I SA/Łd 29/17
WyrokWSA w Łodzi2017-03-08
Skład orzekający: Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędzia NSA Anna Świderska, Sędzia WSA Bożena Kasprzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisu o doręczeniu pisma pełnomocnikowi (art. 145 § 2 O.p.) może stanowić podstawę do uchylenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej, jeśli naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy?Ratio decidendi
Naruszenie przepisu o doręczeniu pisma pełnomocnikowi (art. 145 § 2 O.p.) nie stanowi podstawy do uchylenia aktu administracyjnego, jeśli nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. W niniejszej sprawie, mimo wadliwego doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, spółka skutecznie wniosła zażalenie, co oznacza, że naruszenie nie spowodowało uszczerbku dla jej praw i nie mogło wpłynąć na wynik sprawy. Ponadto, organy podatkowe prawidłowo uprawdopodobniły istnienie przesłanek do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej, wskazując na brak majątku spółki wystarczającego do zabezpieczenia zobowiązania oraz na prawdopodobieństwo niewykonania tego zobowiązania.Stan faktyczny
Spółka A złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., które utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji nadające rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od lutego do grudnia 2010 r. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym wadliwe doręczenie postanowienia o nadaniu rygoru, brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz dowolną ocenę dowodów. Organy podatkowe uznały, że istnieją przesłanki do nadania rygoru, wskazując na niewystarczający majątek spółki i prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Świderska Sędzia WSA Bożena Kasprzak Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2017 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. - obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do grudnia 2010 r. oddala skargę.
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. decyzją z [...] marca 2016r. określił A spółce z o.o. w Ł. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2010r.
Postanowieniem z [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. nadał powyższej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W zażaleniu wniesionym na ww. postanowienie Spółka wskazała, że analiza jej sytuacji została niewłaściwie przeprowadzona, dokumentację finansową oceniono w sposób wybiórczy, nie wzięto pod uwagę wszystkich czynników, które mają wpływ na jej kondycję. Wskazano, że nie można poprzestać jedynie na tym, że kapitał podstawowy Spółki wynosi 100.000,00 zł i przy tym nie zauważać, że Spółka zgodnie z bilansem na dzień 31 grudnia 2014r. posiada znaczny kapitał zapasowy w wysokości 3.591.321,51 zł. Jednocześnie samo porównanie wysokości zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami tylko z wysokością osiąganego przez firmę dochodu, bez odniesienia się do wysokości jej przychodów jest nieprawidłowe. Wyjaśniono, że A Sp. z o. o. osiąga bardzo wysokie przychody (wg rachunku zysków i strat za okres od dnia 01.01.2014 r. do dnia 31.12.2014 r. ich stan to 55.977.882,45 zł). Trudno nie zgodzić się z tym, że wysokość przedstawionych przychodów nie świadczy o tym, że strona dysponuje znacznymi środkami pieniężnymi. Zupełnie normalną sytuacją jest to, że Spółka prowadząc interesy na dużą skalę, generuje również duże koszty ze swojej działalności, niemniej jest to wielkość, która może być regulowana i przy założeniu redukcji ponoszonych przez nas wydatków, przełoży się to również na poziom osiąganych przez nią dochodów. Zatem, aby uczciwie ocenić kondycję finansową strony należy wziąć pod uwagę zarówno poziom dochodów, jak i przychodów. Dodatkowo wskazano, że Spółka posiada duże możliwości kredytowe, co świadczy o jej znacznych zdolnościach płatniczych.
Ponadto podniesiono, że od decyzji z [...] marca 2016 r., której nadano rygor Spółka wniosła odwołanie. W ocenie strony bezpodstawnie zatem organ I instancji uzasadnił wydanie zaskarżonego postanowienia, m.in. brakiem jakiejkolwiek wpłaty na poczet zobowiązania wynikającego z nieostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z [...] marca 2016r., ponieważ podatnik nie ma obowiązku realizowania zobowiązania wynikającego z decyzji, która nie jest ostateczna i podlega rozpatrzeniu przez organ odwoławczy.
Ponadto strona odniosła się również do kwestii prowadzonych wobec Spółki postępowań zabezpieczających przyszłe zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za okresy: 01-12/2009 r., 02-12/2010 r. oraz 01-10,12/2013 r. w kontekście zasadności zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności stwierdzając, że już sam fakt dokonania zabezpieczenia przyszłych zobowiązań na kwoty przewyższające wysokość zobowiązań podatkowych w danym roku – wskazuje na brak ryzyka dla niewykonania tych zobowiązań.
