I SA/Łd 305/08
WyrokWSA w Łodzi2008-06-06
Skład orzekający: Bogusław Klimowicz, Joanna Tarno, Paweł Kowalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Dyrektora Izby Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą dodatkowe zobowiązanie podatkowe w VAT może zostać uchylona, jeśli decyzja wymiarowa określająca główne zobowiązanie podatkowe została wcześniej uchylona przez sąd?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej, utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą dodatkowe zobowiązanie podatkowe w VAT, podlega uchyleniu, jeśli decyzja wymiarowa określająca główne zobowiązanie podatkowe, stanowiąca niezbędną przesłankę materialnoprawną, została uchylona przez sąd. Dodatkowe zobowiązanie podatkowe ma charakter subsydiarny i jego byt jest całkowicie uzależniony od istnienia zobowiązania głównego.Stan faktyczny
W wyniku kontroli stwierdzono, że spółka odliczyła podatek naliczony z faktur, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. WSA uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. oraz stwierdzono, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 czerwca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędziowie Sędzia WSA Joanna Tarno Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Protokolant asystent sędziego Piotr Pietrasik po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2008 roku na rozprawie sprawy ze skargi A Stacja Paliw L. R. i L. R. Spółki jawnej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2002 roku 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 718 zł (siedemset osiemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W wyniku kontroli przeprowadzonej w Spółce Jawnej "A" L. R.i L. R. w D. ustalono, że spółka odliczyła w miesiącu grudniu 2002 roku podatek naliczony w kwocie 9.820 złotych z wystawionych przez firmę "B" faktur, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Decyzją z dnia [...] roku nr [...]Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł.określił nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia za miesiąc grudzień 2002 roku w kwocie 12.237 złotych.
W odwołaniu strona zarzuciła naruszenia art. 109 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług, art. 2 Konstytucji RP oraz art. 27 VI Dyrektywy UE.
Decyzją z dnia [...] roku nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. na podstawie art. 233 § 1 punkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ powołał się na treść art. 109 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), z którego wynika, że w razie stwierdzenia, że podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zobowiązania podatkowego niższą od kwoty należnej, naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej określa wysokość tego zobowiązania w prawidłowej wysokości oraz ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zaniżenia tego zobowiązania. Organ I instancji określając prawidłową kwotę zobowiązania podatkowego oraz nadwyżki podatku do przeniesienia za poszczególne miesiące roku 2002 był zobowiązany, stosownie do postanowień art. 109 ust. 4 i ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług, ustalić również dodatkowe zobowiązanie podatkowe odpowiadające 30% kwoty zaniżenia zobowiązania podatkowego oraz 30% zawyżenia kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc.
W skardze z dnia 28 stycznia 2008 roku "A" Stacja Paliw L. R. i L. R. w D. wniosła o uchylenie powyższej decyzji, wskazując na naruszenie art. 120, art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, art. 2 Konstytucji, art. 27 ust. 1 VI Dyrektywy oraz art. 109 ust. 5 i ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług.
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] roku Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W związku z tym zgodnie z treścią art. 145 § 1 punkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.
Z treści art. 109 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) wynika, że w razie stwierdzenia , że podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zobowiązania podatkowego niższą od kwoty należnej, naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej określa wysokość tego zobowiązania w prawidłowej wysokości oraz ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zaniżenia tego zobowiązania. Dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług ma charakter subsydiarny względem głównego zobowiązania podatkowego i jego byt jest całkowicie uzależniony od istnienia zobowiązania głównego. Organ podatkowy, stwierdzając nierzetelności w deklaracji i określając prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego, jest obowiązany do ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego. Nie może się od wykonania tego obowiązku uchylić, gdyż przepisy wyraźnie stanowią, że organ podatkowy "ustali", a nie "może ustalić" dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Zwrócić należy w tym miejscu uwagę na instytucję tzw. wymiaru uzupełniającego. Zgodnie z art. 230 § 1 o.p.(Dz. U. z 2005 roku Nr 8, poz. 60 ze zm.), w przypadku gdy w toku postępowania odwoławczego organ rozpatrujący odwołanie stwierdzi, że zobowiązanie podatkowe zostało ustalone lub określone w wysokości niższej albo kwota zwrotu podatku została określona w wysokości wyższej, niż to wynika z przepisów prawa podatkowego, lub że określono stratę w wysokości wyższej od poniesionej, zwraca sprawę organowi pierwszej instancji w celu dokonania wymiaru uzupełniającego poprzez zmianę wydanej decyzji. Instytucja ta w szczególności może znajdować zastosowanie w przypadkach, gdy organ pierwszej instancji nie ustalił dodatkowego zobowiązania podatkowego pomimo istnienia ku temu przesłanek.
"A" Stacja Paliw Spółka jawna w D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję wymiarową określającą nadwyżkę podatku naliczonego należnym w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2002 roku (sygn. akt I SA/Łd 304/08). Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2008 roku Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na braki w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym. Decyzja określająca kwotę zobowiązania podatkowego stanowi zawsze niezbędną przesłankę materialnoprawną ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego. W przedmiotowej sprawie decyzja wymiarowa została uchylona, co skutkowało również uchyleniem decyzji określającej wysokość dodatkowego zobowiązania podatkowego.
Na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 litera c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się orzeczenia. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 powołanej ustawy oraz § 6 punkt 3 i §14 ust. 2 punkt 1a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
D.T.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło