I SA/Łd 297/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia WSA Bożena Kasprzak Protokolant: Asystent sędziego Marta Aftowicz-Korlińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2015 r. sprawy ze skargi D. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za 2007 r. postanawia umorzyć postępowanie. Prezydent Miasta Ł. decyzją z [...] r. ustalił D. A. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 4 za rok 2007. D. A. pismem z 11 września 2007 r. (data wpływu do organu )wniosła o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2007 rok w kwocie 5.965 zł. Decyzją z dnia [...] roku, znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując przede wszystkim na konieczność wyjaśnienia kwoty zaległości podatkowej; bezpodstawne połączenie dwóch postępowań oraz konieczność rozważenia, czy wnioskowana pomoc stanowi pomoc publiczną. Następnie Prezydent Miasta Ł. decyzją z [...] r. odmówił umorzenia podatku od nieruchomości za rok 2007 w kwocie 4.473 zł. Od decyzji tej strona złożyła odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...]roku, znak [...], utrzymało w mocy powyższą decyzję. Od decyzji tej strona złożyła skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 7 lipca 2009 roku, o sygn. akt I SA/Łd 100/09, uchylił powyższą decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Sąd opisując zasadnicze różnice pomiędzy przewidzianymi przez prawo ulgami w spłacie zobowiązań podatkowych przez podatników prowadzących działalność gospodarczą, wskazał, iż ustalenia organu, jakiego rodzaju ulgi dotyczy wniosek strony (pomocy publicznej czy też ulgi niestanowiącej takiej pomocy), powinny wynikać z analizy charakteru działalności prowadzonej przez podatnika (lokalny czy międzynarodowy), miejsca jego siedziby i zasięgu prowadzonej działalności gospodarczej oraz przeglądu jego kontrahentów, niezależnie od twierdzeń podatnika zawartych we wniosku i wskazanej przez niego podstawy prawnej. Organ powinien był, zdaniem Sądu pierwszej instancji, rozważyć czy, a jeżeli tak – to w jakim stopniu – udzielenie ulgi przedsiębiorcy wpłynie na wymianę handlową między państwami Wspólnoty. Nie chodzi tu jednak wyłącznie o kwotową wartość ulgi, lecz o wykazanie czy udzielona pomoc wzmacnia pozycję beneficjenta względem konkurencji na terenie UE. W ocenie WSA w Łodzi z decyzji organów podatkowych nie wynika, czy uznały, że w sprawie zaistniał ważny interes podatnika lub interes publiczny, do czego zobowiązuje je odesłanie do art. 67a zawarte w art. 67b Ordynacji podatkowej. Nie mógł ograniczyć się jedynie do odmowy uwzględnienia wniosku z powołaniem się na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia. Gdyby taka sytuacja była dopuszczalna prawem, organ mógłby bowiem w ogóle zaniechać uzasadniania swojego stanowiska. Zdaniem Sądu I instancji istnieje domniemanie pozytywnego załatwienia sprawy, od którego można odstąpić dopiero wówczas, gdy w uzasadnieniu decyzji organ wykaże, że takie załatwienie sprawy jest nieuzasadnione, kolidowałoby z interesem społecznym lub przekraczałoby możliwości organu tymczasem organ nie przeprowadził w dostatecznym stopniu analizy sytuacji skarżącej oraz oceny w zakresie zaistnienia przesłanek uprawniających do uwzględnienia jej wniosku. Za uzasadniony uznał Sąd pierwszej instancji również zarzut naruszenia art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż przedłożone akta administracyjne nie zawierały potwierdzenia zawiadomienia o wyznaczeniu stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, które powinno było być dokonane również przez organ odwoławczy. W skardze strona podniosła, że uniemożliwiło jej to przedstawienie nowych dowodów. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, mimo iż skarżąca nie wskazała konkretnie jakie dowody chciała organowi przedłożyć, należało uznać, że sytuacja taka mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wyrokiem z 7 października 2010 r., sygn. akt II FSK 2031/09 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną stwierdzając iż zaskarżony wyrok mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiadał prawu. Decyzją z [...] r. Prezydent Miasta Ł. ponownie odmówił D. A. umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za 2007 r. w kwocie 2.918,80 zł oraz należnych odsetek w kwocie 1.514 zł. Decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ podzielił stanowisko organu I instancji, iż wnioskowana pomoc publiczna nie stanowi pomocy publicznej w rozumieniu art. 67b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. W skardze do sądu administracyjnego D. A. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzucając naruszenie art. 67a i art. 67 b Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie oraz naruszenie prawa materialnego, tj. art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że wniosek skarżącej dotyczył jedynie umorzenia kwoty 2.918,80 zł a nie całej kwoty wynikającej z określonego przez organ podatkowy zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2007 r., tj. kwoty 5.965 zł, a także naruszenia przepisów postępowania – art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewyczerpanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego , a także art. 122 ww. ustawy poprzez niedokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych z przekroczeniem swobodnej oceny dowodów, czym naruszono również art. 191 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę SKO w Ł. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z 4 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1313/12 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] rok nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 rok. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z [...] r. uchyliło decyzję organu I instancji z [...] r. i ustaliło D. A. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2007 r. w kwocie 3.607 zł. Postanowieniem z 27 września 2013 r. sygn. akt I SA/Łd 696/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zawiesił postępowanie w sprawie do czasu zakończenia postępowania w sprawie ustalenia skarżącej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 rok. Postanowieniem z 13 marca 2014 r. WSA w Łodzi podjął zawieszone postępowanie. Postanowieniem z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt 297/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek podatniczki o wyłączenie sędziów orzekających w Wydziale I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Postanowieniem z 10 sierpnia 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie WSA w Łodzi z 11 maja 2015 r. odmawiające przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W dniu 11 września 2007 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowej wynikającej z zobowiązania powstałego na skutek wydania decyzji Prezydenta miasta Ł. z dnia [...] r. ustalającej wysokość tego zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2007 w kwocie 5.965 zł. Po rozpatrzeniu odwołania SKO w Ł. decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy powyższa decyzję, na skutek czego stała się ona ostateczna. Jednak po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego sytuacja prawna uległa zmianie. Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt I SA/Łd 1313/12 WSA w Łodzi uchylił wskazaną wyżej decyzję ustalającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2007. W następstwie powyższego wyroku decyzją z dnia [...]r. SKO w Ł. uchyliło wskazaną wyżej decyzję organu I instancji z dnia [...]r. i ustaliło wysokość zobowiązania w przedmiotowym podatku na kwotę 3.607 zł. Decyzja ta stała się ostateczna. Oznacza to, że od chwili wejścia do obrotu prawnego nowej decyzji wymiarowej zobowiązanie wynikające z decyzji Prezydenta miasta Ł. z dnia [...]r. przestało istnieć. W konsekwencji przestała także istnieć zaległość podatkowa wynikająca z zobowiązania podatkowego powstałego na podstawie cytowanej decyzji z dnia [...] 2007 r. Skoro zatem przestało istnieć zobowiązanie i zaległość podatkowa, o której umorzenie skarżąca wnosiła we wniosku z dnia 11 września 2007r. to znaczy, że przestał istnieć przedmiot postępowania w niniejszej sprawie. Jak bowiem trafnie wywiódł NSA w postanowieniu z dnia 19 grudnia 2011r. sygn. akt II FZ 812/11 w postępowaniu przed sądem bezprzedmiotowość zachodzi wówczas, gdy toku postępowania wystąpią zdarzenia, które powodują trwałą niemożność dalszego jego prowadzenia. W rozpoznawanej sprawie zdarzeniem, które powoduje trwałą niemożność prowadzenia postępowania jest brak w obrocie prawnym jego przedmiotu, to jest zaległości podatkowej wynikającej z decyzji wymiarowej, która została uchylona i której umorzenia domaga się strona postępowania. Z powyższych względów, na podstawie art. 161 § 1 punkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. "dalej "p.p.s.a.") uznać należało, że postępowanie sądowe w przedmiotowej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Jedynie na marginesie należy podnieść w tym miejscu, że niniejsze orzeczenie otwiera stronie skarżącej drogę do wyboru akcji procesowej służącej do prawidłowego zakwalifikowania wpłat dokonanych przez skarżącą na poczet zaległości wynikającej z zobowiązania podatkowego ustalonego cytowaną decyzją organu I instancji z dnia [...] r. Mając na względzie wszystkie powyższe okoliczności na podstawie 161 § 1 punkt 3 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. ak