Decyzją z [...] września 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy Ordynacja podatkowa, uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z [...] marca 2016 r. w części dotyczącej rozliczeń w podatku od towarów i usług za: styczeń, luty, marzec 2010 r. i orzekając w tym zakresie:
- umorzył postępowanie w części dot. rozliczeń w podatku od towarów i usług za styczeń 2010r.,
- określił nadwyżkę podatku naliczonego na należnym do przeniesienia na następny miesiąc - za luty 2010r. w kwocie 114.687,00 zł,
- określił zobowiązanie w podatku od towarów i usług za marzec 2010r. w kwocie 130.110,00 zł;
- w pozostałym zaś zakresie, tj. dot. rozliczeń w podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do grudnia 2010r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia Spółki postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł.:
* uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji w części nadającej rygor natychmiastowej wykonalności decyzji z [...] marca 2016 r. o nr [...] za styczeń 2010 r. i w tym zakresie umorzył postępowanie w sprawie,
- utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji w pozostałej części, tj. nadającej rygor natychmiastowej wykonalności decyzji z [...] marca 2016 r. za miesiące od lutego do grudnia 2010 r.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowy strony w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2010r. Organ wskazał, że z akt sprawy wynika w szczególności, iż z 31 grudnia 2015r. przedawnieniu uległo zobowiązanie w podatku VAT za styczeń 2010r., co spowodowało konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej tego okresu rozliczeniowego i umorzenia postępowania w sprawie. Z kolei zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od lutego do listopada 2010 r., wynikające z decyzji z [...] marca 2016 r., nie uległy przedawnieniu z 31 grudnia 2015 r. z uwagi na zaistnienie okoliczności zawieszających i przerywających bieg terminu ich przedawnienia.
Odnosząc się do zasadności nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora UKS w Ł. z [...] marca 2016r. w części dotyczącej zobowiązań za okres od lutego do grudnia 2010r. organ wskazał, że choć postępowanie odwoławcze zostało zakończone wydaniem przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. ostatecznej decyzji z [...] września 2016r., to niniejsze postępowanie zażaleniowe w odniesieniu do zobowiązań w podatku od towarów i usług za okres od lutego do grudnia 2010 r. nie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na skutki materialnoprawne, które w analizowanej sprawie wystąpiły wobec strony w związku z przekształceniem [...] maja 2016 r. postępowania zabezpieczającego w egzekucyjne - prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] - oraz naliczeniem kosztów egzekucyjnych w łącznej wys. 333.730,08 zł (na podstawie art. 154 § 4 pkt 1 i § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).
Powołując się na treść art. 239b § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 613 ze zm.), dalej "O.p." organ wskazał, że Organ I instancji zasadnie powołał się na brak uregulowania zobowiązania (wynikającego z nieostatecznej decyzji z [...] marca 2016r.), która na dzień wydania postanowienia w I instancji ([...]) pozostawała nieostateczna i nie podlegałaby wykonaniu bez nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności, aż do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego. Odnosząc się do argumentacji zażalenia, że podatnik nie ma obowiązku uregulowania zobowiązania wynikającego z nieostatecznej decyzji organ stwierdził, że dopóki decyzja wymiarowa funkcjonuje w obrocie wywołuje wszelkie skutki w sferze praw i obowiązków podatnika w niej określonych.
