiązującego w badanym okresie rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 971), zwanego dalej rozporządzenie w sprawie zwrotu. Z przepisu § 24 tego rozporządzenia wynika, że faktury i faktury korygujące wystawiane są w co najmniej dwóch egzemplarzach, przy czym oryginał otrzymuje nabywca, a kopię zatrzymuje sprzedawca. Oba egzemplarze powinny być odpowiednio oznaczone. Podstawą do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktur korygujących albo ich duplikaty, których zasady wystawiania i oznaczania określone zostały w § 12 rozporządzenia. Na mocy § 25 tego rozporządzenia prawo to przysługuje także w razie przedstawienia przez podatnika duplikatu faktur. Jak bowiem wynika z tego przepisu jeżeli oryginał faktury lub faktury korygującej ulegnie zniszczeniu albo zaginie, sprzedawca na wniosek nabywcy ponownie wystawia fakturę lub fakturę korygującą, zgodnie z danymi zawartymi w kopii tej faktury lub faktury korygującej. Z powyższych przepisów wynika, że zasadniczym warunkiem odliczenia podatku naliczonego jest posiadanie przez podatnika oryginału faktury zakupu lub jej duplikatu wystawionego na wniosek podatnika na wypadek zniszczenia lub zaginięcia oryginału. Nie można się zgodzić ze skarżącym, że wystarczające jest posiadanie tych dokumentów tylko w momencie dokonywania odliczenia podatku naliczonego. Niewątpliwie posiadanie oryginałów lub duplikatów faktur w tym momencie jest konieczne, jednakże posiadanie ich także później, aż do upływu 5 - letniego okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego, licząc od końca roku, w którym wystawiono fakturę, a więc do upływu terminu określonego w § 26 rozporządzenia w sprawie zwrotu, jest jedynym sposobem na uchronienie się podatnika przed zakwestionowaniem dokonanego odliczenia w razie późniejszej kontroli podatkowej. Zgodnie bowiem z tym przepisem, podatnicy są obowiązani przechowywać oryginały i kopie faktur oraz faktur korygujących, a także duplikaty tych dokumentów, do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, dokumenty te przechowuje się w oryginalnej postaci, w podziale na okresy rozliczeniowe i w sposób pozwalający na ich łatwe odszukanie. Pięcioletni okres przechowywania faktur wynika również z treści art. 86 § 1 O.p., skoro jest w nim mowa o przechowywaniu ksiąg i związanych z ich prowadzeniem dokumentów, a pod pojęciem ksiąg rozumie się także ewidencje i rejestry (art. 3 pkt 4 O.p.) np. ewidencje zakupów i sprzedaży dla celu obliczenia podatku od towarów i usług. Wyznaczony przez ustawodawcę długi okres przechowywania dokumentów księgowych, powiązany z ustawowym okresem przedawnienia zobowiązań podatkowych, jest konsekwencją wprowadzenia jako zasady w przypadku większości podatków - w tym także podatku od towarów i usług - samoobliczenia zobowiązania. Ma on umożliwić wsteczną kontrolę takiego rozliczenia na podstawie dokumentów posiadanych przez podatnika i jego kontrahentów. Prezentowana przez podatnika wykładnia art. 86 ust. 1 i ust. 2 p.t.u., iż dla skutecznego odliczenia podatku wystarczającym jest posiadanie faktur w chwili dokonywania odliczenia, jest nieprawidłowa. Doprowadziłaby ona do tego, że kontrola prawidłowości korzystania przez podatników z prawa do odliczenia podatku byłaby iluzoryczna. Poza tym bez znaczenia byłyby przepisy zobowiązujące podatnika do uzyskania duplikatów utraconych faktur, gdyż utrata dokumentacji następuje prawie zawsze już po skorzystaniu z prawa do odliczenia, a nie w tym krótkim okresie pomiędzy otrzymaniem faktury a dokonaniem odliczenia. Podatnik nie może skutecznie w inny sposób wykazać, że w chwili skorzystania z prawa do odliczenia dysponował wymaganymi fakturami. Podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 86 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT w związku z § 14 rozporządzenia w sprawie wykonania ustawy oraz § 26 ust. 1 rozporządzenia w sprawie zwrotu jest więc nieuzasadniony. Nie jest także uzasadniony zarzut skargi naruszenia § 25 ust. 1 rozporządzenia w sprawie zwrotu. Wbrew bowiem twierdzeniom skarżącego organy wcale nie wywodziły, że obowiązek uzyskania duplikatów utraconych faktur do czasu zakończenia postępowania podatkowego wynika z treści tego przepisu. W przepisie tym wskazano, jakie działania powinien podjąć podatnik (nabywca towarów lub usług), który utracił oryginały faktur. W istocie przepis ten nakłada na podatnika obowiązek uzyskania duplikatów faktur, jeżeli chce on wykazać, że miał prawo skorzystać z odliczenia podatku naliczonego. Nie ma znaczenia, że w treści tego przepisu nie wskazano terminu, w którym podatnik może zwrócić się do wystawcy z wnioskiem o ponowne wystawienie zagubionej lub utraconej faktury. W interesie podatnika jest posiadanie tych dokumentów aż do upływu terminu przedawnienia zobowiązania. Skoro fakturę utracił, to powinien możliwie szybko podjąć starania o uzyskanie duplikatu, jeżeli nie chce narazić się na zarzut, w razie ewentualnej kontroli, że odliczenie podatku naliczonego było bezpodstawne. Brak określenia tego terminu nie może natomiast oznaczać, że podatnik może skutecznie bronić się zarzutem, iż na uzyskanie duplikatu ma czas i dopiero w przyszłości wystąpi z wnioskiem o wydanie duplikatu. Takie stanowisko, nie znajdujące potwierdzenia w treści przepisów, uniemożliwiałoby przeprowadzenia skutecznej kontroli rozliczenia podatku. Należy natomiast przyjąć, że stwierdzenie w toku postępowania podatkowego braku faktur zakupu lub ich duplikatów przy jednoczesnym ustaleniu, że podatnik podejmuje działania mające na celu odnalezienie brakujących faktur lub uzyskanie ich duplikatów powinno zobowiązywać organ podatkowy do umożliwienia podatnikowi zakończenia tych starań. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało uchylić decyzje organów podatkowych obu instancji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy oraz § 6 pkt 4 w zw. z §18 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Na podstawie art. 152 cyt. ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. t.n.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło