I SA/Łd 312/13

Dnia 16 września 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 16 września 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. O. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 rok p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu M. O. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 28 maja 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku określającą skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 rok. W dniu 5 sierpnia do sądu wpłynęła skarga kasacyjna od powyższego rozstrzygnięcia wraz z wnioskiem o przyznanie skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularz PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca wskazał, że z uwagi na decyzje credu skarbowego zajęcie rachunków bankowych zdecydował się na zawieszenie na okres 2 lat prowadzonej działalności gospodarczej w chwili obecnej źródłem jego utrzymania jest dochód z wynagrodzenia za race na ¼ etatu w wysokości ok. 400 zł brutto, którą przeznacza na swoje utrzymanie Problemy finansowe w firmie wnioskodawcy przełożyły się na jego problemy rodzinne i dlatego skarżący zamieszkuje obecnie z rodzicami, a jego świadczenia wobec dziecka mają jedynie charakter osobisty i polegają na sprawowaniu nad nim opieki. W celu pokrycia wydatków na codzienne utrzymanie wnioskodawca jest zmuszony korzystać z pomocy osób zaprzyjaźnionych. Do wniosku skarżący załączył umowę o pracę na czas określony do lipca 2016 roku w A sp. z o.o. na stanowisku specjalista do spraw sprzedaży. Potwierdzenie zajęcia egzekucyjnego na jego rachunku w banku A na kwotę 157.021 zł oraz saldo księgowe z tego rachunku na kwotę – 1.448 zł, wyciąg z rachunku z B wskazujący na brak jakichkolwiek środków. Zarządzeniem z dnia 13 sierpnia 2013 roku pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: udokumentowanie faktu zawieszenia działalności gospodarczej, nadesłanie odpisu zeznania podatkowego wnioskodawcy za 2012 rok’, nadesłanie wyciągów ze wszystkich posiadanych kont i lokat bankowych skarżącego (osobistych oraz firmowych) za ostatnie 2 miesiące, nadesłanie deklaracji w podatku od towarów i usług VAT-7 za ostatnie 4 okresy rozliczeniowe poprzedzające zawieszenie działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego, wskazania czy skarżący w dalszym ciągu pozostaje właścicielem nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 14 oraz czy z tego tytułu uzyskuje dodatkowe dochody z najmu pomieszczeń, ewentualnie wskazanie kiedy i za jaką kwotę nieruchomość została zbyta, wskazanie składników majątku trwałego firmy skarżącego z podaniem ich wartości; oraz tytułu prawnego do nieruchomości stanowiącej miejsce zamieszkania skarżącego i udokumentowanie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania jego gospodarstwa domowego. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca oświadczył, że jego firma obecnie nie posiada żadnego majątku trwałego, nadesłał wypis z rejestru potwierdzający fakt zawieszenia działalności. Z nadesłanego zeznania podatkowego za rok 2012 wynika, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w ubiegłym roku skarżący uzyskał przychód na poziomie 1.075.818 zł poniósł koszty w wysokości 1.023.763 zł uzyskując dochód przekraczający 52.000 zł. Skarżący nadesłał także umowę darowizny w formie aktu notarialnego z dnia 17 października 2012 roku mocą której przekazał swojej żonie należącą do niego nieruchomość położoną w Ł. przy ul A 14 o wartości 230.000 zł. zachowując prawo dożywotniego bezpłatnego korzystania z tej nieruchomości. Nadesłał także dokumenty potwierdzające wielkość obciążających wnioskodawcę zobowiązań prywatnoprawnych z tytułu umów kredytowych w tym kredytu hipotecznego którego rata wynosi ok. 2.6000 zł . Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek jest nie zasadny. Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 powołanej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dołączonych dokumentów wynika, że M. O. z dniem 25 kwietnia br zawiesił prowadzoną uprzednio działalność gospodarczą przynoszącą mu dochody na poziomie ok. 50.000 zł rocznie w związku ze podjęciem przez organy skarbowe czynności mających na celu wyegzekwowanie jego zaległości podatkowych, obecnie jako źródło swojego utrzymania wnioskodawca wskazał dochody z umowy o pracę na ¼ etatu w wysokości ok. 400 zł brutto. Oświadczył, iż zamieszkuje z rodzicami nie ponosząc z tego tytułu żadnych opłat za mieszkanie. Z nadesłanych dokumentów wynika, że skarżący pozostaje z żoną w ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej, a w październiku 2012 roku umową darowizny przekazał jej nieruchomości o wartości 230.000 zł zachowują służebność mieszkania. Mimo deklarowanego pogorszenia stosunków rodzinnych z żoną i konieczności wyprowadzenia się do rodziców z informacji uzyskanych z KRS wynika, że wnioskodawca od kwietnia br. znalazł zatrudnienie w firmie należącej do swojej teściowej. Przedstawione okoliczności w kontekście regulowania przez wnioskodawcę zobowiązań kredytowych w wysokości znacznie przekraczającej wysokość obciążających go kosztów postępowania wskazują na niewiarygodność jego oświadczeń o braku jakichkolwiek środków z których mogłyby zostać pokryte koszty sądowe w sprawie niniejszej. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie niniejszej, która na obecny etapie postępowania jest jedynym niezbędnym do poniesienia kosztem postępowania (569 zł), oraz fakt, że skargi kasacyjne wpłynęły we wszystkich toczących się z udziałem wnioskodawcy sprawach, a łączna wysokość wpisów od skarg kasacyjnych obciążających skarżącego wynosi 1.519 zł stosownie do treści art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść niezbędnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Skarżący zawiesił w związku z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym dobrze prosperującą działalność gospodarczą pozbawiając się tym samym źródła dochodów. Zwolnienia od kosztów sądowych nie może uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności zobowiązań prywatnoprawnych, preferencyjnie traktowanych przez skarżącego, ani okoliczność nieodpłatnego przekazania posiadanego majątku żonie. Rozporządzając swoim majątkiem strona powinna mieć na uwadze, że w sposób świadomy pozbawia się środków umożliwiających prowadzenie postępowania sądowego mimo niekorzystnych dla niej wyników kontroli podatkowej. (por. Postanowienie Sadu Najwyższego z dnia 31 marca 1987 r., sygn. akt I CZ 226/87). Co więcej, z treści art. 897 zd. pierwsze kodeksu cywilnego wyraźnie wynika, iż jeżeli po wykonaniu darowizny darczyńca popadnie w niedostatek, obdarowany ma obowiązek, w granicach istniejącego jeszcze wzbogacenia, dostarczać darczyńcy środków, których mu brak do utrzymania odpowiadającego jego usprawiedliwionym potrzebom albo do wypełnienia ciążących na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych. Z powyższych okoliczności wynika więc, że wnioskodawczyni nie jest osobą pozostającą w ubóstwie, bez możliwości uzyskania pomocy materialnej od członków rodziny. (por. np.: postanowienie NSA z 5 lutego 2010 roku sygn. akt I FZ 479/09 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na cbois.nas.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. AK.