Ponadto odwołując się do analizy finansowej przeprowadzonej w kwestionowanym przez stronę postanowieniu za lata 2013 i 2014 organ stwierdził, że uzasadnia ona niewykonanie przez spółkę zobowiązań w podatku od towarów i usług za okres od lutego do grudnia 2010r. W szczególności organ podkreślił, że jak ustalono, stan należności na 31 grudnia 2014 r. stan należności krótkoterminowych Spółki wyniósł 2.422.455,59 zł przy zobowiązaniach krótkoterminowych w wys. 17.455.493,63 zł, a zatem zobowiązania te przewyższały o 15.033.038,04 zł należności Spółki. Powyższe wskazuje, że Spółka, oprócz zobowiązań publicznoprawnych (z tytułu podatku od towarów i usług za 02-12/2010 r.) posiada również zadłużenie o charakterze cywilnoprawnym wobec innych podmiotów. Na 31 grudnia 2014 r. Spółka odnotowała stan środków pieniężnych w kasie i na rachunkach bankowych w wysokości 154.246,92 zł. Zdaniem organu prawdopodobieństwo niewypełnienia przez Spółkę przedmiotowych zobowiązań w łącznej wys. 3.167.364,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę potwierdzają również dane wynikające ze sprawozdania finansowego Spółki złożonego za 2015 r. (m.in. bilans sporządzony na 31.12.2015 r., rachunek zysków i strat za okres od 01.01.2015 r. do 31.12.2015 r., sporządzonych w wariancie porównawczym). Na 31.12.2015 r. należności krótkoterminowe Spółki wzrosły co prawda o 7.306.377,55 zł w porównaniu do roku poprzedniego i wynosiły 9.728.833,14 zł, ale zobowiązania krótkoterminowe Spółki wzrosły z 17.455.493,63 zł do 23.821.168,38 zł. Z kolei z zestawienia należności i zobowiązań na koniec 2015 r. wynika, że należności z tytułu dostaw i usług wynosiły 9.517.244,20 zł, zaś zobowiązania z tytułu dostaw i usług - 20.219.435,97 zł przewyższały ww. należności o ponad 10.700.000,00 zł. Na 31.12.2015 r. Spółka odnotowała stan środków pieniężnych w kasie i na rachunkach bankowych w wysokości 520.368,75 zł, zaś wysokość środków finansowych zgromadzonych na koniec 2014 r. oraz 2015 r. (nawet w sumie) nie wystarczy choćby na pokrycie łącznej wysokości odsetek za zwłokę należnych od tych zobowiązań, które na dzień wystawienia tytułów wykonawczych, tj. na 19.05.2016 r. wynosiły łącznie 1.335.764,80 zł.
Ponadto organ wskazał, że z raportu niezależnego biegłego rewidenta badającego sprawozdanie finansowe spółki za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2015r. wynika, że w 2015r. Spółka nie dokonywała spłat zaciągniętych pożyczek, terminy ich spłat zostały przedłużone aneksami do dnia 30.06.2017 r. Terminowość wpłat zobowiązań z tytułu podatków (podatku dochodowego od osób fizycznych - PIT-4) oraz składek ZUS w trakcie roku 2015 nie była dotrzymywana. Stwierdzono również, że Spółka - pomimo podpisanych umów na wynajem powierzchni magazynowych - nie płaci podatku od nieruchomości. Wskazano na niskie poziomy wskaźników finansowych, które potwierdzają, że Spółka A ma kłopoty z terminowym regulowaniem zobowiązań, zaś wysoki, ponad 50% wskaźnik ogólnego zadłużenia oznacza duży (i stale rosnący) udział długu w działalności Spółki.
Odnosząc się do oceny wysokości stanu kapitału własnego podatnika w świetle zasadności nadania przedmiotowego rygoru organ stwierdził, że jakkolwiek wartość kapitału własnego Spółki na koniec 2015 r. wynosiła 2.737.157,83 zł i wzrosła o 541.945,82 zł w porównaniu do stanu na 31 grudnia 2014r. (2.195.212,01 zł), jednak wielkości tej nie należy utożsamiać z realnym majątkiem Spółki (określonymi składnikami majątkowymi), ponieważ kapitały własne to składniki najmniej płynne, zatem dla oceny kondycji/płynności finansowej Spółki należy analizować jej aktywa (majątek) obrotowe, które są w stanie w odpowiednio krótkim czasie zabezpieczyć zobowiązania publicznoprawne Spółki.
Wskazano także, że Spółka za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2015r. osiągnęła przychody netto ze sprzedaży (towarów i materiałów) na znacznym poziomie, tj. w wys. 63.051.277,07 zł, które wzrosły o 7.073.394,62 zł w porównaniu do poprzedniego okresu (55.977.882,45 zł). Natomiast zysk z działalności operacyjnej Spółki za 2014 r. wyniósł 284.366,37 zł, a za 2015 r. - 1.476.486,48 zł. Zatem, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., wysokość osiągniętego przez Spółkę zysku z działalności operacyjnej w latach 2014-2015 nie wystarczy na pokrycie zobowiązań Spółki w podatku od towarów i usług, w tym za okres od lutego do grudnia 2010 r. w łącznej wys. 3.167.364,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę i potwierdza zasadność wydania postanowienia z [...].
