I SA/Łd 296/20

Dnia 17 listopada 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 listopada 2020 roku sprawy ze skargi E. Ż. i W. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 roku oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., decyzją z [...] r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza K. z [...] r., którą ustalono E. Ż. i W. Ż. podatek od nieruchomości za 2019 rok. Z akt sprawy wynika, że ww. decyzją z [...] r. Burmistrz K. ustalił dla W. Ż. oraz E. Ż. wysokość podatku od nieruchomości na 2019 rok z gruntów położonych w miejscowości R. o pow. 6,3974 ha (działki o numerach ewidencyjnych 404/12, 404/13, 404/17, 404/19, 404/21, 404/25, 404/26, 404/7) w kwocie 9.361 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy powyższą decyzję wyjaśniło, że przy określeniu, któremu ze wskazanych podatków będzie podlegał dany grunt, tj. podatkowi od nieruchomości, czy podatkowi rolnemu albo leśnemu, decydujące znaczenie mają dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zaznaczyło, że podatnicy w przewidzianej prawem procedurze nie zainicjowali zmiany klasyfikacji ich nieruchomości w ewidencji gruntów i nie wyjaśnili, dlaczego ich zdaniem, podstawową funkcją użytkową zabudowanego terenu byłej jednostki wojskowej ma być przeznaczenie rolne. Sami podatnicy założyli informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, uważając się za podatników podatku od nieruchomości. Organ odwoławczy przypomniał, że E. Ż. i W. Ż. są właścicielami (wspólność ustawowa majątkowa małżeńska) zabudowanej nieruchomości położonej w miejscowości R., składającej się z działek ew. o nr 404/7, 404/12, 404/13, 404/17, 404/19, 404/21, 404/26, (oznaczonych w ewidencji gruntów symbolem B - tereny mieszkaniowe) oraz nieruchomości położonej w miejscowości R., składającej się z działki ew. o nr 404/25 (oznaczonej w ewidencji gruntów symbolem dr -drogi). Zdaniem Kolegium organ pierwszej instancji prawidłowo oparł swoje rozstrzygnięcie, co do powierzchni gruntu, na danych z ewidencji gruntów, a ustalenie powierzchni użytkowej budynków, z wykorzystaniem dowodu z oględzin oraz deklaracji na podatek od nieruchomości na 2019 rok złożonej przez Agencję Mienia Wojskowego biorąc pod uwagę stan techniczny budynków, uznano za prawidłowe. Prawidłowo też, w ocenie Kolegium zweryfikowano i ustalono, że działka gruntu nr ew. 404/25 stanowi utwardzoną drogę wewnętrzną zapewniającą dostęp do drogi publicznej i podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Kończąc Kolegium wyjaśniło, iż zweryfikowana została poprawność obliczeń wysokości podatku i są one prawidłowe. Zapisy stadium uwarunkowań i kierunków zagospodarowanie przestrzennego Gminy K. nie mają żadnego wpływu na to, któremu z podatków (od nieruchomości, rolny, czy leśny) podlega dany grunt, bowiem wiążąca dla organów podatkowych jest klasyfikacja gruntów wynikająca z ewidencji gruntów. W skardze podatnicy zarzucili naruszenie: - art. 2 ust 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art. 3 ust 1 tej ustawy, art. 4 ust 1 tej ustawy, art. 6 ust. 1 tej ustawy oraz art. 7 tej ustawy, jak również uchwały nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości, poprzez ich niezasadne zastosowanie w przedmiotowej sprawie i ustalenie wymiaru podatku od nieruchomości przeznaczonej na cele mieszkalne, w sytuacji gdy nieruchomość skarżących obejmuje jedynie grunty stanowiące nieużytki rolne, - art 1 ustawy o podatku rolnym, art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, art. 4 tej ustawy oraz art 6 tej ustawy, poprzez jej niezastosowanie w sytuacji gdy prawidłowo zebrany i oceniony materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że nieruchomość skarżących obejmuje jedynie grunty stanowiące nieużytki rolne i w oparciu o ustawę o podatku rolnym winien być wymierzony podatek za rok 2019, - art. 233 § 1 pkt 2 o.p. w związku z art. 240 § 1 pkt 5 kpa, poprzez jego niezastosowanie i nie uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy skarżący wykazali istnienie nowych okoliczności faktycznych, o których mowa w przepisie art 240 § 1 pkt 5, a których uwzględnienie gdyby były one znane organowi spowodowałyby rozstrzygnięcie sprawy w inny sposób od przyjętego w decyzji kończącej wznowione postępowanie. - art. 122 § 2 o.p. , w związku z art. 124 o.p. w związku z art. 181 