I SA/Łd 303/14

Dnia 16 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski(spr.) Sędziowie Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Protokolant Pomocnik sekretarza Przemysław Cieślarek po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2014 roku na rozprawie sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w P. na uchwałę Rady Gminy K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty targowej, zarządzenia jej poboru w drodze inkasa oraz zwolnienia z tej opłaty na terenie gminy K. postanowił: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. Prokurator Rejonowy w Pabianicach zaskarżył do tutejszego Sądu uchwałę Rady Gminy Ksawerów z 13 grudnia 2010 r. Nr III/9/10 w sprawie opłaty targowej, zarządzenia jej poboru w drodze inkasa oraz zwolnień z tej opłaty na terenie gminy Ksawerów zarzucając naruszenie art. 42 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.) oraz art. 2 ust. 1 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych z dnia 20 lipca 2000 r. (Dz. U. Nr 197 poz. 1172 ze zm.). Wskazując na powyższe Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy w Ksawerowie wskazała, że uwzględnia skargę w całości i wnosi o umorzenie postępowania oraz nieobciążanie jego kosztami. Zaznaczyła, że w okresie obowiązywania zaskarżonej uchwały nie dokonano poboru wpłat z tytułu opłaty targowej na terenie gminy Ksawerów, a więc zaskarżona uchwała nie wywołała żadnych skutków finansowych dla Gminy i podatników. Podkreśliła też, że w dniu 12 marca 2014 r. została podjęta nowa uchwała w sprawie opłaty targowej, zarządzenia jej poboru w drodze inkasa oraz zwolnień z tej opłaty na terenie gminy Ksawerów. Na rozprawie w dniu Prokurator Prokuratury Okręgowej w Łodzi działając w imieniu Prokuratora Rejonowego w Pabianicach wniósł o umorzenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Jak wynika z odpowiedzi na skargę, na podstawie zaskarżonej uchwały, nie dokonano poboru opłaty targowej na terenie gminy Ksawerów. Ponadto uchwała ta już nie obowiązuje, gdyż w sprawie opłaty targowej, zarządzenia jej poboru w drodze inkasa oraz zwolnień z tej opłaty na terenie gminy Ksawerów została podjęta nowa uchwała w dniu 12 marca 2014 r. W orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie, istnieje rozbieżność w zakresie dopuszczalności kontroli uchwał, które utraciły już moc obowiązującą. Jeden z poglądów głosi, że sąd administracyjny nie może orzec o nieważności bądź niezgodności z prawem uchwały organu, stanowiącej akt normatywny, jeżeli uchwała ta została przez uprawniony organ uchylona lub utraciła moc prawną przed wydaniem wyroku. W razie utraty mocy prawnej uchwały zaskarżonej do sądu administracyjnego przed wydaniem wyroku sąd umarza postępowanie (zob. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Lex, Warszawa 2009. s. 437; por. wyrok NSA z dnia 24 marca 1992 r., SA/Wr 96/92, OSP 1993, z. 7, poz. 149). W orzecznictwie sądów administracyjnych można jednak spotkać inny pogląd co do kwestii dopuszczalności dokonywania przez sąd administracyjny kontroli aktów prawa miejscowego, które utraciły moc obowiązującą (lub uległy zmianie). Mianowicie nie można zająć stanowiska ekskluzywnie, albo generalnie wykluczającego możliwość takiej kontroli, albo bez wyjątku ją dopuszczającego. Kryterium istotnym w takich przypadkach jest właśnie kwestia, czy kontrola taka jest wymagana ze względu na skutki wywołane aktem lub mogące powstać w przyszłości, w związku z możliwością jego zastosowania. Badając kwestię dopuszczalności kontroli aktów, które zostały formalnie uchylone, Trybunał Konstytucyjny przyjął w uchwale W 5/94, że skarga na uchwałę organu gminy jest dopuszczalna również wtedy, gdy uchwała ta została wprawdzie uchylona lub zmieniona, lecz może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie lub zmianę, a zmiana lub uchylenie uchwały podjętej przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej dokonana po zaskarżeniu tej uchwały do sądu administracyjnego nie czyni zbędnym wydania przez sąd administracyjny wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie lub zmianę. Jeżeli uchwała (akt prawa miejscowego, mimo jej uchylenia lub zmiany) nie przestała kształtować stosunków prawnych, wywołała trwające skutki prawne lub może znaleźć zastosowanie w okresie po utracie mocy obowiązującej, to jej zaskarżenie do sądu jest dopuszczalne, a prowadzone postępowanie nie jest bezprzedmiotowe. (zob. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 3 czerwca 2013 r. o sygn. akt II SA/Gl 135/13, LEX nr 1329748). Sąd w tym składzie orzekającym w pełni podziela pogląd wyrażony przez WSA w Gorzowie Wielkopolskim w postanowieniu z dnia 4 listopada 2013 r. o sygn. akt II SA/Go 793/13 (LEX nr 1395232), że w kwestii dopuszczalności dokonywania przez sąd administracyjny kontroli aktów prawa miejscowego, które utraciły moc obowiązującą (lub uległy zmianie), nie można zająć stanowiska albo generalnie wykluczającego możliwość takiej kontroli, albo bez wyjątku ją dopuszczającego. Kryterium istotnym w takich przypadkach jest właśnie kwestia, czy kontrola taka jest wymagana ze względu na skutki wywołane aktem lub mogące powstać w przyszłości, w związku z możliwością jego zastosowania. W ocenie Sądu § 11 zaskarżonej uchwały, którego stwierdzenia nieważności domagał się Prokurator, obecnie nie wywoła żadnych skutków w sferze praw i obowiązków osób zobowiązanych do zapłaty opłaty targowej, zatem postępowanie przed tutejszym Sądem w zakresie stwierdzenie jego nieważności stało się bezprzedmiotowe. Z tych względów na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) należało umorzyć postępowanie. J.B.