I SA/Łd 295/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Cudak (spr.), Sędzia NSA B. Lubiński, Sędzia WSA P. Kowalski, Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2006 r. sprawy ze skargi A. S. na postępowanie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. odmówił A. S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. z dnia [...] Nr [...] o uznaniu A. S. jako członka zarządu Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "A" z siedzibą w Ł. odpowiedzialnym za zaległości tej Spółki w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe: styczeń, luty i marzec 1999r. w łącznej kwocie 9.647,00 zł. W uzasadnieniu organ administracji podał, że decyzją z dnia [...] Nr Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej A. S. jako członka zarządu Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "A" z siedzibą w Ł. za zaległości tej Spółki w podatku od towarów i usług, za okresy rozliczeniowe: styczeń, luty i marzec 1999r. w wysokości 9.647,00 zł. W dniu 1 lipca 2004r. strona osobiście odebrała w/w decyzję, co potwierdza jej własnoręcznie złożony podpis i data na tejże decyzji załączonej do akt sprawy. Strona została prawidłowo pouczona o przysługującym jej prawie do złożenia odwołania od powyższej decyzji do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania, za pośrednictwem organu I instancji, który ją wydał. Termin ten zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej upłynął w dniu 15 lipca 2004r. W dniu 30 listopada 2004r. strona nadała w urzędzie pocztowym odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia oraz wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania. Do wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania załączone zostało pismo strony z dnia 19 lipca 2004r. w sprawie umorzenia zaległości orzeczonej w/w decyzją oraz postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. z dnia [...] Nr [...] o odmowie wstrzymania jej wykonania. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania strona stwierdziła, że przekroczenie terminu do złożenia odwołania nie nastąpiło z jej winy, ponieważ w terminie tym złożyła wniosek z dnia 19 lipca 2004r. o umorzenie zaległości podatkowych, które traktowała jako odwołanie od decyzji w sprawie przeniesienia odpowiedzialności. Strona stwierdziła również, że nie była świadoma tego, że jej pismo z dnia 19 lipca 2004r. nie zostało uznane za odwołanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego i dopiero po otrzymaniu w dniu 24 listopada 2004r. postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. z dnia [...] Nr [...] w sprawie odmowy wstrzymania wykonania decyzji z [...] w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności powzięła o tym wiadomość. W dalszej części uzasadnienia Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. stwierdził, iż strona składając za pośrednictwem urzędu pocztowego w dniu 30 listopada 2004r. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie wykazała, że w zawitym 14 – dniowym terminie od dnia otrzymania w/w decyzji w dniu [...] nie mogła – zgodnie z treścią art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej – wnieść odwołania, a uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Zgodnie z orzecznictwem sądowym o braku winy można mówić, jeżeli uchybienie terminowi nastąpiło z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Musi tu wystąpić takie zdarzenie, które uniemożliwiało zainteresowanemu dochowanie terminu, a którego zainteresowany nie wywołał i któremu nie mógł zapobiec, ani też którego nie mógł przezwyciężyć. Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił także stanowiska strony odnośnie tego, że jej pismo z dnia 19 lipca 2004r. załączone do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, winno zostać uznane za złożone w terminie odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. z dnia [...] podnosząc przy tym, iż pismo to jest "prośbą o umorzenie zobowiązania podatnika wynikającego z tej decyzji" i nie może być inaczej traktowane. W ocenie organu administracji, pismo to wprost określa żądanie strony i zawiera uzasadnienie dotyczące sytuacji materialnej, rodzinnej oraz zdrowotnej, a ponadto zostało wniesione po upływie terminu do wniesienia odwołania. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podniósł nadto, iż wniosek o przyznanie wnioskowanej ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej został rozstrzygnięty odmownie decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. , a strona w wyniku zapoznania się z projektem tejże decyzji w dniu [...] złożyła wniosek z dnia 18 października 2004r. o wstrzymanie wykonania decyzji w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności, który wpłynął do Urzędu w dniu 19 października 2004r. Następnie postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. odmówił stronie wstrzymania wykonania w/w decyzji stwierdzając w uzasadnieniu, iż możliwość wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji uwarunkowane jest złożeniem odwołania od decyzji wraz z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania w następstwie czego strona dopiero wówczas w dniu 30 listopada 2004r. złożyła odwołanie i wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Na powyższe postanowienie A. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnosząc o jego uchylenie oraz zarzucając naruszenie art. 162 § 1 i 2 oraz art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skarżący podał, iż wnioskiem z dnia 29 listopada 2004r. wnosił o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. z dnia [...] Nr [..] podnosząc, że przekroczenie terminu nie wynikało z jego winy, gdyż w przepisanym terminie zwrócił się do Urzędu Skarbowego o umorzenie zaległości podatkowej wynikającej z powyższej decyzji, co było dla niego równoznaczne z wniesieniem odwołania. Do powyższego wniosku załączył dwa egzemplarze odwołania z dnia 28 listopada 2004r. od w/w decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. zaskarżonym postanowieniem odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i uznał załączone do wniosku odwołanie za wniesione z uchybieniem terminu w związku z czym pozostawił je bez rozpoznania. Skarżący wyjaśnił także, iż był przekonany, że złożone przez niego w terminie do wniesienia odwołania pismo dotyczące umorzenie należności z przedmiotowej decyzji będzie równoznaczne z odwołaniem. Dopiero z postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. z dnia [...] Nr [...] doręczonego w dniu 24 listopada 2004r., powziął wiadomość, że jego pismo w sprawie umorzenia zaległości podatkowej nie zostało potraktowane jako odwołanie w związku z czym złożył przedmiotowy wniosek z dnia 29 listopada 2004r. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wraz z odwołaniem. Zdaniem A. S. , nie ponosi on winy za uchybienie terminu do złożenia odwołania, gdyż we właściwym czasie złożył w/w pismo dotyczące umorzenia zaległości podatkowej, zgodnie zresztą z poradą pracownika Urzędu Skarbowego według, którego pismo to miało załatwić sprawę przedmiotowej decyzji. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje stanowisko oraz argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływana dalej jako p.p.s.a., uprawniony jest jedynie do kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem jego zgodności z prawem. Mając na względzie treść art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej nie ulega wątpliwości, że odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wniesienie odwołania po wskazanym wyżej terminie musi skutkować stwierdzeniem przez organ odwoławczy w drodze postanowienia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania (art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). W art. 162 Ordynacji podatkowej zostały ustanowione przesłanki przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu podatkowym, które muszą zostać spełnione łącznie, żeby wniosek o przywrócenie terminu mógł zostać uwzględniony. Wniosek taki powinien zostać złożony w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi do dokonania czynności, powinien być połączony z dopełnieniem czynność, do dokonania której terminowi uchybiono oraz powinien zawierać w swej treści uprawdopodobnienie braku winny strony w uchybieniu terminowi (art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej), przy czym 7 – dniowy termin do złożenia podania o przywrócenie terminu jest nieprzywracalny (art. 162 § 3 Ordynacji podatkowej). Wskazać przy tym należy, iż to na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia braku swojej winy stosowną argumentacją wskazującą na to, iż jej działanie było staranne, a przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do momentu złożenia wniosku. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu, mając na względzie obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy, wiąże się z kolei z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Za powody takie uznaje się, np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwolił na wyręczenie się inną osobą, pożar, powódź (por. postanowienie SN z dnia 14 stycznia 1972r., sygn. akt III CRN 448/71 – OSPiKA 1972/7 – 8, poz. 144 wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1998r., sygn. akt II 361/97 – Lex nr 41787, wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2000r., sygn. akt I SA 794/99 – Lex Polonica Maxima, wyroki NSA z dnia 10 marca 2000r., sygn. akt I SA/Lu 1524/98 i I SA/Lu 1525/98 – Lex Polonica Maxima, wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2000r., sygn. akt III SA 1716/99 – Lex Polonica Maxima, wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2001r., sygn. akt I SA/Wr 676/99 – nie publikowany, B. Adamiak, J. Borkowski – Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wyd. 7, C.H. Beck, Warszawa 2005, str. 335). Z akt sprawy natomiast wynika, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. z dnia [...] Nr [...] została doręczona stronie skarżącej w dniu 1 lipca 2004r. Okoliczność tę potwierdza data uwidoczniona na pokwitowaniu doręczenia i nie jest kwestionowana przez skarżącego. Oznacza to, iż ostatnim dniem terminu do wniesienia odwołania był 15 lipca 2004r. (czwartek). Decyzja ta zawierała prawidłowe pouczenie co do terminu oraz trybu wniesienia odwołania. Tymczasem pismo strony z dnia 19 lipca 2004r. mające być odwołaniem od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego – Ł. Ś. z dnia [...] zostało złożone cztery dni później aniżeli upływał termin do wniesienia odwołania. Z akt administracyjnych wynika również, iż podatnik nie składał wówczas żadnego wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Poza tym organy podatkowe słusznie uznały, iż był to w istocie wniosek o umorzenie zobowiązań skarżącego jako członka zarządu wynikających ze współodpowiedzialności za zobowiązania Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "A", w którym powoływał się on na trudną sytuację materialną swojej rodziny oraz zły stan zdrowia w związku z czym nie można go było w żadnej mierze traktować jak odwołania, bowiem w ogóle nie wynika z niego wola zaskarżenia, nie mówiąc już o obowiązkach wynikających z art. 222 Ordynacji podatkowej stanowiącego, iż odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. Wniosek ten został zresztą rozpatrzony przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – Ś., który decyzją z dnia [...] Nr [...] odmówił przyznania stronie ulgi podatkowej w postaci umorzenia w całości zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiące grudzień 1998r. oraz styczeń, luty i marzec 1999r. w kwocie głównej 18.535,00 zł wraz z odsetkami. Decyzja ta także zawierała pouczenie o prawie do wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Skarbowej. Nadto w piśmie z dnia 19 października 2004r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego – Ł. Ś. strona wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] Nr [...] do czasu prawomocnego rozpatrzenia wniosku o umorzenie zobowiązań wynikających z tej decyzji i dopiero po otrzymaniu przezeń postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. – Ś. z dnia [...] Nr [...] o odmowie wstrzymania jej wykonania w piśmie z dnia 30 listopada 2004r. w sposób wyraźny sformułowała wniosek o przywrócenia terminu do złożenia odwołania oraz złożyła odwołanie od tejże decyzji. W tej sytuacji Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. nie miał podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego, a zaskarżone postanowienie jako oparte na właściwej ocenie stwierdzonych faktów i prawidłowej interpretacji przepisów procedury administracyjnej należało uznać za zgodne z prawem. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.