o.p., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego bez wykorzystania wszystkich dostępnych środków dowodowych, - art. 122 o.p. w związku z art 187 § 1 o.p., w związku z art. 191 § 1 o.p., poprzez nieprzeprowadzenie stosownego postępowania dowodowego, tj. z uwagi na: nieprzesłuchanie W. Ż. i E. Ż. na okoliczność faktycznego wykorzystania przez nich nieruchomości objętej niniejszym postępowaniem, nie zgromadzenie dowodów z dokumentów, tj. wyciągu z wypisu ze stadium uwarunkowań i kierunków zagospodarowanie przestrzennego dla gminy K. w zakresie przeznaczenia terenu, z którego to dokumentu wynika, że przez nieruchomość małżeństwa Ż. przebiega linia strefy zagrożenia "B", co wyklucza przeznaczenie tej nieruchomości na cele budowlane, - posłużenie się tylko i wyłącznie zapisami z ewidencji gruntów, które to zapisy pozostają w oczywistej sprzeczności z faktycznym wykorzystaniem nieruchomości stanowiącej przedmiot opodatkowania, przez co niemożliwe było ustalenie stanu faktycznego sprawy i rozpatrzenie całości materiału dowodowego, a tym samym prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy, - art 121 o.p., poprzez przeprowadzenie postępowania bez udziału wszystkich stron czego nie zauważyły organy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sporna w analizowanej sprawie jest kwestia zasadności opodatkowania podatkiem od nieruchomości zabudowanej nieruchomości położonej w miejscowości R., składającej się z działek ew. o nr 404/7, 404/12, 404/13, 404/17, 404/19, 404/21, 404/26, (oznaczonych w ewidencji gruntów symbolem B - tereny mieszkaniowe) oraz nieruchomości położonej w miejscowości R., składającej się z działki ew. o nr 404/25 (oznaczonej w ewidencji gruntów symbolem dr-drogi). Według skarżących brak jest podstaw do ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości przeznaczonej na cele mieszkalne, w sytuacji gdy nieruchomość obejmuje jedynie grunty stanowiące nieużytki rolne i w oparciu o ustawę o podatku rolnym winien być wymierzony podatek za rok 2019. Ponadto skarżący za błędne uważają posłużenie się przez organy tylko i wyłącznie zapisami z ewidencji gruntów, które to zapisy pozostają w oczywistej sprzeczności z faktycznym wykorzystaniem nieruchomości. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 2. ust. 2). Natomiast jak wynika z art. 7 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty stanowiące nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione,z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. W art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 725 ze zm.) ustawodawca stwierdził, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Powyższy stan prawny uzasadnia stwierdzenie, że o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości, bądź zwolnieniu z opodatkowania decyduje charakter i przeznaczenie gruntu, wskazane w klasyfikacji zawartej w ewidencji gruntów i budynków. Uregulowanie zawarte w art. 2 ust.1 pkt 1 u.p.o.l. odnosi się zatem do gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, a uregulowanie w art. 7 ust.1 pkt 10 tej ustawy odnosi się do gruntów sklasyfikowanych w ewidencji jako nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione. Sporne działki sklasyfikowane zostały natomiast jako tereny mieszkaniowe(B) i drogi (dr). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje stanowisko, że organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń co do klasyfikacji gruntu, zatem wiążąca dla organów podatkowych jest klasyfikacja gruntów wynikająca z ewidencji, zgodnie z art. 21 ust. 1 u.g.k, "odejście" od ewidencji jest możliwe w wyjątkowych sytuacjach np. wówczas, gdy budynek, który ma być przedmiotem opodatkowania, w ogóle nie widnieje w ewidencji. Wówczas organy podatkowe są zobowiązane ustalić rodzaj budynku na podstawie dostępnych dowodów, np. dokumentacji budowlanej – decyzji o pozwoleniu na budowę, czy też decyzji o zezwoleniu na użytkowanie (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r. w sprawie II FPS 1/09). W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych – niejako wyjątkowych - przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Może to mieć miejsce w sytuacji, gdy oparcie się na danych ewidencyjnych pozostawałoby w sprzeczności z innymi bezwzględnie obowiązującymi regulacjami prawnymi (np. zawartymi w ustawie o księgach wieczystych i hipotece) lub też musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku. W powołanej uchwale, skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego podniósł, że uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1, w związku z art. 194 § 3 o.p.). Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności – także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 u.p.g.k.). W drugiej grupie znajdą się z kolei: (-) dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu bądź nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem, (-) czy też np. dane dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1647/12). Ewidencja gruntów nie może również przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego), co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W tym zakresie, zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, należy w pierwszej kolejności uwzględniać wpisy ujawnione w dziale drugim księgi wieczystej (dotyczące własności i użytkowania wieczystego). Rękojmia ta jest natomiast wyłączona w odniesieniu do danych zawartych w dziale pierwszym księgi, dot. właśnie opisu nieruchomości. Zaprezentowane w powołanych wyżej dwu uchwałach poglądy obecne są także w późniejszym orzecznictwie tego sądu (wyrok z 15 lipca 2014 r., II FSK 2565/12, wyrok z 1 marca 2018 r., II FSK 458/16). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę akceptuje wyżej przedstawione poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego. Odwołując się do uchwały II FPS 2/13 wskazać wypada, że do kategorii bezwzględnie wiążących zapisów ewidencji gruntów i budynków należą zapisy definiujące rodzaj użytków gruntowych. Z punktu widzenia procesowego oznacza to, że przeprowadzanie dowodów - w postępowaniu podatkowym mającym za przedmiot ustalenie (określenie) zobowiązania w podatku od nieruchomości - jest zbędne. Nawet bowiem wówczas, gdyby dane zawarte w ewidencji były wadliwe, to i tak w toku postępowania podatkowego nie mogłyby być skutecznie podważone. Z tego punktu widzenia nie mają znaczenia dowody zaproponowane przez stronę, tj. przesłuchanie W. Ż. i E. Ż. na okoliczność faktycznego wykorzystania przez nich nieruchomości objętej niniejszym postępowaniem, nie zgromadzenie dowodów z dokumentów, tj. wyciągu z wypisu ze stadium uwarunkowań i kierunków zagospodarowanie przestrzennego dla gminy K. w zakresie przeznaczenia terenu, z którego to dokumentu ma wynikać, że przez nieruchomość przebiega linia strefy zagrożenia "B", co wyklucza przeznaczenie tej nieruchomości na cele budowlane. Wyjaśnić należy, że jedynym środkiem służącym uzgodnieniu ewidencji z dokumentami i stanem rzeczywistym jest procedura przewidziana w art. 24 ust. 2a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z tym przepisem, informacje zawarte w ewidencji gruntów podlegają aktualizacji: 1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: przepisów prawa, dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, materiałów zasobu, wykrycia błędnych informacji: 2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. W myśl art. 24 ust. 2b p.g.k. aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie przepisów prawa, wpisów w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądów, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, aktów poświadczenia dziedziczenia, zgłoszeniu budowy budynku, zawiadomienia o zakończeniu budowy oraz zgłoszenia rozbiórki budynków, wpisów w rejestrach publicznych, wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, 2) w drodze decyzji administracyjnej. Z powołanych przepisów wynika zatem, że zmiana wadliwej ewidencji może nastąpić z urzędu lub na wniosek uprawnionego. Niemniej nawet wówczas, kiedy owa aktualizacja następuje z urzędu, to może zostać przeprowadzona, jeśli Staroście wadliwość ewidencji stanie się wiadoma (zostanie ujawniona) i to nawet wówczas, kiedy wpis do ewidencji będzie wadliwy prawnie. W niniejszej sprawie skarżący takich działań nie podjęli. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że w ewidencji gruntów sporne działki sklasyfikowane zostały natomiast jako tereny mieszkaniowe(B) i drogi (dr). Z powyższych rozważań wynika zatem, że zaskarżoną decyzją nie naruszono przepisów postępowania podatkowego, ani przepisów prawa materialnego. Dlatego też sąd oddalił skargę zgodnie z art. 151 p.p.s.a.. lp