Ponadto wskazano, że Spółka oprócz zobowiązań w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 r. - posiada również zobowiązania w podatku od towarów i usług za: styczeń-grudzień 2009 r. określone w łącznej wys. 1.962.213,00 zł w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z [...] lipca 2016 r. oraz styczeń-grudzień 2011 r. określone w łącznej wys. 3.319.149,00 zł w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z [...] czerwca 2016 r., które obecnie są przedmiotem postępowania odwoławczego przed Dyrektorem Izby Skarbowej w Ł.
Konkludując Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził, iż organ I instancji uprawdopodobnił niewykonanie zobowiązania wynikającego z decyzji wymiarowej z [...] marca 2016r. zgodnie z art. 239b § 1 pkt 2 oraz art. 239 § 2 O.p.
W skardze do sądu administracyjnego Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia z [...] w części utrzymującej w mocy postanowienie organu I instancji oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia z [...] w tym samym zakresie.
Kwestionowanemu postanowieniu zarzuciła naruszenie prawa procesowego mające wpływ na wynik sprawy, tj.
art. 145 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez niedoręczenie pełnomocnikowi Strony postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, w konsekwencji czego prawidłowo ustanowiony pełnomocnik dowiedział się o rygorze natychmiastowej wykonalności dopiero w dniu [...];
art. 122 oraz art. 187 § 1 O.p. poprzez niedopełnienie obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w skutek braku zgromadzenia dowodów, które uprawdopodobniałyby niewykonanie w przyszłości zobowiązań podatkowych określonych w nieostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej oraz nie wykonanie tego obowiązku w kontekście zebrania dowodów celem wykazania, iż strona skarżąca nie posiada wymaganego majątku;
art. 121 § 1 O.p. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych poprzez oparcie rozstrzygnięcia o materiał dowodowy, który nie stwarzał podstaw do wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia, a nadto zastosowanie kolejnego środka w postaci nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wobec już uprzednio dokonanego zabezpieczenia w zakresie tegoż zobowiązania;
art. 124 O.p. poprzez niedopełnienie obowiązku podjęcia czynności mających przekonać Stronę o zasadności swojego rozstrzygnięcia, a zatem wyjaśnienia Stronie, że jest ono poparte racjonalnymi i zasadnymi przesłankami, tym bardziej w kontekście dokonanego już poprzednio zabezpieczenia przedmiotowego zobowiązania, ponadto działaniem swoim organ ma doprowadzić do dobrowolnego wykonania decyzji przez stronę, bez stosowania środków przymusu;
art. 127 O.p. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania polegające na wywodzeniu negatywnych dla strony skarżącej konsekwencji z faktu skorzystania przez nią z prawa do wniesienia odwołania;
art. 191 O.p. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny oczywiście dowolnej w sytuacji braku:
zgromadzenia zupełnego i całościowego materiału dowodowego,
wykazania okoliczności uprawdopodobniających, że zobowiązania wynikające ww. decyzji nie zostaną wykonane,
art. 217 § 2 O.p. poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonego postanowienia, które ma charakter wyłącznie sprawozdawczy w skutek braku analizy zgromadzonego materiału dowodowego w kontekście jego wiarygodności umożliwiającej uprawdopodobnienie wystąpienia w przyszłości zdarzenia w postaci nie wykonania zobowiązań podatkowych określonych w decyzji;
art. 217 § 1 pkt 4 O.p. poprzez brak wskazania właściwej podstawy prawnej postanowienia,
art. 239b § 1 pkt 2 w związku z art. 239b § 2 O.p. poprzez brak uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ art. 145 § 1 O.p. Dyrektor wskazał, że w złożonym przez spółkę zażaleniu z 16 maja 206r. nie zakwestionowano prawidłowości doręczenia postanowienia nadającego rygor natychmiastowej wykonalności oraz nie ujawniono faktu ustanowienia 15 kwietnia 2016r. pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki przez adw. A. M. w sprawie dot. zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010r. Organ wyjaśnił ponadto, że w postepowaniu kontrolnym zakończonym wydaniem [...] marca 2016r. decyzji określającej wysokość zobowiązania spółki za ww. okres, której następnie nadano rygor natychmiastowej wykonalności Spółka nie była reprezentowana przez pełnomocnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
W pierwszym rzędzie zauważyć należy, że sąd I instancji podziela stanowisko obu stron niniejszego postępowania, iż doręczenie postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności bezpośrednio stronie, z pominięciem ustanowionego pełnomocnika narusza art. 145 § 2 O.p., zgodnie z którym jeżeli ustanowiono pełnomocnika pisma doręcza się pełnomocnikowi pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie. Strony a za nimi sąd I instancji są także zgodne co do tego, że art. 145 § 2 O.p. jest przepisem proceduralnym.
