I SA/Łd 313/13
PostanowienieWSA w Łodzi2014-03-27
Skład orzekający: Referendarz sądowy Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy po prawomocnym oddaleniu takiego wniosku przez Naczelny Sąd Administracyjny może uchylić skutki prawomocności wydanego uprzednio rozstrzygnięcia i przerwać bieg terminu do uiszczenia wpisu sądowego?Ratio decidendi
Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet dokonane w terminie zakreślonym w wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego uprzednio rozstrzygnięcia o odmowie zwolnienia z obowiązku jego uiszczenia i pozostaje bez wpływu na bieg terminu do jego uiszczenia. Wobec prawomocnego przesądzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny niezasadności wniosku strony o zwolnienie od kosztów sądowych, jej ponowny wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego jest bezprzedmiotowy, a postępowanie w tym zakresie należy umorzyć.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. dotyczącą zobowiązania podatkowego w VAT. Wniosek ten został odmówiony przez WSA w Łodzi, a następnie zażalenie oddalone przez NSA. Mimo to, po wezwaniu do uiszczenia wpisu, spółka złożyła ponowny wniosek o prawo pomocy. Referendarz sądowy uznał ponowny wniosek za bezprzedmiotowy z uwagi na prawomocność poprzedniego rozstrzygnięcia.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 marca 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale I Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Skupu Surowców Wtórnych K. D. i J. spółki cywilnej z siedzibą w Ł. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi Skupu Surowców Wtórnych K. D. i J. spółki cywilnej z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie: określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2007 roku p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi.
Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w sprawie ze skargi Skupu Surowców Wtórnych K. D. i J. spółki cywilnej z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] r. określającą skarżącej zobowiązanie podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2007 roku, odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca swój wniosek o przyznanie prawa pomocy argumentowała brakiem możliwości prowadzenia dalszej działalności gospodarczej z powodu blokady rachunku firmowego. Podała, że w zaistniałej sytuacji jej wspólnicy zatrudnili się u "konkurencji" uzyskując wynagrodzenie po 1.600 zł miesięcznie. Spółka nie posiada żadnych środków trwałych, a stan jej rachunku bankowego wynosi – 2.628.306 zł. Wspólnicy nie posiadają żadnego majątku. Celem ugody z urzędem skarbowym wspólnicy płacą po 1.000 zł miesięcznie na poczet zaległości objętych przedmiotową decyzją. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy spółka nadesłała odpisy deklaracji VAT-7 z których wynika, że jej obroty w miesiącach wrześniu i październiku 2012 r. wyniosły po 5.145 zł, obroty za listopad 2012 roku wyniosły 83.425 zł, zaś za grudzień 2012 roku 31.408 zł. Do powyższych deklaracji został też dołączony dokument "Ustalenie dochodu SSW K. sc 2012", z którego wynika, że w 2012 roku spółka uzyskała przychody w wysokości 328.425 zł poniosła koszty w wysokości 468.368 zł osiągając z prowadzonej działalności stratę na poziomie 139.942 zł. Wskazując na motywy swojego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podniósł, że nie sposób dać wiary twierdzeniom skarżącej o braku jakichkolwiek środków pieniężnych z których mogłaby ponieść koszty procesu, bowiem nie przedłożyła ona dokumentów okoliczności te potwierdzających. Za takie nie można bowiem uznać ubiegłorocznych deklaracji VAT-7 wykazujących obroty spółki. Dobitność twierdzeń wspólników spółki cywilnej dotyczących ich trudnej sytuacji osobistej także nie może stanowić jedynego argumentu na poparcie tych twierdzeń. Także materiały załączone do sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego nie zawierały zeznań podatkowych wspólników, a jedynie dokumentowały część wydatków eksploatacyjnych oraz osiągniecie straty przez spółkę w 2012 r.
Postanowieniem z 11 września 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie strony skarżącej na powyższe postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy argumentując, że w sytuacji, gdy przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności faktyczne wydają się niewiarygodne, obowiązek należytego przedstawienia swojej obecnej sytuacji materialnej nie został wypełniony. To z kolei powoduje, że sąd nie może ocenić możliwości finansowych wnioskodawcy i jest zmuszony odmówić przyznania prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji zasadnie nie dał wiary twierdzeniom skarżącej w zakresie uzyskiwanych przez nią dochodów. Podobne wątpliwości powziął również NSA. Wspólnicy spółki cywilnej nie przedłożyli własnych zeznań podatkowych za 2012 r. Nie przedstawili też umów z których wynikałoby, że faktycznie zarabiają po 1600 zł brutto. Przy czym we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazano, że jeden ze wspólników płaci alimenty w wysokości 3000 zł, a utrzymanie domu, w którym obaj zamieszkują to 2000 zł. Dodatkowo na mocy ugody z urzędem skarbowym płacą oni po 1000 zł na poczet zaległości objętych decyzją DIS z 31 grudnia 2012 r. Ponoszone wydatki przekraczają więc kwotę zarobków wspólników - jak podają po 1200 zł netto miesięcznie. Złożone zażalenie w żadnej mierze tych wątpliwości nie wyjaśnia, a zatem źródła finansowania, chociażby ciążącego na wspólniku obowiązku alimentacyjnego, pozostają niewyjaśnione.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, w dniu 4 października 2013 roku do sądu wpłynął ponowny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek skarżącej jest bezprzedmiotowy.
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz. U. z 2012 r.,poz. 270 ze zm.)- dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Aktualnie rozpoznawany wniosek jest ponownym wnioskiem skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem z 11 września 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny oddaliła zażalenie skarżącej spółki na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 13 czerwca 2013 r o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi oznacza obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu. Od obowiązku tego nie zwalnia ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, do czego strona ma prawo stosownie do przepisu art. 243 § 1 p.p.s.a w związku z art. 165 p.p.s.a. Zaznaczyć też należy, że ten ponowny wniosek obejmować może już jedynie przyszłe koszty procesu, nie może dotyczyć kosztów, do uiszczenia których strona była zobowiązana przed złożeniem prawomocnie rozstrzygniętego wniosku w przedmiocie prawa pomocy. Odmienne działanie sądu mogłoby doprowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy, skutkując nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania. (por. postanowienie NSA z 19 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 621/09, LEX 628713, a także postanowienie NSA z dnia 22 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 1349/10, LEX 663256).
Należy podkreślić, że ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet dokonane w terminie zakreślonym w wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego uprzednio rozstrzygnięcia o odmowie zwolnienia z obowiązku jego uiszczenia i pozostaje bez wpływu na bieg terminu do jego uiszczenia. W konsekwencji jego niedochowanie skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, (postanowienia z dnia 18 września 2007 r., II FZ 330/07 oraz z dnia 11 stycznia 2008 r., II FZ 616/07), bieg terminu do opłacenia skargi nie zostaje jednak przerwany, jeżeli strona po doręczeniu jej wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu wystąpi do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.
Wobec prawomocnego przesądzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny niezasadności wniosku strony o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, którego konsekwencją jest powstanie po jej stronie obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie jej wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego w całości bądź w części uznać należało za bezprzedmiotowy, a postępowanie w tym zakresie umorzyć zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
ak
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło