I SA/Łd 316/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda po rozpoznaniu w dniu 7 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 15 czerwca 2011 r. w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie: odmowy zwrotu podatku akcyzowego zapłaconego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 15 czerwca 2011 r. Wyrokiem z [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargę A. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z [...] r. o odmowie zwrotu podatku akcyzowego zapłaconego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego. [...] r. do sądu wpłynęło pismo skarżącej z prośbą o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku wraz z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie tego uzasadnienia. W motywach wniosku o przywrócenie terminu skarżąca wskazała, że ustanowiony przez nią pełnomocnik nie poinformował jej o rozprawy, nie uczestniczył w niej i nie poinformował jej o treści rozstrzygnięcia sądu. O oddaleniu skargi wnioskodawczyni dowiedziała się [...] r. przeglądając akta sprawy w wydziale informacji sądowej sądu. W związku zaś z niekorzystnym dla niej rozstrzygnięciem pragnie odwołać się do sądu wyższej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy jest tutaj rozumiane w sposób obiektywny wymagający od strony staranności postępowania. Zgodnie z treścią art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). W tym miejscu należy wskazać, że sąd może uwzględnić wniosek strony o przywrócenie uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej jedynie wtedy, gdy ustalone zostanie, że uchybienie to nastąpiło bez jej winy. Bezspornym jest też fakt, że pojęcie winy strony w uchybieniu terminu obejmuje swoim zakresem także winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonych czynności. Od momentu podpisania pełnomocnictwa skarżąca działała przez profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym, od którego należy oczekiwać należytej staranności. Jak podkreślono w postanowieniu NSA z 7 maja 2010 r. (I OZ 327/10) uchybienie terminu przez stronę, spowodowane okolicznościami związanymi z osobą jej pełnomocnika, w pełni odnosi negatywne skutki wobec niej samej. Brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy strona i jej pełnomocnik nie mogli usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Podmiot reprezentowany nie może zatem skutecznie podnosić braku swojej winy w uchybieniu terminu, które zostało spowodowane z winy pełnomocnika, bowiem ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika procesowego ponosi mocodawca, który dokonał wyboru tego pełnomocnika (por. postanowienie NSA z 17 października 2006 r., II FZ 468/06, CBOIS). Brak winy strona musi uprawdopodobnić przez wskazanie faktów, które winę tę wyłączają. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd nie może postanowić o przywróceniu terminu, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w trosce o swoje interesy. Zajęcie odmiennego stanowiska, uwzględniającego subiektywny miernik staranności wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności (por. wyrok NSA z 8 stycznia 2002 r., II SA/Wr 1329/2001, LexPolonica). Ponieważ – jak zostało wskazane – przy ocenie braku winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, to nieprofesjonalne zachowanie pełnomocnika może stanowić usprawiedliwienie niedochowania terminu procesowego wyłącznie w kategoriach subiektywnej (nie zaś obiektywnej) oceny staranności jej zachowania. Powoływanie się przez skarżącą na brak wiedzy co do działań jej pełnomocnika z wyboru nie jest okolicznością uzasadniającą brak jej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pełnomocnik jest osobą dokonującą czynności procesowych za osobę reprezentowaną. Podmiot reprezentowany nie może skutecznie podnosić braku winy w uchybieniu terminu, który został spowodowany przez jego pełnomocnika. Skarżąca sama dokonała wyboru pełnomocnika, znała adres jego kancelarii. Jako osoba dbająca należycie o swoje interesy, przy dołożeniu należytej staranności, mogła więc zwrócić się do pełnomocnika w celu uzyskania informacji dotyczących niniejszej sprawy. Nawet w sytuacji gdyby kontakt z ustanowionym radcą prawnym okazał się utrudniony, to informacje dotyczące postępowania skarżąca mogła uzyskać także w siedzibie sądu (co nastąpiło dopiero 11 lipca 2011 r.). Zachowanie strony w niniejszej sprawie nosi więc znamiona winy polegającej na niedbalstwie – braku należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. W tym stanie rzeczy należy uznać, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka ustanowiona w art. 86 § 1 p.p.s.a., warunkująca przywrócenie uchybionego terminu, dlatego należało orzec jak w postanowieniu. P.Z-C.