W konsekwencji należy badać skutki naruszenia powołanego przepisu w kontekście art. 145 § 1 punkt 1 litera c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016r. poz. 718), w myśl którego uchylenie zaskarżonego aktu organu administracji następuje z powodu uchybienia przepisom prawa procesowego tylko wówczas, gdy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Innymi słowy nie każde naruszenie przepisów postępowania powoduje konieczność wyeliminowania aktu z obrotu prawnego. Taki skutek wywołują tylko takie naruszenia przepisów, które mogły spowodować, że wynik sprawy mógłby być inny, gdyby do tego naruszenia nie doszło.
Sąd I instancji stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie do takiego skutku nie doszło. Opisane wyżej uchybienie nie spowodowało ujemnych skutków po stronie spółki skarżącej. Spółka złożyła skutecznie zażalenie, będące kanwą dla postanowienia organu II instancji, zaskarżonego do sądu. Oznacza to, że omawiane uchybienie nie spowodowało żadnego uszczerbku dla praw spółki skarżącej. W tej sytuacji uznać należało, że nie miało i nie mogło mieć ono istotnego wpływu na wynik sprawy.
Stanowisko organu co do celowości zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności jest uzasadnione treścią art. 239b § 1 punkt 2 O.p. Zgodnie z przywołanym przepisem nieostatecznej decyzji może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia.
Ze stanu faktycznego ustalonego przez organy podatkowe wynika wprost, że Spółka skarżąca takiego majątku nie posiada. Dość przypomnieć, że łączna wysokość zobowiązań w podatku VAT za miesiące od lutego do grudnia 2010r. określona decyzją wymiarową, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności wynosi 3.167.364 zł wraz z odsetkami.
Tymczasem spółka skarżąca nie wykazała żadnego majątku trwałego, w tym zwłaszcza jakichkolwiek nieruchomości. Wartość środków transportu posiadanych przez spółkę skarżąca jest nieznaczna w stosunku do wymiaru określonego zobowiązania podatkowego. Nie wskazała też innego majątku, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy. Oznacza to, że organ podatkowy trafnie stwierdził zajście przesłanki z art. 239b § 1 punkt 2 O.p.
Organ ten nie popełnił również błędu co do zaistnienia przesłanki z art. 239b § 2 O.p. Zgodnie z tym przepisem rygor natychmiastowej wykonalności stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
W ocenie sądu I instancji organy podatkowe wystarczająco uprawdopodobniły niewykonanie zobowiązania przez spółkę skarżącą. W szczególności świadczy o tym znaczna przewaga zobowiązań krótkoterminowych i długoterminowych spółki skarżącej nad odpowiadającymi im należnościami za lata 2014 i 2015.
Podkreślić należy, co uwypuklił organ podatkowy, że łączny stan środków finansowych spółki skarżącej na koniec 2014r. i 2015r. nie jest wystarczający dla zabezpieczenia zapłaty odsetek od zobowiązań określonych przedmiotową decyzją wymiarową.
Ponadto, co także nie jest bez znaczenia dla oceny prawidłowości nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, z przywołanego w zaskarżonym postanowieniu raportu biegłego rewidenta z badania sprawozdania finansowego spółki skarżącej wynika, że w roku 2015 spółka skarżąca miała problemy z terminowością spłaty zaciągniętych pożyczek i spłat zobowiązań publicznoprawnych (ZUS i podatek od nieruchomości).
W tej sytuacji organy podatkowe były uprawnione do stwierdzenia, że akcentowany przez stronę skarżącą wysoki poziom stanu zapasów odnotowany na koniec lat 2013-2015 nie był wystarczający dla uznania, że niebezpieczeństwo niewykonania zobowiązań podatkowych można uznać za nierealne.
Jak trafnie wskazano w zaskarżonym postanowieniu stan zapasów jest kategorią słabo zabezpieczającą uregulowanie zobowiązań podatkowych, zwłaszcza dlatego, że zasadnicze zapasy spółki skarżącej w postaci dzianin, przędzy i tkanin są objęte zastawem rejestrowym na rzecz banku, co uniemożliwia dysponowanie nimi na potrzeby zobowiązań podatkowych.
Podobnie jako niewystarczającą należy uznać wysokość kapitału zapasowego spółki skarżącej, tym bardziej, że trafne jest stanowisko organu odwoławczego, że kapitałów własnych spółki prawa handlowego nie można utożsamiać z określonymi składnikami majątkowymi, mogącymi zabezpieczyć należności publicznoprawne. Zasadnie przy tym organ odwoławczy za najbardziej miarodajny uznał wynik operacyjny spółki skarżącej za lata 2014-2015. Wskazał przy tym, że odzwierciedla on rzeczywistą sytuację finansową spółki, która nie wystarcza na pokrycie zobowiązań w podatku VAT określonych w decyzji wymiarowej za poszczególne miesiące 2010r.
Kolejnym argumentem wzmacniającym tezę organów o istnieniu niebezpieczeństwa niewykonania przedmiotowych zobowiązań przez spółkę skarżącą jest okoliczność funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2016r. w przedmiocie podatku VAT za poszczególne miesiące 2010r. Oczywiście okoliczność ta nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania w zakresie rygoru natychmiastowej wykonalności, lecz, niewątpliwie potwierdza trafność ustaleń organu I instancji, co do istnienia po stronie spółki skarżącej zobowiązania podatkowego, o którym mowa w decyzji wymiarowej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Nie bez znaczenia pozostaje także okoliczność, że wobec spółki skarżącej toczą się inne postępowania w przedmiocie zobowiązań w podatku VAT np. za poszczególne miesiące roku 2013.
W ocenie sądu I instancji nie są zasadne zawarte w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego odnoszące się do sposobu przeprowadzenia postępowania dowodowego. Organy obu instancji, wbrew stanowisku spółki skarżącej zebrały kompletny materiał dowodowy, pozwalający na zbudowanie wystarczających ustaleń faktycznych w sprawie. Trzeba przy tym pamiętać zwłaszcza o tym, że zgodnie z art. 239b § 2 O.p. organ ma obowiązek uprawdopodobnić istnienie obawy niewykonania zobowiązania, a nie udowodnić, że nie zostanie ono wykonane. Jest to zasadnicza różnica. Przyjąć należy, że ustawodawca nie wymaga od organu podatkowego wykazania okoliczności za pomocą przewidzianych przepisami procedury dowodów, a rygory uznania jego twierdzeń są złagodzone i odformalizowane. Uprawdopodobnienie jest bowiem surogatem dowodu i nie oznacza konieczności udowodnienia danej okoliczności. Sprowadza się zaś do uzyskania przekonania o istnieniu określonych okoliczności faktycznych w nieskrępowanym regułami dowodowymi procesie myślowym – vide wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 2 sierpnia 2016r., sygn. akt I SA/Rz 462/16, publik. Lex.
Zdaniem sądu I instancji postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy podatkowe czyni zadość powyższym wymaganiom.
Ponadto podnieść należy, że ocena materiału dowodowego dokonana w zaskarżonym postanowieniu nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 191 O.p. Została przeprowadzona w oparciu o zasady logiki i doświadczenia życiowego, z wykorzystaniem wiedzy w zakresie analizy finansowej sytuacji spółki skarżącej.
Zatem stan faktów w przedmiotowej sprawie nie może budzić zastrzeżeń. Nie jest przy tym tak, jak widzi to strona skarżąca, iż uzasadnienie zaskarżonego postanowienia ma charakter sprawozdawczy. Wbrew temu stanowisku uzasadnienie zaskarżonego postanowienia wskazuje dowody, na których organ oparł rozstrzygnięcie, w tym zwłaszcza szeroką analizę sytuacji finansowej spółki skarżącej i jakie odrzucił, w tym w szczególności argumenty strony skarżącej o wystarczających walorach kapitału zapasowego spółki i osiąganych przez nią przychodach.
Faktem jest, że organ I instancji nie wskazał prawidłowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, lecz uchybienie to zostało naprawione przez organ odwoławczy, który nie tylko powołał w podstawie prawnej art. 239b § 1 punkt 2 i art. 239b § 2, lecz także wyjaśnił jakie okoliczności pozwalają na uznanie za spełnione przesłanki wymienionych przepisów.
Jednocześnie zauważyć należy, iż trafnie organ II instancji wywiódł, że nie ma przeszkód prawnych do nadawania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności w sytuacji uprzedniego zabezpieczenia przedmiotowego zobowiązania. W ocenie sądu takie działanie stanowi raczej wyraz zapobiegliwości organów podatkowych w realizowaniu ich zadań w tym dbania o interesy fiskalne Skarbu Państwa.
Mając na uwadze powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 cytowanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.
m.m.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło